SlideShare a Scribd company logo
Tema:Biologjia dhe shendeti
Punoi:Arens Rapushi
Arjol Cervanaku
Mario Hila
Migena Golemi
Objektivat
• C’eshte biologjija
• C’eshte shendeti
• Semundjet biologjike ?
• Semundjet e fituara ?
• Biologjia është një shkencë natyrore që ka të
bëjë me studimin e jetës dhe organizmave të
gjallë, duke përfshirë strukturën, funksionimin,
rritjen, evolucionin dhe shpërndarjen. Parimet
biologjike aplikohen për natyrën e ushqimit,
prodhimin dhe përdorimin e tij në trupin e
njeriut. Ku përfshijnë biologjinë molekulare,
fotosintezën, frymëmarrjen, makro- dhe
mikronutrientët, anatominë dhe funksionin e
tretjes, të ushqyerit, etiketimin e ushqimit,
sigurinë e ushqimit dhe çështjet e ushqyerjes së
një popullsi njerëzore me shpejtësi në rritje.
Ceshte Biologjia ?
Shendeti
• Shëndeti është niveli i
efikasitetit funksional apo
metabolik të një
organizmi të gjallë.
*Tek njerëzit, ajo është
gjendja e përgjithshme e
mendjes dhe të trupit të
një personi, Zakonisht do
të thotë të mos kene
sëmundje, lëndime apo
dhimbje (si në "shëndet të
mirë" ose "të
shëndetshme)
Shendeti
• Shendeti yne eshte faktor me I rendesishem te
cilit duhet ti kushtojme shume vemendje. Kur
ne jemi te semure cdo gje rreth nesh eshte e
prekur : puna familja jeta sociale,etj. Menyrat
me te mira te kujdesit jane :
• Kontrollimi I shendetit disa here ne vit.
• Marrja e nje siguracioni shendetsor.
• Ngrenja e nje ushqimi te mire.
• Aktiviteti fizik.
• Lenja e veseve demtuese si duhani dhe alkoli.
Semundjet biologjike
• Sëmundjet e trashëguara, ose sëmundjet gjenetike, janë sëmundje që transmetohen nga
njëri brez në tjetrin. Sëmundjet gjenetike janë aktualisht të pashërueshme, mbasi shkenca
akoma nuk është në gjendje të korrigjoje defektin, edhe pse ekzistojnë kura për to. Një
pjesë e madhe e sëmundjeve gjenetike janë vdekjeprurëse, ose shkaktojnë çrregullime të
rënda të funksionimit të organeve të njeriut, që bëjnë të pamundur një jetesë normale dhe
për një kohë të gjatë. Në ndryshim nga sëmundjet e tjera, sëmundjet gjenetike, duke u
transmetuar nga brezi në brez, përbëjnë një rrezik në rritje për popullatën, mbasi shtohen
bartësit e fshehtë të këtyre sëmundjeve dhe, për rrjedhojë, rritet mundësia e lindjes së
fëmijëve të sëmurë. Është folur disa vite më parë dhe rishfaqet herë pas here ideja se
duhet një ligj për analiza paramartesore për t’i detyruar njerëzit që të bëjnë analizat e
gjakut para martesës, për disa sëmundje gjenetike. Por, a është kjo zgjidhja më e mirë ....?
“Duhet theksuar se eksperienca botërore ka treguar se parandalimi nuk bëhet me forma
detyruese, ai duhet të kuptohet, përkrahet dhe ndihmohet nga vetë qytetarët, mbasi janë
vetë ata viktimat e mungesës se një programi parandalimi”- theksojnë mjekët. Pikërisht
ky është faktori numër një i suksesit. Një program parandalimi duhet, gjithashtu, të
parashikojë informimin e publikut me të gjitha format, mbasi pa një informim të publikut
dhe konsensusin e tij, asnjë program nuk do të ketë rezultatin që pritet. Kërkohet formim
dhe informim, formim i vazhdueshëm për mjekët dhe informim i vazhdueshëm për
popullatën
Sëmundja e Alzheimerit
• Humbja e kujtesës Sëmundja e Alzheimerit ose ndryshe,
siç njihet më shpesh, humbja e kujtesës, lind pas moshës
65-vjeçare. Simptoma më e njohur e kësaj sëmundjeje
është harresa, por simptomat janë të shumta. Zakonisht
sëmundja fillon me harresa gjithmonë e më të mëdha, të
cilat në fillim kanë karakter minimal dhe me kalimin e
kohës bëhen gjithmonë e më shqetësuese. Duhet pasur
kujdes të mos ngatërrohen harresat normale me ato
harresa që përbëjnë sëmundje. P.sh: Është harresë
normale të mos mbash mend ku ke parkuar makinën në
parkingun e supermerkatës, por është një harresë
patologjike të kthehesh në shtëpi pa makinë sepse ke
harruar që kishe shkuar me makinë.
Semundja e zemres
• ZEMRA Zemra është organ muskulor, i cili gjatë tkurrjes
ritmike bën të mundur qarkullimin e gjakut në të gjitha
organet e trupit të njeriut. Jeta pa zemër nuk është e
mundshme. Zemra është njëra prej organeve të para që
formohet në trupin e njeriut gjatë zhvillimit embrional.
Forma e zemrës është e ngjashme me formën e një koni,
maja e të cilit tregon nga ana e majtë dhe poshtë. Zemra
te njerëzit ndodhet në anën e majtë të kraharorit, në
raste të rralla nga ana djathtë. Një zemër e shëndoshë
peshon sa 0,5 % për qind e peshës së trupit, ndërmjet
300 dhe 350 gramë. 500 gramë është pesha kritike
Semundja e zemres
• Trashëgimia Sipas studimeve të bëra
në fushën e mjekësisë, është treguar
se fëmijët e prindërve që vuajnë nga
zemra kanë më shumë të ngjarë të
preken nga sëmundje zemre. Madje,
sipas studimit, më i lartë është
rreziku i prekjes nga sëmundja midis
fëmijëve, se sa i trashëgimit të saj nga
prindërit. Po ashtu, ekziston rreziku i
prekjes nga sëmundje
kardiovaskulare mes fëmijëve të një
familjeje, se sa i trashëgimit të saj nga
prindërit.
• Simptomat 1- Marrja e frymës 2-
Ënjtje e këmbëve 3- Nxirje e buzëve
4- Dhimbje si shenja infarkti 5-
Bllokim 6- Shtrëngim ose dhimbje në
kraharor
Semundja e tensionit
• TENSIONI Tensioni i gjakut është
shtypja e gjakut në muret e enëve të
gjakut (arterieve) në çdo pjesë të trupit.
Gjaku rrjedh nëpër enët e gjakut
pikërisht sepse gjendet nën tension të
tillë. Tensioni krijohet me punën e
zemrës si pompë.Trashëgimia
Specialistët janë të gjithë një mendje
kur përmendet tensioni. Për ta
sëmundja është e trashëgueshme dhe u
shfaqet njerëzve kryesisht pas moshë
40 vjeçe, si dhe rëndohet edhe më
shumë në moshën e tretë. Më të
prekura duket të jenë gratë, megjithatë
vitet e fundit po rritet numri i
meshkujve që kanë probleme me
tensionin.
DIABETI
• DIABETI Diabeti është çrregullimi i
metabolizmit që reflektohet në paraqitjen e
sasisë jonormale të glukozës në gjak, si
pasojë e rezistencës së qelizave të gjakut
ndaj insulinës apo si pasojë e sasisë së vogël
të insulinës së sekretuar nga pankreasi.
Janë dy gjendje që mund të shkaktohen nga
diabeti i sheqerit (diabetes mellitus),
hiperglicemia (niveli i lartë i glukozës) dhe
hipoglicemia (niveli i ulët i glukozës).
Trashëgimia Specialistët e shëndetësisë
kohët e fundit kanë arritur të zbulojnë se
predispozicioni për t’u sëmurë nga diabeti
është më i madh tek ata persona që kanë
një të afërm me diabet. Edhe pse kohë më
parë kjo teori nuk pranohej, pasi ende nuk
kishte asgjë konkrete, tanimë është zbuluar
se trashëgohen nga njëri brez në tjetrin
genet që mbartin vetitë e organizmit të
sëmurë.
Kequshqyerja dhe semundjet
• 1. Ushqimi është marrja e energjisë dhe vitaminave nga produktet e ndryshme natyrore dhe
industriale në trupin e njeriut.
• 2. Burim për zhvillim fizik Bazë për shëndetin Sistem imunitar i sigurtë Më pak sëmundje
Bazë për rritjen Ushqimi
• 3. Lëndët ushqyese 1 Proteina 2 Vitamina 3 Minerale 4 Sheqerna 5 Yndyrna 6 uji Grupet
ushqimore 1 Perime dhe fruta 2 Drithëra 3 Qumështi dhe nënproduktet e tij 4 Mishi dhe
nënproduktet e tij
• 4. Ushqyerje e mirë është kur hamë çdo ditë sasinë dhe llojin e ushqimit që është i
nevojshëm për ne. Ushqyerja e mirë bën që të kemi sistem imunitar më të sigurtë, më pak
sëmundje dhe shëndet më të mirë.
• 5. Ushqyerja e shëndetshme përcakton sasinë dhe llojin e ushqimit për të cilin ka nevojë çdo
individ, si edhe plotëson nevojat kalorike të individit në varësi të moshës, gjinisë dhe
aktivitetit fizik që kryen.
• 6. Kequshqyerja ndodh kur trupi nuk merr sasinë e nevojshme të energjisë (kalorive),
proteinave, karbohidrateve, yndyrnave, vitaminave, mineraleve dhe lëndëve të tjera të
nevojshme për të mbajtur të shëndetshëm organizmin dhe për funksionimin e mirë të tij.
Anoreksia
• Anoreksia nervore është
një çrregullim i të
ushqyerit në të cilën
personi bie shumë në
peshë sepse e kufizon të
ngrënit. Ky problem
vihet re më dendur te
gratë e reja dhe vajzat
adoleshente se sa te
meshkujt.
Bulimia
• Bulimia është një
çregullim psikologjik i të
ngrënit, që karakterizohet
me intervale të të ngrënit
të pakontrolluar të
përcjellur me metoda
joedukative për
kontrollim të peshës (të
vjellur). Brengosja e
tepruar për formën dhe
peshën janë po ashtu
karakteristika të bulimisë.
Obeziteti
• Obeziteti konsiderohet
një situatë jonormale,
ku ka depozitim të
tepërt të yndyrës në
trup. Kjo ndodh nga
marrja e tepërt e
ushqimit, d.m.th e
energjisë së tepërt.
Hipertensioni
• Hipertensioni ose
shtypja e lartë e gjakut
është një sëmundje në
të cilën shtypja e gjakut
ka nivele të larta dhe
permanente mbi
arterjet.
Faleminderit!! 

More Related Content

What's hot

Shnderrimet e energjise (uji)
Shnderrimet e energjise (uji)Shnderrimet e energjise (uji)
Shnderrimet e energjise (uji)
FialdoMema
 
Kimi- Hekuri
Kimi- HekuriKimi- Hekuri
Kimi- Hekuri
Admin Nuriu
 
Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9
S Gashi
 
Kequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetKequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjet
Sindi_haka
 
Te ushqyerit
Te ushqyeritTe ushqyerit
Te ushqyerit
Xhesika Merko
 
Lojrat popullore
Lojrat populloreLojrat popullore
Lojrat popullore
Kristina Doko
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Facebook
 
Metalet Dhe Jometalet
Metalet Dhe JometaletMetalet Dhe Jometalet
Metalet Dhe Jometalet
ArenoardReno
 
FUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYRE
FUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYREFUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYRE
FUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYRE
irlindi
 
Ndotja e Mjedisit
Ndotja e MjedisitNdotja e Mjedisit
Ndotja e Mjedisit
Anida Ago
 
Sëmundjet gjenetike
Sëmundjet gjenetikeSëmundjet gjenetike
Sëmundjet gjenetike
XhuLia Muca
 
Duhani, rreziqet
Duhani, rreziqetDuhani, rreziqet
Duhani, rreziqet
istref bytyqi
 
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne ShqiperiNdikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
FlavioHabilaj
 
Trupat gjeometrik
Trupat gjeometrikTrupat gjeometrik
Trupat gjeometrik
Esmer Alda
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Xheni Marku
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
enerisaloti
 
Ekonomia e Shqiperise
Ekonomia e ShqiperiseEkonomia e Shqiperise
Ekonomia e Shqiperise
Aron Neli
 
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Denisa Caushi
 
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
ronela hasanaj
 
Historia e skënderbeut
Historia e skënderbeutHistoria e skënderbeut
Historia e skënderbeut
enis vladi
 

What's hot (20)

Shnderrimet e energjise (uji)
Shnderrimet e energjise (uji)Shnderrimet e energjise (uji)
Shnderrimet e energjise (uji)
 
Kimi- Hekuri
Kimi- HekuriKimi- Hekuri
Kimi- Hekuri
 
Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9
 
Kequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetKequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjet
 
Te ushqyerit
Te ushqyeritTe ushqyerit
Te ushqyerit
 
Lojrat popullore
Lojrat populloreLojrat popullore
Lojrat popullore
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
 
Metalet Dhe Jometalet
Metalet Dhe JometaletMetalet Dhe Jometalet
Metalet Dhe Jometalet
 
FUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYRE
FUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYREFUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYRE
FUQIA DHE RENDIMENTI: RRUGET E PERMIRESIMIT TE TYRE
 
Ndotja e Mjedisit
Ndotja e MjedisitNdotja e Mjedisit
Ndotja e Mjedisit
 
Sëmundjet gjenetike
Sëmundjet gjenetikeSëmundjet gjenetike
Sëmundjet gjenetike
 
Duhani, rreziqet
Duhani, rreziqetDuhani, rreziqet
Duhani, rreziqet
 
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne ShqiperiNdikimi i kultures osmane ne Shqiperi
Ndikimi i kultures osmane ne Shqiperi
 
Trupat gjeometrik
Trupat gjeometrikTrupat gjeometrik
Trupat gjeometrik
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
 
Ekonomia e Shqiperise
Ekonomia e ShqiperiseEkonomia e Shqiperise
Ekonomia e Shqiperise
 
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
 
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
Hekuri element kimik me ndikim shendetesor.
 
Historia e skënderbeut
Historia e skënderbeutHistoria e skënderbeut
Historia e skënderbeut
 

Similar to biologjia dhe shendeti

Projekt Biologji XIb Ervis Cara
Projekt Biologji XIb Ervis CaraProjekt Biologji XIb Ervis Cara
Projekt Biologji XIb Ervis Cara
Ervis Cara
 
Piramida ushqimore
Piramida ushqimorePiramida ushqimore
Piramida ushqimore
XhuLia Muca
 
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
Universiteti Politeknik Tirane
 
Një jetë e shëndetshme
Një jetë e shëndetshmeNjë jetë e shëndetshme
Një jetë e shëndetshme
Mario Peleshka
 
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelliRoli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
irena kotobelli
 
Si ndikojne aktivitetet fizike ne shendetin e njeriut
Si ndikojne aktivitetet fizike  ne shendetin e njeriutSi ndikojne aktivitetet fizike  ne shendetin e njeriut
Si ndikojne aktivitetet fizike ne shendetin e njeriut
Ariola Hida
 
Anoreksia & Bulimia
Anoreksia & BulimiaAnoreksia & Bulimia
Anoreksia & Bulimia
adahajdarmataj
 
Projekt.docx 2..
Projekt.docx 2..Projekt.docx 2..
Projekt.docx 2..
Peci Ademaj
 
Kujdesi per zemren Livia Hoxha shkolla "Albanet" klasa VII
 Kujdesi per zemren Livia Hoxha shkolla "Albanet" klasa VII Kujdesi per zemren Livia Hoxha shkolla "Albanet" klasa VII
Kujdesi per zemren Livia Hoxha shkolla "Albanet" klasa VII
lira kuca
 
Al genetic tests_bd
Al genetic tests_bdAl genetic tests_bd
Al genetic tests_bd
Ganiel Licka
 
Ushqyerja e shendetshme
Ushqyerja e shendetshmeUshqyerja e shendetshme
Ushqyerja e shendetshme
Ervis Duti
 
Duhanpirja, drogat e tjera dhe shendeti yne.
Duhanpirja,  drogat e tjera dhe shendeti yne.Duhanpirja,  drogat e tjera dhe shendeti yne.
Duhanpirja, drogat e tjera dhe shendeti yne.
EsliSula1
 
Malnutricioni
MalnutricioniMalnutricioni
Malnutricioni
Egzon Idrizaj
 
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshmeDieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
Riku Verri
 
Biologji
Biologji Biologji
Biologji
Ulpian Allaraj
 
Semundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshmeSemundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshme
An An
 
Grupet-e-Gjakut.pptx78787987987978878989
Grupet-e-Gjakut.pptx78787987987978878989Grupet-e-Gjakut.pptx78787987987978878989
Grupet-e-Gjakut.pptx78787987987978878989
DjellzaThaqi
 
kimi gjimnazi sami frasheri
kimi gjimnazi sami frasheri kimi gjimnazi sami frasheri
kimi gjimnazi sami frasheri
elonaharizi
 

Similar to biologjia dhe shendeti (20)

Projekt Biologji XIb Ervis Cara
Projekt Biologji XIb Ervis CaraProjekt Biologji XIb Ervis Cara
Projekt Biologji XIb Ervis Cara
 
Piramida ushqimore
Piramida ushqimorePiramida ushqimore
Piramida ushqimore
 
Dietologji
DietologjiDietologji
Dietologji
 
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
 
Një jetë e shëndetshme
Një jetë e shëndetshmeNjë jetë e shëndetshme
Një jetë e shëndetshme
 
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelliRoli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
 
Si ndikojne aktivitetet fizike ne shendetin e njeriut
Si ndikojne aktivitetet fizike  ne shendetin e njeriutSi ndikojne aktivitetet fizike  ne shendetin e njeriut
Si ndikojne aktivitetet fizike ne shendetin e njeriut
 
Anoreksia & Bulimia
Anoreksia & BulimiaAnoreksia & Bulimia
Anoreksia & Bulimia
 
Projekt.docx 2..
Projekt.docx 2..Projekt.docx 2..
Projekt.docx 2..
 
Kujdesi per zemren Livia Hoxha shkolla "Albanet" klasa VII
 Kujdesi per zemren Livia Hoxha shkolla "Albanet" klasa VII Kujdesi per zemren Livia Hoxha shkolla "Albanet" klasa VII
Kujdesi per zemren Livia Hoxha shkolla "Albanet" klasa VII
 
Al genetic tests_bd
Al genetic tests_bdAl genetic tests_bd
Al genetic tests_bd
 
Ushqyerja e shendetshme
Ushqyerja e shendetshmeUshqyerja e shendetshme
Ushqyerja e shendetshme
 
Duhanpirja, drogat e tjera dhe shendeti yne.
Duhanpirja,  drogat e tjera dhe shendeti yne.Duhanpirja,  drogat e tjera dhe shendeti yne.
Duhanpirja, drogat e tjera dhe shendeti yne.
 
Malnutricioni
MalnutricioniMalnutricioni
Malnutricioni
 
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshmeDieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
 
Biologji
Biologji Biologji
Biologji
 
Anoreksia & Bulimia
Anoreksia & BulimiaAnoreksia & Bulimia
Anoreksia & Bulimia
 
Semundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshmeSemundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshme
 
Grupet-e-Gjakut.pptx78787987987978878989
Grupet-e-Gjakut.pptx78787987987978878989Grupet-e-Gjakut.pptx78787987987978878989
Grupet-e-Gjakut.pptx78787987987978878989
 
kimi gjimnazi sami frasheri
kimi gjimnazi sami frasheri kimi gjimnazi sami frasheri
kimi gjimnazi sami frasheri
 

biologjia dhe shendeti

  • 1. Tema:Biologjia dhe shendeti Punoi:Arens Rapushi Arjol Cervanaku Mario Hila Migena Golemi
  • 2. Objektivat • C’eshte biologjija • C’eshte shendeti • Semundjet biologjike ? • Semundjet e fituara ?
  • 3. • Biologjia është një shkencë natyrore që ka të bëjë me studimin e jetës dhe organizmave të gjallë, duke përfshirë strukturën, funksionimin, rritjen, evolucionin dhe shpërndarjen. Parimet biologjike aplikohen për natyrën e ushqimit, prodhimin dhe përdorimin e tij në trupin e njeriut. Ku përfshijnë biologjinë molekulare, fotosintezën, frymëmarrjen, makro- dhe mikronutrientët, anatominë dhe funksionin e tretjes, të ushqyerit, etiketimin e ushqimit, sigurinë e ushqimit dhe çështjet e ushqyerjes së një popullsi njerëzore me shpejtësi në rritje. Ceshte Biologjia ?
  • 4. Shendeti • Shëndeti është niveli i efikasitetit funksional apo metabolik të një organizmi të gjallë. *Tek njerëzit, ajo është gjendja e përgjithshme e mendjes dhe të trupit të një personi, Zakonisht do të thotë të mos kene sëmundje, lëndime apo dhimbje (si në "shëndet të mirë" ose "të shëndetshme)
  • 5. Shendeti • Shendeti yne eshte faktor me I rendesishem te cilit duhet ti kushtojme shume vemendje. Kur ne jemi te semure cdo gje rreth nesh eshte e prekur : puna familja jeta sociale,etj. Menyrat me te mira te kujdesit jane : • Kontrollimi I shendetit disa here ne vit. • Marrja e nje siguracioni shendetsor. • Ngrenja e nje ushqimi te mire. • Aktiviteti fizik. • Lenja e veseve demtuese si duhani dhe alkoli.
  • 6. Semundjet biologjike • Sëmundjet e trashëguara, ose sëmundjet gjenetike, janë sëmundje që transmetohen nga njëri brez në tjetrin. Sëmundjet gjenetike janë aktualisht të pashërueshme, mbasi shkenca akoma nuk është në gjendje të korrigjoje defektin, edhe pse ekzistojnë kura për to. Një pjesë e madhe e sëmundjeve gjenetike janë vdekjeprurëse, ose shkaktojnë çrregullime të rënda të funksionimit të organeve të njeriut, që bëjnë të pamundur një jetesë normale dhe për një kohë të gjatë. Në ndryshim nga sëmundjet e tjera, sëmundjet gjenetike, duke u transmetuar nga brezi në brez, përbëjnë një rrezik në rritje për popullatën, mbasi shtohen bartësit e fshehtë të këtyre sëmundjeve dhe, për rrjedhojë, rritet mundësia e lindjes së fëmijëve të sëmurë. Është folur disa vite më parë dhe rishfaqet herë pas here ideja se duhet një ligj për analiza paramartesore për t’i detyruar njerëzit që të bëjnë analizat e gjakut para martesës, për disa sëmundje gjenetike. Por, a është kjo zgjidhja më e mirë ....? “Duhet theksuar se eksperienca botërore ka treguar se parandalimi nuk bëhet me forma detyruese, ai duhet të kuptohet, përkrahet dhe ndihmohet nga vetë qytetarët, mbasi janë vetë ata viktimat e mungesës se një programi parandalimi”- theksojnë mjekët. Pikërisht ky është faktori numër një i suksesit. Një program parandalimi duhet, gjithashtu, të parashikojë informimin e publikut me të gjitha format, mbasi pa një informim të publikut dhe konsensusin e tij, asnjë program nuk do të ketë rezultatin që pritet. Kërkohet formim dhe informim, formim i vazhdueshëm për mjekët dhe informim i vazhdueshëm për popullatën
  • 7. Sëmundja e Alzheimerit • Humbja e kujtesës Sëmundja e Alzheimerit ose ndryshe, siç njihet më shpesh, humbja e kujtesës, lind pas moshës 65-vjeçare. Simptoma më e njohur e kësaj sëmundjeje është harresa, por simptomat janë të shumta. Zakonisht sëmundja fillon me harresa gjithmonë e më të mëdha, të cilat në fillim kanë karakter minimal dhe me kalimin e kohës bëhen gjithmonë e më shqetësuese. Duhet pasur kujdes të mos ngatërrohen harresat normale me ato harresa që përbëjnë sëmundje. P.sh: Është harresë normale të mos mbash mend ku ke parkuar makinën në parkingun e supermerkatës, por është një harresë patologjike të kthehesh në shtëpi pa makinë sepse ke harruar që kishe shkuar me makinë.
  • 8. Semundja e zemres • ZEMRA Zemra është organ muskulor, i cili gjatë tkurrjes ritmike bën të mundur qarkullimin e gjakut në të gjitha organet e trupit të njeriut. Jeta pa zemër nuk është e mundshme. Zemra është njëra prej organeve të para që formohet në trupin e njeriut gjatë zhvillimit embrional. Forma e zemrës është e ngjashme me formën e një koni, maja e të cilit tregon nga ana e majtë dhe poshtë. Zemra te njerëzit ndodhet në anën e majtë të kraharorit, në raste të rralla nga ana djathtë. Një zemër e shëndoshë peshon sa 0,5 % për qind e peshës së trupit, ndërmjet 300 dhe 350 gramë. 500 gramë është pesha kritike
  • 9. Semundja e zemres • Trashëgimia Sipas studimeve të bëra në fushën e mjekësisë, është treguar se fëmijët e prindërve që vuajnë nga zemra kanë më shumë të ngjarë të preken nga sëmundje zemre. Madje, sipas studimit, më i lartë është rreziku i prekjes nga sëmundja midis fëmijëve, se sa i trashëgimit të saj nga prindërit. Po ashtu, ekziston rreziku i prekjes nga sëmundje kardiovaskulare mes fëmijëve të një familjeje, se sa i trashëgimit të saj nga prindërit. • Simptomat 1- Marrja e frymës 2- Ënjtje e këmbëve 3- Nxirje e buzëve 4- Dhimbje si shenja infarkti 5- Bllokim 6- Shtrëngim ose dhimbje në kraharor
  • 10. Semundja e tensionit • TENSIONI Tensioni i gjakut është shtypja e gjakut në muret e enëve të gjakut (arterieve) në çdo pjesë të trupit. Gjaku rrjedh nëpër enët e gjakut pikërisht sepse gjendet nën tension të tillë. Tensioni krijohet me punën e zemrës si pompë.Trashëgimia Specialistët janë të gjithë një mendje kur përmendet tensioni. Për ta sëmundja është e trashëgueshme dhe u shfaqet njerëzve kryesisht pas moshë 40 vjeçe, si dhe rëndohet edhe më shumë në moshën e tretë. Më të prekura duket të jenë gratë, megjithatë vitet e fundit po rritet numri i meshkujve që kanë probleme me tensionin.
  • 11. DIABETI • DIABETI Diabeti është çrregullimi i metabolizmit që reflektohet në paraqitjen e sasisë jonormale të glukozës në gjak, si pasojë e rezistencës së qelizave të gjakut ndaj insulinës apo si pasojë e sasisë së vogël të insulinës së sekretuar nga pankreasi. Janë dy gjendje që mund të shkaktohen nga diabeti i sheqerit (diabetes mellitus), hiperglicemia (niveli i lartë i glukozës) dhe hipoglicemia (niveli i ulët i glukozës). Trashëgimia Specialistët e shëndetësisë kohët e fundit kanë arritur të zbulojnë se predispozicioni për t’u sëmurë nga diabeti është më i madh tek ata persona që kanë një të afërm me diabet. Edhe pse kohë më parë kjo teori nuk pranohej, pasi ende nuk kishte asgjë konkrete, tanimë është zbuluar se trashëgohen nga njëri brez në tjetrin genet që mbartin vetitë e organizmit të sëmurë.
  • 12. Kequshqyerja dhe semundjet • 1. Ushqimi është marrja e energjisë dhe vitaminave nga produktet e ndryshme natyrore dhe industriale në trupin e njeriut. • 2. Burim për zhvillim fizik Bazë për shëndetin Sistem imunitar i sigurtë Më pak sëmundje Bazë për rritjen Ushqimi • 3. Lëndët ushqyese 1 Proteina 2 Vitamina 3 Minerale 4 Sheqerna 5 Yndyrna 6 uji Grupet ushqimore 1 Perime dhe fruta 2 Drithëra 3 Qumështi dhe nënproduktet e tij 4 Mishi dhe nënproduktet e tij • 4. Ushqyerje e mirë është kur hamë çdo ditë sasinë dhe llojin e ushqimit që është i nevojshëm për ne. Ushqyerja e mirë bën që të kemi sistem imunitar më të sigurtë, më pak sëmundje dhe shëndet më të mirë. • 5. Ushqyerja e shëndetshme përcakton sasinë dhe llojin e ushqimit për të cilin ka nevojë çdo individ, si edhe plotëson nevojat kalorike të individit në varësi të moshës, gjinisë dhe aktivitetit fizik që kryen. • 6. Kequshqyerja ndodh kur trupi nuk merr sasinë e nevojshme të energjisë (kalorive), proteinave, karbohidrateve, yndyrnave, vitaminave, mineraleve dhe lëndëve të tjera të nevojshme për të mbajtur të shëndetshëm organizmin dhe për funksionimin e mirë të tij.
  • 13. Anoreksia • Anoreksia nervore është një çrregullim i të ushqyerit në të cilën personi bie shumë në peshë sepse e kufizon të ngrënit. Ky problem vihet re më dendur te gratë e reja dhe vajzat adoleshente se sa te meshkujt.
  • 14. Bulimia • Bulimia është një çregullim psikologjik i të ngrënit, që karakterizohet me intervale të të ngrënit të pakontrolluar të përcjellur me metoda joedukative për kontrollim të peshës (të vjellur). Brengosja e tepruar për formën dhe peshën janë po ashtu karakteristika të bulimisë.
  • 15. Obeziteti • Obeziteti konsiderohet një situatë jonormale, ku ka depozitim të tepërt të yndyrës në trup. Kjo ndodh nga marrja e tepërt e ushqimit, d.m.th e energjisë së tepërt.
  • 16. Hipertensioni • Hipertensioni ose shtypja e lartë e gjakut është një sëmundje në të cilën shtypja e gjakut ka nivele të larta dhe permanente mbi arterjet.