Wpływ suburbanizacji na społeczności wiejskie
i krajobraz wsi
na przykładzie Wrocławskiego Obszaru Funkcjonalnego

dr hab. inż. arch. Irena Niedźwiecka-Filipiak
Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Instytut Architektury Krajobrazu
5. Forum Metropolitarne 4 października 2013 r. Wrocław
DAWNIEJ
Czytelne układy wsi „z lotu ptaka”

Źródło: https://maps.google.pl/maps?q=papro%C4%87&ie=UTF-8&ei=HEtLUpiBIojrswb9zIDwDg&sqi=2&ved=0CAgQ_AUoAg
Źródło: http://mapy.eholiday.pl/galeria-gruta-gruta-grudziadz,37961.html
Panoramy wsi

Fot. I. Niedźwiecka-Filipiak
Wjazdy do wsi

Fot. I. Niedźwiecka-Filipiak
Wsie podlaskie – kraina otwartych
okiennic

Źródło: http://www.ciekawepodlasie.pl/info.htm#1113/pl/i/drewniana_zabudowa.- trójkolorowe domu z wojszek--Źródło: http://www.ciekawepodlasie.pl/image/4328/Lukaszowka.jpg
Źródło: http://ww.org.pl/repository/MICHALOWOATR/Unikaty%20architektury%20drewnianej%20kresow-%20Dom%20w%20Topolanach.jpg
Wsie pomorskie - kraina w kratę

Źródło: http://www.swolowo.pl/images/6/6.jpg
Źródło: http://www.swolowo.pl/images/6/5.jpg
Źródło: http://kolumber.pl/upload/photos/0036/9380/3500e8eb1535224140789bb0ade9c991_small.JPG
Źródło: http://d.wiadomosci24.pl/g2/e8/80/84/105249_1249128335_6240_p.jpeg
Źródło: http://www.ostoja-wicie.pl/img/zagroda_02.jpg
Wsie lubelskie

Źródło: http://photos.wikimapia.org/p/00/03/35/93/04_full.jpg
Źródło: http://www.krajoznawcy.info.pl/foto/2011-03-17/wyryki-28.jpg
Źródło: https://encrypted-tbn1.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTV1wv06YLZFSehZiEUyAfgLt7_8efvaj8CuY7G25-VT1Op9F5s
Wsie podkarpackie

Źródło: http://img.targeo.pl/i/cache/wikipic/mrz/Mrzyg_C5_82_C3_B3d_budynki_drewniane2_jpg-seo.jpg
Źródło: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0d/D%C4%99bowiec_-_stary_dom_obok_ko%C5%9Bcio%C5%82a.JPG
Źródło: https://encrypted-tbn2.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcRG_eEQARWb4wpKL8bLrxRy0yfNXrt3-XeHNUdcDDDt-6TpTxp8
Wsie małopolskie

Źródło: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/18/Lanckorona_20050724_1330_2439.jpg-

Jakub Hałun
Wsie opolskie

Fot. I. Niedźwiecka-Filipiak
Wsie dolnośląskie
- okolice Wrocławia

Fot. I. Niedźwiecka-Filipiak, archiwum IAK
Wsie dolnośląskie
- okolice Wrocławia

Fot. I. Niedźwiecka-Filipiak, archiwum IAK
„Wieś czerwona”- Kątna

Fot. I. Niedźwiecka-Filipiak, archiwum IAK
Czy zaprezentowane wyróżniki mają swoją
kontynuację
czy może są jakieś nowe propozycje na
miarę współczesnych czasów, które
kontynuują ład i harmonię w przestrzeni
wiejskiej?
Źródło:
https://maps.google.pl/
Oprac. L. Serafin
Gdańsk - Bąkowo

Źródło:
https://maps.google.pl/
Białystok - Księżyno

Źródło:
https://maps.google.pl/
Olsztyn - Dywity

Źródło:
https://maps.google.pl/
Poznań – Suchy Las

Źródło:
https://maps.google.pl/
Lublin - Węgrzce

Źródło:
https://maps.google.pl/
Rzeszów - Miłocin

Źródło:
https://maps.google.pl/
Opole - Zawada

Źródło:
https://maps.google.pl/
Wrocław - Psary

Źródło:
https://maps.google.pl/
Schemat degradacji zabudowy zagrodowej

Oprac. I. Niedźwiecka-Filipiak, P. Filipiak
Rozplanowanie wsi:

LEGENDA
WIEK BUDYNKÓW
PRZED 1945
1945/1980
PO 1980





Nieodpowiednie
zagospodarowanie
starych części wsi
W wielu
miejscowościach
tworzy się nowy układ,
stara zaniedbana
część centralna wsi
sąsiaduje z nową
wystawną zabudową
mieszkaniową
wznoszoną na jej
obrzeżach

. Fot. I. Niedźwiecka-Filipiak, plansza: archiwum IAK

Nowa zabudowa

Najstarsza część wsi
Panoramy wsi

Fot. L.Serafin
Psary panorama wjazdowa

1996

2006

Fot.. I. Niedźwiecka-Filipiak, P. Filipiak

2013
Układy wsi

Rozplanowanie wsi:

• nadmierny rozrost osiedli
wiejskich powodujący zanik
granic pomiędzy
poszczególnymi
miejscowościami, a także
zatarcie historycznych
układów przestrzennych

Wrocław

Poszczególne miejscowości
Oprac. I. Niedźwiecka-Filipiak, L. Serafin
Niezależne nowe osiedla

Fot. I. Niedźwiecka-Filipiak
Psary

Ok.1916

Źródło: http://dolny-slask.org.pl

11.2012

Fot. L.Zielińska
Oprac. L. Serafin

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Psary zieleń wysoka
2003

Oprac. L. Serafin

2012

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
2003

Fot. Archiwum AK

2012

Fot. I.Niedźwiecka-Filipiak

Fot. Archiwum AK
Mieszkańcy

Fot. Archiwum
Instytutu AK

Fot. I.

Niedźwiecka-Filipiak

„Wolnoć Tomku w swoim domku” A.Fredro
Odnowa wsi

Wsie uczestniczące
Wsie laureaci

Oprac. L. Serafin
Kuraszków

Fot. I.

Niedźwiecka-Filipiak
Kuraszków

Fot. I.

Niedźwiecka-Filipiak
Wiejski park w Psarach

Źródło: fot. P. Filipiak
Pęgów
I miejsce „Piękna Wieś Dolnośląska 2012”

Fot. L.Serafin

http://www.pegow.net/images/phocagallery/Nowe/thumbs/phoca_thumb_l_Dzis_01%20kopia.jpg

http://fotopolska.eu/foto/103/103580.jpg

Opracowanie:
I. Niedźwiecka-Filipiak
Z. Kuriata
A. Podolska
L. Serafin
Pęgów
I miejsce „Piękna Wieś Dolnośląska 2012”

http://www.pegow.net/images/phocagallery/Truskawka_2010/thumbs/phoca_thumb_l_Truskawka_10_06%20kopia.jpg
http://nowagazeta.pl/wp-content/uploads/2012/10/ps-26267-2.jpg
Jak przełożyć piękno wspólnoty wiejskiej
na piękno krajobrazu wsi w suburbiach?
Dziękuję za uwagę

2 4 inf_v2