SlideShare a Scribd company logo
Beroepsprofiel Brand Manager:

De Brand Manager is verantwoordelijk voor de verbetering van de marktpositie van een bestaand
bedrijf of product, of het introduceren van een nieuw product op de markt. Hiertoe geeft hij leiding
aan een team van professionals uit verschillende disciplines en van verschillende afdelingen. Hij
coördineert de werkzaamheden en is de eindverantwoordelijke van het project.

Zowel voor de lancering van een nieuw product als voor de vernieuwde marketing van een bestaand
product moet onderzoek gedaan worden naar de wensen van de consument. Op basis van
kwantitatief en kwalitatief marktonderzoek wordt het product ontwikkeld. De Brand Manager
overziet dit creatieve proces van productontwikkeling en denkt vervolgens actief mee bij de
uitvoering ervan. Aspecten die bij de realisatie van een productconcept komen kijken zijn onder
andere het financiële plaatje, de communicatie- en marketingstrategie - en uiteindelijke verkoop. De
Brand Manager verliest hierbij de wensen van de consument nooit uit het oog.

Meer precieze aandachtsgebieden van de Brand Manager zijn bijvoorbeeld de vormgeving van de
verpakking van een product, de inhoud van reclameboodschappen, het gewenste imago van het
bedrijf of product en de analyse van marktonderzoek. Om zicht te houden op de behoefte van de
consument kan het zijn dat de Brand Manager verkooppunten bezoekt. Naast doelstellingen voor de
korte termijn (in de markt zetten van een product, toename verkoopcijfers) houdt de Brand Manager
ook de lange termijn in het oog. Hij is altijd op de hoogte van alle ontwikkelingen op het gebied van
zijn product en zal alles op alles zetten om concurrenten voor te blijven.

De Brand Manager is de persoon die de verschillende medewerkers van diverse afdelingen (sales,
productontwikkeling, planning, reclamebureaus) bij elkaar brengt in een team en zorgt dat alle
werkzaamheden worden verricht met hetzelfde doel voor ogen. Daarnaast levert hij een belangrijke
bijdrage aan (de analyse van) het marktonderzoek dat de basis vormt voor de marketing van het
product. Hij moet dus zowel leidinggevende kwaliteiten hebben als inhoudelijk sterk zijn, met gevoel
voor consumentenbehoeftes.

Opleidingen tot Brand Manager:

De Brand Manager heeft minimaal HBO maar vaak WO werk- en denkniveau en enkele jaren (drie tot
vijf) werkervaring in relevante functies. Opleidingen in de richting van Business en Marketing zijn een
goede basis, maar relevante werkervaring kan een hoop goedmaken. Van Brand Managers wordt
verder vaak verwacht dat ze het Nederlands en Engels goed beheersen.

Organisaties waar een brand Manager doorgaans werkzaam is:

Brand Managers zetten een product in de markt. Zij hebben een commerciële functie die goede,
groeiende verkoopcijfers tot doel heeft.

Arbeidsvoorwaarden Brand Manager:

De Brand Manager verdient rond de €2200 bruto per maand bij aanvang. Dit kan oplopen tot ca.
€5800. Het salaris is afhankelijk van werkgever, werkervaring en de zwaarte van de functie.
Het commerciële karakter van dit beroep betekent over het algemeen dat er goede secundaire
arbeidsvoorwaarden van toepassing zijn, zoals een 13de maand en (lease)auto, telefoon en laptop
van de zaak.
Competenties Brand Manager:

Creativiteit
Innovatief
Plannen en organiseren
Presenteren
Overtuigen

Persoonstypen Brand Manager:

De Brand Manager moet zelfverzekerd zijn, omdat hij eindverantwoordelijke is voor de vormgeving
en uitvoering van de marketingstrategie. Hij heeft lef nodig om bepaalde risico's te nemen die komen
kijken bij het lanceren van een product (Succesvolle werker).
De Brand Manager stuurt de medewerkers van de afdeling concept- en productontwikkeling en
denkt hierover actief mee. Hij is creatief en vernieuwend, weet buiten de gebaande paden te gaan.
Hij heeft veel inzicht in mensen, waardoor hij aan de wensen van consumenten tegemoet kan komen
(Romanticus).

Netwerk Brand Manager:

De Brand Manager is de spin in het web van de productontwikkeling en bijbehorende marketing. Hij
coördineert de werkzaamheden van verschillende afdelingen - sales, productontwikkeling - en
eventuele externe professionals (van bijvoorbeeld reclamebureaus). Ook marktonderzoekers maken
deel uit van zijn netwerk, evenals verkopers. Iedereen die op enige wijze met een product te maken
heeft maakt deel uit van het netwerk van de Brand Manager.

Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden Brand Manager:

Er zijn vacatures voor Brand Managers, maar het zijn er niet veel. Het hoge opleidingsniveau en de
gewenste werkervaring maken echter dat het aantal potentiële werknemers vrij klein is.
Je kunt als Brand Manager meer senioriteit verwerven en leiding gaan geven aan afdeling met
meerdere Brand Managers. Ook kun je telkens een nieuw project oppakken, met een groter bereik,
meer werknemers en grotere verantwoordelijkheid.

More Related Content

What's hot

Manager Marketing zakelijk
Manager Marketing zakelijkManager Marketing zakelijk
Manager Marketing zakelijk
Alice Maatman
 
Deelnemen aan beurzen. Een beursplan geeft rust en rendement.
Deelnemen aan beurzen. Een beursplan geeft rust en rendement.Deelnemen aan beurzen. Een beursplan geeft rust en rendement.
Deelnemen aan beurzen. Een beursplan geeft rust en rendement.
Husky Marketing Planner
 
Deelnemen aan beurzen - een beursplan geeft rust en rendement
Deelnemen aan beurzen - een beursplan geeft rust en rendementDeelnemen aan beurzen - een beursplan geeft rust en rendement
Deelnemen aan beurzen - een beursplan geeft rust en rendement
Husky Marketing Planner
 
algemene presentatie
algemene presentatiealgemene presentatie
algemene presentatie
Chris Goes
 
Inleiding Masterclass Marketing & Communicatie Module 1 (Dutch)
Inleiding Masterclass Marketing & Communicatie Module 1 (Dutch)Inleiding Masterclass Marketing & Communicatie Module 1 (Dutch)
Inleiding Masterclass Marketing & Communicatie Module 1 (Dutch)
Skaftafel
 
Omnichannel in marketing
Omnichannel in marketingOmnichannel in marketing
Omnichannel in marketing
Husky Marketing Planner
 
Fontys Presentatie CE Leisure Management, Open dag maart 2011
Fontys Presentatie CE Leisure Management, Open dag maart 2011Fontys Presentatie CE Leisure Management, Open dag maart 2011
Fontys Presentatie CE Leisure Management, Open dag maart 2011
Fontys Hogeschool Marketing Management
 
Gastcollege Wout van den dool - Triodos
Gastcollege Wout van den dool - TriodosGastcollege Wout van den dool - Triodos
Gastcollege Wout van den dool - Triodos
Piet van den Boer
 
Marketing introductie en basistechnieken
Marketing introductie en basistechniekenMarketing introductie en basistechnieken
Marketing introductie en basistechnieken
Manon Roelandt
 
Social media plan schrijven
Social media plan schrijvenSocial media plan schrijven
Social media plan schrijven
New Brand Activators
 
2011 10 plan van aanpak wellness
2011 10 plan van aanpak wellness2011 10 plan van aanpak wellness
2011 10 plan van aanpak wellness
Dirk Laverge
 
Sjabloon citymarketing jaarplan
Sjabloon citymarketing jaarplanSjabloon citymarketing jaarplan
Sjabloon citymarketing jaarplan
Roeland Tameling
 
Basiscursus MARKETING (Nederlands)
Basiscursus MARKETING (Nederlands)Basiscursus MARKETING (Nederlands)
Basiscursus MARKETING (Nederlands)
SELLIO - sales activation
 
Presentatie webinar 'Regie tussen company en customer journey'
Presentatie webinar 'Regie tussen company en customer journey' Presentatie webinar 'Regie tussen company en customer journey'
Presentatie webinar 'Regie tussen company en customer journey'
VIM Group
 
Stappenplan promotie veenendaal
Stappenplan promotie veenendaalStappenplan promotie veenendaal
Stappenplan promotie veenendaal
Roeland Tameling
 
Dirk van Mierlo curriculum vitae 2018
Dirk van Mierlo curriculum vitae 2018Dirk van Mierlo curriculum vitae 2018
Dirk van Mierlo curriculum vitae 2018
Dirk van Mierlo
 

What's hot (19)

Manager Marketing zakelijk
Manager Marketing zakelijkManager Marketing zakelijk
Manager Marketing zakelijk
 
Deelnemen aan beurzen. Een beursplan geeft rust en rendement.
Deelnemen aan beurzen. Een beursplan geeft rust en rendement.Deelnemen aan beurzen. Een beursplan geeft rust en rendement.
Deelnemen aan beurzen. Een beursplan geeft rust en rendement.
 
Deelnemen aan beurzen - een beursplan geeft rust en rendement
Deelnemen aan beurzen - een beursplan geeft rust en rendementDeelnemen aan beurzen - een beursplan geeft rust en rendement
Deelnemen aan beurzen - een beursplan geeft rust en rendement
 
algemene presentatie
algemene presentatiealgemene presentatie
algemene presentatie
 
Inleiding Masterclass Marketing & Communicatie Module 1 (Dutch)
Inleiding Masterclass Marketing & Communicatie Module 1 (Dutch)Inleiding Masterclass Marketing & Communicatie Module 1 (Dutch)
Inleiding Masterclass Marketing & Communicatie Module 1 (Dutch)
 
Omnichannel in marketing
Omnichannel in marketingOmnichannel in marketing
Omnichannel in marketing
 
Fontys Presentatie CE Leisure Management, Open dag maart 2011
Fontys Presentatie CE Leisure Management, Open dag maart 2011Fontys Presentatie CE Leisure Management, Open dag maart 2011
Fontys Presentatie CE Leisure Management, Open dag maart 2011
 
Gastcollege Wout van den dool - Triodos
Gastcollege Wout van den dool - TriodosGastcollege Wout van den dool - Triodos
Gastcollege Wout van den dool - Triodos
 
MSM Social Presentation
MSM Social PresentationMSM Social Presentation
MSM Social Presentation
 
Junior Brand Manager
Junior Brand ManagerJunior Brand Manager
Junior Brand Manager
 
Marketing introductie en basistechnieken
Marketing introductie en basistechniekenMarketing introductie en basistechnieken
Marketing introductie en basistechnieken
 
Social media plan schrijven
Social media plan schrijvenSocial media plan schrijven
Social media plan schrijven
 
2011 10 plan van aanpak wellness
2011 10 plan van aanpak wellness2011 10 plan van aanpak wellness
2011 10 plan van aanpak wellness
 
Presentatie MarCom
Presentatie MarComPresentatie MarCom
Presentatie MarCom
 
Sjabloon citymarketing jaarplan
Sjabloon citymarketing jaarplanSjabloon citymarketing jaarplan
Sjabloon citymarketing jaarplan
 
Basiscursus MARKETING (Nederlands)
Basiscursus MARKETING (Nederlands)Basiscursus MARKETING (Nederlands)
Basiscursus MARKETING (Nederlands)
 
Presentatie webinar 'Regie tussen company en customer journey'
Presentatie webinar 'Regie tussen company en customer journey' Presentatie webinar 'Regie tussen company en customer journey'
Presentatie webinar 'Regie tussen company en customer journey'
 
Stappenplan promotie veenendaal
Stappenplan promotie veenendaalStappenplan promotie veenendaal
Stappenplan promotie veenendaal
 
Dirk van Mierlo curriculum vitae 2018
Dirk van Mierlo curriculum vitae 2018Dirk van Mierlo curriculum vitae 2018
Dirk van Mierlo curriculum vitae 2018
 

Viewers also liked

Work shop – communiceren & interacteren
Work shop – communiceren & interacterenWork shop – communiceren & interacteren
Work shop – communiceren & interacteren
2033034
 
Competentie leidinggeven fb marina
Competentie leidinggeven fb marinaCompetentie leidinggeven fb marina
Competentie leidinggeven fb marina
2033034
 
Echt activationklaar
Echt activationklaarEcht activationklaar
Echt activationklaar
2033034
 
Echt. pers brabantvandaag
Echt. pers brabantvandaagEcht. pers brabantvandaag
Echt. pers brabantvandaag
2033034
 
Echt.pers avans
Echt.pers avansEcht.pers avans
Echt.pers avans
2033034
 
Competentie leidinggeven tobias ligtenberg (1)
Competentie leidinggeven tobias ligtenberg (1)Competentie leidinggeven tobias ligtenberg (1)
Competentie leidinggeven tobias ligtenberg (1)
2033034
 
Rapport adviseren toekomstbewustzijn
Rapport adviseren toekomstbewustzijnRapport adviseren toekomstbewustzijn
Rapport adviseren toekomstbewustzijn
2033034
 
Echt. pers
Echt. persEcht. pers
Echt. pers
2033034
 

Viewers also liked (9)

Work shop – communiceren & interacteren
Work shop – communiceren & interacterenWork shop – communiceren & interacteren
Work shop – communiceren & interacteren
 
Competentie leidinggeven fb marina
Competentie leidinggeven fb marinaCompetentie leidinggeven fb marina
Competentie leidinggeven fb marina
 
Echt activationklaar
Echt activationklaarEcht activationklaar
Echt activationklaar
 
Echt. pers brabantvandaag
Echt. pers brabantvandaagEcht. pers brabantvandaag
Echt. pers brabantvandaag
 
Echt.pers avans
Echt.pers avansEcht.pers avans
Echt.pers avans
 
Zag
ZagZag
Zag
 
Competentie leidinggeven tobias ligtenberg (1)
Competentie leidinggeven tobias ligtenberg (1)Competentie leidinggeven tobias ligtenberg (1)
Competentie leidinggeven tobias ligtenberg (1)
 
Rapport adviseren toekomstbewustzijn
Rapport adviseren toekomstbewustzijnRapport adviseren toekomstbewustzijn
Rapport adviseren toekomstbewustzijn
 
Echt. pers
Echt. persEcht. pers
Echt. pers
 

Similar to Beroepsprofiel brand manager

Marcommagazine Dec 2010
Marcommagazine Dec 2010Marcommagazine Dec 2010
Marcommagazine Dec 2010
irmavandermade
 
Het marketingplan in de praktijk
Het marketingplan in de praktijkHet marketingplan in de praktijk
Het marketingplan in de praktijk
Husky Marketing Planner
 
Het B2B marketingplan in de praktijk
Het B2B marketingplan in de praktijkHet B2B marketingplan in de praktijk
Het B2B marketingplan in de praktijk
Husky Marketing Planner
 
Marketingplan In 10 Stappen
Marketingplan In 10 StappenMarketingplan In 10 Stappen
Marketingplan In 10 Stappen
Arnold Prins
 
MARCOMmagazine Maart 2010
MARCOMmagazine Maart 2010MARCOMmagazine Maart 2010
MARCOMmagazine Maart 2010
OCG_OCG
 
Bureau presentatie
Bureau presentatieBureau presentatie
Bureau presentatie
hansdoeve
 
Hoofdstuk 10 brand activation
Hoofdstuk 10 brand activationHoofdstuk 10 brand activation
Hoofdstuk 10 brand activation
Karel de Grote Hogeschool
 
Campagne traject
Campagne trajectCampagne traject
Campagne traject
Tina Fabry
 
MARCOMmagazine 01-2010
MARCOMmagazine 01-2010MARCOMmagazine 01-2010
MARCOMmagazine 01-2010
Wessel Haytink
 
MARCOMMagazine.nl Januari 2010
MARCOMMagazine.nl Januari 2010MARCOMMagazine.nl Januari 2010
MARCOMMagazine.nl Januari 2010
ocg1
 
MARCOMmagazine Januari 2010
MARCOMmagazine Januari 2010MARCOMmagazine Januari 2010
MARCOMmagazine Januari 2010
OCG_OCG
 
4Future Marketing intro deck (Dutch)
4Future Marketing intro deck (Dutch)4Future Marketing intro deck (Dutch)
4Future Marketing intro deck (Dutch)
Rob Meijers
 
Elk B2B bedrijf verdient goede marketing
Elk B2B bedrijf verdient goede marketing Elk B2B bedrijf verdient goede marketing
Elk B2B bedrijf verdient goede marketing
Manolo de la Fuente
 
C-Works! bedrijfsbrochure
C-Works! bedrijfsbrochureC-Works! bedrijfsbrochure
C-Works! bedrijfsbrochure
C-Works!
 
Handleiding Merkmaken
Handleiding MerkmakenHandleiding Merkmaken
Handleiding Merkmaken
Nicole Frank
 
Ondernemingsplan Shock Live (Studie project)
Ondernemingsplan Shock Live (Studie project)Ondernemingsplan Shock Live (Studie project)
Ondernemingsplan Shock Live (Studie project)
Stefan Mooren
 
Christel Visser curriculum NL
Christel Visser curriculum NLChristel Visser curriculum NL
Christel Visser curriculum NL
Christel Visser
 

Similar to Beroepsprofiel brand manager (20)

Marcommagazine Dec 2010
Marcommagazine Dec 2010Marcommagazine Dec 2010
Marcommagazine Dec 2010
 
Het marketingplan in de praktijk
Het marketingplan in de praktijkHet marketingplan in de praktijk
Het marketingplan in de praktijk
 
Het B2B marketingplan in de praktijk
Het B2B marketingplan in de praktijkHet B2B marketingplan in de praktijk
Het B2B marketingplan in de praktijk
 
Marketingplan In 10 Stappen
Marketingplan In 10 StappenMarketingplan In 10 Stappen
Marketingplan In 10 Stappen
 
MARCOMmagazine Maart 2010
MARCOMmagazine Maart 2010MARCOMmagazine Maart 2010
MARCOMmagazine Maart 2010
 
Bureau presentatie
Bureau presentatieBureau presentatie
Bureau presentatie
 
Hoofdstuk 10 brand activation
Hoofdstuk 10 brand activationHoofdstuk 10 brand activation
Hoofdstuk 10 brand activation
 
Campagne traject
Campagne trajectCampagne traject
Campagne traject
 
C.V.
C.V.C.V.
C.V.
 
MARCOMmagazine 01-2010
MARCOMmagazine 01-2010MARCOMmagazine 01-2010
MARCOMmagazine 01-2010
 
MARCOMMagazine.nl Januari 2010
MARCOMMagazine.nl Januari 2010MARCOMMagazine.nl Januari 2010
MARCOMMagazine.nl Januari 2010
 
MARCOMmagazine Januari 2010
MARCOMmagazine Januari 2010MARCOMmagazine Januari 2010
MARCOMmagazine Januari 2010
 
MARCOMmagazine
MARCOMmagazineMARCOMmagazine
MARCOMmagazine
 
4Future Marketing intro deck (Dutch)
4Future Marketing intro deck (Dutch)4Future Marketing intro deck (Dutch)
4Future Marketing intro deck (Dutch)
 
Elk B2B bedrijf verdient goede marketing
Elk B2B bedrijf verdient goede marketing Elk B2B bedrijf verdient goede marketing
Elk B2B bedrijf verdient goede marketing
 
C-Works! bedrijfsbrochure
C-Works! bedrijfsbrochureC-Works! bedrijfsbrochure
C-Works! bedrijfsbrochure
 
Handleiding Merkmaken
Handleiding MerkmakenHandleiding Merkmaken
Handleiding Merkmaken
 
Ondernemingsplan Shock Live (Studie project)
Ondernemingsplan Shock Live (Studie project)Ondernemingsplan Shock Live (Studie project)
Ondernemingsplan Shock Live (Studie project)
 
CV Wendy Lentink
CV Wendy Lentink CV Wendy Lentink
CV Wendy Lentink
 
Christel Visser curriculum NL
Christel Visser curriculum NLChristel Visser curriculum NL
Christel Visser curriculum NL
 

Beroepsprofiel brand manager

  • 1. Beroepsprofiel Brand Manager: De Brand Manager is verantwoordelijk voor de verbetering van de marktpositie van een bestaand bedrijf of product, of het introduceren van een nieuw product op de markt. Hiertoe geeft hij leiding aan een team van professionals uit verschillende disciplines en van verschillende afdelingen. Hij coördineert de werkzaamheden en is de eindverantwoordelijke van het project. Zowel voor de lancering van een nieuw product als voor de vernieuwde marketing van een bestaand product moet onderzoek gedaan worden naar de wensen van de consument. Op basis van kwantitatief en kwalitatief marktonderzoek wordt het product ontwikkeld. De Brand Manager overziet dit creatieve proces van productontwikkeling en denkt vervolgens actief mee bij de uitvoering ervan. Aspecten die bij de realisatie van een productconcept komen kijken zijn onder andere het financiële plaatje, de communicatie- en marketingstrategie - en uiteindelijke verkoop. De Brand Manager verliest hierbij de wensen van de consument nooit uit het oog. Meer precieze aandachtsgebieden van de Brand Manager zijn bijvoorbeeld de vormgeving van de verpakking van een product, de inhoud van reclameboodschappen, het gewenste imago van het bedrijf of product en de analyse van marktonderzoek. Om zicht te houden op de behoefte van de consument kan het zijn dat de Brand Manager verkooppunten bezoekt. Naast doelstellingen voor de korte termijn (in de markt zetten van een product, toename verkoopcijfers) houdt de Brand Manager ook de lange termijn in het oog. Hij is altijd op de hoogte van alle ontwikkelingen op het gebied van zijn product en zal alles op alles zetten om concurrenten voor te blijven. De Brand Manager is de persoon die de verschillende medewerkers van diverse afdelingen (sales, productontwikkeling, planning, reclamebureaus) bij elkaar brengt in een team en zorgt dat alle werkzaamheden worden verricht met hetzelfde doel voor ogen. Daarnaast levert hij een belangrijke bijdrage aan (de analyse van) het marktonderzoek dat de basis vormt voor de marketing van het product. Hij moet dus zowel leidinggevende kwaliteiten hebben als inhoudelijk sterk zijn, met gevoel voor consumentenbehoeftes. Opleidingen tot Brand Manager: De Brand Manager heeft minimaal HBO maar vaak WO werk- en denkniveau en enkele jaren (drie tot vijf) werkervaring in relevante functies. Opleidingen in de richting van Business en Marketing zijn een goede basis, maar relevante werkervaring kan een hoop goedmaken. Van Brand Managers wordt verder vaak verwacht dat ze het Nederlands en Engels goed beheersen. Organisaties waar een brand Manager doorgaans werkzaam is: Brand Managers zetten een product in de markt. Zij hebben een commerciële functie die goede, groeiende verkoopcijfers tot doel heeft. Arbeidsvoorwaarden Brand Manager: De Brand Manager verdient rond de €2200 bruto per maand bij aanvang. Dit kan oplopen tot ca. €5800. Het salaris is afhankelijk van werkgever, werkervaring en de zwaarte van de functie. Het commerciële karakter van dit beroep betekent over het algemeen dat er goede secundaire arbeidsvoorwaarden van toepassing zijn, zoals een 13de maand en (lease)auto, telefoon en laptop van de zaak.
  • 2. Competenties Brand Manager: Creativiteit Innovatief Plannen en organiseren Presenteren Overtuigen Persoonstypen Brand Manager: De Brand Manager moet zelfverzekerd zijn, omdat hij eindverantwoordelijke is voor de vormgeving en uitvoering van de marketingstrategie. Hij heeft lef nodig om bepaalde risico's te nemen die komen kijken bij het lanceren van een product (Succesvolle werker). De Brand Manager stuurt de medewerkers van de afdeling concept- en productontwikkeling en denkt hierover actief mee. Hij is creatief en vernieuwend, weet buiten de gebaande paden te gaan. Hij heeft veel inzicht in mensen, waardoor hij aan de wensen van consumenten tegemoet kan komen (Romanticus). Netwerk Brand Manager: De Brand Manager is de spin in het web van de productontwikkeling en bijbehorende marketing. Hij coördineert de werkzaamheden van verschillende afdelingen - sales, productontwikkeling - en eventuele externe professionals (van bijvoorbeeld reclamebureaus). Ook marktonderzoekers maken deel uit van zijn netwerk, evenals verkopers. Iedereen die op enige wijze met een product te maken heeft maakt deel uit van het netwerk van de Brand Manager. Arbeidsmarktperspectief en doorgroeimogelijkheden Brand Manager: Er zijn vacatures voor Brand Managers, maar het zijn er niet veel. Het hoge opleidingsniveau en de gewenste werkervaring maken echter dat het aantal potentiële werknemers vrij klein is. Je kunt als Brand Manager meer senioriteit verwerven en leiding gaan geven aan afdeling met meerdere Brand Managers. Ook kun je telkens een nieuw project oppakken, met een groter bereik, meer werknemers en grotere verantwoordelijkheid.