1. 1
‫لرستان‬ ‫استان‬ ‫کرخه‬ ‫حوزه‬ ‫هیدرولوژیکی‬ ‫و‬ ‫هواشناسی‬ ‫تغییرات‬ ‫روند‬ ‫بررسی‬
‫الهیاری‬ ‫احسان‬1*
‫زاده‬ ‫حقی‬ ‫علی‬ ،2
1
‫لزستاى‬ ُ‫داًطگا‬ ،‫آتخیشداری‬ ‫ارضذ‬ ‫مارضٌاسی‬ ‫داًطجَی‬ehsan_allahyari64@yahoo.com
2
‫لزستاى‬ ُ‫داًطگا‬ ‫مطاٍرسی‬ ُ‫داًطنذ‬ ‫استادیار‬alihaghi20@gmail.com
‫چکیذه‬
ِ‫ضثن‬ ‫طزاحی‬ ٍ ‫آب‬ ‫هٌاتع‬ ‫هذیزیت‬ ‫در‬ ًِ‫رٍدخا‬ ‫دتی‬ ‫تغییزات‬ ‫رًٍذ‬ ‫تزرسی‬‫در‬ .‫است‬ ‫هْن‬ ‫تسیار‬ ‫اهزی‬ ‫سّنطی‬ ٍ ‫آتیاری‬ ‫ّای‬
ُ‫درتار‬ ‫سیادی‬ ‫هطالعات‬ ،‫دًیا‬ ‫هختلف‬ ‫هٌاطق‬ُ‫دٌّذ‬ ‫ًطاى‬ ‫آًْا‬ ‫ًتایج‬ ِ‫م‬ ُ‫ضذ‬ ‫اًجام‬ ‫اقلین‬ ‫تغییز‬ ‫ی‬‫ٍی‬ ِ‫ت‬ ،‫اقلیوی‬ ‫عَاهل‬ ‫تغییز‬ ‫ی‬ُ‫ژ‬
‫آسهَى‬ ‫اس‬ ُ‫استفاد‬ ‫تا‬ ِ‫مزخ‬ ُ‫حَس‬ ‫تارش‬ ٍ ‫دها‬ ،‫دتی‬ ًِ‫هاّا‬ ٍ ًِ‫ساال‬ ‫تغییزات‬ ‫رًٍذ‬ ،‫تحقیق‬ ‫ایي‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫دها‬ ٍ ‫تارش‬‫ّای‬‫ًاپاراهتزی‬
‫هي‬-ُ‫ایستگا‬ ِ‫ّو‬ ‫در‬ ًِ‫ساال‬ ‫دتی‬ ِ‫م‬ ‫داد‬ ‫ًطاى‬ ‫تحقیق‬ ‫ایي‬ ‫ًتایج‬ .‫است‬ ِ‫گزفت‬ ‫قزار‬ ‫ارسیاتی‬ ‫هَرد‬ ‫سي‬ ٍ ‫مٌذال‬‫رًٍذ‬ ‫دارای‬ ،‫ّا‬
‫رًٍذ‬ .‫است‬ ُ‫تَد‬ ‫ًشٍلی‬ُ‫داد‬ ‫یاتی‬‫تزای‬ ٍ ُ‫تَد‬ ‫ماّطی‬ ‫رًٍذ‬ ‫دارای‬ ‫صیذعلی‬ ‫سزاب‬ ٍ ‫اًجیز‬ ‫چن‬ ُ‫ایستگا‬ ٍ‫د‬ ‫در‬ ‫تارًذگی‬ ‫ّای‬3
ُ‫ها‬ ‫در‬ ‫تٌگ‬ ُ‫در‬ ُ‫ایستگا‬ ‫تزای‬ ‫ًیش‬ ‫دها‬ ‫رًٍذیاتی‬ .‫گزدیذ‬ ُ‫هطاّذ‬ ‫افشایطی‬ ‫رًٍذ‬ ‫دیگز‬ ‫سٌجی‬ ‫تاراى‬ ُ‫ایستگا‬‫هزداد‬ ،‫تیز‬ ،‫خزداد‬ ‫ّای‬
ُ‫ایستگا‬ ‫سایز‬ ‫در‬ ٍ ‫تَد‬ ‫دار‬ ‫هعٌی‬ ‫رًٍذی‬ ‫ضْزیَر‬ ٍ‫ّا‬‫هی‬ ‫پژٍّص‬ ‫ایي‬ ‫ًتایج‬ .‫ًیاهذ‬ ‫تذست‬ ‫خاصی‬ ‫رًٍذ‬ ‫دهاسٌجی‬ ‫ی‬‫پیص‬ ‫در‬ ‫تَاًذ‬
‫خطنسالی‬ ‫تیٌی‬،‫آتی‬ ‫ّای‬‫رٍد‬ ‫تنار‬ ِ‫هٌطق‬ ‫آب‬ ‫هٌاتع‬ ‫هذیزیت‬ ٍ ‫آتیاری‬ ‫ریشی‬ ِ‫تزًاه‬.
‫واشه‬:‫کلیذی‬ ‫های‬ٗٔ ٖٛٔ‫آص‬-ٝ‫وشخ‬ ٜ‫حٛص‬ ،‫دتی‬ ،‫سٚ٘ذیاتی‬ ،َ‫وٙذا‬
‫مقذمه‬
ٚ ‫ٔحذٚد‬ ٝ‫ت‬ ٝ‫تٛخ‬ ‫تا‬ .‫اػت‬ ٜ‫پیچیذ‬ ‫أشی‬ ‫آب‬ ‫ٔٙاتغ‬ ‫ٔذیشیت‬ٜ‫اػتفاد‬ ٖ‫سا٘ذٔا‬ ٖ‫تشد‬ ‫تاال‬ ‫تشای‬ ‫ٔذیشیت‬ ٜٛ‫٘ح‬ ‫آب‬ ‫ٔٙاتغ‬ ٖ‫تٛد‬ ‫ثاتت‬
‫ٔی‬ ٟٓٔ ‫تؼیاس‬ ‫آب‬ ‫ٔٙاتغ‬ ‫اص‬ٝ٘‫سٚدخا‬ .‫تاؿذ‬‫ٔی‬ ٗ‫ؿیشی‬ ‫آب‬ ٗ‫تأی‬ ‫ٔٙاتغ‬ ٗ‫ٟٕٔتشی‬ ‫اص‬ ‫ٞا‬‫ٔٙاطك‬ ٝ‫تٛػؼ‬ ،‫ٞٛایی‬ ٚ ‫آب‬ ‫تغییشات‬ .‫تاؿٙذ‬
ٝٞ‫د‬ ‫دس‬ ‫طثیؼی‬ ‫ٔٙاتغ‬ ‫حذ‬ ‫اص‬ ‫تیؾ‬ ‫تشداسی‬ ٜ‫تٟش‬ ٚ ‫اساضی‬ ُ‫تثذی‬ ،‫سٚػتایی‬ ٚ ‫ؿٟشی‬‫اخی‬ ‫ٞای‬ٚ ‫خلٛكیات‬ ‫دس‬ ‫تغییش‬ ‫ٔٛخة‬ ‫ش‬
ٜ‫حٛص‬ ‫ٞیذسِٚٛطیىی‬ ‫ؿشایط‬ٝ٘‫سٚدخا‬ ‫ٞیذسِٚٛطیىی‬ ٓ‫سطی‬ ٖ‫آ‬ ‫تثغ‬ ٝ‫ت‬ ٚ ٜ‫ؿذ‬ ‫آتخیض‬ ‫ٞای‬ٗ‫تٙاتشای‬ .‫اػت‬ ٜ‫ؿذ‬ ‫تغییش‬ ‫دػتخٛؽ‬ ‫ٞا‬
ٜ‫حٛص‬ ‫آب‬ ‫ٔٙاتغ‬ ‫ٔذیشیت‬ ‫ّٔضٚٔات‬ ‫اص‬ ‫یىی‬ ‫آٟ٘ا‬ ‫ٌشایؾ‬ ٗ‫تؼیی‬ ٚ ‫تغییشات‬ ٗ‫ای‬ ٝ‫ٔطاِؼ‬ٝٔ‫تش٘ا‬ ٚ ‫آتخیض‬ ‫ٞای‬ٝٙ‫تٟی‬ ٜ‫اػتفاد‬ ‫خٟت‬ ‫سیضی‬
ٟ٘‫آ‬ ‫اص‬‫ٔی‬ ‫ا‬ٖٛٔ‫آص‬ ‫اص‬ ٖ‫ایشا‬ ٚ ٖ‫خٟا‬ ‫دس‬ ‫صیادی‬ ٖ‫ٔحمما‬ ٖٛٙ‫تاو‬ .‫تاؿذ‬lladnkk-nnaaّْٛ‫ػ‬ ‫دس‬ ‫تغییشات‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫تشسػی‬ ‫تشای‬
ٜ‫وشد‬ ٜ‫اػتفاد‬ ‫ٞیذسِٚٛطی‬ ٚ ‫ؿٙاػی‬ ٓ‫الّی‬ ‫ٔا٘ٙذ‬ ‫طثیؼی‬‫ٔی‬ ‫صیش‬ ‫ؿشح‬ ٝ‫ت‬ ‫آٟ٘ا‬ ‫اص‬ ‫تشخی‬ ‫٘تایح‬ ٝ‫و‬ ‫ا٘ذ‬:‫تاؿذ‬

2. 2
٘ٚ‫س‬ ٖ‫اٍّ٘ؼتا‬ ‫وـٛس‬ ‫دس‬ ‫ٔختّف‬ ٖ‫ٔحمما‬ ‫تٛػط‬ ٜ‫ؿذ‬ ْ‫ا٘دا‬ ‫ٔطاِؼات‬‫ػیالب‬ ٜ‫ا٘ذاص‬ ٚ ‫فشاٚا٘ی‬ ‫دس‬ ‫سا‬ ‫آؿىاسی‬ ‫ذ‬‫اص‬ ‫تؼیاسی‬ ‫دس‬ ‫ٞا‬
‫ٔٙاطك‬‫ٔی‬ ٖ‫٘ـا‬ ‫وـٛس‬ ٗ‫ای‬‫ٔشتثط‬ ‫ؿٟش٘ـیٙی‬ ‫ٌؼتشؽ‬ ٚ ‫اساضی‬ ‫واستشی‬ ‫تغییشات‬ ٝ‫ت‬ ‫یا‬ ٚ ‫الّیٕی‬ ‫تغییشات‬ ٝ‫ت‬ ‫سا‬ ٖ‫آ‬ ٝ‫و‬ ‫دٞذ‬
ٝ‫دا٘ؼت‬‫ا٘ذ‬،ًٙ‫(ٚاِی‬1979‫؛‬ٖٛ‫سٚتؼ‬ٚ،‫سیذ‬1996)[12]ٖ‫ٕٞىاسا‬ ٚ ٗ‫سٚتؼ‬ ٝ‫و‬ ‫اػت‬ ‫حاِی‬ ‫دس‬ ٗ‫ای‬ .(1998)[9]ِ‫ٔطا‬ ‫تا‬ٚ ‫سٚ٘ذ‬ ٝ‫ؼ‬
‫ػیالب‬ ‫تغییشات‬‫ٞای‬1990-1940‫سٚؽ‬ ‫تا‬ ٖ‫اٍّ٘ؼتا‬ ‫وـٛس‬ ‫ٌیشی‬ ٝ‫٘تید‬‫آٔاسی‬ ٜ‫دٚس‬ ‫دس‬ ٗٔ‫اػپیش‬ ‫ضشیة‬ ٚ ٖٛ‫سٌشػی‬ ‫ٞای‬
ٖ‫خشیا‬ ‫سفتاس‬ ٝ‫و‬ ‫ٕ٘ٛد٘ذ‬‫ٞای‬‫ٕ٘ی‬ ٖ‫٘ـا‬ ‫سا‬ ‫ٔـخلی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ٌٝ٘ٛ ‫ٞیچ‬ ‫ّٔی‬ ‫ٔمیاع‬ ‫دس‬ ‫ػیالتی‬‫ػیالب‬ ٝ٘‫ػاال‬ ‫تغییشات‬ ‫ِٚی‬ ‫دٞذ‬‫ٞا‬
‫ٔی‬ ٖ‫٘ـا‬ ‫سا‬ ‫ٔٙظٕی‬ ‫٘ٛػا٘ات‬‫دٞذ‬‫تحت‬ ٝ‫و‬‫ٔی‬ ‫الّیٕی‬ ‫٘ٛػا٘ات‬ ‫تأثیش‬(ٖ‫ٞا‬ .‫تاؿذ‬2007)[8]‫٘یض‬‫دس‬ٝ‫ٔطاِؼ‬‫سٚ٘ذ‬‫فلّی‬‫تاس٘ذٌی‬ٚ
‫دتی‬ٖ‫خشیا‬ٝ‫ػ‬ٜ‫حٛص‬‫آتخیض‬‫دس‬‫خٙٛب‬‫غشب‬ٖ‫اٍّ٘ؼتا‬‫سٚ٘ذ‬‫وّی‬‫افضایؾ‬ٓ‫حد‬‫تاس٘ذٌی‬ٚ‫سٚا٘اب‬ٝ٘‫صٔؼتا‬‫سا‬‫ٌضاسؽ‬ٜ‫ٕ٘ٛد‬‫دس‬
‫حاِی‬ٝ‫و‬‫سٚ٘ذ‬‫دتی‬‫حذاوثش‬ ‫ٞای‬ٝ‫ِحظ‬‫ای‬‫ا‬ ‫تاثیشات‬ ‫تشسػی‬ ‫تشای‬ .‫اػت‬ ٜ‫تٛد‬ ‫٘ضِٚی‬‫آب‬ ‫ٔٙاتغ‬ ‫تش‬ ‫الّیٕی‬ ‫تغییشات‬ ‫حتٕاِی‬‫ٞای‬
‫آب‬ ٖ‫تیال‬ ‫تایذ‬ ،‫ػطحی‬ٝ‫حٛض‬ ‫دس‬ ‫ػطحی‬ ‫ٞای‬‫تشسػی‬ ‫ٔٛسد‬ ‫ٞا‬‫لشاس‬ٜ‫ػاد‬ ‫اص‬ ‫یىی‬ .‫ٌیشد‬‫سٚؽ‬ ٗ‫ای‬ ٗ‫تشی‬‫آٚسد‬ ‫ٚضؼیت‬ ‫تشسػی‬ ‫ٞا‬
ٝ٘‫سٚدخا‬ٖ‫آ‬ ‫دس‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫ٚخٛد‬ ٗ‫تؼیی‬ ‫دس‬ ‫تالؽ‬ ٚ ‫ٞا‬‫ٞا‬‫ٔی‬‫تاؿذ‬.‫ٔؼشٚفی‬ ٚ ‫ٔشیا٘دی‬(1387)[6]ٖ‫یاِفا‬ ٝ٘‫سٚدخا‬ ‫دتی‬ ‫تغییشات‬ ‫سٚ٘ذ‬ٚ
‫دٔا‬ ‫پاسأتشٞای‬ ٗ‫ٕٞچٙی‬‫تاسؽ‬ ٚ‫سا‬‫یه‬ ‫دس‬ٜ‫دٚس‬‫آٔاسی‬30ِٝ‫ػا‬‫ٔٛسد‬‫تشسػی‬‫لشاس‬‫٘تایح‬ .‫داد٘ذ‬‫آٟ٘ا‬ٖ‫٘ـا‬‫داد‬ٝ‫و‬ٜ‫داد‬‫ٞای‬ٝ٘‫ػاال‬
‫دٔا‬‫داسای‬‫سٚ٘ذ‬‫ٔؼٙی‬ ‫افضایـی‬‫داسی‬ٜ‫تٛد‬‫دس‬‫حاِی‬ٝ‫و‬‫سٚ٘ذ‬‫ٔؼٙی‬‫داسی‬‫دس‬ٜ‫داد‬‫ٞای‬‫تاسؽ‬ٚ‫دتی‬ٜ‫ٔـاٞذ‬ٜ‫٘ـذ‬ٝ‫ٔطاِؼ‬ .‫اػت‬
( ٖ‫ٕٞىاسا‬ ٚ ‫داٌالع‬2000)[7]‫تش‬‫اثشات‬ ‫سٚی‬‫تغییش‬ٓ‫الّی‬‫تش‬ٓ‫سطی‬ٖ‫خشیا‬ٝ٘‫سٚدخا‬‫ٞای‬‫ػٛئذ‬ٖ‫٘ـا‬‫داد‬ٝ‫و‬‫ٔمذاس‬ٖ‫خشیا‬‫دس‬
،ٖ‫صٔؼتا‬ٝ‫ت‬‫طٛس‬‫ٔؼٙی‬‫داسی‬‫افضایؾ‬‫دس‬ َٚٛ‫فل‬‫تٟاس‬ٚ،ٖ‫تاتؼتا‬‫واٞؾ‬ٝ‫یافت‬‫اػت‬.‫ٔحٕذی‬ٚ‫تمٛی‬(1384)[5]‫سٚ٘ذ‬‫ؿاخق‬-
‫حذی‬ ‫ٞای‬‫دٔا‬ٚ‫تاسؽ‬‫سا‬‫دس‬ٜ‫ایؼتٍا‬‫ٟٔشآتاد‬ٖ‫تٟشا‬‫طی‬ٜ‫دٚس‬ ‫یه‬ٜ‫پٙدا‬ٚٝ‫ػ‬ِٝ‫ػا‬‫سا‬‫تشسػی‬‫وشد٘ذ‬ٚٝ‫٘تید‬‫سٚ٘ذ‬ ٝ‫و‬ ‫ٌشفتٙذ‬
ٚ ُ‫حذال‬ ‫دٔای‬ٝ٘‫سٚصا‬ ‫ٔتٛػط‬ ‫دٔای‬‫دٔای‬ ‫افضایـی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ٝ‫و‬ ‫اػت‬ ‫كٛستی‬ ‫دس‬ ،ٗ‫ای‬ ٚ ‫داسد‬ ‫ٔثثت‬ ‫ؿیة‬ ٚ ‫اػت‬ ‫افضایـی‬ ً‫ال‬ٔ‫وا‬
‫حذاوثش‬‫داسای‬‫ؿیة‬‫وٕتشی‬‫اػت‬.‫ػضیضی‬ٚ( ‫سٚؿٙی‬1387)[4]ٕٗ‫ض‬ٝ‫ٔطاِؼ‬‫ی‬‫الّیٕی‬ ‫تغییشات‬‫دس‬ُ‫ػٛاح‬‫خضس‬ ‫دسیای‬ ‫خٙٛتی‬
ٝ‫ت‬ٗٔ ‫سٚؽ‬-ٝ‫٘تید‬ َ‫وٙذا‬‫اوثش‬ ‫دس‬ ٚ ‫اػت‬ ٜ‫تٛد‬ ‫تشخٛسداس‬ ٖ‫٘ٛػا‬ ٚ ‫سٚ٘ذ‬ ‫٘ٛع‬ ٚ‫د‬ ‫ٞش‬ ‫اص‬ ٚ ‫٘اٌٟا٘ی‬ ،‫تغییشات‬ ٗ‫ای‬ ‫تیـتش‬ ٝ‫و‬ ‫ٌشفتٙذ‬
ٜ‫ایؼتٍا‬‫دٔای‬ ‫ٞا‬ُ‫حذال‬‫سٚ٘ذ‬‫ٔثثت‬ٚ‫دٔای‬‫حذاوثش‬‫ٔٙفی‬ ‫سٚ٘ذ‬‫سا‬ٖ‫٘ـا‬‫ٔی‬‫دٞٙذ‬.‫دس‬‫پظٚٞؾ‬،‫دیٍشی‬‫أیذٚاس‬ٚ‫خؼشٚی‬
(1388)[1]‫دٔا‬ٚ‫تاسؽ‬‫یىی‬‫اص‬ٜ‫ایؼتٍا‬‫ٞای‬ٛ‫ػ‬ُ‫اح‬‫ؿٕاِی‬‫فاسع‬ ‫خّیح‬‫یؼٙی‬ٜ‫ایؼتٍا‬‫تٛؿٟش‬‫سا‬‫طی‬‫آٔاسی‬ ٜ‫دٚس‬ٜ‫پٙدا‬ِٝ‫ػا‬
‫تشسػی‬‫وشد٘ذ‬ٚ‫ػپغ‬‫تا‬‫تشسػی‬‫سٚ٘ذ‬‫ٔٛخٛد‬‫پاسأتشٞای‬ ‫دس‬‫ٔزوٛس‬ٝ‫ت‬‫تیٙی‬ ‫پیؾ‬‫حاوی‬ ٝ‫٘تید‬ .‫پشداختٙذ‬ٖ‫آ‬ ‫اص‬،‫تٛد‬ٝ‫و‬‫تا‬‫طشح‬
‫ٔذِٟای‬،‫آٔاسی‬‫سٚ٘ذ‬‫افضایؾ‬‫دٔا‬ ‫تشای‬ٚ‫سٚ٘ذ‬‫واٞـی‬‫تشای‬‫تاسؽ‬ُ‫لات‬‫ا٘تظاس‬ٞ‫س‬ .‫اػت‬‫ثش‬ٖٚ‫ٕٞىاسا‬(1384)[3]‫سٚ٘ذ‬‫تغییشات‬
‫خشسٚد‬ ‫آتشیض‬ ٝ‫حٛض‬ ‫دس‬ ‫سٚا٘اب‬‫تا‬ٜ‫ایؼتٍا‬ٗ‫ای‬ ‫٘تایح‬ .‫ٕ٘ٛد٘ذ‬ ‫تشسػی‬ ‫سا‬ ٗ‫لضٚی‬ ٝ‫حٛض‬ ‫صیش‬ ‫دس‬ ‫ٚالغ‬ ْ‫آتٍش‬‫دس‬ ٝ‫و‬ ‫داد‬ ٖ‫٘ـا‬ ‫پظٚٞؾ‬
ِٝ‫ػا‬ ‫ػی‬ ٜ‫دٚس‬74-1345‫استفاع‬ ،ٝ٘‫ػاال‬ ‫دٔای‬ ‫واٞؾ‬ ‫ا٘ذوی‬ ٚ ٝ٘‫ػاال‬ ‫تاسؽ‬ ‫ثثات‬ ‫ٚخٛد‬ ‫تا‬ ،‫سٚا٘اب‬ٚٗ‫ٕٞچٙی‬‫٘ؼثت‬‫سٚا٘اب‬ٝ‫ت‬
‫تاسؽ‬ٝ٘‫ػاال‬ٜ‫فضایٙذ‬ ‫سٚ٘ذی‬ٚ‫ٔؼٙی‬‫داس‬ٝ‫داؿت‬‫ٔشیا٘دی‬ .‫اػت‬ٖٚ‫ٕٞىاسا‬(1387)[6]‫سٚ٘ذ‬‫تغییشات‬‫دتی‬ٖ‫یاِفا‬ ٝ٘‫سٚدخا‬ٚ
ٗ‫ٕٞچٙی‬‫پاسأتشٞای‬‫دٔا‬ٚ‫تاسؽ‬‫سا‬‫دس‬‫یه‬ٜ‫دٚس‬‫آٔاسی‬30ِٝ‫ػا‬‫ٔٛسد‬‫٘تایح‬ .‫داد٘ذ‬ ‫لشاس‬ ‫تشسػی‬‫آٟ٘ا‬‫داد‬ ٖ‫٘ـا‬ٝ‫و‬ٜ‫داد‬ٝ٘‫ػاال‬ ‫ٞای‬
ٙ‫ٔؼ‬ ‫افضایـی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫داسای‬ ‫دٔا‬‫ی‬ٝ‫و‬ ‫حاِی‬ ‫دس‬ ٜ‫تٛد‬ ‫داسی‬‫سٚ٘ذ‬‫ٔؼٙی‬ٜ‫داد‬ ‫دس‬ ‫داسی‬‫دتی‬ ٚ ‫تاسؽ‬ ‫ٞای‬ٚ‫ص‬ .‫اػت‬ ٜ‫٘ـذ‬ ٜ‫ٔـاٞذ‬ٚ
ٖ‫ٕٞىاسا‬(2004)[13]ٖٛٔ‫آص‬ ‫اص‬ ٜ‫اػتفاد‬ ‫تا‬ٚ ‫پاسأتشی‬ ‫ٞای‬،‫دٔا‬ ‫تغییشات‬ ‫سٚ٘ذ‬ ،‫٘اپاسأتشی‬‫تاسؽ‬ٚ‫دتی‬‫سا‬‫دس‬ٓ‫تاسی‬ ‫آتشیض‬ ٝ‫حٛض‬
‫لشاس‬ ٝ‫ٔطاِؼ‬ ‫ٔٛسد‬ ٗ‫چی‬ ‫دس‬.‫داد٘ذ‬‫آٟ٘ا‬ ‫٘تایح‬‫ػشی‬ ٝ‫و‬ ‫داد‬ ٖ‫٘ـا‬ٞ‫ٔؼٙی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫داسای‬ ‫دٔا‬ ‫صٔا٘ی‬ ‫ای‬ٜ‫تٛد‬ ‫افضایـی‬ ‫داس‬ٜٚ‫داد‬‫ٞای‬
‫تاسؽ‬‫٘یض‬‫افضایؾ‬.‫اػت‬ ٝ‫یافت‬ٝ‫اٌشچ‬‫ػشی‬‫دتی‬ ‫صٔا٘ی‬ ‫ٞای‬‫ٔؼٙی‬ ‫افضایـی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫داسای‬ ٝ٘‫سٚدخا‬ ‫ػشاب‬ ‫دس‬‫ِٚی‬ ٜ‫تٛد‬ ‫داسی‬‫تیـتش‬ ‫دس‬
‫واٞـی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ٗ‫ای‬ ،ٝ٘‫سٚدخا‬ ‫ٔؼیش‬ٜ‫تٛد‬‫اػت‬.
:‫روشها‬ ‫و‬ ‫مواد‬
‫مطالعه‬ ‫مورد‬ ‫منطقه‬ ‫موقعیت‬:‫سٚدخا‬ٜٛ‫و‬ ٝ‫سؿت‬ ‫غشتی‬ ‫خٙٛب‬ ٚ ‫ٔیا٘ی‬ ‫ٔٙاطك‬ ‫اص‬ ٝ‫وشخ‬ َٝ٘‫ؿٕا‬ ٚ ‫غشب‬ ‫٘ٛاحی‬ ‫دس‬ ‫صاٌشع‬ ‫ٞای‬
‫حذٚد‬ ‫دس‬ ‫ٔؼافتی‬ ‫طی‬ ‫اص‬ ‫پغ‬ ٚ ٝ‫ٌشفت‬ ٕٝ‫ػشچـ‬ ‫وـٛس‬ ‫غشب‬900‫ٔشص‬ ‫دس‬ ْ‫ػشا٘دا‬ ،‫خٙٛب‬ ٝ‫ت‬ َ‫ؿٕا‬ ‫أتذاد‬ ‫دس‬ ‫ویّٛٔتش‬‫ٔـتشن‬
‫ٔی‬ ٓ‫ٞٛساِؼظی‬ ‫ٔشداب‬ ٝ‫ت‬ ‫ػشاق‬ ٚ ٖ‫ایشا‬ٝ٘‫سٚدخا‬ ‫اص‬ ‫پغ‬ ٝ‫وشخ‬ ٝ٘‫سٚدخا‬ .‫سػذ‬ٖٚ‫واس‬ ‫ٞای‬ٝ‫٘مط‬ ‫اص‬ ٖ‫ایشا‬ ‫تضسي‬ ٝ٘‫سٚدخا‬ ٗ‫ػٛٔی‬ ‫دص‬ ٚ

3. 3
‫ٔی‬ ‫ٔحؼٛب‬ ‫آتذٞی‬ ‫٘ظش‬‫حذٚد‬ ‫ٚػؼت‬ ٝ‫ت‬ ٝ‫وشخ‬ ٝ٘‫سٚدخا‬ ‫آتشیض‬ ٜ‫حٛص‬ .‫ؿٛد‬43ٗ‫تی‬ ،‫ٔشتغ‬ ‫ویّٛٔتش‬ ‫ٞضاس‬46ٚ ٝ‫دسخ‬57‫تا‬ ٝ‫دلیم‬
49ٚ ٝ‫دسخ‬10ٚ ‫ؿشلی‬ َٛ‫ط‬ ٝ‫دلیم‬31ٚ ٝ‫دسخ‬48‫تا‬ ٝ‫دلیم‬34ٚ ٝ‫دسخ‬58‫ػ‬ ٝ‫دلیم‬ُٔ‫ؿا‬ ٚ ‫اػت‬ ٜ‫ؿذ‬ ‫ٚالغ‬ ‫ؿٕاِی‬ ‫شم‬
‫ٔی‬ ٖ‫خٛصػتا‬ ٚ ٖ‫ِشػتا‬ ،ْ‫ایال‬ ،ٖ‫وشدػتا‬ ،ٜ‫وشٔا٘ـا‬ ،ٖ‫ٕٞذا‬ ‫اػتاٟ٘ای‬‫تاؿذ‬.ٝ‫ػشؿاخ‬،ٝ‫وشخ‬ ٝ٘‫سٚدخا‬ ٜ‫دٞٙذ‬ ُ‫تـىی‬ ‫اكّی‬ ‫ٞای‬
ٝ٘‫سٚدخا‬.‫ٞؼتٙذ‬ َٚ‫چشدا‬ ٚ ‫ٌأاػیاب‬ ،ٛ‫ػ‬ ٜ‫لش‬ ،ٖ‫وـىا‬ ،ٜ‫ػیٕش‬ ‫ٞای‬ٖ‫اػتا‬ ‫دس‬ ٝ‫و‬ ٝ‫وشخ‬ ٜ‫حٛص‬ ‫اص‬ ‫تخـی‬ ِٝ‫ٔما‬ ٗ‫ای‬ ‫دس‬ ‫ٔا‬ ٝ‫ٔطاِؼ‬
‫ِشػتا‬‫ٔی‬ ‫اػت‬ ٜ‫ؿذ‬ ‫ٚالغ‬ ٖٜ‫ؿٕاس‬ ُ‫ؿى‬ ‫دس‬ ‫٘ظش‬ ‫ٔٛسد‬ ‫ٔطاِؼاتی‬ ٝ‫ٔٙطم‬ ٜ‫ٔحذٚد‬ .‫تاؿذ‬1.‫اػت‬ ٜ‫ؿذ‬ ٜ‫آٚسد‬
(‫شکل‬1‫کرخه‬ ‫حوزه‬ :)‫لرستان‬ ‫استان‬ ‫در‬ ‫واقع‬ ‫ی‬
‫ایستگاه‬:‫منطقه‬ ‫های‬
ٜ‫ایؼتٍا‬ٜ‫ایؼتٍا‬ ‫حزف‬ ٚ ‫ٔـتشن‬ ‫آٔاسی‬ ٜ‫دٚس‬ ٗ‫ٌشفت‬ ‫اص‬ ‫پغ‬ ٝ‫ٔطاِؼ‬ ‫ٔٛسد‬ ‫ٞای‬‫لش‬ ‫اسصیاتی‬ ‫ٔٛسد‬ ‫داؿتٙذ‬ ‫٘الق‬ ‫آٔاس‬ ٝ‫و‬ ‫ٞایی‬‫اس‬
‫ٔی‬ ‫صیش‬ َٚ‫خذ‬ ‫ؿشح‬ ٝ‫ت‬ ٝ‫ٌشفت‬ ْ‫ا٘دا‬ ‫تشسػی‬ ‫ٔٛسد‬ ٝ‫و‬ ‫آٔاسی‬ ٜ‫دٚس‬ ٚ ‫آٟ٘ا‬ ‫تؼذاد‬ ٝ‫و‬ ‫ٌشفتٙذ‬.‫تاؿذ‬
‫جذول‬1-‫ایستگاه‬ ‫مشخصات‬‫مطالعه‬ ‫مورد‬ ‫های‬
‫هیذرومتری‬ ‫ایستگاه‬‫سنجی‬ ‫باران‬ ‫ایستگاه‬‫سنجی‬ ‫دما‬ ‫ایستگاه‬
ٜ‫ایؼتٍا‬ ْ‫٘ا‬‫آٔاسی‬ ٜ‫دٚس‬ٜ‫ایؼتٍا‬ ْ‫٘ا‬‫آٔاسی‬ ٜ‫دٚس‬ٜ‫ایؼتٍا‬ ْ‫٘ا‬‫آٔاسی‬ ٜ‫دٚس‬
ٛٙٞ‫ٞشٚد‬89-1364(25)َ‫ػا‬‫٘ٛسآتاد‬89-1365(24‫ػا‬)َٛٙٞ‫ٞشٚد‬90-1371(20)َ‫ػا‬
ٖ‫وـىا‬89-1364(25)َ‫ػا‬‫ا٘دیش‬ ٓ‫چ‬89-1365(24)َ‫ػا‬‫ا٘دیش‬ ٓ‫چ‬90-1371(20)َ‫ػا‬
ًٙ‫ت‬ ٜ‫دس‬89-1364(25)َ‫ػا‬ٛٙٞ‫ٞشٚد‬89-1365(24)َ‫ػا‬ًٙ‫ت‬ ٜ‫دس‬90-1371(20)َ‫ػا‬
‫سٚد‬ ٖ‫ٔادیا‬89-1364(25)َ‫ػا‬‫سضا‬ ‫واوا‬89-1365(24)َ‫ػا‬‫ٔٙاس‬‫ػاتیاسٚ٘ذ‬90-1371(20)َ‫ػا‬
‫كیذ‬ ‫ػشاب‬‫ػّی‬89-1364(25)َ‫ػا‬‫كیذػّی‬ ‫ػشاب‬89-1365(24)َ‫ػا‬‫وفشاج‬90-1371(20)َ‫ػا‬

4. 4
‫آزمون‬‫رونذ‬‫من‬-‫کنذال‬(Mann-Kendall Test):
‫تَسط‬ ‫اتتذا‬ ‫آسهَى‬ ‫ایي‬nnaa(1945ِ‫ارای‬ )‫تَسط‬ ‫سپس‬ ٍKendall(1975‫ساسهاى‬ ‫تَسط‬ ‫آى‬ ‫مارتزد‬ ٍ ‫یافت‬ ِ‫تَسع‬ )
‫جْاًی‬( ‫َّاضٌاسی‬1966)،‫تذرافطاى‬ ٍ ‫(خلیلی‬ ‫است‬ ُ‫ضذ‬ ِ‫تَصی‬1383‫هی‬ ‫رٍش‬ ‫ایي‬ ‫قَت‬ ‫ًقاط‬ ‫اس‬ )‫تَدى‬ ‫هٌاسة‬ ِ‫ت‬ ‫تَاى‬
‫تزای‬ ‫آى‬ ‫مارتزد‬‫سزی‬‫آهاری‬ ‫تَسیع‬ ‫اس‬ ِ‫م‬ ‫سهاًی‬ ‫ّای‬‫خاصی‬‫ًوی‬ ‫پیزٍی‬ُ‫اضار‬ ،‫مٌٌذ‬‫ًوَد‬.‫اثز‬‫رٍش‬ ‫ایي‬ ‫ًاچیش‬ ‫پذیزی‬‫اس‬‫هقادیز‬
‫تزخی‬ ‫در‬ ِ‫م‬ ‫حذی‬‫اس‬‫سزی‬‫هی‬ ُ‫هطاّذ‬ ‫سهاًی‬ ‫ّای‬‫گزد‬‫ًذ‬،‫ارماى‬ ٍ ‫است(تَرگای‬ ‫آى‬ ‫اس‬ ُ‫استفاد‬ ‫هشایای‬ ‫دیگز‬ ‫اس‬ ‫ًیش‬2005.)
‫هزاحل‬ِ‫هحاسث‬ُ‫آهار‬‫ایي‬‫آسهَى‬ِ‫ت‬‫ضزح‬‫سیز‬‫است‬:
1-ٝ‫ٔحاػث‬‫اختالف‬ٗ‫تی‬‫ته‬ ‫ته‬‫ٔـاٞذات‬‫تا‬‫ٕٞذیٍش‬َٚ‫اػٕا‬‫تاتغ‬‫ػالٔت‬ٚ‫اػتخشاج‬‫پاسأتش‬S‫تلٛست‬( ٝ‫ساتط‬1-1.‫اػت‬ )
S= ∑ ∑ ( ) (1-1)
ٝ‫و‬aٚ ،‫ػشی‬ ‫ٔـاٞذات‬ ‫تؼذاد‬xjٚlj‫ٞای‬ ٜ‫داد‬ ‫تشتیة‬ ٝ‫ت‬xٚ ْ‫ا‬l‫ٔی‬ ‫ػشی‬ ْ‫ا‬( ٝ‫ساتط‬ ‫تلٛست‬ ‫٘یض‬ ‫ػالٔت‬ ‫تاتغ‬ .‫تاؿٙذ‬2-1)
.‫اػت‬ ٝ‫ٔحاػث‬ ُ‫لات‬
sgn(x) ={ (2-1)
2-( ‫سٚاتط‬ ‫اص‬ ‫یىی‬ ‫تٛػط‬ ‫ٚاسیا٘غ‬ ٝ‫ٔحاػث‬3-1( ‫یا‬ )4-1‫ٔی‬ )‫تاؿذ‬.
Var(S)=
∑
:n>10 ‫اٌش‬ (3-1)
Var(S) =
:n<10 ‫اٌش‬ (4-1) (4-1)
ٝ‫و‬aٜ‫داد‬ ‫تؼذاد‬‫ٔـا‬ ‫ٞای‬ٜ‫ٞذ‬ٚ ‫ای‬m‫ٔؼشف‬‫تؼذاد‬‫ػشی‬‫ٞایی‬‫اػت‬ٝ‫و‬‫دس‬‫آٟ٘ا‬ُ‫حذال‬‫یه‬ٜ‫داد‬‫تىشاسی‬.‫داسد‬ ‫ٚخٛد‬t‫٘یض‬‫تیاٍ٘ش‬
‫فشاٚا٘ی‬ٜ‫داد‬‫ٞای‬‫تا‬‫اسصؽ‬ٖ‫یىؼا‬‫ٔی‬‫تاؿذ‬.
3-ٜ‫آٔاس‬ ‫اػتخشاج‬Z( ٝ‫ساتط‬ ‫وٕه‬ ٝ‫ت‬5-1:)
Z=
{
√
√
(5-1)
‫دس‬‫یه‬ٖٛٔ‫آص‬ٚ‫د‬ٝٙٔ‫دا‬‫خٟت‬‫سٚ٘ذیاتی‬‫ػشی‬ٜ‫داد‬،‫ٞا‬‫فشم‬‫كفش‬‫دس‬‫كٛستی‬ٝ‫پزیشفت‬‫ٔی‬‫ؿٛد‬ٝ‫و‬( ٝ‫ساتط‬6-1:‫تاؿذ‬ ‫تشلشاس‬ )
| | ⁄ (6-1)

5. 5
ٝ‫و‬‫ػطح‬‫داسی‬ ‫ٔؼٙی‬‫اػت‬ٝ‫و‬‫تشای‬ٖٛٔ‫آص‬‫دس‬‫٘ظش‬ٝ‫ٌشفت‬‫ٔی‬‫ؿٛد‬ٚZٜ‫آٔاس‬‫تٛصیغ‬َ‫٘شٔا‬‫اػتا٘ذاسد‬‫دس‬‫داسی‬ ‫ٔؼٙی‬ ‫ػطح‬
‫ٔی‬ٝ‫و‬ ‫تاؿذ‬‫تا‬ٝ‫تٛخ‬ٝ‫ت‬ٚ‫د‬ٝٙٔ‫دا‬ٖ‫تٛد‬،ٖٛٔ‫آص‬‫اص‬⁄ٜ‫اػتفاد‬ٜ‫ؿذ‬‫دس‬ .‫اػت‬‫كٛستی‬ٝ‫و‬ٜ‫آٔاس‬Z‫ٔثثت‬‫تاؿذ‬‫سٚ٘ذ‬‫ػشی‬
ٜ‫داد‬‫ٞا‬‫كؼٛدی‬ٚ‫دس‬‫كٛست‬‫ٔٙفی‬ٖ‫تٛد‬ٖ‫آ‬‫سٚ٘ذ‬‫٘ضِٚی‬‫دس‬‫٘ظش‬ٝ‫ٌشفت‬‫ٔی‬‫ؿٛد‬.
‫نتایج‬‫آنالیس‬‫رونذ‬‫با‬‫روش‬‫من‬-‫کنذال‬
‫دما‬
‫سٚ٘ذ‬ ٖٛٔ‫آص‬ ٜ‫آٔاس‬ ‫ٔمادیش‬ٗٔ-َٚ‫خذ‬ ‫دس‬ ٝ٘‫ٔاٞا‬ ‫دٔای‬ ‫صٔا٘ی‬ ‫ػشی‬ ‫تشای‬ َ‫وٙذا‬2ٜ‫ایؼتٍا‬ ‫تشای‬‫ػطح‬ ‫دس‬ ‫ٔختّف‬ ‫ٞای‬1٪ٚ5٪
‫ٔی‬ ٜ‫ٔـاٞذ‬ َٚ‫خذ‬ ‫اص‬ ٝ‫و‬ ‫ٕٞا٘طٛس‬ .‫اػت‬ ٜ‫ٌشدیذ‬ ٖ‫تیا‬‫دس‬ ٜ‫ٔا‬ ‫ٔشداد‬ ‫تشای‬ ًٙ‫ت‬ ٜ‫دس‬ ٜ‫ایؼتٍا‬ ‫دس‬ ٝ‫و‬ ‫اػت‬ ٗ‫ای‬ ‫تیاٍ٘ش‬ ‫٘تایح‬ ‫ٌشدد‬
‫ػطح‬1٪‫ٔؼٙی‬ٜ‫ٔا‬ ‫تشای‬ ،ٜ‫تٛد‬ ‫داس‬‫ػطح‬ ‫دس‬ ‫ا٘دیش‬ ٓ‫چ‬ ‫خشداد‬ ٚ ًٙ‫ت‬ ٜ‫دس‬ ‫ؿٟشیٛس‬ ٚ ‫تیش‬ ،‫خشداد‬ ‫ٞای‬5٪‫ٔؼٙی‬‫تشای‬ ٚ ٜ‫تٛد‬ ‫داس‬
ٜ‫ٔا‬ ٝ‫تمی‬‫ٕ٘ی‬ ٜ‫ٔـاٞذ‬ ‫خاكی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫ٞا‬.‫ٌشدد‬
‫جذول‬2-‫مقادیر‬‫آماره‬‫آزمون‬‫من‬-‫کنذال‬‫دما‬
‫بارنذگی‬
َٚ‫خذ‬ ‫دس‬ ‫٘یض‬ ‫تاس٘ذٌی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ُ‫تحّی‬ ‫اص‬ ُ‫حاك‬ ‫٘تایح‬3‫ٔی‬ ٜ‫ٔـاٞذ‬ َٚ‫خذ‬ ‫اص‬ ٝ‫و‬ ‫ٕٞا٘طٛس‬ .‫اػت‬ ٜ‫ٔـاٞذ‬ ُ‫لات‬‫تیاٍ٘ش‬ ‫٘تایح‬ ‫ٌشدد‬
ٜ‫ایؼتٍا‬ ‫دس‬ ٝ‫و‬ ‫اػت‬ ٗ‫ای‬‫ػطح‬ ‫دس‬ ٜ‫ٔا‬ ٕٟٗ‫ت‬ ‫دس‬ ‫٘ٛسآتاد‬ ،ٜ‫ٔا‬ ‫اػفٙذ‬ ‫دس‬ ‫ػّی‬ ‫كیذ‬ ‫ػشاب‬ ٚ ‫ا٘دیش‬ ٓ‫چ‬ ‫ٞای‬1٪ٛ‫ت‬ ‫داس‬ ‫ٔؼٙی‬ٚ ٜ‫د‬
‫ػطح‬ ‫دس‬ ٜ‫ٔا‬ ‫ؿٟشیٛس‬ ‫دس‬ ٛٙٞ‫د‬ ٚ ‫كیذػّی‬ ‫ػشاب‬ ‫تشای‬5٪ٜ‫ٔا‬ ٝ‫تمی‬ ‫تشای‬ ٚ ٜ‫تٛد‬ ‫داس‬ ‫ٔؼٙی‬‫ٕ٘ی‬ ٜ‫ٔـاٞذ‬ ‫خاكی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫ٞا‬.‫ٌشدد‬
‫ٕ٘ٛداسٞای‬ ٗ‫ٕٞچٙی‬1‫تا‬5ٜ‫ایؼتٍا‬ ٗ‫ای‬ ‫واٞـی‬ ٚ ‫افضایـی‬ ‫سٚ٘ذٞای‬ ‫ٞا‬ ٜ‫ایؼتٍا‬ ٝ٘‫ػاال‬‫ٔی‬ ٖ‫٘ـا‬ ‫سا‬ ‫ٞا‬‫ٕ٘ٛداس‬ ‫سٚی‬ ‫اص‬ ٝ‫و‬ ‫دٞذ‬
ٓ‫چ‬ ‫تشای‬ ٝ‫و‬ ‫اػت‬ ‫ٔـخق‬‫ػش‬ ٚ ‫ا٘دیش‬ٜ‫ایؼتٍا‬ ‫تشای‬ ٚ ٜ‫تٛد‬ ‫واٞـی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫كیذػّی‬ ‫اب‬‫سٚ٘ذ‬ ٗ‫ای‬ ‫٘ٛسآتاد‬ ٚ ‫واواسضا‬ ،ٛٙٞ‫د‬ ‫ٞای‬
‫ٔی‬ ‫افضایـی‬.‫تاؿذ‬
‫انجیر‬ ‫چم‬ ‫تنگ‬ ‫دره‬ ‫کفراج‬ ‫منارساتیارونذ‬ ‫هرودهنو‬
Test Z Signific. Test Z Signific. Test Z Signific. Test Z Signific. Test Z Signific.
‫دی‬ 45/0- 45/0 43/1- 61/1- 09/0
‫اسدیثٟـت‬ 17/1- 1 36/0- 26/1- 89/0-
‫خشداد‬ 16/2 * 25/2 * 36/0 0 82/0
‫تیش‬ 64/0 5/2 * 18/0 71/1 + 67/1
‫ٔشداد‬ 18/0 6/2 ** 27/0- 99/0 43/1
‫ؿٟشیٛس‬ 27/0 15/2 * 0 36/0 36/0
‫ٟٔش‬ 72/1- + 18/0 0 17/1 35/1
ٖ‫آتا‬ 54/0- 18/0 0 07/1 0
‫آرس‬ 0 43/1 0 54/0 72/0
‫دی‬ 81/0 25/1 54/0 62/1 18/0-
ٕٟٗ‫ت‬ 99/0- 99/0 18/0 27/0- 0
‫اػفٙذ‬ 18/0 63/0- 89/0- 27/0 0

6. 6
-500
0
500
1000
136513701375138013851390
‫ساالنه‬
Year
‫صیدعلی‬ ‫سراب‬ ‫بارش‬
Data Sen's estimate Residual
‫جذول‬3-‫مقادیر‬‫آماره‬‫آزمون‬‫من‬-‫کنذال‬‫باران‬
‫شکل‬(2:)‫انجیر‬ ‫چم‬ ‫ایستگاه‬ ‫ساالنه‬ ‫بارش‬ ‫تغییرات‬ ‫رونذ‬‫شکل‬(3:)‫دهنو‬ ‫ایستگاه‬ ‫ساالنه‬ ‫بارش‬ ‫تغییرات‬ ‫رونذ‬
‫شکل‬(4:)‫صیذعلی‬ ‫سراب‬ ‫ایستگاه‬ ‫ساالنه‬ ‫بارش‬ ‫تغییرات‬ ‫رونذ‬‫شکل‬(5:)‫کاکارضا‬ ‫ایستگاه‬ ‫ساالنه‬ ‫بارش‬ ‫تغییرات‬ ‫رونذ‬
-500
0
500
1000
136513701375138013851390
‫ساالنه‬
Year
‫کاکارضا‬ ‫بارش‬
Data Sen's estimate Residual
‫انجیر‬ ‫چم‬ ‫صیذعلی‬ ‫سراب‬ ‫نورآباد‬ ‫کاکارضا‬ ‫دهنو‬
Test Z Signific. Test Z Signific. Test Z Signific. Test Z Signific. Test Z Signific.
ٗ‫فشٚسدی‬ 7./ 65/0 82/0 22/1 05/1
‫اسدیثٟـت‬ 54/0 07/0- 19/0 15/1 84/0
‫خشداد‬ 01/1 33/0- 03/0 76/0 31/0-
‫تیش‬ 0 1/0 11/0- 21/0 21/0
‫ٔشداد‬ 7/0- 45/0 1/1 76/0 18/1
‫ؿٟشیٛس‬ 8/0 54/2 * 85/1 + 9/1 + 2 *
‫ٟٔش‬ 07/1- 49/1 63/0- 42/0- 03/1-
ٖ‫آتا‬ 82/0 12/0- 89/0 19/0 45/1
‫آرس‬ 52/1- 82/0- 05/1 14/0 75/0
‫دی‬ 82/1- + 5/1- 72/0 58/0- 21/0-
ٕٟٗ‫ت‬ 37/0 02/0- 18/3 ** 1 09/0
‫اػفٙذ‬ 11/3- ** 97/2- ** 44/0- 71/1- + 15/1-
ٝ٘‫ػاال‬ 1/1- 61/1- 8/1 + 97/0 91/0
-400
-200
0
200
400
600
800
136513701375138013851390
‫ساالنه‬
Year
‫دهنو‬ ‫بارش‬
Data Sen's estimate Residual
-400
-200
0
200
400
600
800
136513701375138013851390
‫ساالنه‬
Year
‫انجیر‬ ‫چم‬ ‫بارش‬
Data Sen's estimate Residual

7. 7
‫شکل‬(6:)‫نورآباد‬ ‫ایستگاه‬ ‫ساالنه‬ ‫بارش‬ ‫تغییرات‬ ‫رونذ‬
‫دبی‬
َٚ‫خذ‬3ٜ‫ایؼتٍا‬ ‫تشای‬ ‫سا‬ ‫دتی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ُ‫تحّی‬ ‫اص‬ ُ‫حاك‬ ‫٘تایح‬‫ٔی‬ ٖ‫٘ـا‬ ٝ‫حٛض‬ ‫ٞای‬‫ٔی‬ ٝ‫ٔالحظ‬ .‫دٞذ‬ٜ‫ٔا‬ ‫دس‬ ٝ‫و‬ ‫ٌشدد‬‫تا‬ ٝ‫و‬ ‫ٞایی‬
‫ٔؼٙی‬ ً‫ال‬ٔ‫وا‬ ٜ‫ؿذ‬ ‫ٔـخق‬ ***‫ػطح‬ ‫دس‬ **،‫داس‬1٪‫ػطح‬ ‫دس‬ * ٚ5٪‫ػطح‬ ‫دس‬ + ٚ10٪‫ٔی‬ ‫داس‬ ‫ٔؼٙی‬‫ٕ٘ٛداسٞای‬ .‫تاؿذ‬6‫تا‬
11ٜ‫ایؼتٍا‬ ‫تشای‬ ‫واٞـی‬ ٚ ‫افضایـی‬ ‫سٚ٘ذٞای‬‫وأال‬ ‫سٚد‬ ٖ‫ٔادیا‬ ٜ‫ایؼتٍا‬ ‫تشای‬ ‫دتی‬ ‫تغییشات‬ .‫اػت‬ ٜ‫ؿذ‬ ٜ‫داد‬ ‫ٕ٘ایؾ‬ ‫ٔختّف‬ ‫ٞای‬
‫ٔؼٙی‬ٜ‫ایؼتٍا‬ ‫تٕأی‬ ‫دس‬ ‫دتی‬ ‫تغییشات‬ ٝ٘‫ػاال‬ ‫سٚ٘ذ‬ .‫داسد‬ ‫تؼیاستٙذی‬ ‫٘ضِٚی‬ ‫ؿیة‬ ٚ ٜ‫تٛد‬ ‫داس‬‫ایؼ‬ ‫تشای‬ ٚ ٜ‫تٛد‬ ‫٘ضِٚی‬ ‫ٞا‬ٚ ٛٙٞ‫د‬ ٜ‫تٍا‬
ٗٔ ٖٛٔ‫آص‬ ٝ‫ت‬ ٝ‫تٛخ‬ ‫تا‬ ‫خاكی‬ ‫داسی‬ ‫ٔؼٙی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫كیذػّی‬ ‫ػشاب‬-‫تـخیق‬ ُ‫لات‬ َٚ‫خذ‬ ‫سٚی‬ ‫اص‬ ٗ‫ٕٞچٙی‬ .‫ٍ٘شدیذ‬ ٜ‫ٔـاٞذ‬ َ‫وٙذا‬
ٜ‫ٔا‬ ‫دس‬ ٝ‫و‬ ‫اػت‬ٜ‫ایؼتٍا‬ ‫دس‬ ٕٟٗ‫ت‬ ٚ ٖ‫آتا‬ ‫ٞای‬.‫ٍ٘شدیذ‬ ٜ‫ٔـاٞذ‬ ‫خاكی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫٘یض‬ ًٙ‫ت‬ ٜ‫دس‬ ٚ ٖ‫وـىا‬ ‫ٞای‬
‫جذول‬4-‫مقادیر‬‫آماره‬‫آزمون‬‫من‬-‫کنذال‬‫دبی‬
‫تنگ‬ ‫دره‬ ‫صیذعلی‬ ‫سراب‬ ‫کشکان‬ ‫رود‬ ‫مادیان‬ ‫دهنو‬
Test
Z
Signific. Test
Z
Signific. Test
Z
Signific. Test
Z
Signific. Test
Z
Signific.
ٗ‫فشٚسدی‬ 76/1- + 69/2- ** 82/2- ** 91/2- ** 51/2- *
‫اسدیثٟـت‬ 38/2- * 85/1- + 56/2- * 95/2- ** 68/1- +
‫خشداد‬ 95/2- ** 72/1- + 69/2- ** 18/5- *** 32/2- *
‫تیش‬ 6/2- ** 9/1- + 87/2- ** 98/4- *** 23/2- *
‫ٔشداد‬ 56/2- * 72/1- + 31/3- *** 95/5- *** 08/1-
‫ؿٟشیٛس‬ 69/2- ** 03/2- * 73/2- ** 07/5- *** 62/0
‫ٟٔش‬ 56/2- * 03/2- * 07/2- * 55/5- *** 04/0
ٖ‫آتا‬ 31/0- 59/1- 19/1- 17/3- ** 02/0-
‫آرس‬ 64/2- ** 59/1- 59/1- 57/3- *** 79/0-
‫دی‬ 17/3- ** 06/1- 81/1- + 7/3- *** 15/1-
ٕٟٗ‫ت‬ 54/1- 4/0- 06/1- 88/3- *** 46/0
‫اػفٙذ‬ 76/1- + 85/1- + 47/2- * 48/3- *** 59/1-
ٝ٘‫ػاال‬ 64/2- ** 76/1- + 82/2- ** 06/4- *** 12/2- *
-500
0
500
1000
136513701375138013851390
‫ساالنه‬
Year
‫نورآباد‬ ‫بارش‬
Data Sen's estimate Residual

8. 8
‫شکل‬(7:)‫دهنو‬ ‫ساالنه‬ ‫دبی‬ ‫تغییرات‬ ‫رونذ‬‫شکل‬(8:)‫رود‬ ‫مادیان‬ ‫ساالنه‬ ‫دبی‬ ‫تغییرات‬ ‫رونذ‬
‫شکل‬(9:)‫کشکان‬ ‫ساالنه‬ ‫دبی‬ ‫تغییرات‬ ‫رونذ‬‫شکل‬(11:)‫تنگ‬ ‫دره‬ ‫ساالنه‬ ‫دبی‬ ‫تغییرات‬ ‫رونذ‬
(‫شکل‬11:)‫صیذعلی‬ ‫سراب‬ ‫ساالنه‬ ‫دبی‬ ‫تغییرات‬ ‫رونذ‬
-1
0
1
2
3
4
136513701375138013851390
‫ساالنه‬
Year
‫رود‬ ‫مادیان‬ ‫دبی‬
Data Sen's estimate Residual
-2
0
2
4
6
8
136513701375138013851390
‫ساالنه‬
Year
‫دهنو‬ ‫دبی‬
Data Sen's estimate Residual
-2
0
2
4
6
136513701375138013851390
‫ساالنه‬
Year
‫تنگ‬ ‫دره‬ ‫دبی‬
Data Sen's estimate Residual
-40
-20
0
20
40
60
80
100
136513701375138013851390
‫ساالنه‬
Year
‫کشکان‬ ‫دبی‬
Data Sen's estimate Residual
-5
0
5
10
15
136513701375138013851390
‫ساالنه‬
Year
‫صیذعلی‬ ‫سراب‬ ‫دبی‬
Data Sen's estimate Residual

9. 9
‫نتیجه‬‫گیری‬
ٜ‫داد‬ ٝ٘‫ٔاٞا‬ ٚ ٝ٘‫ػاال‬ ‫سٚ٘ذٞای‬ ،‫تحمیك‬ ٗ‫ای‬ ‫دس‬‫ٞای‬‫تا‬ ‫ٔٙظٛس‬ ٗ‫تذی‬ .‫ٌشفت‬ ‫لشاس‬ ُ‫تحّی‬ ٚ ٝ‫تدضی‬ ‫ٔٛسد‬ ‫تاسؽ‬ ٚ ‫دٔا‬ ،‫دتی‬
‫تىاسٌیشی‬ٜ‫داد‬ٜ‫ایؼتٍا‬ ‫ٞای‬‫سٚ٘ذ‬ ٛٙٞ‫د‬ ٚ ‫سٚد‬ ٖ‫ٔادیا‬ ،ٖ‫وـىا‬ ،‫كیذػّی‬ ‫ػشاب‬ ،ًٙ‫ت‬ ٜ‫دس‬ ‫ػٙدی‬ ‫آب‬ ‫ٞای‬‫تغییشات‬ٜ‫داد‬‫ٞای‬‫ٔضتٛس‬
‫تا‬ٜ‫اػتفاد‬ٖٛٔ‫آص‬ ‫اص‬ٗٔ ‫٘اپاسأتشی‬ ‫ٞای‬-‫داد‬ ٖ‫٘ـا‬ ‫تحمیك‬ ٗ‫ای‬ ‫٘تایح‬ .‫ؿذ‬ ‫تشسػی‬ ٗ‫ػ‬ ٚ َ‫وٙذا‬ٜ‫ایؼتٍا‬ ٕٝٞ ‫دس‬ ٝ٘‫ػاال‬ ‫دتی‬ ٝ‫و‬
‫سٚ٘ذ‬ ‫داسای‬‫ٔؼٙی‬ ‫سٚ٘ذ‬ .‫اػت‬ ٜ‫تٛد‬ ٝ‫ٔطاِؼ‬ ‫ٔٛسد‬ ‫آٔاسی‬ ٜ‫دٚس‬ ‫دس‬ ‫واٞـی‬ٜ‫داد‬ ‫داسی‬ٜ‫ایؼتٍا‬ ٝ٘‫ٔاٞا‬ ‫ٔتٛػط‬ ‫دتی‬ ‫ٞای‬ٖ‫ٔادیا‬ ‫ٞای‬
‫ٔی‬ ‫سا‬ ‫دتی‬ ‫واٞـی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ُ‫آٔذ.دالی‬ ‫تذػت‬ ًٙ‫ت‬ ٜ‫دس‬ ٚ ‫سٚد‬‫دس‬ ‫صاٌشع‬ ‫استفاػات‬ ‫دس‬ ‫تشف‬ ً‫ا‬‫خلٛك‬ ‫خٛی‬ ‫٘ضٚالت‬ ‫واٞؾ‬ ٝ‫ت‬ ٖ‫تٛا‬
َ‫ػا‬‫ٞای‬‫٘تایح‬ ‫تا‬ ‫٘تایح‬ ٗ‫ای‬ ٝ‫و‬ ،‫دا٘ؼت‬ ‫ٔشتثط‬ ‫اخیش‬( ‫طثشی‬ ٚ ‫ٔؼشٚفی‬1390‫دتی‬ ‫تغییشات‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫آؿىاسػاصی‬ ‫خلٛف‬ ‫دس‬ )
ٜ‫داد‬ ‫سٚ٘ذ‬ ٚ ‫آ٘اِیض‬ ٝ‫ت‬ ٝ‫تٛخ‬ ‫تا‬ ‫وّی‬ ٜ‫ٍ٘ا‬ ‫یه‬ ‫دس‬ .‫داسد‬ ‫ٔطاتمت‬ ‫٘اپاسأتشی‬ ٚ ‫پاسأتشی‬ ‫سٚؿٟای‬ ‫اص‬ ٜ‫اػتفاد‬ ‫تا‬ ٖٚ‫ٔاس‬ ٝ٘‫سٚدخا‬ٝ‫و‬ ‫ٞا‬
‫ٔی‬ ٖ‫٘ـا‬ ‫افضایـی‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫دٔا‬ٗ‫چٙی‬ ‫ِٚی‬ ،‫دٞذ‬‫ٕ٘ی‬ ٜ‫ایؼتٍا‬ ٚ‫د‬ ‫خض‬ ٝ‫ت‬ ‫تاس٘ذٌی‬ ‫خلٛف‬ ‫دس‬ ‫لضاٚتی‬‫اص‬ ٝ‫و‬ ‫اػت‬ ‫تذیٟی‬ .‫داؿت‬ ٖ‫تٛا‬
‫ٔی‬ ٖ‫خشیا‬ ‫واٞؾ‬ ٚ ‫تؼشق‬ ٚ ‫تثخیش‬ ‫افضایؾ‬ ،‫دٔا‬ ‫افضایؾ‬ ‫تثؼات‬ٜ‫داد‬ ‫سٚ٘ذ‬ ‫دس‬ ‫ٔحؼٛع‬ ‫تطٛس‬ ‫واٞؾ‬ ٗ‫ای‬ .‫تاؿذ‬َٛ‫ط‬ ‫دس‬ ‫دتی‬ ‫ٞای‬
‫ٔی‬ ٓ‫چـ‬ ٝ‫ت‬ ‫آٔاسی‬ ٜ‫دٚس‬‫ٕ٘ی‬ ‫أا‬ ،‫خٛسد‬‫تغیی‬ ٝ‫تّى‬ ‫داد‬ ‫٘ؼثت‬ ‫دٔا‬ ٝ‫ت‬ ‫آ٘شا‬ ‫تٕأی‬ ٖ‫تٛا‬‫اساضی‬ ٝ‫تٛػؼ‬ ‫تخلٛف‬ ٚ ‫اساضی‬ ‫واستشی‬ ‫ش‬
.‫اػت‬ ٜ‫تٛد‬ ‫الّیٕی‬ ‫ؿشایط‬ ‫تغییش‬ ٚ ‫خٕؼیت‬ ‫اصدیاد‬ ٝ‫ت‬ ٝ‫تٛخ‬ ‫تا‬ ‫وـاٚسصی‬
‫مراجع‬
[1]،‫اهیذٍار‬،‫موال‬،‫خسزٍی‬،‫یًَس‬(1388،)‫تعییي‬ٍ ‫رًٍذ‬‫پیص‬‫تیٌی‬‫تغییزات‬‫دها‬ٍ‫تارش‬‫ضْز‬،‫تَضْز‬‫الوللی‬ ‫تیي‬ ‫ّوایص‬
‫خلیج‬،‫فارس‬1ٍ2‫اردیثْطت‬:‫صص‬88‫تا‬101.
[2]،‫خلیلی‬ٍ .‫ع‬،‫تذرافطاى‬‫ج‬(1383.)‫تحلیل‬‫رًٍذ‬‫تغییزات‬‫تارًذگی‬‫ّای‬،ًِ‫ساال‬‫فصلی‬ًٍِ‫هاّا‬‫پٌج‬ُ‫ایستگا‬‫قذیوی‬‫ایزاى‬‫در‬
‫ینصذ‬ٍُ‫ضاًشد‬‫سال‬ِ‫هجل‬ .ِ‫گذضت‬،‫تیاتاى‬‫جلذ‬9،ُ‫ضوار‬
[3]،‫رّثز‬،‫اسواعیل‬‫پاك‬،‫پزٍر‬،‫هجتثی‬،‫هسعَدی‬‫هسعَد‬ٍ،‫جَمار‬‫الدى‬(1384.)‫رًٍذ‬‫تغییزات‬‫رٍاًاب‬‫در‬.‫آتخیش‬،‫خزرٍد‬
‫تحقیقات‬‫هزتع‬ٍ‫تیاتاى‬،‫ایزاى‬ُ‫ضوار‬12،‫صص‬375-357
[4]،‫عشیشی‬،‫قاسن‬،‫رٍضٌی‬،‫هحوَد‬(1387،)‫تغییز‬ ‫هطالعة‬‫اقلین‬‫در‬‫سَاحل‬‫جٌَتی‬‫دریای‬‫خشر‬ِ‫ت‬‫هي‬ ‫رٍش‬-،‫مٌذال‬‫پژٍّص‬-
‫ّای‬،‫جغزافیایی‬ُ‫داًطگا‬،‫تْزاى‬.ُ‫ضوار‬64:‫صص‬13‫تا‬28
[5]،‫هحوذی‬،‫حسیي‬،‫تقَی‬‫فزحٌاس‬،(1384،)‫ضاخص‬ ‫رًٍذ‬‫ّای‬‫حذی‬‫دها‬ٍ‫تارش‬‫در‬،‫تْزاى‬ِ‫فصلٌاه‬.‫تحقیقات‬،‫جغزافیایی‬
ُ‫ضوار‬53:‫صص‬151‫تا‬172
[6]،‫هزیاًجی‬،ُ‫سّز‬،‫هعزٍفی‬‫صفز‬ٍ،‫عثاسی‬‫حاهذ‬(1387).‫آضنارساسی‬‫رًٍذ‬‫تغییزات‬‫دتی‬ٍ‫رٍاتط‬‫آى‬‫تا‬‫سَهیي‬ ‫پاراهتزّای‬
‫مٌفزاًس‬‫هذیزیت‬،Mann-Kendall‫َّاضٌاسی‬‫در‬ِ‫حَض‬‫یالفاى‬‫ّوذاى‬‫تا‬ُ‫استفاد‬‫اس‬‫آسهَى‬‫هٌاتع‬ ‫غیزپاراهتزیل‬‫آب‬،‫ایزاى‬
‫تثزیش‬.
[7] Douglas, E.M., Vogel, R.M., and Kroll, C.N. (2000). “Trends in flood and low flows in the United States:
impact of spatial correlation.” J. Hydrology., 240, 90–105.
[8] Han, D. 2007. Seasonal rainfall and flow trends within three catchments in south west England. In: Begum,
S., M.J.F., Stive and J.W. Hall (eds.), Flood Risk Management in Europe, Pp: 275-292.
[9] Robson, A.J., Jones, T.K., Reed, D.W., and Bayliss, A. 1998. A study of national trend and variation in UK
floods. Int. J. Clim. 18: 165-182.
[10] Robson, A.J., and Reed, D.W. 1996. Non-stationarity in UK flood series, Flood Estimation Handbook Note
25, Report to MAFF. Project FD.0409, 37p.
[11] Turgay, P. and Ercan K., (2005).Trend Analysis in Turkish Precipitation data. Hydrological processes
published online in wiley Interscience (www.Interscience.wiley.com).

10. 10
[12] Walling, D.E. 1979. The hydrological impact of building activity: a study near Exeter. In: Hollis, G.E.
(Ed.), Man’s impact on the hydrological cycle in the United Kingdom, Geo Abstracts Ltd, orwich, Pp: 135-
151.
[13] Xu, C.Y., Chen, Y.N. and Li, J.Y. (2004). Impact of Climate Change on Water Resources in the Tarim
River Basin, Water Resour. Manage., 18, 439-458.