1. 22.Ο ΕΚΧΡΙ΢ΣΙΑΝΙ΢ΜΟ΢ ΣΩΝ ΢ΛΑΒΙΚΩΝ
ΛΑΩΝ
΢τθν ενότθτα αυτι κα πάρεισ πλθροφορίεσ για:
• Σο ιεραποςτολικό ζργο του Κυρίλλου και του
Μεκοδίου ςτουσ ΢λάβουσ
• Η ςυμβολι των ςλαβικϊν λαϊν ςτθν τζχνθ
• Σο πϊσ βίωςαν τθν ορκόδοξθ πνευματικότθτα
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

2. ΙΕΡΑΠΟ΢ΣΟΛΙΚΟ ΕΡΓΟ
• Ο Χριςτόσ το ηιτθςε από τουσ μακθτζσ του λίγο πριν
αναλθφκεί:
«Πθγαίνετε και κάνετε μακθτζσ μου όλα τα
ζκνθ, βαφτίηοντάσ τουσ ςτο όνομα του
Πατρόσ και του Υιοφ και του Αγίου
Πνεφματοσ και διδάξτε τουσ να τθροφν όλεσ
τισ εντολζσ που ςασ ζδωςα»
Αυτό είναι το ξεκίνθμα τθσ Ιεραποςτολισ τθσ
Εκκλθςίασ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

3. Εκχριςτιανιςμόσ
Αυτό ΔΕΝ ςθμαίνει ςε καμία περίπτωςθ πωσ ο
Χριςτιανιςμόσ πρζπει να γίνει δεκτόσ με τθ
βία: κάτι τζτοιο ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Χριςτιανιςμόσ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

4. • Όλα τα ζκνθ
• Όλοι οι λαοί
• Ανεξάρτθτα από
φυλι, χρϊμα, γλϊςςα, παραδόςεισ
• Όλοι δικαιοφνται να ακοφςουν το μινυμα του
Χριςτοφ
• Και θ Εκκλθςία, ςτθν πράξθ, πρζπει να
αποδεικνφει ότι εφαρμόηει τθν εντολι του
Χριςτοφ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

5. Κφριλλοσ και Μεκόδιοσ ,οι φωτιςτζσ
των ΢λάβων
• ΢λαβικοί λαοί: τα φφλλα εκείνα που εγκαταςτάκθκαν
ςτα τζλθ του 5ου μ.Χ. αι. ςτα ςφνορα τθσ βυηαντινισ
αυτοκρατορίασ
• => Οι βυηαντινοί αυτοκράτορεσ προςπάκθςαν να
τουσ εκχριςτιανίςουν για να πετφχουν τθν ενότθτα
τθσ αυτοκρατορίασ (όραμά τουσ:όλοι οι λαοί τθσ
Οικουμζνθσ =μια ειρθνικι οικογζνεια με κοινι
χριςτιανικι ηωι και πίςτθ)
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

6. Μετακινιςεισ ςλαβικϊν φφλων

7. Σα γεγονότα
• Καλοκαίρι 862: φτάνουν ςτθν Κωνςταντινοφπολθ
μια ομάδα ΢λάβων, οι Μοραβοί ( είχαν
εγκαταςτακεί ςτθν περιοχι τθσ ςθμερινισ
΢λοβακίασ)
• ΢κοπόσ τθσ επίςκεψθσ: ηιτθςαν από τον
αυτοκράτορα Μιχαιλ Γϋ να ςτείλει ςτθ μακρινι
χϊρα τουσ κατάλλθλουσ ανκρϊπουσ , για να τουσ
διδάξουν ςτθ δικι τουσ γλϊςςα (τθ ςλαβικι) τθν
ορκόδοξθ πίςτθ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

8. • Για το λόγο αυτό ο Πατριάρχθσ Φϊτιοσ
υπζδειξε τουσ δυο αδερφοφσ από τθ
Θεςςαλονίκθ
• Σον Κωνςταντίνο: (ζγινε αργότερα μοναχόσ
και ζλαβε το όνομα Κφριλλοσ), ιταν
κακθγθτισ τθσ φιλοςοφίασ και τθσ
κεολογίασ, είχε ςπουδάςει
μακθματικά, φιλοςοφία, αςτρονομία και
μουςικι. Ανάμεςα ςτισ πολλζσ γλϊςςεσ που
γνϊριηε ιταν και θ ςλαβικι
• Σον Μεκόδιο: γνϊριηε επίςθσ τθ ςλαβικι
γλϊςςα
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

9. Κύριλλος και Μεθόδιος
•Τψθλι κοινωνικι καταγωγι
•7 αδζλφια
•Γενζκλια γθ : Θεςςαλονίκθ
•Γλϊςςεσ: Ελλθνικι + ΢λαβικι
Κφριλλοσ ( 827/8-869 Ρϊμθ)
΢πουδζσ ςτθ Θεςςαλονίκθ
Ιερζασ. Επίςκοποσ
Μεκόδιοσ (815/20-885
Διοικθτισ Θεςςαλίασ
Μοναχόσ ςε μοναςτιρι ( Όλυμποσ)
Επίςκοποσ ΢ιρμίου
Απόςτολοι των Σλάβων

11. Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

12. Οι περιοχζσ που εκχριςτιάνιςαν οι
Κφριλλοσ και Μεκόδιοσ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

13. • Οι ςλάβοι είχαν τθ δικι τουσ γλϊςςα : ιταν
όμωσ μόνο προφορικι => δεν είχε γραπτό
λόγο => δεν μποροφςε να γραφτεί
• Όςοι Μοραβοί ικελαν να είναι Χριςτιανοί,
ζπρεπε να γνωρίηουν τθν ελλθνικι ι τθ
λατινικι ( τισ γλϊςςεσ τθσ Ανατολικισ και τθσ
Δυτικισ Χριςτιανοςφνθσ αντίςτοιχα) για να
μποροφν να καταλαβαίνουν τθν Αγία Γραφι,
τθ Θεία Λειτουργία κτλ.
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

14. • Η μετάδοςθ τθσ χριςτιανικισ πίςτθσ μόνο με
τον προφορικό λόγο εγκυμονοφςε κινδφνουσ
• Πριν ξεκινιςουν για τθ Μοραβία ο Κφριλλοσ
δθμιοφργθςε το πρϊτο ςλαβικο αλφάβθτο, το
οποίο λεγόταν «γλαγολιτικό» ( γλαγόλ=λόγοσ)
• Σο αλφάβθτο αυτό αργότερα
απλουςτεφτθκε, ζγινε πιο εφχρθςτο και
ονομάςτθκε
« κυρίλλειο»
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

15. Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

16. Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

17. • Για να αποδϊςει γραπτά τουσ ιχουσ αυτισ τθσ γλϊςςασ ο
Κφριλλοσ , πικανότατα χρθςιμοποίθςε ωσ βάςθ το
ελλθνικό αλφάβθτο και οριςμζνα άλλα ςφμβολα, αλλά
δεν περιορίςτθκε ςτθν απλι αντιγραφι τουσ.
• Εφεφρε καινοφρια γράμματα που ζμοιαηαν με ςφμβολα
και ςκίτςα τα οποία χρθςιμοποιοφςαν οι ΢λάβοι ςτθν
κακθμερινι τουσ ηωι ===
• Οι Σλάβοι απζκτθςαν ζνα αλφάβθτο που
ανταποκρινόταν ςτθ δικι του νοοτροπία και ςτισ
δικζσ τουσ παραςτάςεισ
• ΢τθ ςυνζχεια και με τθ βοικεια ΢λάβων ςυνεργατϊν τουσ
οι δυο αδερφοί προχϊρθςαν ςτθ μετάφραςθ τθσ Αγίασ
Γραφισ και τθσ Θείασ Λειτουργίασ.
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

18. Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

19. • ΢τθ Μοραβία
αφιερϊκθκαν ςτθ
διδαςκαλία του λαοφ και
ςτθν προετοιμαςία
ςτελεχϊν ϊςτε οι ίδιοι οι
΢λάβοι να μπορζςουν
λίγο αργότερα να
πάρουν ςτα χζρια τουσ
τθ διοίκθςθ τθσ τοπικισ
τουσ Εκκλθςίασ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

20. • Οι προςπάκειεσ αυτζσ γεμάτεσ αγάπθ για το
ςλαβικό λαό δεν ζγινε χωρίσ ΑΝΣΙΔΡΑ΢ΕΙ΢:
• Οι Φράγκοι κλθρικοί (που υπάγονταν ςτθν
Εκκλθςία τθσ Ρϊμθσ) :ΔΕΝ δζχονταν να
χρθςιμοποιεί κάκε λαόσ τθ δικι του γλϊςςα
ςτθ λατρεία. 
• Οι ιεραπόςτολοι και οι μακθτζσ τουσ
γνϊριςαν διωγμοφσ και εξορίεσ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

21. • Ζτςι το ζργο τουσ δεν μπόρεςε να ριηϊςει ςε λαοφσ
τθσ Ανατολικισ Ευρϊπθσ
(Σςζχουσ, ΢λοβζνουσ, Οφγγρουσ, Πολωνοφσ, ςτουσ
οποίουσ οι Φράγγοι επζβαλαν τθ λατινικι γλϊςςα)
• Διαδόκθκε όμωσ με διάφορουσ τρόπουσ ςτουσ
άλλουσ ςλαβικοφσ λαοφσ, τθσ Ρωςίασ και των
Βαλκανίων (΢ζρβουσ και Βοφλγαρουσ), των οποίων
οι γλϊςςεσ ιταν ςυγγενικζσ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

22. Ο εκχριςτιανιςμόσ των Βουλγάρων
• Πραγματοποιικθκε τον 9ο μ.Χ. αι.
• Σότε ςτάλκθκε από το Βυηάντιο ο αρχιεπίςκοποσ
Ιωςιφ με ςυνοδεία
κλθρικϊν, ηωγράφων, αρχιτεκτόνων και εργάςτθκε
για τον εκπολιτιςμό τθσ Βουλγαρίασ
• Σθν ίδια εποχι διαδόκθκε θ χριςτιανικι πίςτθ και
ςτουσ ΢ζρβουσ (Νοτιοςλάβουσ)
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

24. Ο εκχριςτιανιςμόσ των Ρϊςων
• Σον 10ο μ.Χ. αι. βαπτίςτθκαν οι Ρϊςοι του
Κιζβου και ο θγεμόνασ τουσ ο Βλαδίμθροσ,
άρχιςε θ πολιτιςμικι ανάπτυξθ τθσ Ρωςίασ,
με τισ μεταφράςεισ εκκλθςιαςτικϊν
ςυγγραμμάτων και τθσ Θείασ Λειτουργίασ,
κακϊσ και με τθν ανάπτυξθ τθσ ναοδομίασ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

25. • Μζςα 11ου αιϊνα: θ δθμιουργία μοναςτικισ ηωισ
ςτθ Ρωςία ζχει ωσ αφετθρία το Άγιο Όροσ και τουσ
μοναχοφσ Αντϊνιο και Θεοδόςιο 
• δθμιουργικθκε θ μονι Κιζβου, που ανζδειξε
επιςκόπουσ, ςυγγραφείσ, ηωγράφουσ και άςκθςε
μεγάλθ επίδραςθ ςτθν εκκλθςιαςτικι ηωι τθσ
Ρωςίασ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

26. Αρχάγγελοσ Γαβριιλ, Πρϊθν
Γιουγκοςλαβία
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

27. Η Παναγία του Βλαντιμίρ, 12οσ αι.
Μόςχα
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

28. Αγία Σριάδα ,ζργο του Αντρζα
Ρουμπλιϊφ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

29. Παρκζνοσ θ Ελεοφςα. Εκνικό Αρχαιολογικό
μουςείο ΢όφιασ, Βουλγαρία
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

30. Άγιοσ Ιςαάκ , Πετροφπολθ (εξωτερικι και
εςωτερικι όψθ)
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

31. Οι ςυνζπειεσ τθσ ιεραποςτολισ ςτουσ
΢λάβουσ
• Οι ΢λάβοι δζχτθκαν το Χριςτιανιςμό κι ζτςι θ
ηωι τουσ μπολιάςτθκε με νζεσ αρχζσ:
• τθν αξία τθσ ανκρϊπινθσ προςωπικότθτασ,
τθν αγάπθ ωσ βάςθ τθσ ανκρϊπινθσ
ςυνφπαρξθσ,
• τθν αλλθλεγγφθ,
• τθν ιςότθτα, τθν ειρινθ, τθ δικαιοςφνθ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

32. • Η Ορκοδοξία ζδειξε ζμπρακτα ότι τθ διάδοςι τθσ
τθ βαςίηει ςτθν ελευκερία και όχι ςτον
εξαναγκαςμό, και ότι ςζβεται τον πολιτιςμό και
τθ φυςιογνωμία κάκε λαοφ
• Η δθμιουργία γραπτισ γλϊςςασ : αποτζλεςε τθ
βάςθ για τισ μετζπειτα ςλαβικζσ γλϊςςεσ.
Απελευκζρωςε τθ ςκζψθ αυτϊν των λαϊν , κι
ζτςι ζγινε θ βάςθ τθσ λογοτεχνίασ, τθσ
φιλολογίασ τουσ και γενικότερα του πολιτιςμοφ
τουσ ςε κάκε διάςταςι του
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

33. • Οι ΢λάβοι με τθν ζνταξι τουσ ςτθν Εκκλθςία
ζγιναν μζλθ μιασ πελϊριασ οικογζνειασ, που
άκμαηε τθν εποχι εκείνθ: τθν οικογζνεια των
Ορκόδοξων λαϊν τθσ Ανατολισ, υπό τθ ςκζπθ τθσ
Κωνςταντινοφπολθσ. 
• Πολλά ζκνθ ζνιωκαν ότι αξίηει να μθ χωρίηονται
από εκνικζσ διαφορζσ αλλά αντικζτωσ να
ςυνυπάρχουν αρμονικά: Σουσ ζνωνε θ κοινι
ορκόδοξθ ταυτότθτά τουσ
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

34. • Ήταν απόλυτα φυςικό, λοιπόν, οι λαοί τθσ
Ανατολισ Ευρϊπθσ και των Βαλκανίων να
αναπτφξουν από τότε και επί αιϊνεσ τουσ
πολιτιςμοφσ τουσ πάνω ςε κοινι πίςτθ,
νοοτροπία, αξίεσ.
• Αυτι τθν κοινι κλθρονομιά τθν
αντιλαμβάνεται κανείσ εφκολα ςιμερα αν
προςζξει κάκε πτυχι τθσ ηωισ τουσ
(κρθςκεία, τζχνθ, μουςικι, χορόσ, κοινότθτεσ
κ.ο.κ.)
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ

35. Ασ ςυηθτιςουμε…..
• Ο πρϊθν Πρόεδροσ τθσ Ρωςίασ
Γκορμπατςϊφ, ςε ομιλία του, είχε πει ότι χάρθ
ςτον εκχριςτιανιςμό των Ρϊςων και ςτθ ςχζςθ
τουσ με τθ βυηαντινι κουλτοφρα το ρωςικό ζκνοσ
ζφταςε μζχρι το Διάςτθμα.
Ακαναςίου Ελζνθ, Θεολόγοσ