Abangoardiako arkitekturako errepasoa: De Stijl eta Errusiar Konstruktibismoa.

1. Arkitektura eta Abangoardia Errepasoa

2. Sarrera XX. mendearen bitartean abangoardiako mugimendu batzuk haien espresioa izan zuten arkitekturan. Orokorki estilo hauek Bauhaus-aren eragina izan zuten edo honen garaikideak izan ziren. Abangoardia arkitektoniko hauek estilo hauei lotuta daude De Stijl edo Neoplastizismoa (Herbeheretan) Errusiar Konstruktibismoa.

3. De Stijl Irudi garrantzitsuei lotuta: Piet Mondrian eta Theo van Doesburg pintoreak eta Gerrit Rietveld arkitektoa eta altzarien diseinatzegilea. De Stijl (edo “estiloa”) lehenengo aldiz garatua izan zen Mondrian-en pintura post-kubistekin, lerro horizontal eta bertikalen hausturatik sortua. Lan hauek konposaketa geometriko zabalagoetara eraman zuten, elementu ortogonalez lehen mailako kolorekin margotuak zelai zuri batean.

4. De Stijl 1917, Rietveld-ek “Aulkia Gorri/urdina” sortu zuen, Neoplastizismoko estetika hiru dimentsioetan irudikatzen. Van Doesburg Bauhauseko irakaslea izan zen garai batean eta zabaldu zuen De Stijl-eko erabina beste artisten artean, El Lizzitzky errusiarra bezala eta honen eraginez irudi axonometrikoak egiten hasi zen, arkitektura hipotetikoak izango zirenak. Eraikuntza hauek elementu asimetrikoen konbinaketa bat dira non elementu lauak zintzilik daude erdi bolumetriko batetik.

5. De Stijl-eko arkitektura: Ezaugarriak Arkitektura honetako ezaugarriak van Doesburg-ek definitu zituen: Formak ez du beste estilorik imitatzen; Arreta berezia elementu plastikoetan, eta baita funtzioa, masa, azalera, denbora, espazioa, argia, kolorea eta materiala; Arkitektura merkea eta funtzionala da; Ez dago estilo finkoa honen atzetik eta eraikuntzak ez dira monumentalak, leihoz beteriko espaziora irekitzen den forma bat baizik; Oinplanoa esentziala da baina honetan hormak ez dira ixten, eraikuntza sustengatzeko badira ere;

6. De Stijl-eko arkitektura: Ezaugarriak Arkitektura irekia da non espazioa eta denbora kontuan hartzen diren; Kubikoaren aurkakoa da eta azalerak jarraiak dira mugimendu zentrifugo batekin, aldi berean simetria eta errepikapena eliminatzen dira; Ez dago eraikuntzako aurreko parte garbi bat eta kolorea erabiltzen da balio plastikoz baina, orokorrean, ez da dekoraturiko arkitektura eta ez du helburu bezala Neo-plastizismoko sintesi bat izatea Mondrianen pinturetan agertzen diren lehen mailako kolore berdinak erabiltzen ditu.

7. De Stijl De Stijl-eko joera unibertsalizatzaileak laster utzi zuen espazioa mugimendu modernoko kezka zehatzagorako. De Stijl-eko proiektua, bilakaera baten ondoren, kezka sozialez bete zen ere. Jendearentzat arkitektura sortzeko desioak ekoizpeneko medioaz baliaturik eta ez arkitekturako kezka estetikoak jarraituz, Europako Modernitateko oihu bat bihurtu zen.

8. Errusiar Konstruktibismoa Errusiar Konstruktibismoa 1913 eta 1940ko hamarkada bitartean aktiboa egon zen mugimendu bat da. Errusiar abangoardiak sortua, laster zabaldu zen kontinente osoan zehar. Arte konstruktibista abstrakzioa osatu nahi zuen modernitatearekiko debozioz eta gaiak normalean geometrikoak dira, esperimentalak eta ez emozionalak. Forma objetiboak esannahi unibertsala dutela, mugimendurako erabilgarriagoak ziren forma subjektiboak baino.

9. Errusiar Konstruktibismoa Konstruktibismoaren gaiak minimalistat dira, eta artelana oinarrizko elementuetan hausten da. Metodo berriak erabiltzen ziren lan hauetako sorkuntzan, eta honek arteko estilo baten agerpena posible egin zuten. Ordena irudikatzen zuen arte mota bat beharrezkoa zen Lehen Mundu Gerra bitartean desordena nagusitzen zenean eta honek inplikatzen zuen batasuna eta pakea ulertzea.

10. Errusiar Konstruktibismoa Konstruktibismoko artista famatuak dira Vladimir Tatlin, Kasimir Malevich, Alexandra Exter, Robert Adams, eta El Lissitzky. Tatlin-en lanarik famatuena Hirugarren Internazionaleko monumentua da (1919-20, Moscu), burdinezko armazoi bat zilindro bat, kubo bat eta kono baten inguruan, dena kristalez egina eta eskala masiboan diseinatua.

11. Errusiar Konstruktibismoa 1917ko iraultzaren ondoren, Tatlin (konstruktibismoko aitatzat hartua) Sobieteko Hezkuntzako Komisariadorako lan egin zuen eta artea irakatsi zuen publikoa hezitzeko. Garai honetan, arte ofiziala garatu zuen eta honetan material errealak espazio errealean erabiltzen zuen. Bere proiektua Hirugarren Internazionaleko monumenturako Errusiar abangoardiako eta nazioarteko modarnitateko sinboloa bilakatu da.