เยี่ยมบ้านคนพิการในงานสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก

1. การดูแลทันตลุขภาพสำหรับทีมเยี่ยมบ้าน ฝ่ายทันตสาธารณสุข โรงพยาบาลเวียงแก่น โดย ทพญ . พจนา พงษ์พานิช

2. ทำความรู้จักเกี่ยวกับฟัน โรคของฟัน การดูแลสุขภาพฟัน

3. ฟันมีกี่ชุด ?

4. 1. ฟันน้ำนม 20 ซี่ 2. ฟันแท้ 32 ซี่ ฟันมี 2 ชุด

5. ฟันน้ำนม มี 20 ซี่

6. ฟันแท้ มี 32 ซี่

7. โรคฟันผุ

8. โรคฟันผุเกิดจาก ? อาหารหวาน เชื้อแบคทีเรีย เวลาที่กรดสัมผัสฟัน

10. 1. เคลือบฟัน 2. เนื้อฟัน 3. โพรงประสาทฟัน

11. ฟันผุมี 3 ระยะ ระยะที่ 1 : ผุถึงชั้นเคลือบฟัน ระยะที่ 2 : ผุถึงชั้นเนื้อฟัน ระยะที่ 3 : ผุถึงชั้นโพรงประสาทฟัน

13. ระยะที่ 1 : ผุถึงชั้นเคลือบฟัน รักษาโดย : อุดฟัน

14. ระยะที่ 2 : ผุถึงชั้นเนื้อฟัน รักษาโดย : อุดฟัน

15. ระยะที่ 3 : ผุถึงชั้นโพรงประสาทฟัน รักษาโดย : รักษารากฟัน ถอนฟัน

17. โรคเหงือกอักเสบ

18. รักษาโรคเหงือกอักเสบโดย : - ขูดหินปูน

19. ระดับความ แข็งแรง ของสุขภาพช่องปาก ระดับที่ 1 ฟันสะอาดแข็งแรง ระดับที่ 2 ฟันเริ่มมีปัญหา ( มีหินปูน เหงือกอักเสบเล็กน้อย มีรอยขุ่นขาวมีเส้นสีดำหรือรูผุไม่ใหญ่มาก ) ระดับที่ 3 เริ่มอันตราย ฟันผุ รูใหญ่ เคยปวด / ผุ หลายๆซี่ มีหินปูนมาก เหงือกบวมอักเสบรุนแรง เริ่มมีฟันโยก มีฟันคุด ระดับที่ 4 อันตราย มีการการปวด บวม ฟันโยกบวมอักเสบเป็นหนอง มีคราบขาวหรือเชื้อรา แผลเรื้อรัง / ผิดปกติ ก้อนเนื้อ เสี่ยงสูงที่ควรพิจารณาให้คำแนะนำ + ส่งต่อ ระดับ 3,4

20. ระดับที่ 1 สีเขียว ฟันสะอาดแข็งแรง

22. ระดับที่ 3 สีส้ม เริ่มอันตราย ฟันผุ รูใหญ่ เคยปวด / ผุ หลายๆซี่ มีหินปูนมาก เหงือกบวมอักเสบรุนแรง เริ่มมีฟันโยก มีฟันคุด หินปูน / ขี้ฟันมาก ฟันผุรูใหญ่หรือมีหลายซี่ ฟันคุด ( ฟันที่ขึ้นไม่ได้ )

23. ระดับที่ 4 อันตราย มีการการปวด บวม แผลเรื้อรังในปากที่ผิดปกติ ก้อนเนื้อ ฟันโยกบวมอักเสบเป็นหนอง มีคราบขาวหรือเชื้อรา เชื้อรา ปวดบวม ลิ้นยก หุบปากไม่ได้ ตุ่มหนองปลายราก ตาบวม ร่วมกับปวดฟัน หินปูนมาก ฟันโยก มีหนองไหลซึม กลิ่นปากรุนแรงมา แผลเรื้อรัง ก้อนเนื้อ

24. ตัวอย่าง case ที่น่าจะส่งทันตกรรมทันที ปวด บวม มีหนอง กินข้าวไม่ได้ คอบวมแดง (Ludwig’s Angina) อันตรายหายใจไม่ออก

29. ตัวอย่าง case ที่ให้คำแนะนำมาทำฟัน ถ้าพร้อม

30. การให้คำแนะนำของทีม เน้น 2 เรื่อง 1. การเลือกกินอาหาร 2. การแปรงฟัน

31. ประเภทของอาหารหวาน เสี่ยงต่อโรคฟันผุต่ำ - มีน้ำตาลในรูปของเหลว เช่น น้ำหวาน ไอศกรีม นมรสหวาน เสี่ยงต่อโรคฟันผุปานกลาง - มีน้ำตาลที่แข็งและเหนียวในรูปขนมที่จับเป็นก้อนเช่น ขนมขบเคี้ยว ขนมปัง เค้ก คุ้กกี้ เสี่ยงต่อโรคฟันผุสูง - มีน้ำตาลที่ละลายช้า ต้องอมไว้ในช่องปากนานๆ เช่น ลูกอม ลูกกวาด ยาอมแก้ไอ

32. ระยะเวลาที่ผิวฟันสัมผัสกับกรด ยิ่งนาน ยิ่งทำให้ฟันผุมากขึ้น การสร้างกรดจะเกิดขึ้นหลังกินอาหารหวาน 5 นาที และต้องใช้เวลา 1 ชั่วโมง จึงจะกำจัดกรดในช่องปากโดยน้ำลายได้ เวลา

33. ขนมขบเคี้ยว

34. ผลข้างเคียง สารปรุงแต่งรสชาติ เช่น ผงชูรส หรือ เกลือโซเดียม สารกันบูด ก๊าซที่ใช้ช่วยในการเก็บรักษาสภาพอาหารและ ทำให้ซองผลิตภัณฑ์ พองตัวดูสวยงาม เช่น ก๊าซไนโตรเจน ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์

35. ขนมจัดเป็นอาหารที่ให้พลังงานสูง แต่ให้คุณค่าทางโภชนาการค่อน ข้างน้อย อุดมไปด้วยแป้ง น้ำตาลและไขมัน ถ้าเด็กกินเข้าไปมากอาจทำให้ได้รับพลังงานเกินในร่างกาย ก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ ตามมา เช่น โรคอ้วน โรคฟันผุ เด็กอ้วน ผู้ใหญ่อ้วน เบาหวาน ความดันสูง โรคหัวใจขาดเลือด

36. ข้อเสนอแนะในการบริโภคขนมขบเคี้ยว 1. ไม่ ควร มากเกินกว่าวันละ 2 มื้อ ทำให้ได้รับพลังงานมากเกินความต้องการ รับประทาน อาหารมื้อหล ักลด ลง ราคา ค่ อนข้างแพงมาก 2. ควรเลือกรับประทานอาหารว่างแบบไทย เพราะต้อง รับประทานกับผัก ทำให้ได้รับใยอาหาร วิตามินและเกลือแร่

37. อาหารที่ช่วยต้านฟันผุ อาหารพวก เนื้อ นมจืด งา และผลิตภัณฑ์จากถั่วทุกชนิด ผักผลไม้ที่ไม่มีรสเปรี้ยว หวาน จะทำให้เกิดสภาพเป็นด่าง ช่วยป้องกันการละลายแร่ธาตุออกจากตัวฟัน อาหารพวกผลไม้สดที่มีเส้นใย และมีน้ำเป็นส่วนประกอบจำนวนมาก ช่วยขัดคราบจุลินทรีย์ และช่วยเจือจางความเป็นกรดในช่องปาก

38. แปรงฟัน แปรงฟัน แปรงฟัน แปรงฟัน

40. การแปรงฟันที่ถูกวิธีในเด็กโต และผู้ใหญ่ โดยวิธี ขยับ - ปัด และกด - ดึง - ปัด

45. ให้ทันตแพทย์เคลือบหลุมร่องฟัน

51. อุปกรณ์ช่วยเสริม สำหรับผู้พิการที่ใช้มือไม่ถนัด แปรงมีด้ามใหญ่ให้จับถนัด ถ้ากำไม่ได้ให้มีสายรัด

52. หาเครื่องมือช่วยอ้าปาก (กรณีผู้ดูแลแปรงให้)

53. ..ถึงน้อยก็หนึ่ง...ต่างกันเพียงร่างกายแต่ใจเดียวกัน.. .. เป็นกำลังใจให้ทีมเยี่ยมบ้านทุกคนเพื่อ .. ส่งต่อกำลังใจไปให้ ผู้ป่วย ผู้พิการในชุมชน ......

54. ขอขอบคุณ http :// www . healthyability . com