SlideShare a Scribd company logo
Derviš i smrt
Meša Selimović
LEKTIRA
Bilješka o piscu
• bosanskohercegovački i srpski pisac
• rođen 1910. godine u Tuzli gdje je završio osnovnu i srednju školu
• Meša je bio čovjek gladan ljubavi jer mu je otac nije pružio,ali je
izrastao u jaku i stabilnu osobu
• završio je srpsko-hrvatski i književonost na Filozofskom fakultetu
Univerziteta u Beogradu
• Meša je nadimak koji je dobio na fakultetu
• uhapšen je za vrijeme II svjetskog rata
• Selimovićev brat je ubijen zbog navodne krađe bez suđenja što je
imalo utjecaj na današnju lektiru ,,Derviš i smrt’’
• Meša je imao težak život
• dobitnik je mnogih nagrada
• ,,Nagrada Meša Selimović’’ dodjeljivala se u Jugoslaviji za roman godine,
a danas se dodjeljuje u Srbiji i u Bosni i Hercegovini za najbolji roman
• Meša je takođe bio romansijer,esejist i pripovijedač
• počeo je pisati kasno u životu,sa 36 godina
• njegova prva priča ,,Pjesma o oluji’’ je objavljena 1948. godine
Meša Selimović
• njegova prva knjiga bila je ,,Prva četa’’
• neke od knjiga nisu dobile široko priznanje a to su : ,,Tuđa zemlja’’ i ,,Magla i mjesečina’’
• međutim ,,Derviš i smrt’’ je široko primljen kao remek djelo
• Meša svako poglavlje romana započinje navodima iz Kur’ana
• obogatio je jugoslavensku književnost
• ,,Derviš i smrt’’ i ,,Tvrđava’’ su prevedeni na engleski jezik
• njegova djela ne gube vrijednost
• danas imamo u Sarajevu Osnovnu školu
pod njegovim imenom
Mešine statue:
u Sarajevu
u Tuzli
O djelu
01
• najznačajnije djelo u
književnom stvaranju
Meše Selimovića
02
• djelo je osobeno po
stilu,jeziku,filozofiji
života,psihološkoj analizi
i tehnici oblikovanja
03
• podsticaj za nastanak
romana nalazi se u
pišcevom životu
04
• sa psihološkog gledišta
roman možemo podijeliti
na III dijela
01
• ključ čovjekove sreće i
opstanka je sadržan u
tome koji smo put
odabrali
02
• život ima smisla jedino
ako se pronađe put
dobrote,ljubavi i
plemenitih ciljeva
03
• čovjek u svom trajanju
prolazi kroz III faze
04
• I faza je ,,Zlatne ptice’’
05 06
Idejni aspekt u djelu
• II faza je ,,Naslućivanje i
uočavanje nesporazuma
između čovjeka i svijeta’’
• III faza : čovjek uviđa
da je bačen u svijet
nesigurnosti i
negostoprimstva
zanimljivosti
• Meša Selimović rođen je u Tuzli ali je u poznim
godinama prešao na srpski (ekavski jezik) i pripada
srpskim piscima,sam je rekao : Potičem iz
muslimanske porodice iz Bosne,a po nacionalnoj
pripadosti sam Srbin
• Roman je pisan u narativnom stilu Dostojevskog ,
ali je ipak dosegao svoj poseban izraz
• Meša je bio veliki pisan po mnogima neuporedivo
vrijedniji od Andrića) iako iz različitih razloga ,,žulja’’
Bošnjake i Srbe
• svako poglavlje romana Meša počinje ajetom iz
Kur’ana ,zadnje poglavlje započinje istim ajetom
kao i prvo čime se ostvaruje ciklična struktura
romana
Književni rod
epika
Obilježja epike
1.građa (sadržaji iz stvarnosti)
2.događaji (kompozicija)
3.likovi
4. epski ciklus
(pripovijedanje,opis,dijalog,epski
rod)
Pojam
Nastao od grčke riječi
,,epos’’ što znači pjesma
Ili pjesnička pripovijest
01 02 03
Epski oblici i vrste
1.epika u stihovima
2.epika u prozi
U epiku spadaju
sva djela u stihu i prozi
04
ROMAN
Vrsta
književnog
djela
psihološki i filozofski
roman
• najopsežniji prozni oblik
• duži oblik pripovijedne proze
• najpoznatije književno djelo
• roman dijelimo :
a)prema temi
b)prema načinu pristupanja
c)prema načinu oblikovanja
• ime roman
označavao svaki spis
pisan na romanskom
jeziku
• moderni roman
nastao 60-ih i 70-ih godina
20. stoljeća
Psihološki roman
• vrsta romana čiji je naglasak na unutrašnjoj karakterizaciji likova
• autor često koristi monologe
• radnja prikazana putem pisma ili dnevnika što nam otkriva šta lik misli
• razvoj ove vrste romana započeo je Žan Žak Ruso
• pravi predstavnici su Fjodor Dostojevski i Gustave Flaubert
Filozofski roman
• filozofija se popularizira pomoću književnog djela u koje je pretočena
Razdoblje kojem
pripada djelo
Savremena književnost
nastaju raznolika djela koja se
ne mogu svrstati pod
zajednički naziv
razlika između tih djela
se odnose na tehniku
pisanja,shvatanje književnosti
i stvaralačka načela
zajedničko za sva djela su
načela originalnosti
teme ovih djela su
napredak,izgubljenost,
nesigurnost i otuđenost
čovjeka bez obzira na sva
dostignuća
moderna se može podijeliti u
nekoliko razdoblja:
1.esteizam (parnas,
simbolizam,ekspresionizam)
2.prava moderna (avangardni
pokreti)
3.kasni modernizam
4.postmoderna
Prava moderna
•javlja se 1910. godine u
20.stoljeću
•karakteristike su pobune
protiv tradicije i dominira
poezija koja traži novi način
izražavanja
• prava moderna obuhvata:
a) futurizam
b) ekspresionizam
c) dadaizam
d) nadrealizam
• zajedničko za sva četiri ova pravca je :
1.osporavanje onoga što se čini lijepim
2.suprostavljanje onom što je logično i razumljivo
Kratki
sadržaj
Kompozicija
uvod
Roman počinje sa događajem
koji se desio dva mjeseca prije
(zatvaranje brata Haruna)
zaplet
Ahmet saznaje da je mula
Jusuf napisao nalog za
pogubljen njegovog brata i tu
želi osvetu
vrhunac
Ahmetova osveta
preokret
Kad Vezir sazna da je Ahmet
kriv za pobunu i kadijinu smrt
kraj
Roman završava ajetom
koji stoji na početku
romana
unutrašnja i vanjska
kompozicija
Unutrašnja:
Na osnovu pročitanog djela
Vanjska:
Djelo ima 417 stranica.
Sastoji se od XVI poglavlja,podjeljena na
II dijela:
I dio sastoji se od IX poglavlja
II dio sastoji se od VII poglavlja
Oblici pričanja
• NARACIJA : ,,Na sokaku,pored tekijskog
zida,zaraslog u bršljanu,čuli su se
koraci.Nisam obratio na njih nikakvu
pažnju,jedva sam ih zapazio,po nečemu što
je moglo da izgleda neobično,ali je utisak
ostao sasvim
površan,neprovjerenrastresenost mi nije
dopuštala da povežem pojavu i mogući
uzrok.’’
• DIJALOG : ,,Vrata su bila otvorena,šišmiši i
golubovi su tu stanovali.Zastao je. –Zašto
ovo činiš? –Ne znam. –Već si se pokajao. -
Suviše si ponosan.-Mogao si to i da ne
kažeš.A čovjek nikad nije suviše ponosan.
• MONOLOG : ,,Znao sam,onaj čovjek je još
dole,u bašči,čulo bi se da je otvorio kapiju.
Nisam upalio svjetlo,stajao sam u žutoj tami
sobe,s nogama u mjesečini,i čekao.Šta sam
čekao?Bio je još dolje,sve je u tome.Dosta
što ga je tekija spasla,treba da ode.Zašto
ne odlazi?,,
• OPISIVANJE : ,,Dan je malksavao,nebo je
još crveno na zapadu.Sjećam se,na tom
nebeskom crvenilu,što je stajalo iza njih
kao podloga,vidio sam četiri konjanika, na
početku sokaka.Bili su lijepi,kao ivezeni na
crvenoj svili,kao prošiveni na jarkoj
pozadini neba,činilo se da četiri usamljena
ratnika stoje na širokom polju,pred
bitku,jedva vidljivim pkretima umirujući
konje.’’
Stilske figure - citati
• "Četrdeset mi je godina ružno doba: čovjek je
još mlad da bi imao želja a već star da ih
ostvaruje. Šteta što nemam deset godina
više pa bi me starost čuvala od pobuna ili
deset godina manje pa bi mi bilo svejedno.
Jer trideset godina je mladost, to sad mislim,
kad sam se nepovratno udaljio od nje,
mladost koja se ničega ne boji, pa ni sebe."
• "Nada je svodilja smrti, opasniji ubica nego
mržnja."
• "Nezadovoljstvo je kao zvijer, nemoćna kad
se rodi, strašna kad ojača.“
• "Ljubav je valjda jedina stvar na svijetu koju
ne treba objašnjavati ni tražiti joj razlog. Pa
ipak to činim, makar samo zato da još
jednom pomenem čovjeka koji je unio toliko
radosti u moj život."
MJESTO I VRIJEME RADNJE
Derviška tekija,
18. stoljeće
Derviška tekija stara
600 godina,nalazi se u gradu
Blagaju (BiH) na rijeci Buni.
Opis likova
•star je četrdeset godina
• posljednjih 20 godina je proveo u tekiji izolovan od ostatka svijeta
• u tekiju stiže nakon što se njegova ljubav udaje za drugog čovjeka
• u početku vjeruje u ljudsko poštenje i dobrotu
• kada mu je uhapšen brat napušta tekiju i saznaje istinu da svijet nije
onakav kakvim ga je on zamišljao
• postaje nesiguran,usamljen,uplašen
• izrazito je zatvoren i nesretan čovjek
GLAVNI LIKOVI:
1.AHMED NURUDIN
2.HASAN
• Ahmedov prijatelj koji mu pomaže da nauči kakavi su ljudi
• napustio službu u Carigradu
3.HARUN (AHMEDOV BRAT)
•pisar u službi kadije
• stradao je jer je vidio povjerljiv dokument
SPOREDNI LIKOVI:
1.MULA JUSUF 2.HASANOV OTAC
• neiskusan,mlad
• nakon smrti majke dolazi u tekiju
• odao Haruna
• pokajao se i pokušao da počini samoubistvo
ODNOSI IZMEĐU LIKOVA:
• interesantni
• međusobno povezani,sudbine su isprepletene
• puni su prevrata (preokreta)
• cijeli roman je pun dijaloga
• tek pred svoju smrt udovoljava sinu
želje
TEMA
● Potraga za smislom života,ispovijed
jednog derviša o okolnostima smrti
njegova brata
IDEJA
● Unutrašnji mir posljedica je življenja
života po vlastitim pravilima

More Related Content

What's hot

"Cipela na kraju sveta" - prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino...
"Cipela na kraju sveta" -  prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino..."Cipela na kraju sveta" -  prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino...
"Cipela na kraju sveta" - prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino...
MilanStankovic19
 
Albert Camus, Stranac
Albert Camus, StranacAlbert Camus, Stranac
Albert Camus, Stranac
Danijela Mikadi
 
Pubertet i adolescencija
Pubertet i adolescencija Pubertet i adolescencija
Pubertet i adolescencija
Kristina Franka
 
Likovi u komediji Sumnjivo lice
Likovi u komediji Sumnjivo liceLikovi u komediji Sumnjivo lice
Likovi u komediji Sumnjivo lice
Слађана Толић
 
Jerome David Salinger, Lovac u žitu
Jerome David Salinger, Lovac u žituJerome David Salinger, Lovac u žitu
Jerome David Salinger, Lovac u žitu
Danijela Mikadi
 
Дигитално насиље
Дигитално насиљеДигитално насиље
Дигитално насиље
Marija Predic
 
Vuk Stefanović Karadžić
Vuk Stefanović KaradžićVuk Stefanović Karadžić
Vuk Stefanović Karadžić
OS Cegar Nis
 
Hemijska ravnoteža
Hemijska ravnotežaHemijska ravnoteža
Hemijska ravnoteža
jasminalukic
 
Romantizam
RomantizamRomantizam
Romantizam
kkiikkaa
 
Beograd(PREZENTACIJA)
Beograd(PREZENTACIJA)Beograd(PREZENTACIJA)
Beograd(PREZENTACIJA)
BogdanZiz
 
Difuzija,osmoza i osmotski tlak
Difuzija,osmoza i osmotski tlakDifuzija,osmoza i osmotski tlak
Difuzija,osmoza i osmotski tlak
Nikolina
 
sastav romeo i julija.docx
sastav romeo i julija.docxsastav romeo i julija.docx
sastav romeo i julija.docx
MilosMaric7
 
Sofoklo, Antigona
Sofoklo, AntigonaSofoklo, Antigona
Sofoklo, Antigona
Danijela Mikadi
 
PREZENTACIJA O ZUBIMA (1).pptx
PREZENTACIJA O ZUBIMA (1).pptxPREZENTACIJA O ZUBIMA (1).pptx
PREZENTACIJA O ZUBIMA (1).pptx
dragana41
 
Isidora Sekulic
Isidora SekulicIsidora Sekulic
Isidora Sekulic
ivanamilenkovic
 
Дијалекти српског језика
Дијалекти српског језикаДијалекти српског језика
Дијалекти српског језика
Ивана Цекић
 
Veštačka inteligencija
Veštačka inteligencijaVeštačka inteligencija
Veštačka inteligencija
Nikola Milosevic
 

What's hot (20)

"Cipela na kraju sveta" - prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino...
"Cipela na kraju sveta" -  prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino..."Cipela na kraju sveta" -  prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino...
"Cipela na kraju sveta" - prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino...
 
Albert Camus, Stranac
Albert Camus, StranacAlbert Camus, Stranac
Albert Camus, Stranac
 
Pubertet i adolescencija
Pubertet i adolescencija Pubertet i adolescencija
Pubertet i adolescencija
 
Likovi u komediji Sumnjivo lice
Likovi u komediji Sumnjivo liceLikovi u komediji Sumnjivo lice
Likovi u komediji Sumnjivo lice
 
Jerome David Salinger, Lovac u žitu
Jerome David Salinger, Lovac u žituJerome David Salinger, Lovac u žitu
Jerome David Salinger, Lovac u žitu
 
Дигитално насиље
Дигитално насиљеДигитално насиље
Дигитално насиље
 
Nasilje na internetu
Nasilje na internetuNasilje na internetu
Nasilje na internetu
 
Vuk Stefanović Karadžić
Vuk Stefanović KaradžićVuk Stefanović Karadžić
Vuk Stefanović Karadžić
 
Hemijska ravnoteža
Hemijska ravnotežaHemijska ravnoteža
Hemijska ravnoteža
 
Romantizam
RomantizamRomantizam
Romantizam
 
143 opasnosti na internetu !
143 opasnosti na internetu !143 opasnosti na internetu !
143 opasnosti na internetu !
 
Beograd(PREZENTACIJA)
Beograd(PREZENTACIJA)Beograd(PREZENTACIJA)
Beograd(PREZENTACIJA)
 
Realizam
RealizamRealizam
Realizam
 
Difuzija,osmoza i osmotski tlak
Difuzija,osmoza i osmotski tlakDifuzija,osmoza i osmotski tlak
Difuzija,osmoza i osmotski tlak
 
sastav romeo i julija.docx
sastav romeo i julija.docxsastav romeo i julija.docx
sastav romeo i julija.docx
 
Sofoklo, Antigona
Sofoklo, AntigonaSofoklo, Antigona
Sofoklo, Antigona
 
PREZENTACIJA O ZUBIMA (1).pptx
PREZENTACIJA O ZUBIMA (1).pptxPREZENTACIJA O ZUBIMA (1).pptx
PREZENTACIJA O ZUBIMA (1).pptx
 
Isidora Sekulic
Isidora SekulicIsidora Sekulic
Isidora Sekulic
 
Дијалекти српског језика
Дијалекти српског језикаДијалекти српског језика
Дијалекти српског језика
 
Veštačka inteligencija
Veštačka inteligencijaVeštačka inteligencija
Veštačka inteligencija
 

Similar to dervis i smrt.pptx

stepski vuk lektira.pptx
stepski vuk lektira.pptxstepski vuk lektira.pptx
stepski vuk lektira.pptx
SejlaDugonja
 
Slavko Mihalić.pptx
Slavko Mihalić.pptxSlavko Mihalić.pptx
Slavko Mihalić.pptx
FilipC1
 
Lovrakovi dječaci
Lovrakovi dječaciLovrakovi dječaci
Lovrakovi dječaci
andrea29992
 
Lirika
LirikaLirika
U registraturi
U registraturiU registraturi
U registraturi
Hrvatski Jezik
 
Ranko Marinković, Kiklop
Ranko Marinković, KiklopRanko Marinković, Kiklop
Ranko Marinković, Kiklop
Danijela Mikadi
 
Za obraz, Alija Nametak
Za obraz, Alija NametakZa obraz, Alija Nametak
Za obraz, Alija Nametak
Enisa Eni
 
Ispitni katalog visa_niza_2017_2018
Ispitni katalog visa_niza_2017_2018Ispitni katalog visa_niza_2017_2018
Ispitni katalog visa_niza_2017_2018
Danijela Mikadi
 
Ispitni katalog visa_niza_2018_2019
Ispitni katalog visa_niza_2018_2019Ispitni katalog visa_niza_2018_2019
Ispitni katalog visa_niza_2018_2019
Danijela Mikadi
 
Epika
EpikaEpika
August Senoa
August SenoaAugust Senoa
August Senoa
Hrvatski Jezik
 
eugenija grande lektira.pptx
eugenija grande lektira.pptxeugenija grande lektira.pptx
eugenija grande lektira.pptx
SejlaDugonja
 
Emir Nisic-SLIKE SUDBINA
Emir Nisic-SLIKE SUDBINAEmir Nisic-SLIKE SUDBINA
Emir Nisic-SLIKE SUDBINA
Emir Nisic
 
Preporuke za čitanje
Preporuke za čitanjePreporuke za čitanje
Preporuke za čitanje
Jelena Kovačević
 
Zločin i kazna - prezentacija.ppt
Zločin i kazna - prezentacija.pptZločin i kazna - prezentacija.ppt
Zločin i kazna - prezentacija.ppt
KorinaMatkovic
 
Edgar Allan Poe
Edgar Allan PoeEdgar Allan Poe
Edgar Allan Poe
Patrik Sabolić
 
Umjetnost i knjizevnost
Umjetnost i knjizevnostUmjetnost i knjizevnost
Umjetnost i knjizevnost
zdenkabl
 

Similar to dervis i smrt.pptx (20)

stepski vuk lektira.pptx
stepski vuk lektira.pptxstepski vuk lektira.pptx
stepski vuk lektira.pptx
 
Slavko Mihalić.pptx
Slavko Mihalić.pptxSlavko Mihalić.pptx
Slavko Mihalić.pptx
 
Lovrakovi dječaci
Lovrakovi dječaciLovrakovi dječaci
Lovrakovi dječaci
 
Basta sljezove boje
Basta sljezove bojeBasta sljezove boje
Basta sljezove boje
 
Basta sljezove boje
Basta sljezove bojeBasta sljezove boje
Basta sljezove boje
 
Lirika
LirikaLirika
Lirika
 
U registraturi
U registraturiU registraturi
U registraturi
 
Ranko Marinković, Kiklop
Ranko Marinković, KiklopRanko Marinković, Kiklop
Ranko Marinković, Kiklop
 
Za obraz, Alija Nametak
Za obraz, Alija NametakZa obraz, Alija Nametak
Za obraz, Alija Nametak
 
A.b.simic
A.b.simicA.b.simic
A.b.simic
 
Ispitni katalog visa_niza_2017_2018
Ispitni katalog visa_niza_2017_2018Ispitni katalog visa_niza_2017_2018
Ispitni katalog visa_niza_2017_2018
 
Ispitni katalog visa_niza_2018_2019
Ispitni katalog visa_niza_2018_2019Ispitni katalog visa_niza_2018_2019
Ispitni katalog visa_niza_2018_2019
 
Epika
EpikaEpika
Epika
 
August Senoa
August SenoaAugust Senoa
August Senoa
 
eugenija grande lektira.pptx
eugenija grande lektira.pptxeugenija grande lektira.pptx
eugenija grande lektira.pptx
 
Emir Nisic-SLIKE SUDBINA
Emir Nisic-SLIKE SUDBINAEmir Nisic-SLIKE SUDBINA
Emir Nisic-SLIKE SUDBINA
 
Preporuke za čitanje
Preporuke za čitanjePreporuke za čitanje
Preporuke za čitanje
 
Zločin i kazna - prezentacija.ppt
Zločin i kazna - prezentacija.pptZločin i kazna - prezentacija.ppt
Zločin i kazna - prezentacija.ppt
 
Edgar Allan Poe
Edgar Allan PoeEdgar Allan Poe
Edgar Allan Poe
 
Umjetnost i knjizevnost
Umjetnost i knjizevnostUmjetnost i knjizevnost
Umjetnost i knjizevnost
 

More from SejlaDugonja

UZIMANJE UZORKA VODE,ISPITIVANJE BAKTERIJA U M3 VODE.pptx
UZIMANJE UZORKA VODE,ISPITIVANJE BAKTERIJA U M3 VODE.pptxUZIMANJE UZORKA VODE,ISPITIVANJE BAKTERIJA U M3 VODE.pptx
UZIMANJE UZORKA VODE,ISPITIVANJE BAKTERIJA U M3 VODE.pptx
SejlaDugonja
 
SOK.pptx
SOK.pptxSOK.pptx
SOK.pptx
SejlaDugonja
 
Nedostatak vitamina C.pptx
Nedostatak vitamina C.pptxNedostatak vitamina C.pptx
Nedostatak vitamina C.pptx
SejlaDugonja
 
INTRAHOSPITALNE INFEKCIJE.pptx
INTRAHOSPITALNE INFEKCIJE.pptxINTRAHOSPITALNE INFEKCIJE.pptx
INTRAHOSPITALNE INFEKCIJE.pptx
SejlaDugonja
 
HLADNI RAT.pptx
HLADNI RAT.pptxHLADNI RAT.pptx
HLADNI RAT.pptx
SejlaDugonja
 
Multidisciplinarni pristup problemima zaštite životne sredine.pptx
Multidisciplinarni pristup problemima zaštite životne sredine.pptxMultidisciplinarni pristup problemima zaštite životne sredine.pptx
Multidisciplinarni pristup problemima zaštite životne sredine.pptx
SejlaDugonja
 
Ekološka valenca čovjeka u odnosu na osnovne ekološke.pptx
Ekološka valenca čovjeka u odnosu na osnovne ekološke.pptxEkološka valenca čovjeka u odnosu na osnovne ekološke.pptx
Ekološka valenca čovjeka u odnosu na osnovne ekološke.pptx
SejlaDugonja
 

More from SejlaDugonja (7)

UZIMANJE UZORKA VODE,ISPITIVANJE BAKTERIJA U M3 VODE.pptx
UZIMANJE UZORKA VODE,ISPITIVANJE BAKTERIJA U M3 VODE.pptxUZIMANJE UZORKA VODE,ISPITIVANJE BAKTERIJA U M3 VODE.pptx
UZIMANJE UZORKA VODE,ISPITIVANJE BAKTERIJA U M3 VODE.pptx
 
SOK.pptx
SOK.pptxSOK.pptx
SOK.pptx
 
Nedostatak vitamina C.pptx
Nedostatak vitamina C.pptxNedostatak vitamina C.pptx
Nedostatak vitamina C.pptx
 
INTRAHOSPITALNE INFEKCIJE.pptx
INTRAHOSPITALNE INFEKCIJE.pptxINTRAHOSPITALNE INFEKCIJE.pptx
INTRAHOSPITALNE INFEKCIJE.pptx
 
HLADNI RAT.pptx
HLADNI RAT.pptxHLADNI RAT.pptx
HLADNI RAT.pptx
 
Multidisciplinarni pristup problemima zaštite životne sredine.pptx
Multidisciplinarni pristup problemima zaštite životne sredine.pptxMultidisciplinarni pristup problemima zaštite životne sredine.pptx
Multidisciplinarni pristup problemima zaštite životne sredine.pptx
 
Ekološka valenca čovjeka u odnosu na osnovne ekološke.pptx
Ekološka valenca čovjeka u odnosu na osnovne ekološke.pptxEkološka valenca čovjeka u odnosu na osnovne ekološke.pptx
Ekološka valenca čovjeka u odnosu na osnovne ekološke.pptx
 

dervis i smrt.pptx

  • 1. Derviš i smrt Meša Selimović LEKTIRA
  • 2. Bilješka o piscu • bosanskohercegovački i srpski pisac • rođen 1910. godine u Tuzli gdje je završio osnovnu i srednju školu • Meša je bio čovjek gladan ljubavi jer mu je otac nije pružio,ali je izrastao u jaku i stabilnu osobu • završio je srpsko-hrvatski i književonost na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu • Meša je nadimak koji je dobio na fakultetu • uhapšen je za vrijeme II svjetskog rata • Selimovićev brat je ubijen zbog navodne krađe bez suđenja što je imalo utjecaj na današnju lektiru ,,Derviš i smrt’’ • Meša je imao težak život • dobitnik je mnogih nagrada • ,,Nagrada Meša Selimović’’ dodjeljivala se u Jugoslaviji za roman godine, a danas se dodjeljuje u Srbiji i u Bosni i Hercegovini za najbolji roman • Meša je takođe bio romansijer,esejist i pripovijedač • počeo je pisati kasno u životu,sa 36 godina • njegova prva priča ,,Pjesma o oluji’’ je objavljena 1948. godine Meša Selimović
  • 3. • njegova prva knjiga bila je ,,Prva četa’’ • neke od knjiga nisu dobile široko priznanje a to su : ,,Tuđa zemlja’’ i ,,Magla i mjesečina’’ • međutim ,,Derviš i smrt’’ je široko primljen kao remek djelo • Meša svako poglavlje romana započinje navodima iz Kur’ana • obogatio je jugoslavensku književnost • ,,Derviš i smrt’’ i ,,Tvrđava’’ su prevedeni na engleski jezik • njegova djela ne gube vrijednost • danas imamo u Sarajevu Osnovnu školu pod njegovim imenom Mešine statue: u Sarajevu u Tuzli
  • 4. O djelu 01 • najznačajnije djelo u književnom stvaranju Meše Selimovića 02 • djelo je osobeno po stilu,jeziku,filozofiji života,psihološkoj analizi i tehnici oblikovanja 03 • podsticaj za nastanak romana nalazi se u pišcevom životu 04 • sa psihološkog gledišta roman možemo podijeliti na III dijela
  • 5. 01 • ključ čovjekove sreće i opstanka je sadržan u tome koji smo put odabrali 02 • život ima smisla jedino ako se pronađe put dobrote,ljubavi i plemenitih ciljeva 03 • čovjek u svom trajanju prolazi kroz III faze 04 • I faza je ,,Zlatne ptice’’ 05 06 Idejni aspekt u djelu • II faza je ,,Naslućivanje i uočavanje nesporazuma između čovjeka i svijeta’’ • III faza : čovjek uviđa da je bačen u svijet nesigurnosti i negostoprimstva
  • 7. • Meša Selimović rođen je u Tuzli ali je u poznim godinama prešao na srpski (ekavski jezik) i pripada srpskim piscima,sam je rekao : Potičem iz muslimanske porodice iz Bosne,a po nacionalnoj pripadosti sam Srbin • Roman je pisan u narativnom stilu Dostojevskog , ali je ipak dosegao svoj poseban izraz • Meša je bio veliki pisan po mnogima neuporedivo vrijedniji od Andrića) iako iz različitih razloga ,,žulja’’ Bošnjake i Srbe • svako poglavlje romana Meša počinje ajetom iz Kur’ana ,zadnje poglavlje započinje istim ajetom kao i prvo čime se ostvaruje ciklična struktura romana
  • 8. Književni rod epika Obilježja epike 1.građa (sadržaji iz stvarnosti) 2.događaji (kompozicija) 3.likovi 4. epski ciklus (pripovijedanje,opis,dijalog,epski rod) Pojam Nastao od grčke riječi ,,epos’’ što znači pjesma Ili pjesnička pripovijest 01 02 03 Epski oblici i vrste 1.epika u stihovima 2.epika u prozi
  • 9. U epiku spadaju sva djela u stihu i prozi 04
  • 11. roman • najopsežniji prozni oblik • duži oblik pripovijedne proze • najpoznatije književno djelo • roman dijelimo : a)prema temi b)prema načinu pristupanja c)prema načinu oblikovanja • ime roman označavao svaki spis pisan na romanskom jeziku • moderni roman nastao 60-ih i 70-ih godina 20. stoljeća
  • 12. Psihološki roman • vrsta romana čiji je naglasak na unutrašnjoj karakterizaciji likova • autor često koristi monologe • radnja prikazana putem pisma ili dnevnika što nam otkriva šta lik misli • razvoj ove vrste romana započeo je Žan Žak Ruso • pravi predstavnici su Fjodor Dostojevski i Gustave Flaubert Filozofski roman • filozofija se popularizira pomoću književnog djela u koje je pretočena
  • 14. Savremena književnost nastaju raznolika djela koja se ne mogu svrstati pod zajednički naziv razlika između tih djela se odnose na tehniku pisanja,shvatanje književnosti i stvaralačka načela zajedničko za sva djela su načela originalnosti teme ovih djela su napredak,izgubljenost, nesigurnost i otuđenost čovjeka bez obzira na sva dostignuća moderna se može podijeliti u nekoliko razdoblja: 1.esteizam (parnas, simbolizam,ekspresionizam) 2.prava moderna (avangardni pokreti) 3.kasni modernizam 4.postmoderna
  • 15. Prava moderna •javlja se 1910. godine u 20.stoljeću •karakteristike su pobune protiv tradicije i dominira poezija koja traži novi način izražavanja • prava moderna obuhvata: a) futurizam b) ekspresionizam c) dadaizam d) nadrealizam • zajedničko za sva četiri ova pravca je : 1.osporavanje onoga što se čini lijepim 2.suprostavljanje onom što je logično i razumljivo
  • 17. Kompozicija uvod Roman počinje sa događajem koji se desio dva mjeseca prije (zatvaranje brata Haruna) zaplet Ahmet saznaje da je mula Jusuf napisao nalog za pogubljen njegovog brata i tu želi osvetu vrhunac Ahmetova osveta
  • 18. preokret Kad Vezir sazna da je Ahmet kriv za pobunu i kadijinu smrt kraj Roman završava ajetom koji stoji na početku romana unutrašnja i vanjska kompozicija Unutrašnja: Na osnovu pročitanog djela Vanjska: Djelo ima 417 stranica. Sastoji se od XVI poglavlja,podjeljena na II dijela: I dio sastoji se od IX poglavlja II dio sastoji se od VII poglavlja
  • 19. Oblici pričanja • NARACIJA : ,,Na sokaku,pored tekijskog zida,zaraslog u bršljanu,čuli su se koraci.Nisam obratio na njih nikakvu pažnju,jedva sam ih zapazio,po nečemu što je moglo da izgleda neobično,ali je utisak ostao sasvim površan,neprovjerenrastresenost mi nije dopuštala da povežem pojavu i mogući uzrok.’’ • DIJALOG : ,,Vrata su bila otvorena,šišmiši i golubovi su tu stanovali.Zastao je. –Zašto ovo činiš? –Ne znam. –Već si se pokajao. - Suviše si ponosan.-Mogao si to i da ne kažeš.A čovjek nikad nije suviše ponosan. • MONOLOG : ,,Znao sam,onaj čovjek je još dole,u bašči,čulo bi se da je otvorio kapiju.
  • 20. Nisam upalio svjetlo,stajao sam u žutoj tami sobe,s nogama u mjesečini,i čekao.Šta sam čekao?Bio je još dolje,sve je u tome.Dosta što ga je tekija spasla,treba da ode.Zašto ne odlazi?,, • OPISIVANJE : ,,Dan je malksavao,nebo je još crveno na zapadu.Sjećam se,na tom nebeskom crvenilu,što je stajalo iza njih kao podloga,vidio sam četiri konjanika, na početku sokaka.Bili su lijepi,kao ivezeni na crvenoj svili,kao prošiveni na jarkoj pozadini neba,činilo se da četiri usamljena ratnika stoje na širokom polju,pred bitku,jedva vidljivim pkretima umirujući konje.’’
  • 21. Stilske figure - citati • "Četrdeset mi je godina ružno doba: čovjek je još mlad da bi imao želja a već star da ih ostvaruje. Šteta što nemam deset godina više pa bi me starost čuvala od pobuna ili deset godina manje pa bi mi bilo svejedno. Jer trideset godina je mladost, to sad mislim, kad sam se nepovratno udaljio od nje, mladost koja se ničega ne boji, pa ni sebe." • "Nada je svodilja smrti, opasniji ubica nego mržnja." • "Nezadovoljstvo je kao zvijer, nemoćna kad se rodi, strašna kad ojača.“ • "Ljubav je valjda jedina stvar na svijetu koju ne treba objašnjavati ni tražiti joj razlog. Pa ipak to činim, makar samo zato da još jednom pomenem čovjeka koji je unio toliko radosti u moj život."
  • 22. MJESTO I VRIJEME RADNJE Derviška tekija, 18. stoljeće Derviška tekija stara 600 godina,nalazi se u gradu Blagaju (BiH) na rijeci Buni.
  • 23. Opis likova •star je četrdeset godina • posljednjih 20 godina je proveo u tekiji izolovan od ostatka svijeta • u tekiju stiže nakon što se njegova ljubav udaje za drugog čovjeka • u početku vjeruje u ljudsko poštenje i dobrotu • kada mu je uhapšen brat napušta tekiju i saznaje istinu da svijet nije onakav kakvim ga je on zamišljao • postaje nesiguran,usamljen,uplašen • izrazito je zatvoren i nesretan čovjek GLAVNI LIKOVI: 1.AHMED NURUDIN 2.HASAN • Ahmedov prijatelj koji mu pomaže da nauči kakavi su ljudi • napustio službu u Carigradu
  • 24. 3.HARUN (AHMEDOV BRAT) •pisar u službi kadije • stradao je jer je vidio povjerljiv dokument SPOREDNI LIKOVI: 1.MULA JUSUF 2.HASANOV OTAC • neiskusan,mlad • nakon smrti majke dolazi u tekiju • odao Haruna • pokajao se i pokušao da počini samoubistvo ODNOSI IZMEĐU LIKOVA: • interesantni • međusobno povezani,sudbine su isprepletene • puni su prevrata (preokreta) • cijeli roman je pun dijaloga • tek pred svoju smrt udovoljava sinu želje
  • 25. TEMA ● Potraga za smislom života,ispovijed jednog derviša o okolnostima smrti njegova brata IDEJA ● Unutrašnji mir posljedica je življenja života po vlastitim pravilima