Download as PDF, PPTX
De onderzoekende schoolleider
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5. De verschillende schoolleidersfuncties DeOPERATIONEEL schoolleider geeft leiding aan een aantal medewerkers die verantwoordelijk zijn voor het onderwijs binnen een logische onderwijskundige eenheid van een locatie of een sector (vaak aangeduid als team of afdeling). De VORMGEVEND schoolleider is integraal verantwoordelijk voor een locatie of sector van een onderwijsinstelling. De STRATEGISCH schoolleider is eindverantwoordelijk schoolleider van een grote onderwijsinstelling of scholengroep.
- 6. Operationeel schoolleider CREËREN VANEEN GEZAMENLIJKE VISIE EN RICHTING Benutten van onderzoeksgegevens – De schoolleider toetst de eigen praktijk aan onderzoeksresultaten op het gebied van visieontwikkeling. REALISEREN VAN EEN COHERENTE ORGANISATIE T.B.V. HET PRIMAIRE PROCES Competent in onderzoek De schoolleider – heeft kennis van en inzicht in onderzoeksresultaten naar strategieën voor succesvolle organisatieontwikkeling en toetst deze aan de eigen praktijk. BEVORDEREN VAN SAMENWERKING, LEREN EN ONDERZOEKEN Bevorderen van een onderzoekende houding De schoolleider: – heeft kennis van en inzicht in onderzoeksresultaten over leiderschapsstrategieën; – stimuleert docenten om een onderzoekende houding aan te nemen met betrekking tot hun eigen praktijk en vervult hierin een voorbeeldrol. STRATEGISCH OMGAAN MET DE OMGEVING Benutten van data De schoolleider: – heeft kennis van en inzicht in onderzoeksresultaten over de wisselwerking tussen de ontwikkelingen in de omgeving van de school en onderwijsprocessen en leerresultaten; – toetst deze kennis en dit inzicht aan de praktijk binnen eigen afdeling/team/sectie ANALYSEREN EN PROBLEEMOPLOSSEN (HOGERE ORDE DENKEN) Onderzoekend werken De schoolleider: – herkent mogelijke problemen of dilemma’s in een vroeg stadium; – analyseert ze met behulp van onderzoeksresultaten op leerling- en schoolniveau; – neemt op basis hiervan stelling; – neemt op basis hiervan gefundeerde beslissingen.
- 7. Vormgevend schoolleider CREËREN VANEEN GEZAMENLIJKE VISIE EN RICHTING Benutten van onderzoeksgegevens – De schoolleider baseert zich op extern en intern onderzoek bij het formuleren van een visie en doelen voor de school. REALISEREN VAN EEN COHERENTE ORGANISATIE T.B.V. HET PRIMAIRE PROCES Competent in onderzoek De schoolleider – verzamelt informatie over organisatiekenmerken en processen; – relateert deze aan extern onderzoek naar organisatieontwikkeling; – baseert beslissingen hierop BEVORDEREN VAN SAMENWERKING, LEREN EN ONDERZOEKEN Bevorderen van een onderzoekende houding De schoolleider bevordert een cultuur waarin: – team-/afdelingsleiders en docenten bereid en competent zijn om hun eigen onderwijs en de resultaten daarvan te onderzoeken; – beslissingen over onderwijs, schoolontwikkeling en de inzet en professionalisering van personeel worden gebaseerd op externe en interne onderzoeksgegevens. STRATEGISCH OMGAAN MET DE OMGEVING Benutten van data De schoolleider betrekt kennis uit extern onderzoek en informatie uit de omgeving bij de dialoog en besluitvorming over nieuwe ontwikkelingen in de eigen school. ANALYSEREN EN PROBLEEMOPLOSSEN (HOGERE ORDE DENKEN) Onderzoekend werken De schoolleider: – benadert onderwerpen en problemen vanuit meerdere invalshoeken; – verkent meerdere oplossingsrichtingen op basis van interne en externe onderzoeksresultaten; – neemt op basis hiervan gefundeerde beslissingen
- 8. Strategisch schoolleider CREËREN VANEEN GEZAMENLIJKE VISIE EN RICHTING Benutten van onderzoeksgegevens – De schoolleider gebruikt kennis uit extern en intern onderzoek om kwalitatieve impulsen te geven aan de organisatie-brede dialoog over goed onderwijs. REALISEREN VAN EEN COHERENTE ORGANISATIE T.B.V. HET PRIMAIRE PROCES Competent in onderzoek De schoolleider – stimuleert en faciliteert schoolzelfevaluatie en praktijkonderzoek; – bewaakt dat beslissingen over onderwijs en schoolontwikkeling worden gebaseerd op externe en interne onderzoeksgegevens. BEVORDEREN VAN SAMENWERKING, LEREN EN ONDERZOEKEN Bevorderen van een onderzoekende houding – De schoolleider stimuleert, vanuit eigen onderzoeksvaardigheid, de onder hem vallende schoolleiders om sturing te geven aan praktijkonderzoek als basis voor het nemen van beslissingen. STRATEGISCH OMGAAN MET DE OMGEVING Benutten van data – De schoolleider betrekt kennis uit extern onderzoek en informatie uit de bredere omgeving bij de dialoog over en de aansturing van nieuwe ontwikkelingen in de organisatie. ANALYSEREN EN PROBLEEMOPLOSSEN (HOGERE ORDE DENKEN) Onderzoekend werken De schoolleider: – benut interne en externe onderzoeksresultaten voor monitoring en organisatieontwikkeling; – kan consequenties voor de langere en kortere termijn benoemen en vertalen in strategisch beleid.
- 9. Maar doen wedit ook?
- 10. Kloof onderwijsonderzoek-praktijk Ander begripvan waardevolle kennisGenerieke / generaliseerbare kennis niet altijd makkelijk toe te passen in praktijk Smalle focus wetenschap vs complexiteit praktijk ≠ Open- access
- 11. Barrières bij schoolleiders “Themost common reasons why school leaders do not use research in decision making are lack of expertise, lack of time, the questionable relevance to users’ needs, and poor communication between researchers and practitioners.” “Principals are often so busy engaging in crisis management, administrivia, and the daily operations of schooling that they have little time to devote to thoughtful, reflective, research- based strategic planning and improvement.” “Principals seldom have time to collaborate, discuss the data and research, and plan interventions strategically.” Lance D. Fusarelli, Flying (Partially) Blind: School Leaders’ Use of Research in Decision Making, Phi Delta Kappan, Vol. 89, No. 05, January 2008, pp. 365-368.
- 12. Meer over kloofonderwijs-onderzoek Nijland, F., van Bruggen, J. & de Laat, M. (2017). Kennisbenutting in het onderwijs: Een literatuurstudie. ’s- Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs. Braak, J. van & Vanderlinde, R. (2012). Het profiel van onderwijsonderzoekers en hun opvattingen over samenwerking met de onderwijspraktijk. Pedagogische studiën, 89, 364-376. Broekkamp, H., Vanderlinde, R., van Hout-Wolters, B. H. A. M., & van Braak, J. (2009). De relatie tussen onderwijsonderzoek en onderwijspraktijk verkend in Nederland en Vlaanderen. Pedagogische studiën, 86(4), 313- 320.
- 13. persoonlijk & inde school Waar kunnen we zelf aan werken? de onderzoekende schoolleider versterken gebruik schooldata versterken gebruik (wetenschappelijk) onderzoek
- 14. Onderzoek & gebruik Watversta je onder onderzoek? Welke soorten onderzoek gebruik je? Waar vind je dit onderzoek?
- 15. Onderwijsonderzoek “Al het onderzoekdat betrekking heeft op één of meerdere aspecten van onderwijs.” Kaldewaij, J. & Beishuizen, J. “De infrastructuur van onderwijsonderzoek in relatie tot de opleiding van leraren.” In: Dengerink, J. & Snoek, M. (red.) (2016). Kennisbasis leraren. Katern 2: De context van het opleiden van leraren. “Onderzoek van het onderwijs wordt uitgevoerd door onderzoekers op universiteiten of hogescholen, maar ook door leraren & schoolleiders die met een onderzoekende houding naar hun eigen onderwijspraktijk kijken.”
- 16. Typen onderwijsonderzoek Fundamenteel BeleidsgerichtPraktijkgericht Doel • Ontwikkeling van theoretische kennis • Toetsen van algemene kennis • Evaluatie en bijsturing ingevoerd beleid • Toetsen beleids- voornemens • Verbetering en vernieuwing van onderwijspraktijk • Bijdragen aan oplossen van problemen in onderwijspraktijk Agenda- setting Onderzoekers Beleidsmakers Professionals Doelgroep Collega- wetenschappers Beleidsmakers en bewindspersonen Onderwijsprofessionals Braak, J. van., & Vanderlinde, R. (2012). Het profiel van onderwijsonderzoekers en hun opvattingen over samenwerking met de onderwijspraktijk. Pedagogische studiën, 89, 364-376.
- 17.
- 18.
- 19. Benutting wetenschappelijke kennis CONCEPTUEELGEBRUIK Algemeen gebruik van onderzoek dat resulteert in nieuwe inzichten en gebruik van concepten of theorieën. Hierdoor verandert de kijk op een probleem of de waardering van een theorie, doorgaans zonder dat een praktijk daarmee direct en aanwijsbaar verandert. SYMBOLISCH GEBRUIK Gebruik waarin naar onderzoeksresultaten wordt gewezen om acties of besluiten te legitimeren, te rechtvaardigen of er steun voor te werven. INSTRUMENTEEL GEBRUIK Gebruik van onderzoeksresultaten op een specifieke en concrete manier, bijvoorbeeld implementatie van richtlijnen of het gebruik van werkvormen. PERSUASIEF GEBRUIK Wanneer onderzoeksresultaten worden gehanteerd om anderen over te halen tot bepaalde acties of te werven voor bepaald gedachtengoed. Kennisbenutting wetenschappelijk onderzoek Nijland, F., Van Bruggen, J. & De Laat, M. (2017). Kennisbenutting in het onderwijs: Een literatuurstudie. ’s-Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs.
- 20. Schooldata ‘‘information that iscollected and represents some aspect of schools’’ Schildkamp, K., Karbautzki, L., & Vanhoof, J. (2014). Exploring data use practices around Europe: Identifying enablers and barriers. Studies in Educational Evaluation, 42, 15-24. kwalitatief kwantitatief school klas leerling data
- 21. Data is noggeen kennis
- 22. Van data naarkennis data informatie kennis analyse interpretatie
- 23. Datavarianten • Leerlinggegevens • BevoegheiddocentenInput • Leskwaliteit • Kwaliteit zorgstructuurProces • Extern beleid • Demografie voedingsgebiedContext • Leerlingresultaten cognitief • Welbevinden leerlingenOutput
- 24. Waartoe? Schildkamp, K., Karbautzki,L., & Vanhoof, J. (2014). Exploring data use practices around Europe: Identifying enablers and barriers. Studies in Educational Evaluation, 42, 15-24. data schoolontwikkeling verantwoordingonderwijsontwikkeling
- 25. Focus op verantwoording “Datause for accountability was common in all five countries. The fact that the focus of the use of data in all five countries seems to be more on accountability than on school development and instructional improvement is worrisome. In every country it is important to hold schools accountable for their functioning, but this should neither be the sole nor the most important aspect of data use. The focus should be on the use of data for improvement.” Schildkamp, K., Karbautzki, L., & Vanhoof, J. (2014). Exploring data use practices around Europe: Identifying enablers and barriers. Studies in Educational Evaluation, 42, 15-24.
- 26. Wie herkent dit? “Whatis striking is that the availability of different types of data, which is generally seen as an enabling factor, can also form a barrier to data use. In the Netherlands, for example, some respondents indicated that there was too much data out there, and they did not know where to start.” Schildkamp, K., Karbautzki, L., & Vanhoof, J. (2014). Exploring data use practices around Europe: Identifying enablers and barriers. Studies in Educational Evaluation, 42, 15-24.
- 27. Zinvol gebruik schooldata VRAAG: probleemof doelstelling Gericht data verzamelen Analyseren & interpreteren Formuleer Ist & Soll Opstellen plan van aanpak Monitor voortgang Evalueer aanpak Evt. m.b.v. onderzoek Concreet & meetbaar Kwalitatief / kwantitatief Huidige & gewenste situatie goed gefundeerde beslissingen Verbinden aan missie / visie / doelstellingen Wat al aanwezig en wat aanvullend nodig?
- 28. Leestips datagebruik Schildkamp, K.,Karbautzki, L., & Vanhoof, J. (2014). Exploring data use practices around Europe: Identifying enablers and barriers. Studies in Educational Evaluation, 42, 15-24. Levin, J. & Datnow, A. (2012). The principal role in data- driven decision making: using case-study data to develop multi-mediator models of educational reform. School Effectiveness and School Improvement: An International Journal of Research, Policy and Practice, 23:2, 179-201, Brown, C. & Zhang, D. (2017). How can school leaders establish evidence-informed schools: An analysis of the effectiveness of potential school policy levers. Educational Management Administration & Leadership, 45:3, 382-401.
- 29. Onderzoeksmatig leiderschap Het stimulerenvan het gezamenlijk benutten van data & onderzoek voor onderwijs- en schoolontwikkeling (Krüger, 2014). Communiceren van visie op onderzoeksmatig werken Vormgeven aan onderzoekende cultuur in school Stimuleren van onderzoekende houding bij medewerkers Stimuleren ontwikkeling en inzet onderzoeksvaardigheden medewerkers
- 30.
- 31. Wetenschappelijke literatuur Narcis doorzoekteen miljoen publicaties van onderzoekers aan Nederlandse universiteiten. Meer dan een derde daarvan is open access. De Koninklijke Bibliotheek wijst de weg naar wetenschappelijke content voor onder meer het onderwijs. Via het lidmaatschap van de Koninklijke Bibliotheek (15 euro per jaar voor privégebruik, gratis voor scholieren) is het mogelijk te zoeken in digitale bronnen. ERIC (Education Resources Information Centre) is de grootste onderwijsonderzoekdatabank ter wereld. Na aanvinken van het selectievakje ‘Full text available on ERIC’ zoekt de databank binnen de meer dan 300.000 direct vrij toegankelijke publicaties (onder meer artikelen, boeken en proefschriften). Er is een lijst van tijdschriften op het terrein van onderwijsonderzoek beschikbaar waarbinnen ERIC zoekt. https://www.nro.nl/wetenschappelijke-literatuur-voor-leraren/
- 32.
- 33.
- 34.
- 35. Tips & tricksonderzoek doen
- 36.
- 37. 06 24 600172 mail@annemarieneeleman.com www.annemarieneeleman.com @NeelemanA Contactgegevens
- 38. Onderzoeksvaardigheden herkennen verschillende soortendata vraaggericht kunnen werken opzetten en uitvoeren van adequaat onderzoeksontwerp kennis van statistische begrippen analyseren, interpreteren en evalueren verslag uitbrengen aan verschillende soorten publiek Zwaard, M. (2014). ‘Onderzoeksmatig werken doe je samen’. SchoolManagement Totaal, 16(4), 47.
- 39. Onderzoeksgebruik schoolleiders bijinterventiekeuzes 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% started interventions not started interventions research used no research used Neeleman (2018)
- 40. 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% SL GP ACPR PO US Gebruikte onderzoekstypen door SL bij interventiekeuzes Neeleman (2018)
- 41. Onderzoeksgebruik SL /aantal jaren SL 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 1 to 3 4 to 10 11 to 19 20+ research no research Neeleman (2018)