UNIBERTSOAREN SORRERA ANDREA LOPEZ
AURKIBIDEA Big Bang Teoria. Lurraren Sorrera.
UNIBERTSOAEN SORRERA: BIG BANG TEORIA: Big Banga  Unibertsoaren  sorrera azaltzeko jaiotako teoria bat da. Bertan unibertsoaren jaiotza duela 14.000 milioi urte gertatu zela proposatzen da. Hasieran unibertsoko energia guztia puntu batean elkartuta zegoen. Leherketa bat egon zen, Big Bang- na, eta materia guztia aldentzen hasi zen heinean hozten zen. Apurka-apurka materia hori erakartzen hasi zen eta lehen galaxiak eta izarrak sortu ziren.
LURRAREN SORRERA: Lurraren historia orain dela 4.500 milioi urte hasi zen  nebulosa  batetik. Garai hartan  planetoide  ezberdinen talkaz lurra akrezioz hasi egin zen eta  dentsitate  ezberdinek elementuak geruzatan bereiztea ekarri zuen (ikus geroago egituraren atala). Osatu eta denbora gutxira  asteroide  batek lurra jo eta bere zati bat kanporatu zuen,  Ilargia  sortuz. Meteoritoek zeramaten  urak   hidrosfera  eta  atmosfera  sortu zuten.  Magma   solidotzean  kanpoko geruza sortu zen. Orain dela 4.000 milioi urte lehenengo izaki  bizidunak  sortu ziren. Garai horretan ere lurraren dinamika sortu zen (ikus  Plaken tektonika ).
Milioika urteren buruan Lurreko plaken eraginez  superkontinenteak  sortu eta desegin dira,  Rodinia  eta  Pangea  bezala. Hainbat alditan glaziazioak egon dira, adibidez  Neoproterozoikoan  ia-ia lur osoa izotzez estali zen. Kanbriarrean   Kanbriarreko leherketa  gertatu zen eta fosilizatzen ziren lehenengo animalia eta landareak sortzen hasi ziren modu azkar batean. Bakterioek   fotosintesia  garatu zutenean  oxigenoa  heldu zen  atmosferara  lehen aldiz, beraren konposaketa guztiz aldatuz. Hainbat zelula  prokariotoren  elkarketan lehen zelula  eukariotoa  sortu zela uste da. Hauek  animaliak ,  landareak  eta  onddoak  sortu zituzten geroago.
Orain dela 65 milioi urte  Kretazeo  eta  Tertziarioa  bereizteko balio duen  meteorito  batek  dinosauroak  eta beste hainbat animalia hil zituen,  ugaztunei  bidea utziz. Orain dela 20.000 urte  gizakiak   nekazaritza  aurkitu zuen eta berarekin batera lehenengo zibilizazioak sortu ziren orain dela 10.000 urtetik hona, Lurraren itxura guztiz eraldatuz.
AMAIERA!!

Andrea Lopez

  • 1.
  • 2.
    AURKIBIDEA Big BangTeoria. Lurraren Sorrera.
  • 3.
    UNIBERTSOAEN SORRERA: BIGBANG TEORIA: Big Banga Unibertsoaren sorrera azaltzeko jaiotako teoria bat da. Bertan unibertsoaren jaiotza duela 14.000 milioi urte gertatu zela proposatzen da. Hasieran unibertsoko energia guztia puntu batean elkartuta zegoen. Leherketa bat egon zen, Big Bang- na, eta materia guztia aldentzen hasi zen heinean hozten zen. Apurka-apurka materia hori erakartzen hasi zen eta lehen galaxiak eta izarrak sortu ziren.
  • 4.
    LURRAREN SORRERA: Lurrarenhistoria orain dela 4.500 milioi urte hasi zen nebulosa batetik. Garai hartan planetoide ezberdinen talkaz lurra akrezioz hasi egin zen eta dentsitate ezberdinek elementuak geruzatan bereiztea ekarri zuen (ikus geroago egituraren atala). Osatu eta denbora gutxira asteroide batek lurra jo eta bere zati bat kanporatu zuen, Ilargia sortuz. Meteoritoek zeramaten urak hidrosfera eta atmosfera sortu zuten. Magma solidotzean kanpoko geruza sortu zen. Orain dela 4.000 milioi urte lehenengo izaki bizidunak sortu ziren. Garai horretan ere lurraren dinamika sortu zen (ikus Plaken tektonika ).
  • 5.
    Milioika urteren buruanLurreko plaken eraginez superkontinenteak sortu eta desegin dira, Rodinia eta Pangea bezala. Hainbat alditan glaziazioak egon dira, adibidez Neoproterozoikoan ia-ia lur osoa izotzez estali zen. Kanbriarrean Kanbriarreko leherketa gertatu zen eta fosilizatzen ziren lehenengo animalia eta landareak sortzen hasi ziren modu azkar batean. Bakterioek fotosintesia garatu zutenean oxigenoa heldu zen atmosferara lehen aldiz, beraren konposaketa guztiz aldatuz. Hainbat zelula prokariotoren elkarketan lehen zelula eukariotoa sortu zela uste da. Hauek animaliak , landareak eta onddoak sortu zituzten geroago.
  • 6.
    Orain dela 65milioi urte Kretazeo eta Tertziarioa bereizteko balio duen meteorito batek dinosauroak eta beste hainbat animalia hil zituen, ugaztunei bidea utziz. Orain dela 20.000 urte gizakiak nekazaritza aurkitu zuen eta berarekin batera lehenengo zibilizazioak sortu ziren orain dela 10.000 urtetik hona, Lurraren itxura guztiz eraldatuz.
  • 7.