ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ 
ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ ΕΩΣ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ 
ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
 Να κατανοήσουμε όλους εκείνους τους 
παράγοντες που οδήγησαν, κατά τη διάρκεια 
του 19ου αιώνα, στην εκδήλωση των εθνικών 
επιδιώξεων όλων των βαλκανικών λαών. 
 Να καταλάβουμε τι ήταν το μακεδονικό ζήτημα 
και να παρακολουθήσουμε την εξέλιξή του από 
την εκδήλωσή του έως τις αρχές του 20ου αιώνα. 
 Να μελετήσουμε το κίνημα των Νεότουρκων ως 
εκδήλωση των τουρκικών εθνικών επιδιώξεων 
και να κατανοήσουμε τη σημασία του για τους 
άλλους λαούς των Βαλκανίων. 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
 1812-1815: οι Σέρβοι 
κερδίζουν την 
αυτονομία τους. 
 1832: οι Έλληνες 
αποκτούν το πρώτο 
ανεξάρτητο εθνικό 
κράτος των Βαλκανίων. 
 1870: οι Βούλγαροι 
κηρύσσουν την Εξαρχία 
(ανεξάρτητη 
βουλγαρική εκκλησία) 
λόγω προστριβών με το 
Πατριαρχείο. 
Το σουλτανικό φιρμάνι ίδρυσης 
της βουλγαρικής Εξαρχίας 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
 «Ανάγνωση του Μανιφέστου για την κήρυξη του 
πολέμου στον Καθεδρικό ναό του Αγίου Ισαάκ στην 
Άγια Πετρούπολη», γκραβούρα του Μπράουν. 
 1875-1876: 
επαναστάσεις 
στην Ερζεγοβίνη, 
στη Βοσνία και στη 
Βουλγαρία 
αντίποινα από 
τους Οθωμανούς 
με μαζικές σφαγές 
 1877: η Ρωσία 
κηρύσσει πόλεμο 
στους Οθωμανούς- 
επικρατεί και 
επιβάλλει τη 
συνθήκη του Αγίου 
Στεφάνου (1878) 
 1878: 
επαναστάσεις των 
ελληνικών 
πληθυσμών στη 
Θεσσαλία, στη 
Μακεδονία, στην 
Ήπειρο και στην 
Κρήτη. 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
 H Μ. Βρετανία και η Γερμανία απαιτούν αναθεώρηση της 
συνθήκης – σύγκληση του συνεδρίου του Βερολίνου (1878). 
 Η «Μεγάλη Βουλγαρία» διαλύεται. 
 Ίδρυση μικρού αυτόνομου βουλγαρικού κράτους 
(Βουλγαρία) υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου. 
 Ίδρυση της αυτόνομης Ανατολικής Ρωμυλίας (σημερινή 
Νότια Βουλγαρία) υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου. 
 Η Σερβία, η Ρουμανία και το Μαυροβούνιο κηρύσσονται 
ανεξάρτητα κράτη. 
 Η Μακεδονία, η Θράκη και η Ήπειρος παραμένουν στην 
Οθωμανική αυτοκρατορία. 
 Η διοίκηση της Βοσνίας- Ερζεγοβίνης ανατίθεται στην 
Αυστροουγγαρία. 
 Η Κύπρος παραχωρείται στην Αγγλία. 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
 Η Βουλγαρία 
προσαρτά -κατά 
παράβαση της 
συνθήκης του 
Βερολίνου- την 
Ανατολική Ρωμυλία 
(1885). 
 Η Σερβία κηρύσσει τον 
πόλεμο στη Βουλγαρία 
τον οποίο όμως χάνει. 
 Η ελληνική κυβέρνηση 
παραμένει αμέτοχη 
λόγω της παρέμβασης 
των Μεγάλων 
Δυνάμεων. 
 Ο ελληνικός λαός 
ζητά ένοπλη 
επέμβαση. 
 Η Μάχη στη Σλιβνίτσα 
(Σερβοβουλγαρικός πόλεμος 
-1885) 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
 Μακεδονικό Ζήτημα: ο αγώνας για τον έλεγχο 
της Μακεδονίας, που ήταν τότε έδαφος της 
Οθωμανικής αυτοκρατορίας, από Έλληνες, 
Βούλγαρους και Σέρβους, οι οποίοι επιδίωκαν 
την ενσωμάτωση ολόκληρης ή μέρους του 
μακεδονικού εδάφους στα δικά τους εθνικά 
κράτη. 
 Η αρχική σύγκρουση εκδηλώθηκε στο πεδίο της 
εκπαίδευσης (σε ποια γλώσσα θα γίνεται η 
εκπαίδευση των παιδιών- Βούλγαροι ή Έλληνες 
δάσκαλοι) και της θρησκείας (Εξαρχία ή 
Πατριαρχείο). 
 Ακολούθησε ένοπλη σύγκρουση. 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
 Διακηρυγμένος 
Σκοπός: 
η ένωση των 
πληθυσμών της 
Μακεδονίας και της 
Θράκης, ανεξαρτήτως 
εθνικότητας, για την 
αποτίναξη του 
οθωμανικού ζυγού 
και την αυτονόμηση 
της Μακεδονίας. 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
Στόχος: 
 Ο ξεσηκωμός όλων 
των κατοίκων της 
Μακεδονίας κατά των 
Οθωμανών. 
Η δημιουργία μιας 
αυτόνομης 
Μακεδονίας. 
Η ένωση της 
Μακεδονίας με τη 
Βουλγαρία. 
 1898: ιδρύονται 
ένοπλες ομάδες 
Βουλγάρων 
(«κομιτατζήδες» - 
Komitet). 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr 
 Κομιτατζήδες (1902)
 Έλληνες πρωτεργάτες: 
ο μητροπολίτης Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης, οι 
διπλωμάτες Ίων Δραγούμης – Λάμπρος Κορομηλάς. 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
1903: εξέγερση του Ίλιντεν 
(οργανωμένη από τη βουλγαρική ΕΜΕΟ) 
Καταπνίγεται από τους Τούρκους. 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
 Συγκρούονται και με 
τουρκικά στρατεύματα. 
 13 Οκτωβρίου 1905 
(Στάτιστα): θάνατος 
Παύλου Μελά 
(ψευδώνυμο Μίκης 
Ζέζας) σε ένοπλη 
σύγκρουση με Τούρκους. 
 Η απελευθέρωση της 
Μακεδονίας γίνεται 
αίτημα όλου το 
ελληνικού λαού. 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
 Ίδρυση της τουρκικής 
οργάνωσης Ένωση και 
πρόοδος (αξιωματικοί, 
αστοί, διανοούμενοι). 
 Νεότουρκοι: προτάσσουν 
το εθνικό (Τούρκοι) έναντι 
του θρησκευτικού 
(μουσουλμάνοι). 
 Σκοπός: 
 Η αντίδραση στη διάλυση 
της Οθωμανικής 
αυτοκρατορίας. 
 Ο εκτουρκισμός των 
βαλκανικών λαών. 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
Παραχώρηση 
συντάγματος. 
Αμνηστία στους 
ένοπλους 
Έλληνες και 
Βούλγαρους. 
Τέλος του 
μακεδονικού 
αγώνα. 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
1. Σε ποια κατάσταση βρίσκονται τα διάφορα έθνη στα Βαλκάνια; 
2. Ποια είναι τα σημαντικότερα γεγονότα της βαλκανικής κρίσης των 
ετών 1875-1878; 
3. Ποιοι και πότε υπέγραψαν τη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου – τι 
προέβλεπε; 
4. Ποιοι και πώς αντέδρασαν στη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου; 
5. Ποιες ήταν οι αποφάσεις του συνεδρίου το Βερολίνου (1878); 
6. Ποιες περιοχές ενσωματώνονται στην Ελλάδα το 1881; 
7. Πότε προσαρτήθηκε η Ανατολική Ρωμυλία από τους Βουλγάρους 
και ποια ήταν η αντίδραση των βαλκανικών λαών; 
8. Τι εννοούμε με τον όρο: Μακεδονικό Ζήτημα 
9. Σε ποια επίπεδα ήταν η σύγκρουση Ελλήνων και Βουλγάρων; 
10. Ποιες ήταν οι κινήσεις των Βουλγάρων για να πετύχουν την 
προσάρτηση της Μακεδονίας; 
11. Πώς αντέδρασαν οι Έλληνες, ποιοι ήταν οι πρωτεργάτες; 
12. Πότε και ποιοι έκαναν την εξέγερση του Ίλιντεν, ποια ήταν η 
κατάληξή της; 
13. Ποια μορφή ξεχώρισε; Ποιο ήταν το τέλος της; 
14. Ποιοι ονομάστηκαν Νεότουρκοι; 
15. Πότε και γιατί έγινε το κίνημά τους, τι πέτυχαν; 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr
 Χάρτης 1, σελ.66: μελετήστε προσεκτικά το χάρτη. Να 
συγκρίνετε τις εδαφικές μεταβολές στο Βουλγαρικό 
κράτος με τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου και με τις 
αποφάσεις του συνεδρίου του Βερολίνου (1878). 
 Εικ.2,σελ.68: Ποιο είναι το εικονιζόμενο πρόσωπο; Γιατί 
θεωρήθηκε εθνικός ήρωας; 
 Εικ.3,σελ.68: Να παρατηρήσετε με προσοχή την 
αλληγορική εικόνα. Τι εικονίζεται; Σε ποια πόλη; Γιατί 
οι επιγραφές είναι γραμμένες σε τρεις διαφορετικές 
γλώσσες; Ο καλλιτέχνης της εικόνας είναι Έλληνας. 
Ποια είναι η στάση του απέναντι στο συγκεκριμένο 
γεγονός; Γιατί; 
 Πηγή 1α,σελ.67: Σε ποιο επίπεδο αναπτύσσεται η 
σύγκρουση Ελλήνων και Βουλγάρων; Ποια μέτρα 
λαμβάνουν για να επιτύχουν τον σκοπό τους; 
 Πηγή 1β,σελ.67: Πώς εξελισσόταν ο οικονομικός 
πόλεμος Ελλήνων και Βουλγάρων; Σε τι αποσκοπούσαν 
οι Έλληνες; 
Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο 
(Βαλταδώρειο) 
katchiot.blogspot.gr

Ενότητα 22: Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων

  • 1.
    ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ ΕΩΣ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 2.
     Να κατανοήσουμεόλους εκείνους τους παράγοντες που οδήγησαν, κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, στην εκδήλωση των εθνικών επιδιώξεων όλων των βαλκανικών λαών.  Να καταλάβουμε τι ήταν το μακεδονικό ζήτημα και να παρακολουθήσουμε την εξέλιξή του από την εκδήλωσή του έως τις αρχές του 20ου αιώνα.  Να μελετήσουμε το κίνημα των Νεότουρκων ως εκδήλωση των τουρκικών εθνικών επιδιώξεων και να κατανοήσουμε τη σημασία του για τους άλλους λαούς των Βαλκανίων. Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 3.
     1812-1815: οιΣέρβοι κερδίζουν την αυτονομία τους.  1832: οι Έλληνες αποκτούν το πρώτο ανεξάρτητο εθνικό κράτος των Βαλκανίων.  1870: οι Βούλγαροι κηρύσσουν την Εξαρχία (ανεξάρτητη βουλγαρική εκκλησία) λόγω προστριβών με το Πατριαρχείο. Το σουλτανικό φιρμάνι ίδρυσης της βουλγαρικής Εξαρχίας Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 4.
     «Ανάγνωση τουΜανιφέστου για την κήρυξη του πολέμου στον Καθεδρικό ναό του Αγίου Ισαάκ στην Άγια Πετρούπολη», γκραβούρα του Μπράουν.  1875-1876: επαναστάσεις στην Ερζεγοβίνη, στη Βοσνία και στη Βουλγαρία αντίποινα από τους Οθωμανούς με μαζικές σφαγές  1877: η Ρωσία κηρύσσει πόλεμο στους Οθωμανούς- επικρατεί και επιβάλλει τη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878)  1878: επαναστάσεις των ελληνικών πληθυσμών στη Θεσσαλία, στη Μακεδονία, στην Ήπειρο και στην Κρήτη. Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 5.
    Χιωτέρη Κατερίνα -1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 6.
     H Μ.Βρετανία και η Γερμανία απαιτούν αναθεώρηση της συνθήκης – σύγκληση του συνεδρίου του Βερολίνου (1878).  Η «Μεγάλη Βουλγαρία» διαλύεται.  Ίδρυση μικρού αυτόνομου βουλγαρικού κράτους (Βουλγαρία) υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου.  Ίδρυση της αυτόνομης Ανατολικής Ρωμυλίας (σημερινή Νότια Βουλγαρία) υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου.  Η Σερβία, η Ρουμανία και το Μαυροβούνιο κηρύσσονται ανεξάρτητα κράτη.  Η Μακεδονία, η Θράκη και η Ήπειρος παραμένουν στην Οθωμανική αυτοκρατορία.  Η διοίκηση της Βοσνίας- Ερζεγοβίνης ανατίθεται στην Αυστροουγγαρία.  Η Κύπρος παραχωρείται στην Αγγλία. Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 7.
    Χιωτέρη Κατερίνα -1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 8.
    Χιωτέρη Κατερίνα -1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 9.
     Η Βουλγαρία προσαρτά -κατά παράβαση της συνθήκης του Βερολίνου- την Ανατολική Ρωμυλία (1885).  Η Σερβία κηρύσσει τον πόλεμο στη Βουλγαρία τον οποίο όμως χάνει.  Η ελληνική κυβέρνηση παραμένει αμέτοχη λόγω της παρέμβασης των Μεγάλων Δυνάμεων.  Ο ελληνικός λαός ζητά ένοπλη επέμβαση.  Η Μάχη στη Σλιβνίτσα (Σερβοβουλγαρικός πόλεμος -1885) Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 10.
     Μακεδονικό Ζήτημα:ο αγώνας για τον έλεγχο της Μακεδονίας, που ήταν τότε έδαφος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, από Έλληνες, Βούλγαρους και Σέρβους, οι οποίοι επιδίωκαν την ενσωμάτωση ολόκληρης ή μέρους του μακεδονικού εδάφους στα δικά τους εθνικά κράτη.  Η αρχική σύγκρουση εκδηλώθηκε στο πεδίο της εκπαίδευσης (σε ποια γλώσσα θα γίνεται η εκπαίδευση των παιδιών- Βούλγαροι ή Έλληνες δάσκαλοι) και της θρησκείας (Εξαρχία ή Πατριαρχείο).  Ακολούθησε ένοπλη σύγκρουση. Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 11.
     Διακηρυγμένος Σκοπός: η ένωση των πληθυσμών της Μακεδονίας και της Θράκης, ανεξαρτήτως εθνικότητας, για την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού και την αυτονόμηση της Μακεδονίας. Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 12.
    Στόχος:  Οξεσηκωμός όλων των κατοίκων της Μακεδονίας κατά των Οθωμανών. Η δημιουργία μιας αυτόνομης Μακεδονίας. Η ένωση της Μακεδονίας με τη Βουλγαρία.  1898: ιδρύονται ένοπλες ομάδες Βουλγάρων («κομιτατζήδες» - Komitet). Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr  Κομιτατζήδες (1902)
  • 13.
     Έλληνες πρωτεργάτες: ο μητροπολίτης Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης, οι διπλωμάτες Ίων Δραγούμης – Λάμπρος Κορομηλάς. Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 14.
    1903: εξέγερση τουΊλιντεν (οργανωμένη από τη βουλγαρική ΕΜΕΟ) Καταπνίγεται από τους Τούρκους. Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 15.
     Συγκρούονται καιμε τουρκικά στρατεύματα.  13 Οκτωβρίου 1905 (Στάτιστα): θάνατος Παύλου Μελά (ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας) σε ένοπλη σύγκρουση με Τούρκους.  Η απελευθέρωση της Μακεδονίας γίνεται αίτημα όλου το ελληνικού λαού. Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 16.
     Ίδρυση τηςτουρκικής οργάνωσης Ένωση και πρόοδος (αξιωματικοί, αστοί, διανοούμενοι).  Νεότουρκοι: προτάσσουν το εθνικό (Τούρκοι) έναντι του θρησκευτικού (μουσουλμάνοι).  Σκοπός:  Η αντίδραση στη διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.  Ο εκτουρκισμός των βαλκανικών λαών. Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 17.
    Παραχώρηση συντάγματος. Αμνηστίαστους ένοπλους Έλληνες και Βούλγαρους. Τέλος του μακεδονικού αγώνα. Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 18.
    1. Σε ποιακατάσταση βρίσκονται τα διάφορα έθνη στα Βαλκάνια; 2. Ποια είναι τα σημαντικότερα γεγονότα της βαλκανικής κρίσης των ετών 1875-1878; 3. Ποιοι και πότε υπέγραψαν τη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου – τι προέβλεπε; 4. Ποιοι και πώς αντέδρασαν στη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου; 5. Ποιες ήταν οι αποφάσεις του συνεδρίου το Βερολίνου (1878); 6. Ποιες περιοχές ενσωματώνονται στην Ελλάδα το 1881; 7. Πότε προσαρτήθηκε η Ανατολική Ρωμυλία από τους Βουλγάρους και ποια ήταν η αντίδραση των βαλκανικών λαών; 8. Τι εννοούμε με τον όρο: Μακεδονικό Ζήτημα 9. Σε ποια επίπεδα ήταν η σύγκρουση Ελλήνων και Βουλγάρων; 10. Ποιες ήταν οι κινήσεις των Βουλγάρων για να πετύχουν την προσάρτηση της Μακεδονίας; 11. Πώς αντέδρασαν οι Έλληνες, ποιοι ήταν οι πρωτεργάτες; 12. Πότε και ποιοι έκαναν την εξέγερση του Ίλιντεν, ποια ήταν η κατάληξή της; 13. Ποια μορφή ξεχώρισε; Ποιο ήταν το τέλος της; 14. Ποιοι ονομάστηκαν Νεότουρκοι; 15. Πότε και γιατί έγινε το κίνημά τους, τι πέτυχαν; Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr
  • 19.
     Χάρτης 1,σελ.66: μελετήστε προσεκτικά το χάρτη. Να συγκρίνετε τις εδαφικές μεταβολές στο Βουλγαρικό κράτος με τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου και με τις αποφάσεις του συνεδρίου του Βερολίνου (1878).  Εικ.2,σελ.68: Ποιο είναι το εικονιζόμενο πρόσωπο; Γιατί θεωρήθηκε εθνικός ήρωας;  Εικ.3,σελ.68: Να παρατηρήσετε με προσοχή την αλληγορική εικόνα. Τι εικονίζεται; Σε ποια πόλη; Γιατί οι επιγραφές είναι γραμμένες σε τρεις διαφορετικές γλώσσες; Ο καλλιτέχνης της εικόνας είναι Έλληνας. Ποια είναι η στάση του απέναντι στο συγκεκριμένο γεγονός; Γιατί;  Πηγή 1α,σελ.67: Σε ποιο επίπεδο αναπτύσσεται η σύγκρουση Ελλήνων και Βουλγάρων; Ποια μέτρα λαμβάνουν για να επιτύχουν τον σκοπό τους;  Πηγή 1β,σελ.67: Πώς εξελισσόταν ο οικονομικός πόλεμος Ελλήνων και Βουλγάρων; Σε τι αποσκοπούσαν οι Έλληνες; Χιωτέρη Κατερίνα - 1ο Γυμνάσιο (Βαλταδώρειο) katchiot.blogspot.gr