Nghiên cứu áp dụng kỹ thuật siêu âm đàn hồi arfi để đánh giá độ đàn hồi của hạt giáp ở người Việt Nam, với 85 hạt giáp được kiểm tra. Kết quả cho thấy tốc độ arfi trung bình của hạt giáp lành tính là 2,06 m/s trong khi của hạt ác tính là 3,00 m/s, với độ nhạy 86,49% và độ chuyên biệt 59,29%. Kết luận cho rằng kỹ thuật arfi có thể hỗ trợ phân biệt hạt giáp ác tính và lành tính, nhưng không thể thay thế cho sinh thiết.

1. TẠO HÌNH ĐÀN HỒI XUNG LỰC BỨC XẠ ÂM
(ARFI) HẠT GIÁP
TẠI TRUNG TÂM MEDIC
NGUYỄN THIỆN HÙNG, PHẠM THỊ THANH XUÂN, NGUYỄN TUẤN CƯỜNG, PHAN THANH HẢI
TRUNG TÂM Y KHOA MEDIC HOÀ HẢO
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2. ĐẶT VẤN ĐỀ
DẪN NHẬP:
 Siêu âm đàn hồi ARFI : đánh giá định lượng độ cứng
hay độ đàn hồi mô (gan, giáp, vú…) không xâm lấn. Gần
đây có các công bố của các tác giả nước ngoài về kỹ
thuật ARFI ở hạt giáp, chủ yếu là đo tốc độ đàn hồi
ARFI của hạt giáp với nhiều nhận định khác nhau.
MỤC TIÊU:
 Bước đầu chúng tôi áp dụng kỹ thuật ARFI trên máy
ACUSON S2000, Siemens (thăm dò kết hợp đồng thời
VTQ và VTI) nhằm khảo sát độ đàn hồi hạt giáp ở người
Việt nam.

3. SIÊU ÂM ĐÀN HỒI ARFI
 Xung lực bức xạ âm (Focused Acoustic Radiation Force, ARFI) là
một loại siêu âm đàn hồi, trong đó mô bị kích thích từ trong do xung
siêu âm tập trung.
 Xung lực bức xạ âm (ARFI) tạo kích thích mô mạnh và khu trú dưới
0,1miligiây. Đầu dò siêu âm tiếp xúc trên da đủ để khám, không
phải đè ấn. Đáp ứng mô được theo dõi bằng cùng đầu dò siêu âm
dùng tạo ra lực, và lập lại nhiều lần trong vùng khám trên siêu âm
2D. Hình tạo ra do đáp ứng mô trong vùng bị kích thích (dời chỗ sau
khi lực mất đi, thời gian hồi phục, v.v..) dùng để đánh giá thông tin
về cấu trúc của mô.
 Khi xung siêu âm đi qua mô, mô mềm di chuyển nhiều hơn so với
mô đặc. Dời chỗ mô do xung đẩy ban đầu có thể đo được và so
sánh với hình ảnh tham khảo.

4. ARFI của ACUSON S2000, SIEMENS

5. ARFI của ACUSON S2000, SIEMENS

6. ARFI của ACUSON S2000, SIEMENS

7. ĐỐI TƯỢNG- PHƯƠNG PHÁP
 85 hạt giáp được khám cùng lúc bằng siêu âm
B-mode và Doppler, siêu âm đàn hồi ARFI (VTI,
VTQ), đầu dò 9L4 linear.
 Tất cả hạt giáp đều được làm FNAC: tiêu chuẩn
tham khảo.
 Gồm 85 người (7 nam và 68 nữ) đồng ý tham
gia nghiên cứu, và được siêu âm đàn hồi ARFI
miễn phí.
 2 bác sĩ làm siêu âm đàn hồi hoàn toàn không
biết kết quả của siêu âm B-mode và Doppler
cũng như kết quả FNAC.

8. KẾT QUẢ
Gồm 85 hạt giáp:
+67 hạt lành tính,
+13 hạt ác tính (papillary carcinoma),
+và 5 tổn thương nang [follicular lesion].

9. TỐC ĐỘ ARFI CỦA 85 HẠT GIÁP
Biểu đồ của 177 số đo ARFI của 85 hạt giáp

10. KẾT QUẢ
Tốc độ ARFI trung bình [VTQ]
 của hạt giáp lành tính = 2,06 ± 0,58m/s,
 và hạt giáp ác tính = 3,00 ± 0,56 m/s .
 Độ nhạy ARFI là 86,49% và độ chuyên
biệt là 59,29% với giá trị cut-off = 2,3 m/s
(area under ROC curve = 0,778 ).

11. VTI [VIRTUAL TOUCH IMAGING]
VTI= ác tính: dark color (cứng) và lớn hơn
hình B-mode
VTI với dark color giúp phân biệt hạt giáp
ác tính với follicular lesions và nang keo
đặc có bright color ở VTI.

12. VTI của papillary carcinoma, black (cứng) (R. panel) và lớn hơn hình B-mode (L. panel)

13. VTQ của papilary carcinoma với tốc độ ARFI vượt ngưởng máy

14. FNAC của papillary carcinoma

15. FNAC của papillary carcinoma

16. VTQ của follicular lesion với tốc độ ARFI = 2,99 m/s (>2,3 m/s)

17. VTI của follicular lesion (R. panel) với dark color (cứng) và lớn hơn
hình B-mode (L. panel)

18. FNAC của follicular lesion

19. FNAC của follicular lesion

20. FNAC của colloidal cyst

21. BÀN LUẬN
Độ chuyên biệt ARFI là 95% với giá trị cut-
off 3,1 m/s (area under ROC curve =
0,778).
Độ nhạy ARFI là 86,49% và độ chuyên
biệt là 59,29% với giá trị cut-off = 2,3 m/s
(area under ROC curve = 0,778 ).

22. Area under the ROC curve= 0,778.

23. BÀN LUẬN
• Có chồng lấp giá trị tốc độ ARFI của hạt
giáp lành tính và ác tính
+ do hạt giáp không đồng nhất
+ do vùng ROI cố định quá lớn
• Hạn chế :
- Chỉ là nghiên cứu tiền cứu nên không
đối chiếu với kết quả sau mổ
- Số mẫu hạt ác tính ít <30 mẫu.

24. KẾT LUẬN
 Kỹ thuật ARFI giúp tăng độ tin cậy cho
siêu âm thường quy trong phân biệt hạt
giáp ác tính với hạt giáp lành tính.
 Kỹ thuật ARFI không thể thay thế cho sinh
thiết, nhưng có thể giúp giảm chỉ định sinh
thiết không cần thiết.