Σύντομες πληροφορίες για την ελληνική επανάσταση του 1821

1. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821
Για να ξεκινήσει η επανάσταση, υπήρξαν τρεις βασικές προϋποθέσεις:
1) Οι κλέφτες και οι αρματολοί
αποτελούσαν τις πιο διαλεχτές στρατιωτικές
δυνάμεις του έθνους, για τον πιο δύσκολο
απ` όλους τους πολέμους, τον
κλεφτοπόλεμο. Πολεμική τακτική με
αιφνιδιαστικές (ξαφνικές) επιθέσεις μετά από
ενέδρα1
.
Όταν η τούρκικη καταπίεση ή η αδικία
των αρχόντων γινόταν αβάσταχτα, δεν
απόμενε τίποτα άλλο παρά ν` αρπάξει ο Έλληνας ένα παλιοντούφεκο και να
βγει κλέφτης στα βουνά.
«Μαγιά της λευτεριάς» ονομάζει τους κλέφτες ο Μακρυγιάννης. Ο λαός
τους αγαπούσε, τους καμάρωνε, τους υποστήριζε, ήταν οι προστάτες του.
Οι κλέφτες λέγανε: «Κάλλιο θάνατος χωρίς ντροπή, παρά ντροπή χωρίς
θάνατο!». Η ζωή τους ήταν πολύ δύσκολη.
«Οι κλέφτες είμαστε ελεύθεροι», λέει στη διήγησή του ο Κολοκοτρώνης,
«αλλά τι ζωή, τι άνθρωποι! Βασανισμένοι, άγριοι στις σπηλιές, στα βουνά,
στα χιόνια, σαν τα θηρία με τα οποία συζούσαμε».
2) Ο εμπορικός στόλος, που
αργότερα μετατράπηκε σε μια δύναμη
πολεμική, που όχι μόνο μπόρεσε να
αντιπαρατεθεί στoν τούρκικο στόλο, αλλά
και κατόρθωσε πολλές φορές να τον
νικήσει.
«Θα `χουμε και γη και πατρίδα»,
προφήτεψε ο Κοραής, «όσο έχουμε
διακόσια καράβια αρματωμένα».
3) Ο διαφωτισμός, η ιδεολογική προετοιμασία των Ελλήνων για να
διεκδικήσουν το δικαίωμα της ελευθερίας τους. Ξεκινάει από τα δημοτικά
τραγούδια, ανώνυμων ποιητών που συντρόφευαν τον ραγιά στον πόνο του,
στη χαρά του, στους αγώνες του.
Τα δημοτικά τραγούδια σπείρανε τον σπόρο της λευτεριάς, που θα
καρπίσει το `21.
1
ενέδρα: Κρύβομαι και παρακολουθώ για να επιτεθώ την κατάλληλη στιγμή.

2. Στα πρώτα χρόνια, έπειτα από την
απελευθέρωση του τόπου, στα
καφενεία και στα σπίτια, στις πολιτείες
και στα χωριά, έβλεπες κρεμασμένη μια
χαλκογραφία που παρίστανε την
Ελλάδα ως γυναίκα, κουρελιασμένη,
γονατισμένη κι αλυσοδεμένη. Δυο
άντρες προσπαθούσαν να τη σηκώσουν,
να βγάλουν τις αλυσίδες. Ο ένας ήταν ο
Κοραής κι ο άλλος ο Ρήγας.
Ο Αδαμάντιος Κοραής ήταν πολύ
μορφωμένος, ανθρωπιστής και δημοκράτης.
Αφιέρωσε τον εαυτό του στον διαφωτισμό των
σκλαβωμένων Ελλήνων. Πίστευε πως το ελληνικό
έθνος, για να σπάσει τις αλυσίδες της σκλαβιάς,
έπρεπε να βγει από τα σκοτάδια της αμάθειας.
«Είσαι μορφωμένος – είσαι ελεύθερος, είσαι
άνθρωπος», έλεγε.
Ο Ρήγας Φεραίος είναι ο πρώτος που συνέλαβε
µε τέτοια ένταση και τόλμη το όραμα της
απελευθέρωσης των υπόδουλων λαών της
Οθωµανικής Αυτοκρατορίας. Είναι ο άνθρωπος που
εμπνεύστηκε από τις ιδέες του διαφωτισμού και της
Γαλλικής Επανάστασης και τις µεταλαµπάδευσε στα
Βαλκάνια. Είναι το πρότυπο του πατριώτη, δημοκράτη, επαναστάτη, ποιητή.
Ο Ρήγας Φεραίος είχε το νου και την ψυχή που ξεσήκωνε τη θύελλα της
ελευθερίας.
Παρακινούσε τους Έλληνες να
στηριχτούν στις δικές τους δυνάμεις και όχι
στους ξένους, για να ελευθερωθούν.
Ο Θούριος, η Χάρτα, κι όλα τ` άλλα
γραπτά του, ξεσήκωσαν και συγκίνησαν τους
σκλαβωμένους Έλληνες.
Ο Θούριος δεν ήταν ποίημα αλλά
επαναστατική προκήρυξη γραμμένη σε
στίχους, για να μπορούν εύκολα να την
αποστηθίσουν. Ο Τερτσέτης, τον ονομάζει «το
ιερότερο άσμα της φυλής μας»!
Ο Ρήγας εκτελέστηκε από Τούρκους.
Ωστόσο, η θυσία του έδωσε τους καρπούς που οραματιζόταν ο Ρήγας:

3. «Αρκετό σπόρο ελευθερίας έσπειρα, που γρήγορα θα βλαστήσει και το
Έθνος μου ας θερίσει τον σπόρο αυτό.»
Οδηγημένοι από τις ιδέες και τη θυσία του οι Φιλικοί, συγκρότησαν τη Φιλική
Εταιρία Ιδρύθηκε το 1814 στην Οδησσό από τον Εμμανουήλ Ξάνθο, τον
Νικόλαο Σκουφά, Αθανάσιο Τσακάλωφ. Οι Φιλικοί, αφού μυούνταν στην
Εταιρία, έδιναν όρκο πίστης και επικοινωνούσαν με κώδικες, ψευδώνυμα και
συνθηματικές λέξεις.
Σκοπός της Εταιρίας ήταν:
- Να οργανώσει μυστικά τους Έλληνες για την Επανάσταση,
- Να βρει χρήματα για τις ανάγκες του Αγώνα και
- Να ενημερώσει τους ευρωπαϊκούς λαούς για τα δίκαια αιτήματα των
αγωνιζόμενων Ελλήνων, ώστε να υποστηρίξουν κι αυτοί την
επαναστατημένη Ελλάδα.
Από τις 21 Φεβρουαρίου 1821, η επανάσταση ξεκίνησε ταυτόχρονα σε
δεκαπέντε διαφορετικά μέρη, στη Μολδαβία και στην Πελοπόννησο για τα
κορυφωθεί την 25η
Μαρτίου.
Η τιμή για την έναρξη του αγώνα ανήκει σ` όλους τους Έλληνες, που,
από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, από το 1453 έως το 1821,
διαφώτισαν, εργάστηκαν, αγωνίστηκαν, πολέμησαν, θυσιάστηκαν,
μαρτύρησαν για τη λευτεριά της πατρίδας.

4. Απαντώ στις ερωτήσεις:
1. Ποιες ήταν οι τρεις προϋποθέσεις για να ξεκινήσει η Επανάσταση;
(απαντώ σύντομα)
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
2. Τι έλεγε ο Αδαμάντιος Κοραής για τη μόρφωση;
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
3. Ποιο ήταν το όραμα του Ρήγα;
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
4. Ποιος ήταν ο σκοπός της Φιλικής Εταιρίας;
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
Γράφω μία μικρή ιστορία:
Φανταστείτε τον εαυτό σας, να είστε κλέφτης την περίοδο της Τουρκοκρατίας και να
πολεμάτε τους Τούρκους σε κάθε ευκαιρία. Περιγράψτε μία μέρα από τη ζωή σας (μια
σελίδα περίπου)
 Τι κάνετε;
 Με ποιους κουβεντιάζετε και τι λέτε;
 Πώς αισθάνεστε;