Downloaded 141 times
![การทำแกรนด์ฮาวล์ [โหมดความเข้ากันได้]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/random-130314080744-phpapp02-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
010.book scout encyclopedia_2
- 2. พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระประมุขคณะลูกเสือแห่งชาติ ก
- 4. พระบรมราโชวาท ในพิธีเปิดงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่ ๖ ณ ค่ายลูกเสือวชิราวุธ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี วันพฤหัสบดีที่ ๑๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๒ “ข้ า พเจ้ า ได้ เ คยกล่ า วแก่ ค ณะลู ก เสื อ ในโอกาสอื่ น มาแล้ ว ว่ า การลูกเสือนั้นเป็นกิจการที่ผู้ใหญ่จัดขึ้นสำหรับเด็ก เพื่อชักจูงและฝึกฝน ให้ เ ติ บ โตเป็ น คนดี มี ค วามซื่ อ สั ต ย์ และเป็ น ผู้ ส ามารถเหมาะสม ที่จะอยู่ในสังคม ดังนั้นจึงเป็นที่เข้าใจและเป็นที่หวังว่า ต่อไปข้างหน้า ลูกเสือจะเป็นคนสำคัญของชาติ คือจะเป็นผู้บริหารปกครองบ้านเมือง ได้ ขอให้ลูกเสือทราบถึงสิ่งสำคัญในการปกครองไว้ว่า ในบ้านเมืองนั้น มี ทั้ ง คนดี แ ละคนไม่ ดี ไม่ มี ใ ครจะทำให้ ค นทุ ก คนเป็ น คนดี ไ ด้ ทั้ ง หมด การทำให้บ้านเมืองมีความปรกติสุขเรียบร้อย จึงมิใช่การทำให้ทุกคน เป็นคนดี หากแต่อยู่ที่ การส่งเสริมคนดี ให้คนดีได้ปกครองบ้านเมือง และควบคุมคนไม่ดีไม่ให้มีอำนาจ ไม่ให้ก่อความเดือดร้อนวุ่นวายได้ ลูกเสือทุกคนจงหมั่นฝึกฝนตนเองให้มาก เพื่อให้พร้อมและให้เหมาะแก่ ภาระหน้าที่อันจะมีมาข้างหน้านั้น” ข
- 6. ตราสัญลักษณ์งานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔ ความหมาย อักษรพระปรมาภิไธย ภ.ป.ร. สีเหลืองทอง อันเป็นสีประจำวันพระบรมราชสมภพอยู่กลาง ตราสัญลักษณ์ ขลิบรอบตัวอักษรด้วยสีทอง บนพื้นวงกลมสีน้ำเงิน ล้อมรอบด้วยกรอบโค้งเรียบสีเหลืองทอง หมายความว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเป็นศูนย์รวมดวงใจของคนไทยทั้งชาติ ด้านบนอักษร พระปรมาภิไธยเป็นเลข ๙ หมายถึง พระมหากษัตริย์พระองค์ที่ ๙ แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ เลข ๙ นั้น อยู่ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ อันเป็นเครื่องประกอบพระบรมราชอิสริยยศของพระมหากษัตริย์ และ เป็ น เครื่ อ งหมายแห่ ง ความเป็ น สมเด็ จ พระบรมราชาธิ ร าช ถั ด ลงมาด้ า นข้ า งซ้ า ยขวาของอั ก ษร พระปรมาภิไธยมีลายพุ่มข้าวบิณฑ์สีทอง ซึ่งมีสัปตปฎลเศวตฉัตรประดิษฐานอยู่เบื้องบน ด้านนอกสุดเป็น กรอบโค้งมีลวดลายสีทองบนพื้นสีเขียว หมายถึงสีอันเป็นเดชแห่งวันพระบรมราชสมภพ อีกทั้งยังหมายถึง ความมั่งคั่งอุดมสมบูรณ์และความสงบร่มเย็น ด้านล่างอักษร พระปรมาภิไธยเป็นรูปกระต่ายสีขาว กระต่ายนั้น ทรงเครื่องอยู่ในลักษณะกำลังก้าวย่าง อันหมายถึง ปีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๗ รอบ ตรงกับปีเถาะ ซึ่ ง มี ก ระต่ า ยเป็ น เครื่ อ งหมายแห่ ง ปี นั ก ษั ต ร โดยรู ป กระต่ า ยอยู่ บ นพื้ น สี น้ ำ เงิ น มี ล ายกระหนกสี ท อง อันหมายถึงความเจริญรุ่งเรืองของประเทศไทยภายใต้พระบรมโพธิสมภาร เบื้องล่างตราสัญลักษณ์เป็น แพรแถบสีชมพูขลิบทอง เขียนอักษรสีทอง ความว่า พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔ ค
- 8. สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี องค์อุปถัมภ์คณะลูกเสือแห่งชาติ ง
- 10. พระดำรัสในงานฉลองพระชนมายุ ๖๑ พรรษา เมื่อวันที่ ๒๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๙ ณ วชิราวุธวิทยาลัย ความตอนหนึ่งว่า “ฉั น ขอกล่ า วต่ อ ท่ า นทั้ ง ปวงว่ า จะพยายามบำเพ็ ญ ตนเพื่ อ ประโยชน์ แ ก่ บ้านเมือง ด้วยความจงรักภักดีต่อบ้านเกิดและต่อองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ผู้ทรง เป็นพระประมุขของชาติ ทั้งจะได้รักษาเกียรติศักดิ์แห่งความเป็นราชนารีในมหาจักรี บรมราชวงศ์ไว้ชั่วชีวิต” จ
- 12. คำนิยม กระทรวงศึ ก ษาธิ ก ารเป็ น กระทรวงหลั ก และมี ค วามสำคั ญ เป็นอย่างยิ่ง ในด้านการให้การศึกษาแก่บรรดาเยาวชนที่มีความแตกต่างกัน ในเรื่องอายุ ระดับชั้นเรียน และที่กระทรวงศึกษาธิการให้ความสนใจ และ เอาใจใส่เป็นอย่างมาก คือ สถานศึกษา หลักสูตรการเรียนการสอน และ ที่สำคัญที่สุด ครู-อาจารย์ ผู้สอน ซึ่งจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการพัฒนา ตนเองในทุ ก ๆ ด้ า น ทั้ ง ด้ า นเพิ่ ม พู น การศึ ก ษา การหาประสบการณ์ การเรียนรู้ และการมีส่วนร่วมในกิจกรรมแบบต่าง ๆ อาทิ วิชาและกิจกรรม ของลูกเสือ ซึ่งถือเป็นกิจกรรมที่ทรงคุณค่า สืบสานวัฒนธรรม ในการสร้าง เยาวชนให้เป็นพลเมืองดี ตามแนวพระราชดำริของสมเด็จพระมหาธีรราชเจ้า พระบาทสมเด็จ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ พระผู้ก่อกำเนิดลูกเสือไทย ซึ่งพระราชทานพระบรมราโชวาท และบทสอนสั่งที่ทรงคุณค่า นำมาใช้ได้ทุกยุคทุกสมัย โครงการจัดทำสารานุกรมลูกเสือ (Scout Encyclopedia) เล่ม ๒ โดยสำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด กิจการนักเรียน สำนักงานปลัดกระทรวง ศึกษาธิการ เล่มนี้ มีเนื้อหาสาระที่ดี มีคุณค่า และสอดคล้องต่อเนื่องกับสารานุกรมลูกเสือ เล่ม ๑ มีการกำหนดข้อมูลที่น่าสนใจเพิ่มเติม โดยเน้นข้อมูลที่เป็นประโยชน์สามารถนำไปปฏิบัติและอ้างอิง ได้อย่างถูกต้อง ขอชื่นชมแนวคิด วิธีการกำหนดขั้นตอน และรูปแบบที่อ่านแล้วเข้าใจง่าย ซึ่งจะเป็น ประโยชน์อย่างมากสำหรับครู-อาจารย์ ผู้สอนทุกคน รวมทั้งสถานศึกษา ลูกเสือ และประชาชน ทั่วไป ซึ่งนับเป็นความเสียสละ และความมุ่งมั่นอย่างแรงกล้าของคณะผู้จัดทำทุกคน ขอขอบคุณ ผู้ เ กี่ ย วข้ อ งทุ ก ท่ า น ทุ ก ฝ่ า ยมา ณ โอกาสนี้ และขอให้ ก ำลั ง ใจในการจั ด ทำสารานุ ก รมลู ก เสื อ อย่างต่อเนื่อง เพื่อความเจริญก้าวหน้าของกิจการลูกเสือของชาติต่อไป (นายวรวัจน์ เอื้ออภิญญกุล) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ประธานคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ ฉ
- 14. คำนิยม ถื อ เป็ น โอกาสดี อี ก ครั้ ง หนึ่ ง ที่ ห น่ ว ยงานภายใต้ สั ง กั ด ของ กระทรวงศึกษาธิการทุกหน่วยงาน ได้มีการสรรสร้างงานที่อยู่ในความ รับผิดชอบให้ปรากฏ และสามารถรองรับนโยบายของกระทรวง ที่ได้กำหนด ทิศทางในเรื่องการให้ความรู้ การกระตุ้นให้เกิดความสนใจ ใฝ่รู้ และเป็น แรงผลักดันให้มีการศึกษา ค้นคว้า ตลอดจนการสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ ให้ เกิดขึ้น โดยเฉพาะสำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน ที่เป็น องค์กรหลักในเรื่องการเสริมสร้างกิจกรรมเพื่อพัฒนาเยาวชน ให้มีระเบียบ วินัย มีคุณธรรม จริยธรรม เป็นพลเมืองดีของประเทศ ด้วยดีตลอดมา ทั้งยังได้มีการค้นคิดการผลิตคู่มือ ตำรา เอกสารทางวิชาการ เพื่อใช้เป็นข้อมูลอ้างอิง และค้นคว้า วิชาเฉพาะด้านลูกเสือ ดังที่ปรากฏเป็น “สารานุกรมลูกเสือ” เล่ม ๒ นี้ ซึ่งเป็นนิมิตรใหม่ของ ขบวนการลูกเสือ และเป็นการดำเนินงานที่ตรงกับความต้องการการจัดการเรียนการสอนกิจกรรมลูกเสือ ในสถานศึกษาและนอกสถานศึกษา โดยสามารถใช้ “สารานุกรมลูกเสือ” เป็นข้อมูลอ้างอิงที่ถูกต้อง และเชื่อถือได้ ทั้งนี้เพราะกิจการลูกเสือมีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว จึงหวังเป็นอย่างยิ่งว่า สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน จะได้ดำเนินการจัดทำ “สารานุกรมลูกเสือ” ที่เป็น ข้อมูลใหม่ ๆ และครอบคลุมทุกเนื้อหาสาระ เพื่อพัฒนาและส่งเสริมกิจการลูกเสือของชาติให้ม ี ความเจริญ มั่นคงถาวรยิ่งขึ้น ขอแสดงความยินดีในความสำเร็จของผลงานที่ปรากฏ ซึ่งถือเป็นตัวชี้วัดที่สำคัญใน รูปแบบการพัฒนาและส่งเสริมการจัดการที่ดีของสำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน ตลอดจนคณะกรรมการฯ และคณะทำงานทุกท่านที่ได้ทุ่มเทแรงกาย เสียสละเวลา และกำลัง ความคิดในการจัดทำ “สารานุกรมลูกเสือ” เล่ม ๒ ฉบับนี้ จนบรรลุผลตามเป้าหมายเป็นอย่างดียิ่ง หวังว่า “สารานุกรมลูกเสือ” เล่ม ๒ จะเป็นประโยชน์และเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการพัฒนา กิจการลูกเสือของชาติสืบไป (นายอภิชาติ จีระวุฒิ) ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ รองประธานคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ ช
- 16. คำนิยม ปัจจุบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้เจริญรุดหน้าไปอย่างมาก การสื่อสาร การเรียนรู้ และข้อมูลต่าง ๆ ทางด้านวิชาการ สังคม เศรษฐกิจ และการเมือง เป็นเรื่องที่คนไทยรับข่าวสารได้อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะใน กลุ่มของนักเรียน นิสิต นักศึกษา มีความสนใจในการสืบค้นข้อมูลในเชิงลึก ที่ผู้ใหญ่นึกไม่ถึงว่าบรรดาเยาวชนเหล่านั้นให้ความสนใจอย่างจริงจังและ ต่อเนื่อง การแสวงหาข้อมูลจากสื่อในรูปแบบต่าง ๆ เช่น อินเทอร์เน็ต ตำรา คู่มือ เอกสาร การเข้าร่วมโครงการ และกิจกรรมต่าง ๆ โดยเฉพาะ กิจกรรมลูกเสือ ที่ส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนมีความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ มีความเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ ตลอดจนส่งเสริมทักษะชีวิตและทักษะการดำรงชีวิตที่ดี สำนักงาน ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศึกษาธิการ ในฐานะเป็นองค์กรควบคุม กำกับ ดูแล สำนักการ ลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน ได้พิจารณาดำเนินการจัดทำ “สารานุกรมลูกเสือ” เล่ม ๒ ขึ้น เพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย ในพ.ศ. ๒๕๕๔ และเฉลิมฉลองพระบาทสมเด็จ พระเจ้ า อยู่ หั ว ทรงเจริ ญ พระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธั น วาคม ๒๕๕๔ ตลอดจนเป็ น ผู้ น ำ ด้านสื่อการเรียนการสอนกิจกรรมลูกเสือ และส่งเสริมเด็กและเยาวชนให้มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ขอแสดงความยิ น ดี ชื่ น ชมและขอบคุ ณ ผู้ ท รงคุ ณ วุ ฒิ ท างการลู ก เสื อ ตลอดจน คณะทำงานทุกท่าน ที่ได้ช่วยกันจัดทำ “สารานุกรมลูกเสือ” เล่ม ๒ จนสำเร็จปรากฏผลงานอย่าง ชัดเจน และหวังเป็นอย่างยิ่งว่า “สารานุกรมลูกเสือ” เล่ม ๒ ฉบับนี้ จะเป็นประโยชน์อย่างสูงสุดต่อ กิจการลูกเสือของชาติตลอดไป (นายนิวัตร นาคะเวช) รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เลขาธิการสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ ซ
- 18. คำนำ นั บ เป็ น ความสำเร็ จ และภาคภู มิ ใจของคณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ อีกวาระหนึ่งที่สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงาน ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศึกษาธิการ ได้จัดทำ “สารานุกรม ลูกเสือ” (Scout Encyclopedia) เล่ม ๒ สำเร็จด้วยความสมบูรณ์ และ เป็นกิจกรรมทางวิชาการกิจกรรมหนึ่งที่ได้จัดขึ้นเพื่อเป็นการเฉลิมฉลอง ครบรอบ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย และเฉลิมฉลองพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔ ยังความปลาบปลื้มปีติ ยิ น ดี แ ด่ พ สกนิ ก รทุ ก หมู่ เ หล่ า โดยเฉพาะเหล่ า บรรดาสมาชิ ก ลู ก เสื อ ทั่วประเทศต่างน้อมนำและยึดมั่นในคำปฏิญาณของลูกเสือ ข้อ ๑ คือ “ข้าฯ จะจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์” ดังนั้นคณะทำงานจึงได้อัญเชิญพระราชประวัติเกี่ยวกับพระราชกรณียกิจ ด้านการลูกเสือมาไว้เป็นบทแรก เพื่อรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อกิจการลูกเสือไทย พระองค์ท่านเป็นพระมหากษัตริย์องค์เดียวในโลกที่เป็นพระประมุขคณะลูกเสือ และเพื่อรำลึกถึง สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี พระราชธิดาองค์เดียวของ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อกิจการลูกเสือมาโดยตลอด จึงได้อัญเชิญพระราชกรณียกิจด้านการลูกเสือของพระองค์มาเทิดพระเกียรติไว้เช่นเดียวกัน จากผลสำเร็จและการเผยแพร่ “สารานุกรมลูกเสือ” เล่ม ๑ ไปทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ ได้มีการตอบรับและแสดงความคิดเห็นกลับมาที่สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน ในด้านคุณค่าของสารานุกรมลูกเสือ เล่ม ๑ อย่างชื่นชม มีข้อเสนอแนะ แนวคิด ตลอดจนข้อมูล ที่สมควรจะจัดทำต่อไป แต่เป็นที่น่าเสียดายอย่างยิ่งที่จำนวนการผลิต “สารานุกรมลูกเสือ” เล่ม ๑ มีจำนวนจำกัด ไม่สามารถเผยแพร่ได้อย่างทั่วถึง การจัดทำสารานุกรมลูกเสือ เล่ม ๑ นี้ ได้นำเสนอ อยู่ในวาระการประชุมของคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่ ๒/๒๕๕๔ ซึ่งมีรัฐมนตรี ว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ประธานคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ เป็นประธานที่ประชุมฯ ท่านได้แสดงความชื่นชมผลงาน ชมเชยพร้อมกับกรุณาให้ข้อเสนอแนะว่าเล่มต่อ ๆ ไป ควรจัดทำ เป็ น หมวดหมู่ เพื่ อ สะดวกแก่ ก ารค้ น คว้ า คณะผู้ จั ด ทำสารานุ ก รมลู ก เสื อ จึ ง น้ อ มรั บ ด้ ว ยความ ขอบพระคุณเป็นอย่างสูง โดยได้กำหนดว่าสารานุกรมลูกเสือ เล่ม ๒ จะเป็นเรื่องเกี่ยวกับพิธีการ ลูกเสือ ซึ่งเป็นเรื่องที่บรรดาสมาชิกลูกเสือได้ให้ความสนใจ ต้องการหลักปฏิบัติที่ถูกต้อง เพื่อจะได้ยึดถือ ให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน ดังนั้นคณะทำงานอันประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิระดับสูงของประเทศ ฌ
- 19. อาทิ กรรมการผู้ ทรงคุ ณ วุ ฒิ ข องสภาลู ก เสื อ ไทย กรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ตลอดจน ผู้ทรงคุณวุฒิจากหน่วยงานสำคัญต่าง ๆ โดยเฉพาะผู้แทนจากราชบัณฑิตยสถาน ดังรายนามที่ปรากฏ อยู่ในภาคผนวก ได้ทุ่มเทการทำงานอย่างเต็มความสามารถ สำหรับการจัดทำ “สารานุกรมลูกเสือ” เล่ม ๒ นี้ ขอขอบพระคุณเป็นอย่างสูง ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ดร.นิวัตร นาคะเวช รองปลัด กระทรวงศึกษาธิการและเลขาธิการสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ และนายพะนอม แก้วกำเนิด กรรมการ บริหารลูกเสือแห่งชาติ ที่ได้กรุณาเป็นประธานที่ประชุมฯ และคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภาลูกเสือไทยอีกหลายท่าน ตลอดจนคณะกรรมการฯ คณะทำงาน และทุกท่านที่มิได้กล่าวนาม รวมทั้งแหล่งข้อมูลที่ได้อ้างอิงไว้ ณ ที่นี้ด้วย ผมในฐานะประธานโครงการฯ ต้องกราบขออภัยในความบกพร่อง ซึ่งเป็นเรื่องปกติของ การจัดทำ “สารานุกรมลูกเสือ” ที่จะต้องมีการปรับปรุง แก้ไขควบคู่กันไปตลอด ขอความสำเร็จ และประโยชน์อันพึงมีจงส่งผลดีให้แก่กิจการลูกเสือไทย ในโอกาสเฉลิมฉลองครบรอบ ๑๐๐ ปี และร่วมเฉลิมฉลองพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔ เทอญ (นายสายัณห์ สันทัด) ผู้อำนวยการสำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน ญ
- 20. สารบัญ หน้า พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระประมุขคณะลูกเสือแห่งชาติ ก พระบรมราโชวาท ข ความหมายของตราสัญลักษณ์งานเฉลิมพระเกียรติ ค สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ง พระดำรัส จ คำนิยม ฉ-ซ คำนำ ฌ สารบัญ ฎ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระประมุขคณะลูกเสือแห่งชาติ ๑ พระมหากรุณาธิคุณต่อกิจการลูกเสือไทย ๖ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี องค์อุปถัมภ์คณะลูกเสือแห่งชาติ ๑๘ ตราคณะลูกเสือแห่งชาติ ๒๕ เครื่องหมายวิชาพิเศษ ๓๐ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสำรอง ๓๒ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญ ๓๔ เครื่องหมายสายยงยศลูกเสือสามัญ ๓๖ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๓๘ เครื่องหมายสายยงยศลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๔๒ เครื่องหมายชาวเรือ ๔๓ เครื่องหมายการบิน ๔๔ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ ๔๕ เครื่องหมายวชิราวุธ ๔๗ งานชุมนุมลูกเสือ ๔๙ เนตรนารี ๕๙ พิธีการชักธงเขียวใหญ่ ๖๔ พิธีการตรวจโดยรองผู้กำกับลูกเสือ ๖๖ ฎ
- 21. สารบัญ (ต่อ) หน้า พิธีการตรวจโดยนายหมู่ลูกเสือ ๗๐ เพลงลูกเสือ ๗๓ ตราสัญลักษณ์ของลูกเสือโลก ๗๖ ระเบียบแถวลูกเสือ ๘๕ พิธีการของลูกเสือ ๙๓ การชุมนุมรอบกองไฟ ๙๕ การชักธงชาติ ๑๐๔ การลอดซุ้มเข้าค่าย ๑๐๘ พิธีการเปิด-ปิดการฝึกอบรม ๑๑๑ พิธีรอบเสาธงในการอยู่ค่ายพักแรม (การฝึกอบรม) ๑๑๗ พิธีการสวนสนาม ๑๒๔ พิธีการถวายราชสดุดี ๑๓๔ พิธีการของลูกเสือสำรอง ๑๓๙ การทำความเคารพเป็นหมู่ (แกรนด์ฮาวล์) ๑๓๙ พิธีเข้าประจำกองและประดับดาวของลูกเสือสำรอง ๑๔๔ พิธีการประดับดาวดวงที่ ๑ ๑๔๙ พิธีการประดับดาวดวงที่ ๒ ๑๕๑ พิธีการประดับดาวดวงที่ ๓ ๑๕๓ พิธีการเปิดประชุมกองลูกเสือสำรอง ๑๕๕ พิธีการปิดประชุมกองลูกเสือสำรอง ๑๖๑ พิธีการส่งลูกเสือสำรองไปเป็นลูกเสือสามัญ ๑๖๕ ฏ
- 22. สารบัญ (ต่อ) หน้า พิธีการของลูกเสือสามัญ ๑๖๙ การประชุมนายหมู่ลูกเสือ ๑๖๙ พิธีเข้าประจำกองลูกเสือสามัญ ๑๗๒ พิธีการเปิด-ปิดประชุมกองลูกเสือสามัญ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๑๗๗ และลูกเสือวิสามัญ พิธีการส่งตัวลูกเสือสามัญไปเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๑๘๒ พิธีการของลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๑๘๕ การประชุมคณะกรรมการกอง ๑๘๕ พิธีการเข้าประจำกองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๑๘๗ พิธีการของลูกเสือวิสามัญ ๑๙๑ พิธีการส่งลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ไปเป็นเตรียมลูกเสือวิสามัญ ๑๙๑ การประชุมคณะกรรมการประจำกองลูกเสือสามัญ ๑๙๔ พิธีการรับเตรียมลูกเสือวิสามัญ ๑๙๗ พิธีการสำรวจตัวเองของผู้ที่เข้าเป็นลูกเสือวิสามัญ ๒๐๒ พิธีเข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญ ๒๐๘ น้อมระลึกถึงพระคุณในความร่วมมือ ๒๑๓ ภาคผนวก ๒๑๕ คณะกรรมการและคณะทำงานฯ ๒๑๖ ผู้เขียนสารานุกรม ๒๑๘ ฐ
- 24. พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระประมุขคณะลูกเสือแห่งชาติ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 25. พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร พระบาทสมเด็ จ พระปรมิ น ทรมหาภู มิ พ ลอดุ ล ยเดช สยามิ น ทราธิ ร าช บรมนาถบพิ ต ร ทรงเป็ น พระมหากษั ต ริ ย์ ลำดั บ ที่ ๙ แห่ ง ราชวงศ์ จั ก รี เสด็ จ ขึ้ น ครองราชย์ ตั้ ง แต่ วั น ที่ ๙ มิ ถุ น ายน พ.ศ. ๒๔๘๙ ทรงเป็ น พระมหากษั ต ริ ย์ ผู้ ท รงเสวยราชสมบั ติ ย าวนานที่ สุ ด ในโลก ที่ มี พ ระชนม์ ชี พ อยู ่ และยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ชาติไทย ๑ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชสมภพเมื่อวันจันทร์ที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๗๐ ณ โรงพยาบาลเคมบริดจ์ เมืองเคมบริดจ์ มลรัฐแมสซาชูเซตส์ ประเทศสหรัฐอเมริกา ทรงเป็นพระราชโอรส องค์เล็กในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก (พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) กับสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (เดิมทรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จ พระราชชนนีศรีสังวาลย์) ทรงมีพระเชษฐภคินี คือ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวง นราธิวาสราชนครินทร์ และพระบรมเชษฐาธิราช คือ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ครั้นในวันที่ ๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๘๙ พระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลเสด็จสวรรคตโดยกะทันหัน รัฐสภามีมติเป็นเอกฉันท์กราบทูลเชิญขึ้นครองสิริราชสมบัติ สืบราชสันตติวงศ์ เฉลิมพระปรมาภิไธยว่า “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช” รูปที่ ๒ รูปที่ ๑ รูปที่ ๑ และ รูปที่ ๒ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงฉายภาพร่วมกับพระบรมราชชนก พระบรมราชชนนี พร้อมด้วยพระเชษฐภคินี และพระบรมเชษฐาธิราช ๑ A Royal Occasion speeches. Worldshop.com Journal (1996). สืบค้นจาก the original วันที่ May 12, 2006 สืบค้นวันที่ ๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 26. รูปที่ ๓ พ.ศ.๒๔๗๒ รูปที่ ๔ พ.ศ. ๒๔๗๒ สองชันษา ทำบุญช่วยกันปล่อยนก ทรงฉลองพระองค์ชุดลูกเสือ มณฑลปัตตานี เนื่องในวันคล้ายวันประสูติ รูปที่ ๕ พ.ศ. ๒๔๗๓ รูปที่ ๖ พ.ศ. ๒๔๗๔ ชั้นเด็กเล็ก ในโรงเรียนอนุบาลของมิสซิสเดวิส ทรงฉลองพระองค์ชุดละครไทย ซึ่งสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าประทานให้ ภาพจาก ..... ปฏิทินปี พุทธศักราช ๒๕๔๒ ของ การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย (ปตท.) พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่มีพระปรีชาสามารถในศิลปะแขนงต่าง ๆ หลายแขนง จึงทรง ได้รับการยกย่องให้เป็นองค์อัครศิลปินแห่งชาติและบิดาแห่งการดนตรี๒ พระองค์ยังทรงสนพระราชหฤทัย ในการฝึกเขียนภาพ มีพระปรีชาสามารถในเรื่องการถ่ายภาพ และการเขียนหนังสือ ๒ “สุเทพ - สวลี” ขับกล่อมบทเพลงพระราชนิพนธ์ในคอนเสิร์ต “องค์อัครศิลปิน หนึ่งเดียวในโลก”. กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. สืบค้น ๖-๑๒-๒๕๕๓. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 27. รูปที่ ๗ ทรงสนพระราชหฤทัยในการเขียนภาพ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ ไปทุกหนแห่ง ไม่ว่าดินแดนแห่งนั้นจะทุรกันดารเพียงใด ไม่ว่าใกล้ไกลแค่ไหน พระองค์จัดทำโครงการพัฒนาชนบทตามแนวพระราชดำริควบคู่ไปในทุก ๆ ด้าน ไม่เน้นด้านใดด้านหนึ่ง พระองค์มีจุดประสงค์เดียว คือ เพื่อขจัดความทุกข์ยากของชาวชนบท และสนับสนุน ส่ ง เสริ ม ให้ มี ค วามเป็ น อยู่ ที่ ดี ขึ้ น รวมทั้ ง แก้ ปั ญ หาสั ง คมเมื อ งให้ ดี ขึ้ น โดยจะเห็ น ได้ จ ากโครงการใน พระราชดำริหลายโครงการที่เกิดขึ้นจากความรับผิดชอบของหน่วยงานต่าง ๆ รูปที่ ๘ เสด็จออกเยี่ยมประชาชน รูปที่ ๙ ทรงปลูกต้นไม้ ทรงเน้นในเรื่องของการค้นคว้า ทดลอง และวิจัยหาพันธุ์พืชใหม่ ๆ ทั้งพืชเศรษฐกิจ พืชสมุนไพร รวมถึงการศึกษาเกี่ยวกับแมลงศัตรูพืช และพันธุ์สัตว์ต่าง ๆ ที่เหมาะสมกับสภาพท้องถิ่นนั้น ๆ ซึ่งแต่ละ โครงการจะเน้นให้สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง มีราคาถูก ใช้เทคโนโลยีง่ายไม่สลับซับซ้อน เกษตรกรสามารถ ดำเนินการเองได้ การพั ฒ นาแหล่ ง น้ ำ เพื่ อ การเพาะปลู ก หรื อ การชลประทาน นั บ ว่ า เป็ น งานที่ มี ค วามสำคั ญ และมีประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงให้ ความสนพระราชหฤทัยเกี่ยวกับการพัฒนาแหล่งน้ำมากกว่าโครงการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ประเภทอื่น ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 28. รูปที่ ๑๐ เขื่อนภูมิพล รูปที่ ๑๑ เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงประกอบพระราชกรณียกิจตลอดระยะเวลากว่า ๖๐ ปี ที่ทรงครองราชย์เป็นประมุขแห่งราชอาณาจักรไทย โดยสามารถยกตัวอย่างดังนี้ เช่น มูลนิธิชัยพัฒนา มูลนิธิโครงการหลวง โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา โครงการหลวงอ่างขาง โครงการปลูกป่าถาวร โครงการแก้มลิง โครงการฝนหลวง โครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โครงการแกล้งดิน กังหัน ชัยพัฒนา แนวพระราชดำริผลิตแก๊สโซฮอล์ในโครงการส่วนพระองค์ (พ.ศ. ๒๕๒๘) แนวพระราชดำริ เศรษฐกิจพอเพียง การปลูกหญ้าแฝกป้องกันดิน เพลงพระราชนิพนธ์ พระสมเด็จจิตรลดา ทางด้านกีฬาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเป็นตัวแทนของประเทศไทยลงแข่งเรือใบในกีฬา แหลมทอง ครั้งที่ ๔ ระหว่างวันที่ ๙-๑๖ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๐ ที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพ โดยทรงเข้าค่าย ฝึกซ้อมตามโปรแกรมการฝึกซ้อม และทรงได้รับเบี้ยเลี้ยงในฐานะนักกีฬา เช่นเดียวกับนักกีฬาคนอื่น ๆ ในที่สุดด้วยพระปรีชาสามารถ พระองค์ทรงชนะเลิศ เหรียญทอง และทรงได้รับการทูลเกล้าฯ ถวายรางวัล เหรียญทองจากสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เมื่อวันที่ ๑๖ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๐๓ รูปที่ ๑๒ ทรงโปรดการแข่งเรือใบ รูปที่ ๑๓ ขณะทรงแข่งเรือใบ ๓ Cummins, Peter (December 2004). His Majesty King Bhumipol Adulyadej The Great : Monarch of Peace and Unity. Chiang Mai Mail. สืบค้นวันที่ ๒๐ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 29. งานทางด้ า นดนตรีพระองค์ ท รงรอบรู้ เรื่ อ งดนตรี เ ป็ น อย่ า งดี แ ละทรงดนตรี ไ ด้ หลายชนิ ด เช่ น แซ็กโซโฟน คราริเน็ต ทรัมเป็ต กีตาร์ และเปียโน ทรงโปรดดนตรีแจ๊สเป็นอย่างมาก และพระองค์ได้ ประพั น ธ์ เ พลงที่ มี ค วามหมายและไพเราะหลายเพลงด้ ว ยกั น เช่ น เพลงพระราชนิ พ นธ์ แ สงเที ย น เป็นเพลงแรก สายฝน ยามเย็น ใกล้รุ่ง ลมหนาว ยิ้มสู้ ค่ำแล้ว ไกลกังวล ความฝันอันสูงสุด และเราสู้ หรือจะเป็นพรปีใหม่ ซึ่งถือได้ว่าเป็นส่วนสำคัญอย่างหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับชีวิตของชาวไทย๔ พระมหากรุณาธิคุณต่อกิจการลูกเสือไทย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงเป็นพระประมุขของคณะลูกเสือแห่งชาติ เมื่อเริ่มรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชนั้น เป็นระยะเวลาที่มหาสงครามของโลก ครั้งที่สองเพิ่งจะสงบลงพอดี จากการนี้เองทำให้กิจการลูกเสือในหลายต่อหลายประเทศที่ได้สงบ ซบเซาไป เป็นเวลาช้านาน ได้กลับฟื้นคืนชีวิตขึ้นมาอีกครั้งหนึ่งหลังจากที่การลูกเสือได้ชะงักไปชั่วระยะหนึ่ง โดยที่ ลูกเสือได้สลายตัวไปรวมกับองค์การยุวชนแห่งชาติ เมื่อพ.ศ. ๒๔๘๖ พอถึงพ.ศ. ๒๔๙๐ กิจการลูกเสือ ได้ ถู ก รื้ อ ฟื้ น ให้ คื น คงสถานะเดิ ม ขึ้ น มาอี ก ครั้ ง หนึ่ ง เป็ น ผลให้ กิ จ การลู ก เสื อ ในประเทศไทยได้ เริ่ ม ต้ น เคลื่อนไหวเข้มแข็งขึ้นมาใหม่ อาทิ การชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ซึ่งได้เลิกร้างมากว่า ๒๐ ปีเศษแล้ว ก็ได้กลับ ขึ้นมาอีกในพ.ศ. ๒๔๙๗ ซึ่งนับเป็นครั้งที่ ๓ การติดต่อกับสมาคมลูกเสือนานาชาติก็ได้เริ่มต้นขึ้นใหม่ และก้าวหน้ายิ่งกว่ากาลก่อนที่แล้ว ได้มีการไปมาหาสู่เป็นประจำ รูปที่ ๑๔ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพระบรมเชษฐาธิราชทรงฉลองพระองค์ชุดลูกเสือ ๔ Tang, Alisa (13 June 2006). Thailand’s monarch is ruler, jazz musician, Boston.com News, Associated Press. สืบค้นวันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๐ Home Grown Shows Planned for White House Dinners, The New York Times, 30 May 1967. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 30. การอบรมผู้กำกับลูกเสือซึ่งได้ว่างเว้นมานานแล้วเช่นกัน ก็ได้เริ่มขึ้นอีก การอบรมครั้งแรกนั้น เข้าใจว่าได้เริ่มมีขึ้นในพ.ศ.๒๔๙๓ เพราะก่อนหน้านั้นมาปรากฏหลักฐาน โดยในพ.ศ. ๒๔๙๓ ทางราชการ ได้ เ ปิ ด ให้ มี ก ารอบรมผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ และรองผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ทั่ ว ราชอาณาจั ก รขึ้ น ที่ ก รุ ง เทพฯ ใช้ เวลา อบรม ๓๐ วัน เมื่อเสร็จแล้วให้จังหวัดต่าง ๆ นำเอาวิชาความรู้ที่ได้รับจากการอบรมไปเปิดอบรมในจังหวัด ของตนขึ้นอีกต่อหนึ่ง สิ่ ง ที่ ส ำคั ญ ยิ่ ง ก็ คื อ ได้ มี ศู น ย์ ฝึ ก อบรมลู ก เสื อ ณ จั ง หวั ด ชลบุ รี อั น ทั น สมั ย ตามแบบสากล ทำนองเดียวกับที่กิลเวลล์ ปาร์ค เป็นของการลูกเสือโดยเฉพาะ เริ่มดำเนินการสร้างค่ายลูกเสือ โดยใช้ งบประมาณแผ่นดินจัดซื้อที่ดินบริเวณหลังเขาซากแขก ตำบลบางพระ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี เนื้อที่ ๘๘ ไร่ ๕๘ ตารางวา ราคา ๓๐๔,๐๐๐ บาท โดยมีการประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์ตึกอำนวยการ ศู น ย์ ก ารฝึ ก และอบรมลู ก เสื อ นี้ เ มื่ อ วั น ที่ ๑๙ สิ ง หาคม พ.ศ. ๒๔๙๗ โดย พลเอก มั ง กร พรหมโยธี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น ได้เป็นประธาน ซึ่งต่อมาในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๐๔ ได้พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้นามค่ายฝึกอบรมนี้ว่า “ค่ายลูกเสือวชิราวุธ” และเมื่อวันที่ ๑๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๐๕ พลเอกถนอม กิตติขจร รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธานในพิธีเปิดค่ายลูกเสือวชิราวุธ ค่าก่อสร้างทั้งสิ้นเมื่อถึงวันพิธีเปิดค่าย เป็นเงิน ๔,๓๐๐,๐๐๐ บาท รูปที่ ๑๕ พระบรมราชานุสาวรีย์หน้าค่ายลูกเสือวชิราวุธ กิจกรรมที่สำคัญยิ่งอีกประหนึ่งของลูกเสือ คือ การจัดงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ซึ่งได้ว่างเว้น เป็นเวลานานถึง ๒๔ ปี ทางราชการจึงได้จัดให้มีขึ้นอีกครั้งหนึ่ง ระหว่างวันที่ ๒๐-๒๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๙๗ ณ กรีฑาสถานแห่งชาติ นับเป็นงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่ ๓ พระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนิน เปิ ด งานชุ ม นุ ม ลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ครั้ ง ที่ ๓ เมื่ อ วั น ที่ ๒๐ พฤศจิ ก ายน พ.ศ. ๒๔๙๗ และได้ ท รงมี พระบรมราโชวาทความว่า ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 31. “ข้าพเจ้าตระหนักในความสำคัญและประโยชน์ของการลูกเสือเป็นอย่างมากทั้งมีความชื่นชม ยินดีที่ได้ฟังคำกล่าวขวัญถึงกรณียกิจ และความเสียสละที่ลูกเสือต่างได้บำเพ็ญในการช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ ในคราวประสบภัยอยู่เนื่อง ๆแต่ประโยชน์อันยิ่งใหญ่ของการลูกเสือนั้น ย่อมได้แก่ตัวยุวชนผู้เป็นลูกเสือเอง ที่ได้รับการฝึกฝนอบรมให้เป็นผู้เลี้ยงตัวเอง พึ่งตนเอง ทำอะไรได้เอง มีความแข็งแกร่ง สามารถเผชิญชีวิต ในอนาคตทุกวิถีทาง รวมความว่าเพื่อเป็นพลเมืองดี เป็นประโยชน์แก่ตนเองและเพื่อนมนุษย์นั่นเอง” และในวั น สุ ด ท้ า ยของการชุ ม นุ ม ฯ คื อ วั น ที่ ๒๖ พฤศจิ ก ายน พ.ศ. ๒๔๙๗ เวลาบ่ า ยได้ มี การกระทำพิธีตรวจพล ทบทวนคำปฏิญาณของลูกเสือและสวนสนาม ณ บริเวณลานพระบรมรูปทรงม้า พระบาทสมเด็ จ พระเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชดำเนิน ทรงเป็นประธานในพิธีอันสำคัญยิ่งของลูกเสือ ในโอกาสนั้นด้วย ได้มีผู้แทนของคณะลูกเสือต่างประเทศบางชาติมาร่วมสวนสนามกับคณะลูกเสือไทย คือ ลูกเสือนอร์เวย์ และลูกเสืออเมริกัน พระองค์ฯ ได้พระราชทานพระบรมราโชวาทแก่คณะลูกเสือ ดังต่อไปนี้ “ข้าพเจ้าขอถือโอกาสเตือนลูกเสือทั้งหลายว่าจงยึดมั่นในคำขวัญของลูกเสือที่ว่า “เสียชีพ อย่าเสียสัตย์” หมายความว่า เมื่อได้ให้คำมั่นสัญญาไว้ว่าจะทำอย่างไรแล้ว ต้องทำเหมือนปากพูด ทุกอย่าง ในเรื่องนี้ข้าพเจ้าใคร่ขอย้ำว่า ขอให้ลูกเสือทุกคนจงสำนึกมั่นอยู่ในเกียรติและหน้าที่ และจงเป็นพลเมืองดี ของชาติ กล่าวคือจะต้องเป็นผู้ประกอบด้วยศีลธรรม จรรยา มารยาทอันดีงาม เป็นผู้ที่มีสุขภาพและ อนามัยสมบูรณ์ มีความรู้ ความสามารถในการงาน และรู้จักการเสียสละที่จะบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์แก่ ผู้อื่น ตลอดจนประเทศชาติของตน จงจำไว้ว่าอนาคตของชาติจะเจริญหรือไม่นั้น ย่อมขึ้นอยู่กับเยาวชน เช่นท่านทั้งหลายนี้ ซึ่งจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ในวันข้างหน้า” รูปที่ ๑๖ เสด็จพระราชดำเนิน รูปที่ ๑๗ เสด็จพระราชดำเนิน เปิดงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่ ๓ พ.ศ. ๒๔๙๗ เปิดงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่ ๔ พ.ศ. ๒๕๐๔ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 32. รูปที่ ๑๘ เสด็จพระราชดำเนิน รูปที่ ๑๙ เสด็จพระราชดำเนิน เปิดงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่ ๖ พ.ศ. ๒๕๑๒ เปิดงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่ ๘ พ.ศ. ๒๕๑๖ สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือ อาคารสโมสรของลูกเสือ ซึ่งได้เคยอยู่ในโครงการของสภากรรมการ กลางจัดการลูกเสือแห่งชาติมาหลายสมัยเป็นเวลาช้านานแล้ว ก็ได้เริ่มดำเนินการอย่างจริงจังขึ้นในตอนนี้ ได้มีการประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ ๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๐๕ ในโอกาสแห่งวันครบรอบ ๕๐ ปี ของการลูกเสือไทย อาคารนี้ได้รับพระบรมราชานุญาตให้ใช้นามว่า “ศาลาวชิราวุธ” รูปที่ ๒๐ เสด็จพระราชดำเนินเปิดอาคารศาลาวชิราวุธ พระองค์ ท รงสนพระราชหฤทั ย ในการลู ก เสื อ ทั้ ง ลู ก เสื อ สากลและลู ก เสื อ ชาวบ้ า น ทรงเข้ า พระราชหฤทัยในหลักจิตวิทยาพฤติกรรมมนุษย์และจิตวิทยาสังคมอย่างลึกซึ้ง ทรงเล็งเห็นว่ากิจกรรมลูกเสือนั้น สามารถพัฒนาคนให้เป็นคนดี มีคุณธรรม เพื่อเป็นพลเมืองดีของประเทศชาติได้อย่างดียิ่ง พระองค์ทรงให้ กำลั ง ใจ และส่ ง เสริ ม กิ จ กรรมลู ก เสื อ ทุ ก ชนิ ด มาโดยตลอด ทรงเป็ น องค์ ป ระธานในงานชุ ม นุ ม ลู ก เสื อ แห่งชาติ โดยทรงเครื่องแบบลูกเสือชุดฝึก (พระสนับเพลาขาสั้น) ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 33. รูปที่ ๒๑ ทรงฉลองพระองค์เครื่องแบบลูกเสือชุดฝึก พระองค์ได้พระราชทานพระราชดำริให้มีลูกเสือชาวบ้าน โดยที่พระองค์ทรงเล็งเห็นว่าประชาชน ชาวบ้านที่ไม่มีโอกาสศึกษาเล่าเรียนหรือเว้นว่างจากการเรียนควรได้เข้าร่วมกิจกรรมที่แสดงถึงความรัก ความสามัคคี การอาสาป้องกันชาติ โดยใช้กิจกรรมลูกเสือเป็นสื่อ เพราะกิจกรรมลูกเสือเป็นกิจกรรม ที่พัฒนาทั้งสุขภาพของกาย จิตใจ และสังคมได้เป็นอย่างดี รูปที่ ๒๒ พระราชทานธงลูกเสือชาวบ้าน พระราชทานพระราชดำรัสเกี่ยวกับการจัดการลูกเสือชาวบ้านที่สำคัญหลายประการ เช่น ไม่มี พระราชประสงค์ให้กิจการลูกเสือชาวบ้านเกี่ยวข้องกับการเมือง มีพระราชประสงค์ให้ชาวบ้านควบคุม กันเอง ส่งเสริมระบบการมีผู้นำผู้ตามในชุมชน เป็นการฝึกประชาธิปไตยที่แยบยลอย่างยิ่ง ไม่ให้ดำเนินการ ใด ๆ ที่เป็นการสิ้นเปลือง ทรงมอบธงประจำรุ่นให้แก่ลูกเสือชาวบ้านทุกแห่งหนในประเทศไทย ซึ่งเป็น พระราชจริยวัตรของผู้นำ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 10 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 34. พระราชทานพระมหากรุณากำหนดให้วันที่ ๑ กรกฎาคมของทุก ๆ ปี เป็นวันเฉลิมฉลองคล้าย วันสถาปนาคณะลูกเสือแห่งชาติ พระองค์ได้ทรงพระกรุณาเสด็จเป็นองค์ประธานตรวจพลสวนสนาม และ ทบทวนคำปฏิญาณของลูกเสือ อาทิ ในวันที่ ๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๓ เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วย สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าอุบลรัตนราชกัญญา ณ กรีฑาสถานแห่งชาติ และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระราชทานพระบรมราชโชวาท มีใจความสำคัญตอนหนึ่งว่า รูปที่ ๒๓ รูปที่ ๒๔ รูปที่ ๒๓ และ รูปที่ ๒๔ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินเนื่องในงานวันคล้ายวันสถาปนาคณะลูกเสือแห่งชาติ เมื่อ ๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๓ “สมัยนี้ ความยุ่งยากในหมู่เยาวชนมีมาก และเป็นปัญหาที่ยังแก้ไขไม่ได้ ความยุ่งยากนี้ทำให้ ทุกคนเดือดร้อน จำเป็นต้องแก้ไขขจัดเสีย เพราะถ้าไม่ขจัดจะยิ่งเดือดร้อนและจะเป็นอันตรายแก่ชาติ บ้านเมือง ทุกฝ่ายชอบที่จะเผชิญความจริง มีความคิดความเข้าใจและความต้องการอย่างไร ก็นำมาพูดกัน ตามตรงด้วยหลักวิชา ด้วยเหตุผล และด้วยความสงบ และดูว่าผลจะเป็นอย่างไร จะแก้ปัญหาได้ ลูกเสือ มีหลักการที่จะอยู่ร่วมกัน และทำประโยชน์ร่วมกัน ด้วยความเข้าใจและเห็นใจอยู่แล้ว” ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จพระราชดำเนินเป็นประธานในพิธีตรวจพลสวนสนาม และทบทวน คำปฏิญาณของลูกเสือ เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนาคณะลูกเสือแห่งชาติ ในวันที่ ๑ กรกฎาคม อีกหลายครั้ง และในบางครั้ ง แม้ จ ะมิ ไ ด้ เ สด็ จ ด้ ว ยพระองค์ เ อง ก็ ท รงพระกรุ ณ าโปรดเกล้ า ฯ ให้ ผู้ แ ทนพระองค์ ปฏิบัติภารกิจแทนทุกปีตราบจนถึงปัจจุบัน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 11 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 35. รูปที่ ๒๕ รูปที่ ๒๖ รูปที่ ๒๗ รูปที่ ๒๘ รูปที่ ๒๙ รูปที่ ๓๐ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 12 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 36. รูปที่ ๓๑ รูปที่ ๓๒ รูปที่ ๒๕ ถึง รูปที่ ๓๒ เสด็จพระราชดำเนินด้วยพระองค์เอง และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ผู้แทนพระองค์ปฏิบัติภารกิจแทน เนื่องในงานวันคล้ายวันสถาปนาคณะลูกเสือแห่งชาติ ๑ กรกฎาคม ของทุกปี นอกจากนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเหรียญ ลูกเสือสดุดีแก่ผู้ที่ประกอบคุณงามความดีก่อให้เกิดประโยชน์แก่คณะลูกเสือแห่งชาติ มาโดยตลอด อาทิ เมื่ อ วั น ที่ ๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๔ เมื่ อ พระราชทานเหรี ย ญลู ก เสื อ สดุ ดี เ สร็ จ เรี ย บร้ อ ยแล้ ว ได้ มี พระราโชวาทมีใจความว่า “ทุกวันนี้ คนทั่วไปนิยมยินดีอย่างมากในความคิดและการกระทำโดยอิสรเสรี การมีเสรีภาพนั้นเป็นของดีอย่างยิ่ง แต่การจะใช้จำเป็นต้องระมัดระวัง มิให้ล่วงละเมิดเสรีภาพของผู้อื่น ที่มีอยู่เท่าเทียมกัน ทั้งมิให้กระทบกระเทือนถึงสวัสดิภาพและความเป็นปรกติสุขของส่วนรวมด้วย มิฉะนั้น จะทำให้มีแต่ความยุ่งยาก จะทำให้สังคมและชาติประเทศจะต้องแตกสลายจนสิ้นเชิง การลูกเสือมีเจตนา และหลั ก การสำคั ญ ที่ สุ ด ที่ จ ะฝึ ก หั ด เด็ ก ให้ รู้ จั ก วิ นั ย และให้ มี วิ นั ย ทั้ ง ในความประพฤติ แ ละในจิ ต ใจ ทั้งมีความรับผิดชอบในหน้าที่ที่จะต้องทำเพื่อส่วนรวมและบ้านเมือง” รูปที่ ๓๓ เสด็จไปพระราชทานเหรียญลูกเสือสดุดี รูปที่ ๓๔ พระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเหรียญ เมื่อวันที่ ๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๔ ลูกเสือสดุดี เมื่อวันที่ ๑๐ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๗ ณ ศาลาดุสิดาลัย พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน ณ ศาลาดุสิดาลัย พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 13 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 37. ในพ.ศ. ๒๕๑๑ คณะลูกเสือไทยได้รับเกียรติอันใหญ่ยิ่งจากองค์การลูกเสือโลกโดยได้ทูลเกล้าฯ ถวายพระเกียรติยศสูงสุดแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้รับเครื่องหมายวูดแบดจ์ ๔ ท่อน (WOOD BADGE) เป็นกรณีพิเศษ ซึ่ง ณ ที่นี้อาจกล่าวได้ว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ พระองค์เดียวในโลกที่ได้รับทูลเกล้าฯ ถวายเครื่องหมายสูงสุดนี้ รูปที่ ๓๕ หนังสือถวายเครื่องหมายวูดแบดจ์ ๔ ท่อน แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่มา : คณะลูกเสือแห่งประเทศไทย (๒๕๑๔ : ๗๔) พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงประกอบพิธีเปิดพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า เจ้าอยู่หัว ณ บริเวณด้านหน้าค่ายลูกเสือวชิราวุธ ในวันที่ ๒๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๑๖ ในการเสด็จฯ ไปเปิดงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่ ๘ ระหว่างวันที่ ๒๓-๓๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๑๖ ณ ค่ายลูกเสือ วชิราวุธ มีลูกเสือและผู้บังคับบัญชาลูกเสือเข้าร่วมชุมนุมฯ ๔,๙๖๘ คน กับมีลูกเสือต่างประเทศเข้าร่วม งานชุมนุมฯ ด้วย ๘ ประเทศ รวม ๒๕๖ คน รูปที่ ๓๖ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงประกอบพิธีเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ ค่ายลูกเสือวชิราวุธ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 14 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 38. เมื่อพ.ศ. ๒๕๓๐ สำนักงานคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติทูลเกล้าฯ ถวายเครื่องราช อิสริยาภรณ์อันเป็นสิริยิ่งรามกีรติ ลูกเสือสดุดีชั้นพิเศษ แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในวโรกาสที่ทรง ครองสิริราชสมบัติ ครบ ๕๐ พรรษา รูปที่ ๓๗ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ สภานายก สภาลูกเสือแห่งชาติ ทูลเกล้าฯ ถวายเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นสิริยิ่งรามกีรติ ลูกเสือสดุดีชั้นพิเศษ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ ค่ายหลวงบ้านไร่ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี เมื่อวันที่ ๑๘ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๑ รูปที่ ๓๘ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ ค่ายหลวงบ้านไร่ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี เมื่อวันที่ ๑๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๓๖ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า โปรดกระหม่อมให้ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จลงแทนพระองค์ ณ ศาลา ดุสิดาลัย พระราชทานวโรกาสให้คณะบุคคลที่เข้าร่วมประชุมสมัชชาลูกเสือโลก ครั้งที่ ๓๓ ซึ่งประกอบด้วย ผู้แทน ผู้สังเกตการณ์และผู้ติดตามจากประเทศสมาชิกองค์การลูกเสือโลก ๑๓๑ ประเทศ เฝ้าทูลละออง พระบาท ในโอกาสนี้ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร พระราชทานพระราชดำรัส ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 15 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 39. ความว่า “กิจการลูกเสือ แม้กำเนิดขึ้นในไพรัชประเทศแต่ก็มีหลักการ นโยบาย ตลอดจนกระบวนการฝึกอบรม ที่ดีเลิศในการพัฒนาเยาวชนให้เจริญเติบโตขึ้นพร้อมด้วยคุณสมบัติและความเฉลียวฉลาด สามารถพึ่งตน และบำเพ็ญตนเป็นประโยชน์แก่ส่วนรวมได้อย่างมีประสิทธิภาพ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงทรงนำแบบอย่างมาใช้ในประเทศไทย และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม รับกิจการลูกเสือไว้ ในพระบรมราชูปถัมภ์ตั้งแต่ต้น สมเด็จพระมหากษัตริย์ในรัชกาลต่อมาทุกพระองค์ก็ทรงถือเป็นพระราช กรณียกิจที่จะทรงอุปถัมภ์ และทรงเป็นผู้นำของคณะลูกเสือ โดยเฉพาะพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในรัชกาลปัจจุบัน ทรงเล็งเห็นประโยชน์ของกิจการลูกเสือเป็นพิเศษ และได้ทรงนำวิธีการมาใช้กับลูกเสือ ชาวบ้าน เพื่อสร้างสรรค์สามัคคีและความมั่นคงของประเทศ เหตุนี้กิจการลูกเสือไทยจึงมีความเจริญ เป็นปึกแผ่น และมีบทบาทสำคัญตลอดมา เพราะเป็นกิจการที่ได้อำนวยประโยชน์อย่างอเนกอนันต์แก่ ชาวโลกทุกเชื้อชาติ ศาสนา และภูมิภาค เหตุเพราะอุดมการณ์และวิธีการของลูกเสือนั้น สามารถทำให้ทุกคน เข้าใจกัน เมตตาจริงใจต่อกัน และอยู่ร่วมกันฉันท์มิตรได้โดยปราศจากความขัดแย้ง ดังนี้ หากอุดมการณ์ ของลูกเสือเข้าถึงจิตใจชาวโลกได้กว้างขวางหนักแน่นมากขึ้น สันติภาพที่ทุกฝ่ายทุกคนใฝ่ฝันหา ก็จะบังเกิด เป็นจริงขึ้นมาได้เป็นแน่นอน” รูปที่ ๓๙ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จลงแทนพระองค์ ณ ศาลาดุสิดาลัย พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชทานวโรกาสให้คณะบุคคลที่เข้าร่วมประชุมสมัชชาลูกเสือโลก ครั้งที่ ๓๓ เฝ้าทูลละอองพระบาท วันที่ ๒๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๔๙ สำนักงานลูกเสือโลกได้ถวายพระเกียรติยศสูงสุดของลูกเสือโลก คื อ เครื่ อ งหมายสดุดีลูกเสือโลก (Bronze Wolf) แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช องค์พระประมุขคณะลูกเสือแห่งชาติ โดยพระเจ้าคาร์ลที่ ๑๖ กุสตาฟ (King Carl XVI Gustaf) แห่ง ประเทศสวีเดน ในฐานะที่ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์ของมูลนิธิลูกเสือโลก ในวาระที่เสด็จเยือนประเทศไทย ได้นำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายเครื่องหมายสดุดีลูกเสือโลก (Bronze Wolf) แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช องค์พระประมุขคณะลูกเสือแห่งชาติ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 16 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 40. รูปที่ ๔๐ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชทรงมีพระราชปฏิสัณฐาน กับพระเจ้าคาร์ลที่ ๑๖ กุสตาฟแห่งประเทศสวีเดน รูปที่ ๔๑ รูปที่ ๔๒ รูปที่ ๔๑ และ รูปที่ ๔๒ ประกาศเกียรติคุณ และเครื่องหมายสดุดีลูกเสือโลก (Bronze Wolf) จากที่กล่าวมาข้างต้นจะเห็นได้ว่าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเล็งเห็นความสำคัญของ กิจการลูกเสือ ซึ่งกิจการลูกเสือได้เจริญก้าวหน้าจวบจนครบ ๑๐๐ ปี ในพ.ศ. ๒๕๕๔ นี้ และประกอบกับ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเจริญพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔ ซึ่งลูกเสือ ผู้บังคับ บัญชาลูกเสือ และเหล่าพสกนิกร ต่างรู้สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่มีต่อกิจการลูกเสือไทย จึงได้ร่วมใจกัน จัดงานเฉลิมฉลองครบรอบ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย และเฉลิมพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔ โดยพร้อมเพรียงกันทั่วประเทศตลอด พ.ศ. ๒๕๕๔ เพื่อแสดงความจงรักภักดี เทิดทูน ตามคำปฏิญาณ ที่ได้ให้ไว้ทุกประการ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 17 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 41. สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี องค์อุปถัมภ์คณะลูกเสือแห่งชาติ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 18 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 42. พลเอกหญิง พลเรือเอกหญิง พลอากาศเอกหญิง สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี (๒๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๖๘ ถึง ๒๗ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔) พลเอกหญิง พลเรือเอกหญิง พลอากาศเอกหญิง สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตน ราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ประสูติเมื่อวันอังคารที่ ๒๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๖๘ เป็นพระราชธิดา พระองค์เดียวในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวกับพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ประสูติ ณ พระที่นั่งเทพสถานพิลาส ในหมู่พระมหามณเฑียร พระบรมมหาราชวัง ก่อนที่สมเด็จพระบรมชนกนาถ จะเสด็จสวรรคตในอีกหนึ่งวันต่อมา เมื่อครั้งที่พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ยังทรงพระครรภ์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า เจ้าอยู่หัว ทรงพระปีติโสมนัสเป็นอย่างพ้นประมาณ ทรงเฝ้ารอพระประสูติการของพระหน่อพระองค์แรก อย่างจดจ่อ ทั้งยังทรงพระราชนิพนธ์บทกล่อมบรรทมสำหรับสมโภชเดือนพระราชกุมาร ประกอบเพลง ปลาทองไว้ล่วงหน้า ความว่า พระเอยพระหน่อนาถ งามพิลาสดั่งดวงมณีใส พระเสด็จจากฟากฟ้าสุราลัย มาเพื่อให้ฝูงชนกมลปรีดิ์ ดอกเอยดอกจัมปา หอมชื่นจิตติดนาสา ยิ่งดมยิ่งพาให้ดมเอยฯ หอมพระเดชทรงยศโอรสราช แผ่เผยผงาดในแดนไกล พึ่งเดชพระหน่อไท เป็นสุขสมใจไม่วางวายฯ รูปละม้ายคล้ายพระบิตุราช ผิวผุดผาดเพียงชนนีศรี ขอพระจงทรงคุณวิบุลย์ทวี เพื่อเป็นที่ร่มเกล้าข้าเฝ้าเทอญฯ ดอกเอยดอกพุทธิชาต หอมเย็นใจใสสะอาด หอมบ่มิขาดสุคนธ์เอยฯ หอมพระคุณการุณเป็นประถม เย็นเกล้าเหมือนร่มโพธิ์ทอง เหล่าข้าทูลละออง ภักดีสนองพระคุณไทฯ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอฯ ได้ทรงรับสถาบันและองค์กรต่าง ๆ ไว้ในพระอุปถัมภ์เป็นจำนวนกว่า ๕๒ แห่ง ทั้งในส่วนที่สืบสานจากสมเด็จพระมหาธีรราชเจ้า ในส่วนของสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ และโดยส่วนพระองค์เอง ทั้งในด้านการศึกษา เช่น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร วชิราวุธวิทยาลัย โรงเรียนศรีอยุธยา ในพระอุปถัมภ์ฯ โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย โรงเรียนปรินส์รอยแยลส์ วิทยาลัย โรงเรียนราชินี โรงเรียนราชินีบน โรงเรียนราชินีบูรณะ โรงเรียนวิเชียรมาตุ โรงเรียนสภาราชินี โรงเรียนศรียานุสรณ์ โรงเรียนจอมสุรางค์อุปถัมภ์ วิทยาลัยอาชีวศึกษาเสาวภา คณะพยาบาลศาสตร์ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 19 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 43. มหาวิทยาลัยมหิดล โรงเรียนสายน้ำผึ้ง โรงเรียนเพชรรัชต์โรงเรียนเพชรรัตนราชสุดา โรงเรียนกองทัพบกอุปถัมภ์ เพชราวุ ธ วิ ท ยา โรงเรี ย นสยามธุ ร กิ จ สถาบั น สั น ติ ร าษฎร์ บ ริ ห ารธุ ร กิ จ โรงเรี ย นพณิ ช ยการสยาม โรงเรียนมหาวชิราวุธ จังหวัดสงขลา ฯลฯ การสาธารณสุข เช่น วชิรพยาบาล โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ศิริราชพยาบาล ฯลฯ กิจการลูกเสือ เนตรนารีและกิจการ อาสาสมัครรักษาดินแดน ตลอดจนการสังคมสงเคราะห์อื่น ๆ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอฯ ทรงเป็นกำลังสำคัญ ในการเผยแผ่พระเกียรติคุณของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยก่อตั้งมูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในพระบรมราชูปถัมภ์ฯ ทั้งยังทรงเป็นผู้นำในการอนุรักษ์มรดก สถาปัตยกรรมในรัชกาลที่ ๖ เช่น พระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน จังหวัดเพชรบุรี และพระราชวังพญาไท ในบริเวณโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้าฯ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอฯ มีพระปณิธานอันแน่วแน่ในการทรงบำเพ็ญพระกรณียกิจ ดังปรากฏ ในพระดำรัสที่พระราชทานในงานฉลองพระชนมายุ ๖๑ พรรษา เมื่อวันที่ ๒๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๙ ณ วชิราวุธวิทยาลัย ความตอนหนึ่งว่า “ฉันขอกล่าวต่อท่านทั้งปวงว่า จะพยายามบำเพ็ญตนเพื่อประโยชน์แก่บ้านเมือง ด้วยความ จงรักภักดีต่อบ้านเกิดและต่อองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงเป็นพระประมุขของชาติ ทั้งจะได้ รักษาเกียรติศักดิ์แห่งความเป็นราชนารีในมหาจักรีบรมราชวงศ์ไว้ชั่วชีวิต” พระราชกรณี ย กิ จ สำคั ญ อี ก ประการหนึ่ ง ของพระบาทสมเด็ จ พระมงกุ ฎ เกล้ า เจ้ า อยู่ หั ว ที่ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอฯ ได้ทรงสนองพระบรมราชปณิธานสืบสานไว้ ได้แก่ กิจการลูกเสือ-เนตรนารี โดยได้ทรงรับเป็นองค์อุปถัมภ์ของคณะลูกเสือแห่งชาติ ทรงรับสโมสรลูกเสือวิสามัญแห่งประเทศไทย ในพระอุปถัมภ์ฯ และเสด็จไปทรงเยี่ยมค่ายในงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ เป็นประจำ ทั้งยังทรงพระกรุณา พระราชทานเงินก่อสร้าง “เรือนพยาบาลเจ้าฟ้าเพชรรัตน์” ตลอดทั้งยังทรงสนับสนุนกิจการรักษาดินแดน ซึ่งมีกำเนิดมาจากกองเสือป่าในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รูปที่ ๔๓ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี องค์อุปถัมภ์คณะลูกเสือแห่งชาติ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 20 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 44. สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอฯ ทรงเปิดตึกพยาบาล ณค่ายลูกเสือวชิราวุธ เมื่อวันที่ ๑๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๐๖ ตึกพยาบาลหลังนี้ ทรงพระราชทานเงินค่าก่อสร้าง เป็นเงิน ๑๕๐,๐๐๐ บาท รูปที่ ๔๔ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอฯ เมื่อครั้งรับเสด็จพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีเปิด พระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ ค่ายหลวงบ้านไร่ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุร ี สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอฯ เสด็จเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่ ๑๐ ระหว่างวันที่ ๒๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๓ ถึงวันที่ ๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๒๔ เพื่อเป็นการเฉลิมฉลอง วันพระบรมราชสมภพครบ ๑๐๐ ปี ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีผู้แทนกองลูกเสือ อั ง กฤษในพระองค์ แ ห่ ง พระเจ้ า แผ่ น ดิ น สยาม (King of Siam’s Own Scout Troop) เข้ า ร่ ว ม เดินสวนสนามด้วย รูปที่ ๔๕ ผู้แทนกองลูกเสืออังกฤษในพระองค์แห่งพระเจ้าแผ่นดินสยาม (King of Siam’s Own Scout Troop) เข้าเฝ้าฯ ณ วังรื่นฤดี ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 21 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 45. รูปที่ ๔๖ เสด็จเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ รูปที่ ๔๗ พระราชทานของที่ระลึกแก่ลูกเสือ ครั้งที่ ๑๓ ครบรอบ ๘๐ ปี ลูกเสือไทย ที่มาร่วมงานชุมนุมฯ ที่มา : วารสารลูกเสือ (๒๕๓๔) รูปที่ ๔๘ เสด็จเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์ รัชกาลที่ ๖ ณ ค่ายลูกเสือเพชรรัชต์ จังหวัดสระบุรี รูปที่ ๔๙ ประทานพระวโรกาสให้กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิฯ เข้าเฝ้าฯ ณ หอวชิราวุธานุสรณ์ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 22 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 46. รูปที่ ๕๐ รูปที่ ๕๑ รูปที่ ๕๐ และ รูปที่ ๕๑ ประทานพระวโรกาสให้นายเพทาย อมาตยกุล เจ้าหน้าที่ของกองลูกเสือและผู้บังคับบัญชาลูกเสือ เข้าเฝ้าฯ ถวายพระพรเนื่องในวันคล้ายวันพระราชสมภพ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ได้เสด็จประทับรักษา พระอาการติดเชื้อในกระแสพระโลหิต ณ ตึก ๘๔ ปี ชั้น ๕ ด้านตะวันออก โรงพยาบาลศิริราช ตั้งแต่วันพุธ ที่ ๑๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ แม้ ค ณะแพทย์ ไ ด้ ถ วายการรั ก ษาอย่ า งใกล้ ชิ ด จนสุ ด ความสามารถ พระอาการประชวรได้ทรุดลงตามลำดับ และสิ้นพระชนม์เมื่อเวลา ๑๖ นาฬิกา ๓๗ นาที วันพุธที่ ๒๗ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ รวมพระชันษา ๘๕ ปี น้อมฯ ส่งเสด็จ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี สู่สวรรคาลัย ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 23 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 47. บรรณานุกรม Office of His Majesty’s principal private secretary: Royal Signatures. สืบค้นข้อมูล วันที่ ๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๔. กัลยา เกื้อตระกูล. พระอัครมเหสี พระบรมราชินี พระชายานารี เจ้าจอมมารดา และเจ้าจอม ในรัชกาลที่ ๑-๗. กรุงเทพฯ : ยิปซี, ๒๕๕๒, หน้า ๒๓๔. เดลิ นิ ว ส์ . ดวงใจแผ่ น ดิ น พระประสงค์ ใ นเจ้ า ฟ้ า เพชรรั ต น์ . วั น จั น ทร์ ที่ ๒๐ พฤศจิ ก ายน พ.ศ. ๒๕๔๙. ราชกิ จ จานุ เ บกษา. การสมโภชเดื อ นและขึ้ น พระอู่ เจ้ า ฟ้ า พระราชธิ ด าในพระบาทสมเด็ จ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งประสูติ เมื่อวันที่ ๒๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๖๘ ที่ใน พระบรมมหาราชวัง, เล่ม ๔๒, ตอน ๐ ง, ๑๐ มกราคม พ.ศ. ๒๔๖๘, หน้า ๓๐๙๔. ราชกิ จ จานุ เ บกษา. ประกาศคำนำพระนามพระบรมวงศานุ ว งศ์ . เล่ ม ๕๒, ตอน ๐ ง, ๑๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๗๘, หน้า ๑๑๗๙. ราชกิจจานุเบกษา. ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตน ราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี สิ้นพระชนม์. เล่ม ๑๒๘, ตอนพิเศษ ๘๒ ง, ๒๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔, หน้า ๕. ราชกิจจานุเบกษา. พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาพระอิสริยยศ พระวรราชชายาเธอ พระอิ น ทรศั ก ดิ ศ จี เป็ น สมเด็ จ พระนางเจ้ า อิ น ทรศั ก ดิ ศ จี พระบรมราชิ นี . เล่ ม ๓๙, ตอน ๐ ก, ๑ มกราคม พ.ศ. ๒๔๖๕, หน้า ๕๓๙ และ ๑๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๖๕, หน้า ๕๖. เว็บไซต์มูลนิธิเพชรรัตน-สุวัทนา. พระประวัติและพระกรณียกิจของพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี. สืบค้นเมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๔. ส.พลายน้อย. พระบรมราชินีและเจ้าจอมมารดาแห่งราชสำนักสยาม. พิมพ์ครั้งที่ ๕. กรุงเทพฯ : ฐานบุ๊คส์, ๒๕๕๔, หน้า ๑๘๘, ๑๙๓, ๒๐๕, ๒๐๗ และ ๒๑๓. สกุลไทย. พระจริยวัตรในพระองค์ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภา พัณณวดี. ฉบับวันที่ ๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๐. สกุ ล ไทย. พระผู้ ท รงเป็ น “เพชรรั ต น” แห่ ง พระบรมราชจั ก รี ว งศ์ . ฉบั บ วั น ที่ ๒ ธั น วาคม พ.ศ. ๒๕๔๐. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 24 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 48. ตราคณะลูกเสือแห่งชาติ ความหมาย เครื่องหมายตราคณะลูกเสือแห่งชาติ คือ ดวงตราสัญลักษณ์ของคณะลูกเสือแห่งชาติ สำหรับ ใช้ ใ นราชการที่ เ กี่ ย วแก่ ก ารลู ก เสื อ ทั่ ว ไป โดยมี รู ป ร่ า งและลั ก ษณะเจริ ญ รอยตามพระราชนิ ย มแห่ ง องค์พระผู้พระราชทานกำเนิดลูกเสือไทย อีกทั้งให้สอดคล้องต้องด้วยคตินิยมของการลูกเสือนานาชาติอีกด้วย ความหมายตราคณะลูกเสือแห่งชาติ เฟลอร์เดอลีส์ (Fleur-de-Lis) เปรียบเสมือนนิ้วทั้ง ๓ ของรหัสลูกเสือ หมายถึง การยึดมั่นในคำปฏิญาณของลูกเสือทั้ง ๓ ข้อ ดาว ๒ ดวง หมายถึง ความจริง และความรู ้ ดาว ๕ แฉก ๒ ดวง หมายถึง คุณธรรม หน้าเสือ ๑๐ ประการ ของลูกเสือ คือ เป็นเครื่องหมายคณะลูกเสือ หมายถึง กฎของลูกเสือ ๑๐ ข้อ การปฏิบัติหน้าที่ด้วยความองอาจ กล้าหาญ ซื่อสัตย์ เฉลี่ยวฉลาด มีไหวพริบประดุจเสือ แถบงอนโค้งด้านล่าง คติพจน์ของลูกเสือบนแถบโค้ง ส่วนที่งอนขึ้นเปรียบเสมือนมุมปากของเสือ คำว่า “เสียชีพอย่าเสียสัตย์” หมายถึง กำลังยิ้ม ร่าเริง แจ่มใสเสมอ อันเป็นมิตร ลูกเสือต้องรักษาสัตย์ยิ่งกว่าชีวิตของตน กันคนทั่วไป เชือกร้อยเป็นปม ตรงกลางด้านล่างของแถบโค้ง เป็นเครื่องเตือนใจลูกเสือ ให้ห่วงใยต่อการปฏิบัติตาม คำปฏิญาณของลูกเสือ และ ในภารกิจที่เป็นหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติ รูปที่ ๕๒ ตราคณะลูกเสือแห่งชาติ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 25 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 49. ความเป็นมา กำเนิดตราประจำคณะลูกเสือแห่งชาติ ๑ นับตั้งแต่ได้มีการสถาปนาการลูกเสือขึ้นมาเมื่อวันที่ ๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๕๔ จนถึงรัชสมัย ของพระบาทสมเด็ จ พระเจ้ า อยู่ หั ว ปรเมนทรมหาอานั น ทมหิ ด ล คณะลู ก เสื อ ยั ง ไม่ เ คยมี ด วงตราเป็ น สัญลักษณ์ประจำคณะของตนเลย และจากการสังเกตในการปฏิบัติที่เป็นมาแต่กาลก่อนนั้น ก็ดูเหมือนจะใช้ เครื่องหมายเป็นรูปเสือตัวเล็ก ๆ ในท่ากำลังย่างเดิน ยกเท้าหน้าข้างขวาขึ้นข้างหนึ่ง อยู่ภายในวงกลม ธรรมดา เรียบ ๆ สองชั้นบ้าง เป็นรูปหน้าเสือเฉย ๆ บ้าง บางทีก็มีคำขวัญที่ว่า “เสียชีพอย่าเสียสัตย์” อยู่ภายใต้หน้าเสือด้วยบ้าง ทั้งนี้ดูได้จาก “รายงานการลูกเสือแห่งกรุงสยาม” ฉบับต่าง ๆ ซึ่งเครื่องหมาย เหล่านี้ได้ใช้ในราชการเสือป่ามาก่อน ครั้นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวปรเมนทรมหาอานันทมหิดล ได้โปรดให้สถาปนาการลูกเสือขึ้นมาอีก จึงได้ใช้ร่วมกันเรื่อยมา ในฐานะที่ลูกเสือนี้เป็นหน่วยหนึ่งของเสือป่า แต่ทั้งนี้มิได้กำหนดกฎเกณฑ์หรือประกาศเป็นทางราชการแน่นอนตายตัวแต่อย่างใด ครั้นมาถึงในตอนนี้ ความจำเป็นที่จะต้องมีตราประจำคณะลูกเสือแห่งชาติได้มีขึ้นมาก เพราะ สถาบันต่าง ๆ ทั้งที่เป็นของราชการและของเอกชน ต่างก็ล้วนแต่มีดวงตราประจำคณะของตนด้วยกันทั้งสิ้น ลูกเสือก็เป็นสถาบันสำคัญอันหนึ่งก็น่าที่จะมีบ้าง และข้อสำคัญก็คือลูกเสือต่าง ๆ ทั่วโลกต่างก็มีดวงตรา ประจำคณะลูกเสือแห่งชาติด้วยกันทั้งสิ้น ฉะนั้น คณะลูกเสือไทยเรา จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีสัญลักษณ์ ประจำคณะของตนด้วยเหมือนกัน สภากรรมการกลางฯ ในขณะนั้น เห็นเป็นการสมควรที่ได้จัดสร้าง ดวงตรานี้ให้เป็นหลักฐาน โดยกำหนดให้มีรูปร่างลักษณะเจริญรอยตามพระราชนิยม และสอดคล้องต้องกับ คตินิยมของการลูกเสือนานาชาติ ครั้นเมื่อสร้างแบบเป็นที่เรียบร้อยแล้วก็นำความขึ้นกราบบังคมทูล สมเด็ จ องค์ ส ภานายกฯ ทราบฝ่ า ละอองธุ ลี พ ระบาทเรี ย นพระราชปฏิ บั ติ เพื่ อ ขอรั บ พระราชทาน พระบรมราชานุญาตใช้ต่อไป และคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ก็ได้ลงมติว่าดีแล้ว อนุญาตให้ใช้ได้ ทางสภากรรมการกลางฯ จึงได้ประกาศเป็นแจ้งความลงในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๓ ตอนที่ ๒ หน้า ๕๖ เพื่อให้นายกกรรมการกลางลูกเสือทุกจังหวัด และวงการที่เกี่ยวข้องด้วยทั่วไป พึงทราบและถือเป็นแนวปฏิบัต ิ ต่อไป ดังนี้...... “ด้วยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้ตรามีลักษณะดังต่อไปนี้ เป็นตราประจำคณะลูกเสือแห่งสยาม สำหรับใช้ในราชการที่เกี่ยวแก่การลูกเสือทั่วไป คือ ตราประจำคณะลูกเสือสยาม มีรูป Fleur-de-lis (ตามคตินิยมของสมาคมลูกเสือนานาชาติ) กับรูปหน้าเสือ (ตามพระราชนิยมแห่งองค์พระผู้พระราชทานกำเนิดคณะลูกเสือแห่งสยาม) ประกอบกัน และมีตัวอักษรจารึกภายใต้ว่า “เสียชีพอย่าเสียสัตย์” ส่วนขนาดนั้นถือเกณฑ์ส่วนตามแบบตัวอย่างซึ่งมีอยู่ท ี่ สภากรรมการกลางจัดการลูกเสือแห่งสยาม แจ้งความมา ณ วันที่ ๒๖ มีนาคม พุทธศักราช ๒๔๗๘” ๑ จากหนังสือพระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และประวัติลูกเสือไทย เรียบเรียงโดย นายเสทื้อน ศุภโสภณ หน้า ๒๗๓-๒๗๔ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 26 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 50. รูปที่ ๕๓ เอกสารขอพระราชทานตราคณะลูกเสือแห่งชาติ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 27 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 51. รูปที่ ๕๔ เอกสารพระราชทานตราคณะลูกเสือแห่งชาติ ที่มา : นายเจษฎาภรณ์ วิริยะสกุลธรณ์ (อ้างอิงจากหอจดหมายเหตุแห่งชาติ) รูปที่ ๕๕ ตราคณะลูกเสือแห่งชาติ ที่มา : นายเจษฎาภรณ์ วิริยะสกุลธรณ์ (อ้างอิงจากหอจดหมายเหตุแห่งชาติ) ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 28 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 52. สัญลักษณ์คณะลูกเสือแห่งชาติ สัญลักษณ์คณะลูกเสือแห่งชาติ ตามข้อบังคับคณะลูกเสือแห่งชาติ ว่าด้วยการปกครอง หลักสูตร และวิชาพิเศษ พ.ศ. ๒๕๐๙ ข้อที่ ๓๖ ระบุว่า ให้มีตราคณะลูกเสือแห่งชาติเป็นรูปเฟลอร์เดอลีส์ ประกอบ กับหน้าเสืออยู่กลาง ที่ปลายแฉกซ้ายและขวามีดาวประดับข้างละหนึ่งดวง ตอนล่างมีแถบคำขวัญ “เสียชีพ อย่าเสียสัตย์” จากแถบคำขวัญลงไปยังส่วนล่างมีรูปเชือกร้อยเป็นปม บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. ราชกิจจานุเบกษา. ตราคณะลูกเสือแห่งสยาม. เล่ม ๕๓, ตอนที่ ๒, หน้า ๕๖. แหล่งที่มา : www.scoutthailand.org. สืบค้นวันที่ ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 29 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 53. เครื่องหมายวิชาพิเศษ ความหมาย เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือ หมายถึง เครื่องหมายแสดงความสามารถของลูกเสือในสาขาวิชาต่าง ๆ ความเป็นมา ในอดีตสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ ประกาศสภากรรมการกลาง จั ด การลู ก เสื อ เรื่ อ ง เหรี ย ญศิ ล ปลู ก เสื อ ตามรายงานการประชุ ม สภานายกกรรมการจั ด การลู ก เสื อ ทั่วพระราชอาณาจักรซึ่งได้ประชุมเมื่อวันที่ ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๕๘ (ค.ศ. ๑๙๑๕) ว่า “ การฝึกหัด ๑ ลูกเสือ นอกจากการฝึกหัดตามข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือและฝึกหัดเปนเหล่า ๆ ยังให้มีการฝึกหัดวิชา พิ เ ศษแล้ ว แต่ จ ะมี โ อกาศหาผู้ ฝึ ก หั ด ได้ ต ามกองต่ า ง ๆ หรื อ เร้ า ให้ บิ ด า มารดา หรื อ ผู้ ป กครองลู ก เสื อ ซึ่ ง มี ค วามชำนาญในวิชาใดวิชาหนึ่งฝึกหัดเอง และว่าผู้ที่สอบไล่ได้วิชาพิเศษเปนอย่าง ๆ หรือแสดง ความชำนาญพิเศษอย่างใดอย่างหนึ่ง จะได้รับพระราชทานเหรียญหรือเข็มที่ระฤกเปนบำเหน็จ บัดนี้ มีลูกเสือได้พยายามฝึกหัดวิชาพิเศษต่าง ๆ บ้างแล้ว จึงได้จัดสร้างเหรียญขึ้นแต่ในชั้นนี้มีเพียง ๑๑ อย่างก่อน ดังนี้ คือ วิชาจักสาน วิชาช่างไม้ วิชาช่างเย็บ วิชาทำเครื่องเหล็ก วิชาช่างกลชั้นต่ำ วิชาการเดินเรือชั้นต่ำ วิชาการทำเชือก วิชาช่างกลึง วิชาทำสวน วิชาทอเสื่อ และวิชาทำนา” ๑. วิชาจักสาน ๒. วิชาช่างไม้ ๓. วิชาช่างเย็บ ๔. วิชาทำสวน ๕. วิชาทอเสื่อ ๖. วิชาทำนา ๗. วิชาการทำเชือก ๘. วิชาช่างกลึง ๑ จากหนังสือพระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และประวัติลูกเสือไทย เรียบเรียงโดย นายเสทื้อน ศุภโสภณ หน้า ๙๘. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 30 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 54. ๙. วิชาทำเครื่องเหล็ก ๑๐. วิชาช่างกลชั้นต่ำ ๑๑. วิชาการเดินเรือชั้นต่ำ รูปที่ ๕๖ วิชาพิเศษที่มีลักษณะเป็นเหรียญ ที่มา : รายงานการลูกเสือแห่งกรุงสยาม ฉบับที่ ๒ พ.ศ. ๒๔๖๐ ต่อมาในภายหลังได้ประกาศพระราชบัญญัติลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๗ เครื่องหมายวิชาพิเศษ ได้ เปลี่ยนเป็นเครื่องหมายทำจากผ้า ซึ่งมีลักษณะแตกต่างกัน และใช้มาจนถึงปัจจุบัน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 31 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 55. เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสำรอง ความหมาย เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสำรอง หมายถึง เครื่องหมายที่แสดงถึงทักษะของแต่ละวิชาที่ผู้กำกับ ลูกเสือสำรอง มุ่งหมายที่จะให้การฝึกอบรมที่สูงขึ้นในกิจกรรมทั้ง ๑๒ เรื่องของหลักสูตรลูกเสือสำรอง ลักษณะ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสำรอง ทำด้วยผ้า รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วมุมมน ด้านฐานยาว ๓.๕ เซนติเมตร ด้านตั้งยาว ๒.๕ เซนติเมตร มีอักษรและรูป ดังนี้ ๑. จิตรกร ๒. นักอ่านหนังสือ ๓. นักจักรยานสองล้อ ๔. นักกรีฑาชั้นต้น ๕. นักกรีฑาชั้นกลาง ๖. นักกรีฑาชั้นสูง ๗. นักแสดงการบันเทิง ๘. นักสำรวจ ๙. นักปฐมพยาบาล ๑๐. นักสารพัดช่าง ๑๑. งานอดิเรก ๑๒. การช่วยเหลืองานบ้าน ๑๓. นักอ่านแผนที่ ๑๔. นักธรรมชาติศึกษา ๑๕. นักถ่ายภาพ ๑๖. นักว่ายน้ำชั้นต้น ๑๗. นักว่ายน้ำชั้นกลาง ๑๘. นักว่ายน้ำชั้นสูง ๑๙. ผู้ช่วยคนตกน้ำ ๒๐. นักวิทยาศาสตร์ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 32 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 56. ๒๑. นักกีฬา ๒๒. การอนุรักษ์ธรรมชาติ ๒๓. เครื่องหมายลูกเสือสัมพันธ์ รูปที่ ๕๗ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสำรอง การประดับเครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสำรอง เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสำรอง ถ้าสอบได้ไม่เกิน ๙ วิชา ให้ติดที่แขนเสื้อข้างขวา กึ่งกลาง ระหว่างไหล่กับศอกเรียงกันเป็นแถวตามแนวนอน แถวใดเกิน ๓ วิชา ให้ขึ้นแถวใหม่ เว้นระยะระหว่าง เครื่องหมายและระหว่างแถว ๑ เซนติเมตร ถ้าสอบได้เกิน ๙ วิชา ให้มีสายสะพายพาดจากบ่าซ้ายไป ประจบกันที่ใต้เอวขวา ทำด้วยผ้าต่วนหรือสักหลาดสีเหลืองกว้าง ๘ เซนติเมตร ขลิบริมสีขาบข้างละ ๑ เซนติเมตร และประดับเครื่องหมายวิชาพิเศษ รูปที่ ๕๘ ลูกเสือสำรองประดับเครื่องหมายวิชาพิเศษ รูปที่ ๕๙ ลูกเสือสำรองประดับสายสะพาย ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 33 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 57. เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญ ความหมาย เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญ หมายถึง เครื่องหมายที่แสดงออกซึ่งทักษะและความสนใจ ของลูกเสือสามัญ เพื่อได้มีส่วนในการปฏิบัติกิจกรรมร่วมกับลูกเสืออื่น ๆ ลักษณะ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญ ทำด้วยผ้าสีกากี รูปกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง ๓.๕ เซนติเมตร มีกรอบและคำว่า “ลูกเสือ” สีเขียวภายในกรอบมีรูปดังนี้ ๑. นักจักสาน ๒. ช่างไม้ ๓. ช่างหนัง ๔. ชาวนา ๕. ชาวสวน ๖. ชาวไร่ ๗. นักเลี้ยงสัตว์เล็ก ๘. นักจักรยาน ๒ ล้อ ๙. นักว่ายน้ำ ๑๐. ผู้ช่วยคนดับเพลิง ๑๑. ผู้ช่วยเหลือผู้ประสบภัย ๑๒. ผู้ให้การปฐมพยาบาล ๑๓. นักสังเกตและจำ ๑๔. การพราง ๑๕. ชาวค่าย ๑ ๖. ผู้ประกอบอาหารในค่าย ๑๗. ล่าม ๑๘. นักดนตรี ๑๙. นักผจญภัยในป่า ๒๐. นักสำรวจ ๒๑. มัคคุเทศก์ ๒๒. ช่างเขียน ๒๓. นักสัญญาณ ๒๔. นักบุกเบิก ๒๕. นักธรรมชาติศึกษา ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 34 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 58. ๒๖. ช่างเบ็ดเตล็ด ๒๗. ผู้บริบาลคนไข้ ๒๘. นักจับปลา ๒๙. ผู้ช่วยต้นเด่น ๓๐. นักพายเรือ ๓๑. นายท้ายเรือบด ๓๒. นักกรรเชียงเรือ ๓๓. นักแล่นเรือใบ ๓๔. นักดาราศาสตร์เบื้องต้น ๓๕. นักอุตุนิยมวิทยา เบื้องต้น ๓๖. ยามอากาศเบื้องต้น ๓๗. นักเครื่องบินเล็กเบื้องต้น ๓๘. นักสะสม ๓๙. บรรณารักษ์ ๔๐. นักกรีฑา ๔๑. นักขี่ม้า ๔๒. มวยไทยเบื้องต้น ๔๓. มวยสากลเบื้องต้น ๔๔. กระบี่กระบองเบื้องต้น ๔๕. นักยิงปืนเบื้องต้น ๔ ๖. การอนุรักษ์ธรรมชาติ ๔๗. การหามิตร ๔๘. มารยาทในสังคม ๔๙. นิเวศวิทยา ๕๐. การพัฒนาชุมชน ๕ ๑. การใช้พลังงานทดแทน ๕๒. ลูกเสือโท พระมงกุฎเกล้าฯ ๕๓. ลูกเสือเอก พระมงกุฎเกล้า ๕๔. สายยงยศ รูปที่ ๖๐ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 35 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 59. การประดับเครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญ ถ้าลูกเสือสามัญ สอบได้ไม่เกิน ๙ วิชา ให้ติดที่แขนเสื้อข้างขวา กึ่งกลางระหว่างไหล่กับศอกเรียงกันเป็นแถวตามแนวนอน แถวใดเกิน ๓ วิชา ให้ขึ้นแถวใหม่ เว้นระยะ ระหว่างเครื่องหมายและระหว่างแถว ๑ เซนติเมตร ถ้าสอบได้เกิน ๙ วิชา ให้มีสายสะพายพาดจาก บ่าซ้ายไปประจบกันที่ใต้เอวขวา ทำด้วยผ้าต่วนหรือสักหลาดสีเหลืองกว้าง ๑๐ เซนติเมตร ขลิบริมสีขาบ ข้างละ ๑ เซนติเมตร และประดับเครื่องหมายวิชาพิเศษ รูปที่ ๖๑ ลูกเสือสามัญประดับเครื่องหมายวิชาพิเศษ รูปที่ ๖๒ ลูกเสือสามัญประดับสายสะพาย เครื่องหมายสายยงยศลูกเสือสามัญ ความหมาย เครื่ อ งหมายสายยงยศลู ก เสื อ สามั ญ หมายถึ ง เครื่ อ งหมายวิ ช าพิ เ ศษของลู ก เสื อ สามั ญ ที่ลูกเสือสามัญสอบได้ ๖ วิชา และตามที่เกณฑ์กำหนดไว้ในหลักสูตร ลักษณะ เครื่องหมายสายยงยศลูกเสือสามัญ ทำด้วยเชือกสีเขียวถักเป็นห่วงคล้องต้นแขน รูปที่ ๖๓ เครื่องหมายสายยงยศลูกเสือสามัญ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 36 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 60. เกณฑ์ที่จะได้รับเครื่องหมาย เครื่ อ งหมายสายยงยศจะได้ รั บ เมื่ อ ลู ก เสื อ สามั ญ สอบผ่ า นเกณฑ์ ต ามหลั ก สู ต รที่ ก ำหนดไว้ ที่ประกอบด้วย ๑. ได้เป็นลูกเสือเอกแล้ว ๒. สอบได้วิชาพิเศษลูกเสือสามัญ ๖ วิชา ซึ่งมีวิชาพิเศษ ต่อไปนี้ในข้อ ก. ๑ วิชา ข้อ ข. ๑ วิชา รวมอยู่ด้วย ก. นักผจญภัยในป่า นักสำรวจ นักบุกเบิก ข. ชาวค่ า ย ผู้ ป ระกอบอาหารในค่ า ย นั ก ธรรมชาติ ศึ ก ษา นั ก ดาราศาสตร์ เ บื้ อ งต้ น นักอุตุนิยมวิทยาเบื้องต้น การประดับเครื่องหมายสายยงยศลูกเสือสามัญ สายยงยศทำด้วยเชือกสีเขียวถักเป็นห่วงคล้องต้นแขนขวาใต้อินทรธนู ปลายสายรวมติดที่ดุม ใต้ปกกระเป๋าเสื้อข้างขวา ใช้ได้เฉพาะลูกเสือสามัญที่สอบได้วิชาลูกเสือเอก กับสอบได้วิชาพิเศษตามเกณฑ์ ที่กำหนดไว้ในหลักสูตร ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 37 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 61. เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ความหมาย เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ หมายถึง เครื่องหมายที่แสดงออกซึ่งทักษะและ ความสนใจของลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ เพื่อให้มีส่วนในการปฏิบัติกิจกรรมร่วมกับลูกเสืออื่น ๆ ลักษณะ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ทำด้วยผ้าสีเลือดหมู รูปสี่เหลี่ยม เส้นผ่านศูนย์กลาง ๓.๕ เซนติเมตร มีกรอบและคำว่า “ล.ญ.” สีเขียวภายในกรอบมีรูปดังนี้ ๑. นักผจญภัย ๒. นักดาราศาสตร์ ๓. นักอุตุนิยมวิทยา ๔. ผู้จัดการค่ายพักแรม ๕. ผู้พิทักษ์ป่า ๖. นักเดินทางไกล ๗. หัวหน้าคนครัว ๘. นักบุกเบิก ๙. นักสะกดรอย ๑๐. นักธรรมชาติวิทยา ๑๑. การสื่อสาร ๑๒. นักดับเพลิง ๑๓. นักสัญญาณ ๑๔. นักสารพัดช่าง ๑๕. นักโบราณคดี ด้วยยานพาหนะ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 38 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 62. ๑๖. นักสะสม ๑๗. นักดนตรี ๑๘. นักถ่ายภาพ ๑๙. นักกีฬา ๒๐. นักกรีฑา ๒๑. นักพิมพ์ดีด ๒๒. นักแสดงการบันเทิง ๒๓. นักยิงปืน ๒๔. ล่าม ๒๕. หน้าที่พลเมือง ๒๖. มัคคุเทศก์ ๒๗. บรรณารักษ์ ๒๘. เลขานุการ ๒๙. พลาธิการ ๓๐. ผู้ช่วยการจราจร ๓๑. ช่างเขียน ๓๒. ช่างไฟฟ้า ๓๓. ช่างวิทยุ ๓๔. ช่างแผนที่ ๓๕. ช่างเครื่องยนต์ ๓๖. อิเล็กทรอนิกส์ ๓๗. การหามิตร ๓๘. การฝีมือ ๓๙. การช่วยผู้ประสบภัย ๔๐. การสาธารณสุข ๔๑. การพยาบาล ๔๒. การพูดในที่สาธารณะ ๔๓. การอนุรักษ์ธรรมชาติ ๔๔. การประชาสัมพันธ์ ๔๕. การสังคมสงเคราะห์ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 39 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 63. ๔๖. การพัฒนาชุมชน ๔๗. ชาวประมง ๔๘. ต้นเด่น ๔๙. ผู้นำร่อง ๕๐. นักแล่นเรือใบ ๕๑. นักว่ายน้ำ ๕๒. นักพายเรือ ๕๓. นักกรรเชียงเรือ ๕๔. กะลาสีเรือ ๕๕. การควบคุม การจราจรทางน้ำ ๕๖. การป้องกัน ๕๗. การเรือ ๕๘. การดำรงชีพในทะเล ๕๙. เครื่องหมายชาวเรือ ๖๐. เครื่องหมาย ความเสียหายและ เชิดชูเกียรติเหล่าสมุทร ดับเพลิงไหม้บนเรือ ๖๑. นักเครื่องบินเล็ก ๖๒. ช่างอากาศ ๖๓. ยามอากาศ ๖๔. การควบคุมการจราจร ๖๕. การควบคุม ทางอากาศเบื้องต้น การจราจรทางอากาศ ๖๖. การช่วยเหลือ ๖๗. การฝึกเป็นผู้นำ ๖๘. นักปฏิบัติการ ๖๙. วิชาการขนส่ง ๗๐. แผนที่ทหารและ ผู้ประสบภัยและดับเพลิง ทางจิตวิทยา (ปจว.) ทางอากาศ เข็มทิศ อากาศยาน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 40 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 64. ๗๑. เสนารักษ์ ๗๒.การดำรงชีพในถิ่น ๗๓. นักไต่หน้าผา ๗๔. เครื่องหมายการบิน ๗๕. เครื่องหมาย ทุรกันดาร เชิดชูเกียรติลูกเสือ เหล่าอากาศ ๗๖. เครื่องหมายผู้ฝึกสอน รูปที่ ๖๔ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ การประดับเครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ เครื่ อ งหมายวิ ช าพิ เ ศษลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ ถ้ า ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่นใหญ่ สอบได้ไม่เกิน ๙ วิชา ให้ติดที่แขนเสื้อข้างขวา กึ่งกลางระหว่างไหล่ กับศอกเรียงกันเป็นแถวตามแนวนอน แถวใดเกิน ๓ วิชา ให้ขึ้นแถวใหม่ เว้นระยะระหว่างเครื่องหมายและระหว่างแถว ๑ เซนติเมตร ถ้าสอบได้เกิน ๙ วิชา ให้มีสายสะพายพาดจากบ่าซ้ายไปประจบกันที่ใต้เอวขวา ทำด้วย ผ้าต่วนหรือสักหลาดสีเหลืองกว้าง ๑๐ เซนติเมตร ขลิบริมสีขาบ ข้างละ ๑ เซนติเมตร และประดับเครื่องหมายวิชาพิเศษ รูปที่ ๖๕ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ประดับเครื่องหมายวิชาพิเศษ รูปที่ ๖๖ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ประดับสายสะพาย รูปที่ ๖๗ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ประดับสายสะพาย ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 41 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 65. เครื่องหมายสายยงยศลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ความหมาย เครื่องหมายสายยงยศลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ หมายถึง เครื่ อ งหมายวิ ช าพิ เ ศษลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ ที่ ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่นใหญ่สอบได้ ๓ วิชา ตามหลักสูตรที่มีเกณฑ์กำหนดไว้ ลักษณะ เครื่องหมายสายยงยศลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ทำด้วยสายหนังสีน้ำตาลถักเป็นห่วงคล้องต้นแขน รูปที่ ๖๘ เครื่องหมายสายยงยศ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ เกณฑ์ที่จะได้รับเครื่องหมาย เครื่องหมายสายยงยศจะได้รับ เมื่อต้องผ่านหลักสูตรเครื่องหมายสายยงยศที่ประกอบด้วย ๑. ได้เป็นลูกเสือเอก หรือสอบได้เครื่องหมายลูกเสือโลกมาแล้ว ๒. สอบได้วิชานักผจญภัย และวิชาต่อไปนี้อีก ๒ วิชา คือ ๒.๑ นักดาราศาสตร์ ๒.๒ นักอุตุนิยมวิทยา ๒.๓ ผู้จัดการค่ายพักแรม ๒.๔ ผู้พิทักษ์ป่า ๒.๕ นักเดินทางไกล ๒.๖ หัวหน้าคนครัว ๒.๗ นักบุกเบิก ๒.๘ นักสะกดรอย ๒.๙ นักธรรมชาติวิทยา ๓. ต้องถักสายหนังเครื่องหมายสายยงยศของตนเอง การประดับเครื่องหมายสายยงยศลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ เครื่องหมายสายยงยศลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ทำด้วยหนังสีน้ำตาลถักเป็นห่วงคล้องต้นแขนขวาใต้ อินทรธนู ปลายสายรวมติดที่ดุมใต้ปกกระเป๋าเสื้อข้างขวา ใช้ได้เฉพาะลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ที่สอบได้วิชาเอก หรือสอบได้เครื่องหมายลูกเสือโลก กับสอบได้วิชาพิเศษตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในหลักสูตร ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 42 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 66. เครื่องหมายชาวเรือ ความหมาย เครื่ อ งหมายชาวเรื อ หมายถึ ง เครื่ อ งหมายวิ ช าพิ เ ศษลู ก เสื อ สามัญรุ่นใหญ่ ที่ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่สอบได้ ๓ วิชา ตามหลักสูตรที่มีเกณฑ์ กำหนดไว้ ลักษณะ เครื่องหมายชาวเรือ ทำด้วยผ้าสีขาบ รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ยาวด้านละ ๔ เซนติเมตร ขลิบริมสีเหลือง มีรูปสมอเรือและอักษร “ล.ญ.” สีเหลือง รูปที่ ๖๙ เครื่องหมายชาวเรือ เกณฑ์ที่จะได้รับเครื่องหมาย เครื่องหมายชาวเรือ จะได้รับเมื่อต้องผ่านหลักสูตรเครื่องหมายชาวเรือที่ประกอบด้วย ๑. ได้เป็นลูกเสือเอก หรือสอบได้เครื่องหมายลูกเสือโลกมาแล้ว ๒. สอบได้วิชานักผจญภัย และวิชาต่อไปนี้อีก ๒ วิชา คือ ๒.๑ ต้นเด่น ๒.๒ นายท้ายเรือเล็ก ๒.๓ ชาวประมง ๒.๔ นักธรรมชาติวิทยา ๒.๕ หัวหน้าคนครัว ๒.๖ นักอุตุนิยมวิทยา ๒.๗ นักดาราศาสตร์ ๒.๘ นักพายเรือ เครื่องหมายต้นเด่นกับนายท้ายเรือเล็ก เป็นวิชาบังคับให้เลือกสอบเพียงวิชาเดียว การประดับเครื่องหมายชาวเรือ ติดที่อกเสื้อข้างขวาเหนือกระเป๋า ใช้ได้เฉพาะลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ที่สอบได้วิชาลูกเสือเอกหรือ สอบได้เครื่องหมายลูกเสือโลก กับสอบได้วิชาพิเศษตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในหลักสูตร ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 43 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 67. เครื่องหมายการบิน ความหมาย เครื่ อ งหมายการบิ น หมายถึ ง เครื่ อ งหมายวิ ช าพิ เ ศษลู ก เสื อ สามัญรุ่นใหญ่ ที่ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่สอบได้ ๓ วิชา ตามหลักสูตรที่มีเกณฑ์ กำหนดไว้ ลักษณะ เครื่องหมายการบิน ทำด้วยผ้าสีขาบ รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ยาวด้านละ ๔ เซนติเมตร ขลิบริมสีเหลือง มีรูปปีกนก ๒ ปีก ยาว ๓ เซนติเมตร และอักษร รูปที่ ๗๐ เครื่องหมายการบิน “ล.ญ.” สีเหลือง เกณฑ์ที่จะได้รับเครื่องหมาย เครื่องหมายการบินจะได้รับ เมื่อต้องผ่านหลักสูตรเครื่องหมายการบินที่ประกอบด้วย ๑. ได้เป็นลูกเสือเอก หรือสอบได้เครื่องหมายลูกเสือโลกมาแล้ว ๒. สอบได้วิชานักผจญภัย และวิชาต่อไปนี้อีก ๒ วิชา คือ ๒.๑ ช่างอากาศ ๒.๒ นักเครื่องบินเล็ก ๒.๓ นักเดินทางไกล ๒.๔ นักอุตุนิยมวิทยา ๒.๕ นักธรรมชาติวิทยา ๒.๖ นักดาราศาสตร์ เครื่องหมายช่างอากาศ เป็นวิชาบังคับ การประดับเครื่องหมายการบิน ติดที่อกเสื้อข้างขวาเหนือกระเป๋า ใช้ได้เฉพาะลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ที่สอบได้วิชาลูกเสือเอกหรือ เครื่องหมายลูกเสือโลก กับสอบได้วิชาพิเศษตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในหลักสูตร ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 44 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 68. เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ ความหมาย เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ หมายถึง เครื่องหมายที่แสดงออกซึ่งทักษะและความสนใจ ของลูกเสือวิสามัญ เพื่อได้มีส่วนในการปฏิบัติกิจกรรมร่วมกับลูกเสืออื่น ๆ ลักษณะ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ ทำด้วยผ้าสีขาบรูปไข่ ยาว ๔ เซนติเมตร กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ขลิบริมสีเหลือง มีรูปดังนี้ ๑. การลูกเสือ ๒. เดินทางไกลและ ๓. โครงการ ๔. บริการ อยู่ค่ายพักแรม ๕. ผู้ฝึกสอน ๖. ยิงปืน ๗. ศิลปประยุกต์ ๘. ปฐมพยาบาล ๙. อิเล็กทรอนิกส์ ๑๐. สังคมสงเคราะห์ ๑๑. ขับรถยนต์ ๑๒. เครื่องหมายวชิราวุธ รูปที่ ๗๑ เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 45 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 69. การประดับเครี่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ การประดั บ เครื่ อ งหมายวิ ช าพิ เ ศษลู ก เสื อ วิ ส ามั ญ วิ ช าเดิ น ทางไกลและอยู่ ค่ า ยพั ก แรม วิชาการลูกเสือ วิชาผู้ฝึกสอน ประดับเหนือกระเป๋าเสื้อด้านขวา วิชาโครงการ วิชาบริการ และวิชายิงปืน ประดับเหนือกระเป๋าเสื้อด้านซ้าย สำหรับวิชาอื่น ๆ ยังไม่ได้ระบุไว้ในกฎกระทรวง ให้ประดับเหนือกระเป๋าเสื้อด้านซ้าย โดยอนุโลม รูปที่ ๗๒ ลูกเสือวิสามัญประดับเครื่องหมายวิชาพิเศษ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 46 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 70. เครื่องหมายวชิราวุธ ความหมาย เครื่องหมายวชิราวุธ หมายถึง เครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญ ที่ลูกเสือวิสามัญได้ตาม หลักสูตรตามเกณฑ์กำหนดไว้ ๕ วิชา เป็นเครื่องหมายรูปวชิราวุธในมหามงกุฎเปล่งรัศมีอยู่ในรูปไข่ ลักษณะ เครื่องหมายวชิราวุธ ทำด้วยผ้าสีขาบ รูปไข่ ยาวด้านละ ๔ เซนติเมตร กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ขลิบริมสีเหลือง มีรูปวชิราวุธในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี สีเหลือง รูปที่ ๗๓ เครื่องหมายวชิราวุธ เกณฑ์ที่จะได้รับเครื่องหมาย เครื่องหมายวชิราวุธจะได้รับ เมื่อต้องผ่านหลักสูตรเครื่องหมายวชิราวุธที่ประกอบด้วย ๑. ได้รับเครื่องหมายวิชาพิเศษลูกเสือวิสามัญอย่างน้อย ๕ วิชา ๒. ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ หรื อ ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ วิ ส ามั ญ รั บ รองว่ า เป็ น ผู้ ด ำเนิ น ชี วิ ต ตามแบบลู ก เสื อ และปฎิบัติตามคติพจน์ว่า “บริการ” โดยเคร่งครัด ๓. เลขาธิการคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ ผู้อำนวยการลูกเสือจังหวัด แล้วแต่กรณี เป็นผู้แต่งตั้งบุคคลที่มีคุณวุฒิเหมาะสมทำการสัมภาษณ์ เมื่อเห็นว่าเป็นผู้เหมาะสมก็รายงานไปตามลำดับ จนถึงคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ เพื่อขออนุมัติ การประดับเครื่องหมายวชิราวุธ ประดับที่อกเสื้อข้างขวาเหนือกระเป๋า ใช้ได้เฉพาะลูกเสือวิสามัญ ซึ่งสอบได้วิชาพิเศษตาม หลักสูตรที่มีเกณฑ์ที่กำหนดไว้ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 47 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 71. บรรณานุกรม คงศักดิ์ เจริญรักษ์และคณะ. การลูกเสือไทย พัฒนาการในยุค ๒๕๔๖-๒๕๔๘. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ), ๒๕๔๘. คณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ, สำนักงาน. (๒๕๓๓.) ข้อบังคับคณะลูกเสือแห่งชาติ ว่าด้วย การปกครอง หลั ก สู ต รและวิ ช าพิ เ ศษลู ก เสื อ สามั ญ (ฉบั บ ที่ ๑๓) พ.ศ. ๒๕๒๕. พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๓๓. ชมพันธุ์ กุญชร ณ อยุธยา. การพัฒนาหลักสูตร. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ข่าวทหารอากาศ, ๒๕๔๐. ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒. กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์ พับลิเคชั่น, ๒๕๔๖. รุจิร์ ภู่สาระ. การพัฒนาหลักสูตร : ตามแนวปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพฯ : บุ๊ค พอยท์, ๒๕๔๕. ลูกเสือแห่งชาติ, สำนักงาน. พระราชบัญญัติลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๕๑. กรุงเทพ : โรงพิมพ์ สก.สค. สมาคมสโมสรลูกเสืออากาศ. หนังสือ ๓๐ ปี ลูกเสืออากาศ ๒๕๐๘-๒๕๓๘ งานชุมนุมลูกเสือเหล่า อากาศ ครั้งที่ ๓, ๒๓-๒๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๘ ดอนเมือง กรุงเทพมหานคร. ๒๕๓๘. Beane, James A, Toepler, Jr. Conrad F. and Alessi, Jr. Samuel J. Curriculum Planning and Development. Massachusette : Allyn and Bacon, 1986. Oliva, Peter F. Developing The Curriculum 3rd ed. New York : Harper Collins Publishers, 1992. Saylor, J. Galen, Alexander, William M. and Lewis, Arthur J. Curriculum Planing for Better Teaching and Learning. New York : Holt Rinehart and Winston, 1981. Sowell, Evelys, J. Curriculum An Integrative Introduction. New Jersey : Prentice Hall, 1. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 48 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 72. งานชุมนุมลูกเสือ (Jamboree) ความหมาย งานชุมนุมลูกเสือ หมายถึง การจัดกิจกรรมในรูปแบบของการอยู่ค่ายพักแรมขนาดใหญ่เพื่อให้ ลูกเสือได้มีโอกาสมาใช้ชีวิตอยู่ร่วมกัน แลกเปลี่ยน เรียนรู้ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม และ ประสบการณ์ต่าง ๆ ตลอดจนการสร้างสัมพันธภาพระหว่างพี่น้องลูกเสือ โดยไม่มีการแบ่งแยกเชื้อชาติ ผิวพรรณ วรรณะ ลัทธิหรือศาสนาใด โดยมีกิจกรรมต่าง ๆ ที่หลากหลายรูปแบบ เป็นสื่อในการเชื่อม ต่อตามวัตถุประสงค์ของการจัดงานชุมนุมลูกเสือกำหนดในแต่ละครั้ง งานชุมนุมลูกเสือสำรอง เรียกว่า Pow Wow งานชุมนุมลูกเสือสามัญ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ เรียกว่า Jamboree งานชุมนุมลูกเสือวิสามัญ เรียกว่า Moot งานชุมนุมผู้บังคับบัญชาลูกเสือ เรียกว่า Indaba การชุมนุมลูกเสือทางสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์ (JOTA : Jamboree on the Air) การชุมนุมลูกเสือทางอินเทอร์เน็ต (JOTI : Jamboree on the Internet) Camporee ไม่เป็นที่นิยมใช้ เป็นการชุมนุมเล็ก ๆ ในระดับท้องถิ่น ความเป็นมา กิจการลูกเสือได้เริ่มต้นเมื่อ ลอร์ด เบเดน-โพเอลล์ (Lord Baden-Powell) นำเด็กไปอยู่ค่ายพักแรม ครั้งแรกที่เกาะบราวน์ซี ทางใต้ของชายฝั่งดอว์เซ็ท ใกล้ท่าเรือพูลล์ ในประเทศอังกฤษ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๕๐ (ค.ศ. ๑๙๐๗) จากนั้นได้มีการแพร่ขยายไปยังประเทศต่าง ๆ จนใน พ.ศ. ๒๔๕๒ (ค.ศ. ๑๙๐๙) ได้มีการมา รวมตัวกันเพื่อแข่งขันทักษะทางลูกเสือที่ คริสตัลพาเลซ (Crystal Palace) จากนั้น บี-พี ได้เตรียมการให้ลูก เสือแต่ละประเทศมาอยู่ค่ายพักแรมร่วมกันเพื่อฉลองครบรอบ ๑๐ ปี ของการอยู่ค่ายพักแรมครั้งแรก แต่ในช่วงนั้นอยู่ในระหว่างเกิดสงครามโลก ครั้งที่ ๑ (ในช่วง ค.ศ. ๑๙๑๔-๑๙๑๘) ไม่สามารถจัดได้ จนมา ถึง พ.ศ. ๒๔๖๓ (ค.ศ. ๑๙๒๐) จึงได้มีการจัดงานชุมนุมลูกเสือขึ้นเป็นครั้งแรกที่ โอลิมเปีย (Olympia) ใน กรุงลอนดอน โดยมีลูกเสือประมาณ ๘,๐๐๐ คน จาก ๓๔ ประเทศ มาเข้าร่วมกิจกรรมในครั้งนั้น และ ประเทศไทยได้ส่งผู้แทนลูกเสือไทย ๔ คน โดยเลือกจากนักเรียนกระทรวงธรรมการ ซึ่งกำลังศึกษาอยู่ใน ประเทศอังกฤษ คือ นายสวัสดิ์ สุมิตร นายศิริ หัพพานนท์ นายส่ง เทพาสิทธิ์ และนายศิริ แก้วโกเมน เข้าร่วมงานชุมนุมฯ ครั้งนี้ด้วย ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 49 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 73. ประเภทของงานชุมนุม การจัดงานชุมนุมลูกเสือในปัจจุบันมีการจัดอย่างแพร่หลายและแยกแยะไปหลายประการ เช่น แบ่ ง ตามประเภทลู ก เสื อ แบ่ ง ตามกิ จ กรรม หากพิ จ ารณาจากกลุ่ ม ของสมาชิ ก ที่ เข้ า ร่ ว มงานชุ ม นุ ม ฯ จะสามารถแบ่งประเภทของงานชุมนุมฯ ได้ดังนี้ คือ ๑. งานชุมนุมลูกเสือจังหวัด เป็นการจัดงานชุมนุมลูกเสือภายในจังหวัด ที่แต่ละจังหวัดจัดให้กับลูกเสือภายในจังหวัด นั้น ๆ ของตน ซึ่งอาจมีการแยกย่อยออกไปตามประเภทลูกเสือ เช่น งานชุมนุมลูกเสือสามัญจังหวัด งานชุมนุมลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่จังหวัด งานชุมนุมลูกเสือวิสามัญจังหวัด ๒. งานชุมนุมลูกเสือเขตพื้นที่ เป็ น การจั ด งานชุ ม นุ ม ลู ก เสื อ ภายในเขตพื้ น ที่ ที่ แ ต่ ล ะเขตพื้ น ที่ จั ด ให้ กั บ ลู ก เสื อ ภายใน เขตพื้นที่นั้น ๆ ซึ่งอาจมีการแยกย่อยออกไปตามประเภทลูกเสือ เช่น งานชุมนุมลูกเสือสามัญเขตพื้นที่ งานชุมนุมลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่เขตพื้นที่ งานชุมนุมลูกเสือวิสามัญเขตพื้นที่ ๓. งานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ (National Scout Jamboree) เป็นการจัดงานชุมนุมลูกเสือ ที่แต่ละประเทศจัดให้กับลูกเสือภายในประเทศของตนซึ่งอาจ มีการแยกย่อยออกไปตามประเภทลูกเสืออีก เช่น งานชุมนุมลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่แห่งชาติ งานชุมนุมลูกเสือ วิสามัญแห่งชาติ ผู้เข้าร่วมงานชุมนุมฯ นอกจากจะเป็นลูกเสือในประเทศแล้วส่วนใหญ่จะเชิญชวนลูกเสือ จากประเทศเพื่อนบ้านมาร่วมกิจกรรมด้วย สำหรับประเทศไทยเริ่มมีงานชุมนุมฯ ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๐ (ค.ศ. ๑๙๒๗) จนถึง พ.ศ. ๒๕๕๔ (ค.ศ. ๒๐๑๑) จัดมาแล้ว ๑๘ ครั้ง ดังนี้ คือ ครั้งที่ ๑ พ.ศ. ๒๔๗๐ ครั้งที่ ๒ พ.ศ. ๒๔๗๓ ครั้งที่ ๓ พ.ศ. ๒๔๙๗ ครั้งที่ ๔ พ.ศ. ๒๕๐๔ ครั้งที่ ๕ พ.ศ. ๒๕๐๘ ครั้งที่ ๖ พ.ศ. ๒๕๑๒ ครั้งที่ ๗ พ.ศ. ๒๕๑๔ ครั้งที่ ๘ พ.ศ. ๒๕๑๖ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 50 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 74. ครั้งที่ ๙ พ.ศ.๒๕๒๐ ครั้งที่ ๑๐ พ.ศ. ๒๕๒๔ ครั้งที่ ๑๑ พ.ศ. ๒๕๒๗ ครั้งที่ ๑๒ พ.ศ. ๒๕๓๐ ครั้งที่ ๑๓ พ.ศ. ๒๕๓๔ ครั้งที่ ๑๔ พ.ศ. ๒๕๓๗ ครั้งที่ ๑๕ พ.ศ. ๒๕๔๐ ครั้งที่ ๑๖ พ.ศ. ๒๕๔๕ ครั้งที่ ๑๗ พ.ศ. ๒๕๔๙ ครั้งที่ ๑๘ พ.ศ. ๒๕๕๒ รูปที่ ๗๔ ตราสัญลักษณ์งานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่ ๑ ถึง ครั้งที่ ๑๘ ๔. งานชุมนุมลูกเสือภาคพื้น (Regional Scout Jamboree) เป็นการจัดงานชุมนุมลูกเสือ ที่สำนักงานลูกเสือภาคพื้นเป็นเจ้าภาพร่วมกับประเทศใน ภาคพื้นจัดให้กับลูกเสือภายในภาคพื้น ซึ่งอาจแยกประเภทการจัดงานชุมนุมฯ ออกไปตามประเภทลูกเสือสามัญ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ และลูกเสือวิสามัญ โดยผู้เข้าร่วมงานชุมนุมฯ นอกจากจะเป็นลูกเสือในภาคพื้นแล้ว ส่วนใหญ่จะเชิญชวนลูกเสือจากภาคพื้นอื่นมาร่วมกิจกรรมด้วย สำหรับงานชุมนุมลูกเสือประเภทนี้ ใน ภาคพื้นเอเชีย-แปซิฟิกที่ประเทศไทยเป็นสมาชิกอยู่เรียกว่า “งานชุมนุมลูกเสือภาคพื้นเอเชีย-แปซิฟิก” (Asia-Pacific Regional Scout Jamboree) โดยได้มีการจัดมาแล้วจนถึง พ.ศ. ๒๕๕๔ (ค.ศ. ๒๐๑๑) จำนวน ๒๗ ครั้ง ๕. งานชุมนุมลูกเสือโลก (World Scout Jamboree) เป็นการจัดงานชุมนุมลูกเสือ ที่สำนักงานลูกเสือโลกเป็นเจ้าภาพร่วมกับประเทศใดประเทศหนึ่ง จัดให้กับลูกเสือจากประเทศสมาชิกทั่วโลก ซึ่งแยกประเภทการจัดงานชุมนุมฯ ออกเป็น ๒ ประเภท ใหญ่ ๆ คือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 51 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 75. ๕.๑ งานชุม นุ ม ลู ก เสื อ โลก (World Scout Jamboree) เป็ น งานชุ ม นุ ม สำหรั บ ลูกเสือสามัญและลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ อายุระหว่าง ๑๔-๑๗ ปี โดยปกติจะมีกำหนดจัด ทุก ๔ ปี เริ่ม ครั้งแรกเมื่อพ.ศ. ๒๔๖๓ (ค.ศ. ๑๙๒๐) จนถึง พ.ศ. ๒๕๕๔ (ค.ศ. ๒๐๑๑) จัดมาแล้ว ๒๒ ครั้ง ดังนี้ ครั้งที่ ๑ พ.ศ. ๒๔๖๓ (ค.ศ. ๑๙๒๐) ครั้งที่ ๒ พ.ศ. ๒๔๖๗ (ค.ศ. ๑๙๒๔) ครั้งที่ ๓ พ.ศ. ๒๔๗๒ (ค.ศ. ๑๙๒๙) ที่ Olympia, United Kingdom ที่ Copenhagen, Denmark ที่ Arrowe Park,United Kingdom ครั้งที่ ๔ พ.ศ. ๒๔๗๖ (ค.ศ. ๑๙๓๓) ครั้งที่ ๕ พ.ศ. ๒๔๘๐ (ค.ศ. ๑๙๓๗) ครั้งที่ ๖ พ.ศ. ๒๔๙๐ (ค.ศ. ๑๙๔๗) ที่ Gödöllö, Hungary ที่ Muj Vogelenzang, Netherlands ที่ Moisson, France ครั้งที่ ๗ พ.ศ. ๒๔๙๔ (ค.ศ. ๑๙๕๑) ครั้งที่ ๘ พ.ศ. ๒๔๙๙ (ค.ศ. ๑๙๕๕) ครั้งที่ ๙ พ.ศ. ๒๕๐๑ (ค.ศ. ๑๙๕๗) ที่ Bad Ischl, Austria ที่ Niagara-on-the-Lake, Canada ที่ Sutton Park, United Kingdom ครั้งที่ ๑๐ พ.ศ. ๒๕๐๓ (ค.ศ. ๑๙๕๙) ครั้งที่ ๑๑ พ.ศ. ๒๕๐๗ (ค.ศ. ๑๙๖๓) ครั้งที่ ๑๒ พ.ศ. ๒๕๑๑ (ค.ศ. ๑๙๖๗) ที่ Los Baños, Laguna, Philippines ที่ Marathon, Greece ที่ Farragut State Park (Idaho), United States ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 52 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 76. ครั้งที่ ๑๓ พ.ศ.๒๕๑๔ (ค.ศ. ๑๙๗๑) ครั้งที่ ๑๔ พ.ศ. ๒๕๑๘ (ค.ศ. ๑๙๗๕) พ.ศ. ๒๕๒๒ (ค.ศ. ๑๙๗๙) ที่ Fujinomiya, Japan ที่ Lillehammer, Norway เดิมกำหนดจัด ที่ Nishapur, Iran แต่ได้ยกเลิกไปเนื่องจากมีเหตุการณ์ ไม่สงบในประเทศ ครั้งที่ ๑๕ พ.ศ. ๒๕๒๖ (ค.ศ. ๑๙๘๓) ครั้งที่ ๑๖ พ.ศ. ๒๕๓๐ (ค.ศ. ๑๙๘๗) ครั้งที่ ๑๗ พ.ศ. ๒๕๓๔ (ค.ศ. ๑๙๙๑) Calgary, Canada Sydney, Australia Soraksan, South Korea ครั้งที่ ๑๘ พ.ศ. ๒๕๓๘ (ค.ศ. ๑๙๙๕) ครั้งที่ ๑๙ พ.ศ. ๒๕๔๑-๔๒ ครั้งที่ ๒๐ พ.ศ. ๒๕๔๕-๔๖ ที่ Dronten, Netherlands (ค.ศ. ๑๙๙๘-๙๙) ที่ Picarquín, Chile (ค.ศ. ๒๐๐๒-๓) ที่ Sattahip, Chonburi, Thailand ครั้งที่ ๒๑ พ.ศ. ๒๕๕๐ (ค.ศ. ๒๐๐๗) ครั้งที่ ๒๒ พ.ศ. ๒๕๕๔ (ค.ศ. ๒๐๑๑) ที่ Hyland Park , Chelmsford, ที่ Rinkaby, Kristianstad, United Kingdom Sweden รูปที่ ๗๕ ตราสัญลักษณ์งานชุมนุมลูกเสือโลก ครั้งที่ ๑ ถึง ครั้งที่ ๒๒ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 53 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 77. ๕.๒ งานชุมนุมลูกเสือวิสามัญโลก (WorldScout Moot) เป็นงานชุมนุมสำหรับ ลูกเสือวิสามัญ อายุระหว่าง ๑๗-๒๓ ปี โดยปกติจะมีกำหนดจัดทุก ๔ ปี เริ่มครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๔ (ค.ศ. ๑๙๓๑) จนถึง พ.ศ. ๒๕๕๓ (ค.ศ. ๒๐๑๐) จัดมาแล้ว ๑๓ ครั้ง ดังนี้ ครั้งที่ ๑ พ.ศ. ๒๔๗๔ (ค.ศ. ๑๙๓๑) ครั้งที่ ๒ พ.ศ. ๒๔๗๘ (ค.ศ. ๑๙๓๕) ครั้งที่ ๓ พ.ศ. ๒๔๘๒ (ค.ศ. ๑๙๓๙) ที่ Kandersteg, Switzerland ที่ Ingaro, Sweden ที่ Monzie, Scotland ครั้งที่ ๔ พ.ศ. ๒๔๙๒ (ค.ศ. ๑๙๔๙) ครั้งที่ ๕ พ.ศ. ๒๔๙๖ (ค.ศ. ๑๙๕๓) ครั้งที่ ๖ พ.ศ. ๒๕๐๐ (ค.ศ. ๑๙๕๗) ที่ Skjak, Norway ที่ Kandersteg, Switzerland ที่ Sutton Coldfield, United Kingdom ครั้งที่ ๗ พ.ศ. ๒๕๐๔ (ค.ศ. ๑๙๖๑) ครั้งที่ ๘ พ.ศ. ๒๕๓๓ (ค.ศ. ๑๙๙๐) ครั้งที่ ๙ พ.ศ. ๒๕๓๕ (ค.ศ. ๑๙๙๒) ที่ Melbourne, Australia ที่ Melbourne, Australia ที่ Kandersteg, Switzerland ครั้งที่ ๑๐ พ.ศ. ๒๕๓๙ (ค.ศ. ๑๙๙๖) ครั้งที่ ๑๑ พ.ศ. ๒๕๔๓ (ค.ศ. ๒๐๐๐) ครั้งที่ ๑๒ พ.ศ. ๒๕๔๗ (ค.ศ. ๒๐๐๔) ที่ Ransberg, Sweden ที่ Mexico ที่ Hualien, Taiwan ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 54 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 78. ครั้งที่ ๑๓ พ.ศ.๒๕๕๓ (ค.ศ. ๒๐๑๐) ที่ Rowallan Camp, Kenya รูปที่ ๗๖ ตราสัญลักษณ์งานชุมนุมลูกเสือวิสามัญโลก ครั้งที่ ๑ ถึง ครั้งที่ ๑๓ ๖. งานชุมนุมผู้บังคับบัญชาลูกเสือ (INDABA) อิ น ดาบา (INDABA) เป็ น ภาษาพื้ น เมื อ งของชนเผ่ า ซู ลู ในแอฟริ ก า มี ค วามหมายว่ า การพบปะและการชุมนุมกัน เพื่อปรึกษาหารือในเรื่องที่สำคัญ ระหว่างหัวหน้าเผ่าทั้งหลายของพวกซูลู ภายหลังที่ลอร์ด เบเดน-โพเอลล์ ได้ให้กำเนิดกิจการลูกเสือขึ้นที่ประเทศอังกฤษ ในพ.ศ. ๒๔๕๐ (ค.ศ. ๑๙๐๗) คณะลูกเสือของประเทศในเขตแอฟริกาได้นำคำ “อินดาบา” มาใช้ เ ป็ น ครั้ ง แรกในวงการลู ก เสื อ โดยมี ค วามหมายว่ า “การประชุ ม สำหรั บ ผู้ บั ง คั บ บั ญ ชาลู ก เสื อ ” (The Conference for Scout Leaders) ในพ.ศ. ๒๔๙๕ (ค.ศ. ๑๙๕๒) คำว่า “อินดาบา” กลายเป็นคำสากลในวงการลูกเสือ มีความหมายว่า “การอยู่ค่ายพักแรมของบรรดาผู้บังคับบัญชาลูกเสือ” (Scout Leaders Camp) โดย คณะลูกเสืออังกฤษได้จัดให้มีการชุมนุมผู้บังคับบัญชาลูกเสือแบบอยู่ค่ายพักแรม เป็นครั้งแรกของโลก ที่กิลเวลล์ปาร์ค ประเทศอังกฤษ (1st World Indaba) เมื่อพ.ศ. ๒๕๐๐ (ค.ศ. ๑๙๕๗) ตั้งแต่นั้นมาจนถึง ปัจจุบัน การจัด “อินดาบา” ไม่ได้จัดกันเป็นทางการและจัดกันไม่กี่ครั้ง โดยมักจัดให้มีขึ้นในระหว่าง งานชุมนุมลูกเสือ โดยเลือกช่วงเวลาและจังหวะที่เหมาะสมในวันใดวันหนึ่งระหว่างงานชุมนุมลูกเสือ เพื่อให้ ผู้บังคับบัญชาลูกเสือทุกประเภทได้มีโอกาสพบปะสังสรรค์ สร้างความคุ้นเคย แลกเปลี่ยนความรู้ ความคิดเห็น ในการดำเนินงานลูกเสือซึ่งกันและกัน 1st World Indaba 2nd World Indaba 3rd World Indaba ที่ Gilwell Park, UK ที่ Sutton Coldfield, UK ที่ Ommen, Netherlands รูปที่ ๗๗ ตราสัญลักษณ์งานชุมนุมผู้บังคับบัญชาลูกเสือโลก ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 55 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 79. สำหรับลูกเสือไทยได้เคยจัด “อินดาบา” ที่ค่ายลูกเสือวชิราวุธอำเภอศรีราชา จังหวัด ชลบุรี มาแล้ว ๓ ครั้ง คือ ครั้งที่ ๑ ระหว่างวันที่ ๑๙-๒๒ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๕ ฉลอง ๗๕ ปี ลูกเสือโลกและฉลอง ๒๐๐ ปี กรุงรัตนโกสินทร์ ครั้งที่ ๒ ระหว่างวันที่ ๒๖-๒๙ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๔ ฉลอง ๘๐ ปี การลูกเสือไทย ครั้งที่ ๓ ระหว่างวันที่ ๒๐-๒๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถทรงเจริญพระชนมายุ ๗๒ พรรษา ครั้งที่ ๑ ณ ค่ายลูกเสือวชิราวุธ ครั้งที่ ๒ ณ ค่ายลูกเสือวชิราวุธ ครั้งที่ ๓ ณ ค่ายลูกเสือวชิราวุธ รูปที่ ๗๘ ตราสัญลักษณ์งานชุมนุมผู้บังคับบัญชาลูกเสือ ณ ประเทศไทย ๗. การชุมนุมลูกเสือทางสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์ (JOTA : Jamboree on the Air) และ การชุมนุมลูกเสือทางอินเทอร์เน็ต (JOTI : Jamboree on the Internet) การชุมนุมลูกเสือทางสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์ และทางอินเทอร์เน็ต คือ กิจกรรมที่เปิดโอกาส ให้ลูกเสือได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็น แนวคิด ประสบการณ์ ผ่านทางระบบวิทยุสมัครเล่น และทางอินเทอร์เน็ต การชุมนุมลูกเสือทางสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์ (Jamboree on the Air) มีชื่อเรียกย่อ ๆ คือ JOTA ได้เริ่มต้น ครั้งแรก เมื่อพ.ศ. ๒๕๐๑ (ค.ศ. ๑๙๕๘) ส่วนการชุมนุมลูกเสือทางอินเทอร์เน็ต (Jamboree on the Internet) ซึ่งมีชื่อเรียกย่อ ๆ ว่า JOTI เริ่มต้นครั้งแรก เมื่อพ.ศ. ๒๕๔๐ (ค.ศ. ๑๙๙๗) ในทุกปีการชุมนุม ลูกเสือทางสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์ (Jamboree on the Air) และการชุมนุมลูกเสือทางอินเทอร์เน็ต (Jamboree on the Internet) จะดำเนินไปเป็นเวลา ๔๘ ชั่วโมงเต็ม ในสัปดาห์ที่ ๓ ของเดือนตุลาคม โดยเริ่มวันเสาร์ ตั้งแต่เวลา ๐๐.๐๐ น. ตามเวลาท้องถิ่น ไปจนถึงวันอาทิตย์ เวลา ๒๔.๐๐ น. ตามเวลา ท้องถิ่น ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 56 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 80. รูปที่ ๗๙ ตราสัญลักษณ์Jamboree on the Air รูปที่ ๘๐ ตราสัญลักษณ์ Jamboree on the Internet รูปที่ ๘๑ ภายหลังได้นำสัญลักษณ์งาน Jamboree on the Air และ Jamboree on the Internet มารวมกัน ๘. งานชุมนุมลูกเสือที่จัดเพื่อเฉลิมฉลองหรือกิจกรรมพิเศษอื่น ๆ การชุมนุมลูกเสือที่จัดเพื่อเป็นการเฉลิมฉลองหรือเนื่องในโอกาสพิเศษต่าง ๆ นั้น ได้มี การปฏิบัติกันมาโดยตลอด เนื่องจากได้ตระหนักถึงความสำคัญในการจัดให้ลูกเสือ และผู้บังคับบัญชา ลูกเสือได้มาร่วมชุมนุมฯ เพื่อแสดงออกซึ่งความจงรักภักดี เพื่อสร้างความสามัคคีในหมู่ลูกเสือ เพื่อสร้าง ความสั ม พั น ธ์ อั น ดีกับเครือข่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศ เช่น โครงการรวมพลังสามัคคี ร้อยปี ลูกเสือไทย เทิดไท้องค์ราชัน เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองครบรอบ ๑๐๐ ปี การลูกเสือไทย งานชุมนุมลูกเสือ ๔ ภาค ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 57 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 81. คุณประโยชน์ของงานชุมนุมลูกเสือ ๑. ส่งเสริมการประสานงาน ความสามัคคี ความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของเยาวชนในองค์การ ลูกเสือ ให้สอดคล้องกับอุดมการณ์และหลักการของลูกเสือ ๒. ส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดความเชื่อถือ ศรัทธาในคุณค่าของกิจการลูกเสือ ๓. ส่งเสริมและพัฒนาการสร้างความเข้มแข็ง และความร่วมมือกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐ และภาคเอกชน ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ๔. พัฒนาและสนับสนุนการสร้างความสัมพันธ์ การแลกเปลี่ยนความร่วมมือกันระหว่างลูกเสือ กับลูกเสือ ลูกเสือกับผู้บังคับบัญชาลูกเสือ และลูกเสือกับประชาชนทั่วไป โดยใช้กระบวนการของลูกเสือ อย่างต่อเนื่อง ๕. เพื่ อ ส่ ง เสริ ม และพั ฒ นาทั ก ษะการดำรงชี วิ ต ทั ก ษะทางวั ฒ นธรรมและสั ง คม ทั ก ษะ การบำเพ็ญประโยชน์ต่อผู้อื่นและประเทศชาติ ๖. เพื่อปลูกฝังจิตสำนึกความรับผิดชอบในการสร้างสันติสุขในสังคม ประเทศชาติและโลก ๗. เพื่อสร้างเสริมประสบการณ์ ความรู้ ความเข้าใจ และทักษะทางการลูกเสือให้มีมาตรฐาน ในระดับสากล ๘. เพื่ อ ใช้ เ ป็ น สนามทดสอบวิ ช าความรู้ และทั ก ษะทางการลู ก เสื อ ที่ ไ ด้ เรี ย นรู้ ม ารวมถึ ง ประสบการณ์ต่าง ๆ ที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 58 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 82. เนตรนารี ความหมาย เนตรนารี หมายถึง ลูกเสือหญิง บี-พี ไม่เรียกลูกเสือหญิงว่า Girl Scout แต่เรียกว่า Girl Guide แทน เพื่อเอาใจพ่อแม่เด็กผู้หญิงในสมัยนั้น ที่ยังไม่ยอมให้เด็กผู้หญิงมีพฤติกรรมแบบเด็กชาย แต่กิจกรรม ของเนตรนารีมิได้แตกต่างจากลูกเสือชายแต่อย่างใด รูปที่ ๘๒ พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิริวัณณวรีนารีรัตน์ ทรงฉลองพระองค์เครื่องแบบเนตรนารีสามัญรุ่นใหญ่ ความเป็นมา ในพ.ศ. ๒๔๕๒ (ค.ศ. ๑๙๐๙) เพียง ๒ ปี หลังจากการก่อกำเนิดลูกเสือ ได้มีการจัดงานชุมนุม ลูกเสือที่ คริสตัล พาเลซ (Crystal Palace Rally) ในกรุงลอนดอน มีลูกเสือเข้าร่วมงานชุมนุมฯ ประมาณ ๑๑,๐๐๐ คน การชุมนุมฯ ประสบความสำเร็จอย่างสูง King Edward VII กษัตริย์อังกฤษ ได้ทรงส่งโทรเลข แสดงความยินดีกับ บี-พี ในระหว่างงานชุมนุม บี-พี ได้พบว่าเด็กหญิงกลุ่มหนึ่งแต่งกายแบบลูกเสือ เข้าร่วม ในงานชุมนุมฯ ด้วย การที่มี “ลูกเสือหญิง” (Girl Scouts) ร่วมอยู่ในงานชุมนุมฯ สร้างความประหลาดใจ ไม่คาดคิดมาก่อนให้กับ บี-พี และสังคมอังกฤษ เพราะเด็กผู้หญิงในสมัยนั้น จะต้องประพฤติปฏิบัติตัวแบบ กุลสตรีที่ดีงามเท่านั้น ไม่ควรที่จะมาเข้าค่ายพักแรมแบบเด็กผู้ชาย แสดงว่าเด็กหญิงกลุ่มนี้มีความมุ่งมั่น ที่จะเป็นลูกเสืออย่างแน่วแน่ โดยไม่เกรงกลัวข้อทัดทานใด ๆ จากพ่อแม่และสังคม บี-พี จึงตกลงใจที่จะให้มี ลูกเสือหญิงได้ตามคำเรียกร้อง และได้ขอร้องให้น้องสาวคนเดียว ชื่อ แอกเนส เบเดน-โพเอลล์ (Agnes Baden- ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 59 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 83. Powell) เป็นผู้ดูแลรับผิดชอบกิจการลูกเสือหญิง โดยในพ.ศ.๒๔๕๓ แอกเนส เบเดน-โพเอลล์ ได้จัดตั้ง “สมาคมเนตรนารี” (Girl Guides Association) ขึ้น มีสมาชิกเริ่มต้นกว่า ๖,๐๐๐ คน การที่ต้องจัดตั้ง สมาคมเนตรนารีแยกต่างหากจากลูกเสือชาย เนื่องจากว่าในสมัยนั้น พ่อแม่ยังยอมรับไม่ได้ที่จะให้ลูกสาว ทำกิจกรรมร่วมกับเด็กผู้ชาย ในปัจจุบันถึงแม้การทำกิจกรรมร่วมระหว่างเด็กหญิงและชาย จะเป็นที่ยอมรับ กันทั่วไป แต่องค์กรทั้งสองก็ยังคงแยกกันอยู่เหมือนเดิม ในระหว่างสงครามโลก ครั้งที่ ๑ พ.ศ. ๒๔๕๗-๒๔๖๑ เนตรนารีและลูกเสือได้ปฏิบัติหน้าที ่ ช่วยเหลือสังคม ประเทศชาติอย่างมาก บี-พี จึงพิจารณาเห็นว่าควรจะมีการบริหารจัดการกิจการเนตรนารี เสียใหม่ จึงเขียนหนังสือ “คู่มือเนตรนารี” (Girl Guiding) ขึ้นในพ.ศ. ๒๔๖๑ และได้มอบหมายให้ ภรรยาสาว โอเลฟ เบเดน-โพเอลล์ (ขณะนั้นอายุเพียง ๒๙ ปี) รับหน้าที่ดูแลกิจการเนตรนารีแทนน้องสาว ซึ่ ง โอเลฟ เบเดน-โพเอลล์ ก็ รั บ ด้ ว ยความยิ น ดี และรั บ ตำแหน่ ง ประมุ ข เนตรนารี (Chief Guide) พ.ศ. ๒๔๖๑ นั่นเอง ซึ่งตำแหน่งนี้ได้เปลี่ยนเป็น “ประมุขเนตรนารีโลก” (World Chief Guide) ใน พ.ศ. ๒๔๗๓ และดำรงตำแหน่งนี้จนวันสุดท้ายของชีวิต ในพ.ศ. ๒๕๒๐ (ค.ศ. ๑๙๗๗) กิจการเนตรนารีภายใต้การนำของ โอเลฟ เบเดน-โพเอลล์ เจริญรุ่งเรืองขึ้นอย่างมาก และ รวดเร็วก่อนที่จะเสียชีวิต สมาชิกเนตรนารีทั่วโลกมีมากกว่า ๖.๕๐ ล้านคน สำหรับในประเทศไทย ได้มีผู้นำเอาคำว่า Girl Guide ไปจดทะเบียนสำหรับใช้เรียก “ผู้บำเพ็ญ ประโยชน์” ก่อนแล้ว ทางลูกเสือจึงใช้คำว่า “เนตรนารี” แทนตามที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า เจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดำริตั้งแต่ต้น รูปที่ ๘๓ โอเลฟ เบเดน-โพเอลล์ รูปที่ ๘๔ แอกเนส เบเดน-โพเอลล์ ประวัติความเป็นมาของเนตรนารีไทย เมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตั้งกองเสือป่าขึ้นแล้ว ในปีเดียวกันนั้นเอง พระองค์ท่านก็ได้ทรงคิดถึงเยาวชนของชาติโดยทันที จึงได้ทรงจัดตั้งกองลูกเสือขึ้นเพื่ออบรมจิตใจเด็กชาย แต่เยาว์ให้มีความกล้าหาญ อดทน เข้มแข็ง สมชาย รู้จักบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นและแก่ส่วนรวม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 60 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 84. กิจการลูกเสือได้แพร่หลายไปทั่วประเทศก่อนพระราชบัญญัติประถมศึกษาถึง ๑๐ ปีจึงนับได้ว่าการลูกเสือ เป็นอุปกรณ์การศึกษาที่ดีเลิศ นอกจากที่ทรงพระมหากรุณาแก่ชายไทยแล้ว ยังทรงพระราชคำนึงว่า สตรีและเด็กหญิง ก็อาจเป็นกำลังของชาติได้ จึงทรงตั้งกลุ่มสตรีขึ้นเรียกว่า “สมาชิกแม่เสือ” โดยรับสมัคร สตรีที่ส่วนมากเป็นภริยาและบุตรของเสือป่า สมาชิกแม่เสือมีหน้าที่จัดหาเสบียง และเวชภัณฑ์ส่งให้ กองเสือป่าและต้องช่วยชำระค่าบำรุงสโมสรด้วย ผู้ใหญ่เสียค่าบำรุงปีละ ๒ บาท เด็กเสีย ปีละ ๕๐ สตางค์ สมาชิกแม่เสือมีสิทธิประดับเข็มเครื่องหมายเป็นรูปหน้าเสือทำด้วยเงิน เชิญพระปรมาภิไธย ย่อว่า ว.ป.ร. ทองอุณาโลม มีโบว์ดำเป็นรูปดอกจันทร์สอดใต้เข็ม เครื่องหมายติดไว้ที่อกเสื้อ ในขณะนั้นสมาชิกแม่เสือ ไม่มีเครื่องแบบและไม่มีระเบียบข้อบังคับ ส่วนเด็กหญิงนั้น พระองค์ได้มีพระราชดำริที่จะตั้งขึ้นเป็นกองลูกเสือหญิง และได้ทรงคิดนาม พระราชทานไว้ว่า “เนตรนารี” ด้วยทรงเห็นว่าเด็กผู้หญิงย่อมมีความสำคัญแก่ครอบครัว ถ้าได้รับการฝึก อบรมตามวิธีการของลูกเสือก็จะเป็นประโยชน์แก่ประเทศชาติได้เป็นอย่างมาก จึงทรงร่างข้อบังคับลักษณะ ปกครองคณะเนตรนารีมากล่าวไว้ดังนี้ “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชทานปรารถนาว่า ได้ทรง จัดตั้งกองลูกเสือขึ้นเพื่อบำรุงเด็กชายให้ได้รับการฝึกฝนในทางที่จะเป็นผู้มีลักษณะสมกับที่เป็นพลเมือง อั น พึ ง ปรารถนา มีพระราชประสงค์ที่จะทำนุบำรุงเด็กหญิงด้วย เพราะเด็กหญิงเป็นผู้มีความเป็นอยู่ ของชาติต้องอาศัยนับจำเดิมแต่ปฐมวัยมา คือ เด็กหญิงเป็นผู้ที่นำทางพี่น้อง แม้ที่สุดบางทีก็ถึงนำทาง บิดา มารดาด้วย เมื่อเติบโตเป็นพลเมืองในสมัยข้างหน้าไปตามที่ได้รับการอบรมได้ จึงมีพระราชดำริว่า ถึงเวลาที่ควรจะฝึกหัดให้หญิงเป็นผู้นำทางไปที่ชอบ คือ ฝึกฝนให้เด็กหญิงเหมาะที่จะเป็นพลเมืองดีใน ภายหน้าด้วยการอบรมนิสัยฝึกหัดให้รู้จักสังเกต รู้จักอยู่ในถ้อยคำของผู้ใหญ่ตลอดจนอยู่ในพระราชกำหนด กฎหมาย มีความจงรักภักดีต่อผู้ใหญ่ของตน ตลอดจน ชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ มีความเอื้อเฟื้อ เผื่อแผ่ต่อผู้อื่น ทำประโยชน์แก่มหาชนและในกิจการที่จะเป็นประโยชน์แก่ตนที่ฝึกหัดร่างกายให้เจริญเต็มที่ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราข้อบังคับลักษณะปกครองคณะเนตรนารี ขึ้นไว้” ในครั้งนั้นโรงเรียนสตรีที่สำคัญ เช่น โรงเรียนกุลสตรีวังหลัง ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนเป็นโรงเรียนวัฒนา วิทยาลัย ก็ได้สนองพระราชดำริโดยจัดตั้งกองเนตรนารีซึ่งเป็นโรงเรียนแรกเมื่อพ.ศ. ๒๔๕๗ ในพ.ศ. ๒๔๙๖ เมื่อกิจการลูกเสือได้ฟื้นฟูขึ้น เรือเอกหลวงชัชวาลชลธี หัวหน้ากองลูกเสือ กรมพลศึกษา จึงได้นำร่างข้อบังคับลักษณะปกครองคณะเนตรนารีของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า เจ้าอยู่หัว มาขอให้ท่านผู้หญิงดุษฎี มาลากุล ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งเป็นกรรมการสภาวัฒนธรรมแห่งชาติ และอุปนายกสโมสรวัฒนธรรมหญิง เมื่อพ.ศ. ๒๔๙๗ รื้อฟื้นกิจการเนตรนารี ขึ้นใหม่ ครั้นถึงพ.ศ. ๒๕๐๒ สมาคมสตรีอาสาสมัครแห่งประเทศไทย ได้จัดตั้งคณะเนตรนารีขึ้นโดย มอบให้อาจารย์สุดสวาท วัชรเกียรติ เป็นประธานฝ่ายฝึกที่บริเวณโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา สมาคมสตรี อาสาสมัครแห่งประเทศไทยได้วางโครงการอบรมเยาวนารีโดยใช้หลักการเนตรนารีของพระบาทสมเด็จ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นบรรทัดฐาน จึงได้ก่อตั้งสโมสรเนตรนารีขึ้น ตั้งแต่พ.ศ. ๒๕๐๒ ได้ขนานนาม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 61 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 85. ว่า “สโมสรเนตรนารีเพชราวุธ” สำนักงานตั้งอยู่ที่โรงเรียนอนุบาลปฐมวัยใกล้อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ พญาไท นายกสโมสรคนแรก คือ นางสว่าง นิ่มสมบุญ คณะกรรมการสมาคมสตรีอาสาสมัครแห่งประเทศไทย ได้กราบทูลเชิญ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี เป็นองค์อุปถัมภ์ของคณะเนตรนารีซึ่งก็ทรงพระกรุณารับไว้ กิ จ การเนตรนารี มี ค วามเจริ ญ ก้ า วหน้ า ยิ่ ง ขึ้ น ทั้ ง นี้ เ พราะรั ฐ บาลได้ เ ล็ ง เห็ น ว่ า เด็ ก หญิ ง ก็ ม ี ความสามารถเท่าเทียมกับเด็กผู้ชาย ซึ่งอาจจะทำประโยชน์แก่ประเทศชาติได้เช่นกัน ฉะนั้น ในพ.ศ. ๒๕๑๘ ซึ่งเป็นปีสตรีสากล คณะกรรมการสโมสรเนตรนารีเพชราวุธ จึงได้นำเรื่องเสนอคณะกรรมการบริหาร ลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ขอให้ รั บ รองกิ จ การเนตรนารี เ ป็ น ส่ ว นหนึ่ ง ของคณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ที่ ป ระชุ ม คณะกรรมการบริหารฯ ได้มีมติให้รับกิจการเนตรนารีไว้เป็นงานหน่วยหนึ่ง ในคณะลูกเสือแห่งชาติเมื่อวันที่ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๑๘ ดังนั้นในการประชุมสภาลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่ ๑๐ ที่หอประชุมคุรุสภา เมื่อวันที่ ๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๙ กิ จ การเนตรนารี ก็ ไ ด้ รั บ รองจากที่ ป ระชุ ม ใหญ่ ใ ห้ เ ป็ น งานหน่ ว ยหนึ่ ง ของ คณะลูกเสือแห่งชาติเป็นทางการและในปีการศึกษา ๒๕๒๐ กระทรวงศึกษาธิการ ได้ประกาศรับวิชาพิเศษ เช่นเดียวกับวิชาพิเศษลูกเสือและอนุกาชาด รูปที่ ๘๕ เครื่องหมายเนตรนารีสามัญ และเนตรนารีสามัญรุ่นใหญ่ คุณประโยชน์ของเนตรนารี ๑. เพื่อเปิดโอกาสให้เยาวชนที่เป็นหญิงได้มีโอกาสทำกิจกรรมที่มีคุณลักษณะ และแนวทาง ปฏิบัติคล้าย ๆ กับกิจกรรมลูกเสือ ๒. เพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกให้กับเยาวชนที่เป็นหญิง มีความมั่นใจ และเชื่อมั่นในการประพฤติ ปฏิบัติตนเป็นคนดี และมีส่วนช่วยเหลือสังคม ๓. เพื่อสร้างความสามัคคี การเสียสละ การดูแลซึ่งกันและกันในหมู่ของเนตรนารี ๔. เพื่อร่วมกันทำกิจกรรมต่าง ๆ ที่มีประโยชน์ต่อตนเอง ครอบครัว ชุมชน สิ่งแวดล้อม และประเทศชาติ ๕. เพื่อส่งเสริมความเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี รู้จักสร้างแนวคิด ตลอดจนวิธีปฏิบัติที่ก่อให้เกิด ประโยชน์ต่อส่วนรวม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 62 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 86. บรรณานุกรม สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกและกรุงเทพมหานคร. หนังสือที่ระลึก งานชุมนุมลูกเสือ เนตรนารีวิสามัญ ครั้งที่ ๑ ระหว่างวันที่ ๒๙ มีนาคม-๒ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๗ ณ ค่ายลูกเสือวชิราวุธ จังหวัดชลบุรี. แหล่งที่มา : www.GotoKnow.org. สืบค้นวันที่ ๑๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๔. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 63 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 87. พิธีการชักธงเขียวใหญ่ ความหมาย พิธีการชักธงเขียวใหญ่ หมายถึง พิธีการชักธงสีเขียวในระหว่างการอยู่ค่ายพักแรม/การฝึกอบรม เพื่อบ่งชี้ถึงความสำเร็จในการอยู่ค่ายพักแรม/ฝึกอบรมแต่ละครั้งว่าได้ปฏิบัติตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ ทั้งการเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ และการประพฤติปฏิบัติตนของลูกเสือ จนได้รับรางวัลธงเขียวเล็ก และเมื่อได้ ธงเขียวเล็กครบทุกหมู่ ก็หมายความว่าค่ายพักแรมแห่งนี้ได้มาตรฐานการอยู่ค่ายพักแรม ธงเขียวผืนใหญ่ จึงถูกชักขึ้นสู่ยอดเสาธงประจำค่ายพักแรม ขั้นตอนและวิธีการ การตรวจในการฝึกอบรม เมื่อหมู่ใดได้คะแนนถึงเกณฑ์มาตรฐาน ผู้อำนวยการฝึกจะมอบธงเขียว เล็กให้แก่นายหมู่นั้น เพื่อนำไปประดับไว้ที่ค่ายพักของหมู่ให้เห็นชัดเจนเป็นเวลาหนึ่งวัน แต่ถ้าแต่ละหมู่ได้ รับคะแนนถึงมาตรฐานที่กำหนดไว้ทั่วกันทุกหมู่ ให้ชักธงเขียวใหญ่ขึ้นที่เสาธงประจำค่ายการฝึกอบรม การชักธงเขียวใหญ่ ให้พิธีกรหน้าเสาธงเชิญหมู่บริการ ๒ คนออกมาชักธงเขียว โดยธงเขียวใหญ่ ผูกไว้ที่เสาธงเรียบร้อยก่อนแล้ว ผู้ชักธงเขียวเมื่อมาถึงเสาธงไม่ต้องทำความเคารพธงเขียว พิธีกรจะเชิญ ผู้เข้ารับการฝึกอบรมคนใดคนหนึ่งก้าวออกมา ๑ ก้าว นำโห่ ๓ ลา โดยนำ “โห่” แล้วทุกคนในที่นั้นรับ “ฮิ้ว” พร้อมกัน ๓ ครั้ง (พร้อมกับยกมือขึ้นพร้อมกับเสียง “ฮิ้ว”) ผู้ชักธงจะชักธงเขียวใหญ่ขึ้นตามจังหวะ เสียง “ฮิ้ว” พอครบ “๓ ครั้ง” ธงเขียวใหญ่จะถึงยอดเสาพอดี เมื่อผู้ชักธงเขียวผูกเชือกธงเขียวใหญ่ เรียบร้อยแล้ว ทั้งสองทำกลับหลังหัน (ไม่ต้องทำความเคารพ) วิ่งกลับเข้าหมู่ของตน รูปที่ ๘๖ การชักธงเขียวใหญ่ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 64 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 88. รูปที่ ๘๗ การนำโห่และรับเมื่อชักธงเขียวใหญ่ คุณประโยชน์พิธีการชักธงเขียวใหญ่ ๑. เพื่ อ เป็ น การประกาศเกี ย รติ คุ ณ ความสามารถ และทั ก ษะของลู ก เสื อ เมื่ อ เข้ า รั บ การฝึกอบรมหรืออยู่ค่ายพักแรม ๒. เพื่อกระตุ้นและจูงใจให้ลูกเสือ เกิดการช่วยเหลือในหมู่ลูกเสือต่าง ๆ สามารถใช้แนวทาง ปรับปรุงมาตรฐานการอยู่ค่ายพักแรมของแต่ละหมู่ ให้อยู่ในมาตรฐานสูงตลอดเวลา ๓. เพื่อเป็นแนวทางที่ดีที่ผู้เข้ารับการฝึกอบรมจะนำไปปฏิบัติในการประชุมนายหมู่ลูกเสือ ในกองลูกเสือของตนต่อไป ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 65 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 89. พิธีการตรวจโดยรองผู้กำกับลูกเสือ ความหมาย พิธีการตรวจโดยรองผู้กำกับลูกเสือ หมายถึง การตรวจหมู่ลูกเสือโดยรองผู้กำกับลูกเสือ ซึ่งได้รับ มอบหมายจากผู้กำกับลูกเสือให้ทำหน้าที่ตรวจ ขั้นตอนและวิธีการ ผู้กำกับ สั่งให้รองผู้กำกับลูกเสือไปตรวจ โดยแจ้งให้ทราบล่วงหน้าว่าให้ตรวจอะไร รองผู้กำกับ เมื่อได้รับคำสั่งให้ไปตรวจ ให้ทำความเคารพผู้กำกับลูกเสือโดยการทำวันทยหัตถ์ (ผู้กำกับลูกเสือรับการเคารพ) แล้วรองผู้กำกับลูกเสือรีบเดินไปยืนหน้านายหมู่ ลูกเสือ หมู่ที่จะตรวจห่างจากนายหมู่ลูกเสือประมาณ ๓ ก้าว รูปที่ ๘๘ รองผู้กำกับลูกเสือยืนตรงหน้านายหมู่ลูกเสือ นายหมู ่ เมื่อรองผู้กำกับลูกเสือมายืนข้างหน้าห่างประมาณ ๓ ก้าว สั่ง “หมู่...ตรง” “วันทยา-วุธ” ลูกเสือทุกคนปฏิบัติตามคำสั่งรวมทั้งตัวนายหมู่ลูกเสือด้วย รองผู้กำกับ เมื่อลูกเสือทำวันทยาวุธ ให้รับความเคารพด้วยวันทยหัตถ์ รูปที่ ๘๙ นายหมู่ลูกเสือสั่ง “วันทยา-วุธ” รองผู้กำกับลูกเสือทำวันทยหัตถ์รับ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 66 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 90. นายหมู่ ลดมือลงในท่าเรียบอาวุธ แล้วก้าวไปข้างหน้า ๑ ก้าว ทำวันทยาวุธ และ รายงานว่า “หมู่...พร้อมที่จะรับการตรวจแล้วครับ (ค่ะ)” กล่าวรายงานเสร็จ ลดมือลงในท่าเรียบอาวุธ รูปที่ ๙๐ นายหมู่ลูกเสือก้าวออกมาข้างหน้า ๑ ก้าวแล้วรายงาน นายหมู่ ก้าวถอยหลังกลับที่เดิม ทำวันทยาวุธ และสั่ง “เรียบ-อาวุธ” ลูกเสือในหมู่ ทุกคนรวมทั้งนายหมู่ลูกเสือลดมือลงในท่าเรียบอาวุธ (ท่าตรง) รองผู้กำกับ ก้าวเข้าไปข้างหน้าประมาณ ๑ ก้าว ตรวจสุขภาพ (หรือตามที่ได้รับมอบหมาย) นายหมู่ เสร็จแล้ว เดินไปทางขวาโดยสไลด์เท้าขวาไปทางขวา ๑ ก้าว แล้วสไลด์เท้า ซ้ายชิดเท้าขวา เพื่อทำการตรวจคนที่ ๒ และคนต่อ ๆ ไป นายหมู่ ก้าวมาข้างหน้าประมาณ ๒ ก้าว ถืออาวุธในท่าตรง (กระตุกอาวุธให้สูงขึ้น จากพื้นดินเล็กน้อยทุกครั้งที่ก้าวเดิน) ทำกลับหลังหัน ขณะนี้จะยืนหันหน้า เข้าหาหมู่ของตนเอง ให้ยืนเยื้องไปข้างหลังของรองผู้กำกับลูกเสือเล็กน้อย เดินก้าวตามรองผู้กำกับลูกเสือไปทางขวาเพื่อรับฟังข้อเสนอแนะ การเดินให้ สไลด์เท้าขวาไปทางขวา ๑ ก้าว แล้วสไลด์เท้าซ้ายชิดเท้าขวา รองผู้กำกับ เดินสไลด์เท้าไปทางขวาตรวจสุขภาพ (หรือตามที่ได้รับมอบหมาย) ลูกเสือ ทีละคน และให้ข้อเสนอแนะกับนายหมู่ลูกเสือที่เดินตาม (ไม่ต้องเอามือเข้าไป จับต้องตัวลูกเสือ หรือ เครื่องแบบของลูกเสือ) ตรวจจนถึงคนสุดท้าย ไม่ต้องเดิน อ้อมหลัง นายหมู่ลูกเสือรีบเดินกลับไปยืนหัวแถวในหมู่ตามเดิม รองผู้กำกับ ลูกเสือเดินไปยืนหน้านายหมู่ลูกเสือห่างจากนายหมู่ลูกเสือประมาณ ๑ ก้าว ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 67 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 91. รูปที่ ๙๑ รองผู้กำกับลูกเสือแนะนำข้อบกพร่องต่อนายหมู่ลูกเสือ นายหมู่ สั่ง “ (ชื่อหมู่) ......วันทยา-วุธ” ลูกเสือทุกคนทำวันทยาวุธ เฉพาะนายหมู่ลูกเสือ พูดว่า “หมู่............ขอบคุณครับ (ค่ะ)” รูปที่ ๙๒ นายหมู่ลูกเสือสั่งวันทยา-วุธ แล้วกล่าวขอบคุณรองผู้กำกับลูกเสือ รองผู้กำกับ รับการเคารพด้วยวันทยหัตถ์ นายหมู่ สั่ง “เรียบ-อาวุธ” “ตามระเบียบ-พัก” ลูกเสือในหมู่ทุกคนรวมทั้งนายหมู่ลูกเสือ ปฏิบัติตามคำสั่ง รองผู้กำกับ เมื่อนายหมู่ลูกเสือสั่งเรียบอาวุธ ให้รองผู้กำกับลูกเสือลดมือลง ทำกลับหลังหัน ทำความเคารพผู้ก ำกั บ ลูก เสื อ โดยการทำวัน ทยหั ตถ์ พร้อ มกับ รายงานผล การตรวจ (ยืนห่างจากนายหมู่ลูกเสือที่ตรวจ ๓ ก้าว) ต่อผู้กำกับลูกเสือด้วยเสียง ชั ด เจน เช่ น “ข้ า พเจ้ า ได้ รั บ มอบหมายให้ ไ ปตรวจ.......หมู่ . ....ผลปรากฏ ว่า.........” เมื่อรายงานเสร็จเรียบร้อยลดมือลง กลับไปยืนด้านหลังเสาธง ตามเดิม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 68 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 92. ผู้กำกับ เมื่ อ รองผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ทำความเคารพและรายงาน ให้ รั บ การเคารพและ การรายงานด้วยวันทยหัตถ์เช่นเดียวกัน เมื่อรองผู้กำกับลูกเสือรายงานเสร็จลด มือลง จึงลดมือลงพร้อมกันและหันไปรับรายงานจากผู้อื่นต่อไป หลังจาก รองผู้กำกับลูกเสือตรวจ และรายงานผลการตรวจ กลับไปยืนหลังเสาธงทุกคน แล้ว สั่งต่อไปว่า “กอง-ตรง” “กอง-แยก” ลูกเสือ เมื่อได้ยินคำสั่ง “กอง-แยก” ให้ทำขวาหัน แล้วแยกย้ายกันไปอยู่ในบริเวณ ใกล้เคียงเพื่อการเรียนต่อไป คุณประโยชน์ของพิธีการตรวจโดยรองผู้กำกับลูกเสือ ๑. เพื่อน้อมนำให้ผู้บังคับบัญชาลูกเสือระลึกถึงความสำคัญของชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และผู้มีพระคุณ ๒. เพื่อเตรียมความพร้อมในการเรียน เสริมสร้างระเบียบวินัย ความสง่างาม และความเป็นผู้นำ ผู้ตามที่ดี ตามวิถีทางของลูกเสือ ๓. เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้กำกับลูกเสือและรองผู้กำกับลูกเสือในกอง ๔. เพื่อให้สามารถนำวิธีการไปใช้ในการเรียนการสอนวิชาตามหลักสูตรอื่น ๆ ที่ก่อให้เกิด ความสนใจ สร้างความกระตือรืนร้น และมีความหมายแก่ผู้บังคับบัญชาลูกเสือ ๕. เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ ความเข้าใจ วิธีการ และสร้างความมั่นใจในการปฏิบัติหน้าที่อื่น ๆ ตามที่ได้รับมอบหมาย ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 69 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 93. พิธีการตรวจโดยนายหมู่ลูกเสือ ความหมาย พิธีการตรวจโดยนายหมู่ลูกเสือ หมายถึง การตรวจหมู่ลูกเสือโดยนายหมู่ ซึ่งได้รับมอบหมายจาก ผู้กำกับลูกเสือให้ทำหน้าที่แทน และเพื่อเป็นการส่งเสริมภาวะผู้นำของนายหมู่ลูกเสือ ขั้นตอนและวิธีการ ในบางกรณีที่รองผู้กำกับลูกเสือไม่อยู่หรือมีน้อย ผู้กำกับลูกเสือก็สามารถให้นายหมู่ลูกเสือ ทำหน้าที่ช่วยเหลือในการตรวจได้ ขั้นตอนในการตรวจของนายหมู่ลูกเสือให้ปฏิบัติดังต่อไปนี้ นายหมู่ เมื่อได้ยินคำสั่งจากผู้กำกับลูกเสือว่า “นายหมู่ตรวจ...” ขณะนี้ลูกเสือทุกคนยืน อยู่ในท่าพักตามระเบียบ นายหมู่ลูกเสือทุกหมู่ยืนในท่าตรง นายหมู่ลูกเสือที่ ไม่มีอาวุธทำวันทยหัตถ์ นายหมู่ลูกเสือที่มีอาวุธทำวันทยาวุธต่อผู้กำกับลูกเสือ ผู้กำกับลูกเสือ รับการเคารพจากนายหมู่ลูกเสือด้วยการวันทยหัตถ์ นายหมู่ ลดมือลง หรือเรียบอาวุธ ก้าวมาข้างหน้าหมู่ของตนเองประมาณ ๓ ก้าว แล้วทำกลับหลังหันยืน ในท่าตรง รองนายหมู่ เมื่อผู้กำกับลูกเสือสั่ง “นายหมู่ตรวจ...” รองนายหมู่ลูกเสือทุกหมู่ยืนในท่าตรง วิ่งอ้อมหลังแถวไปยืนแทนนายหมู่ลูกเสือ ในท่าพักตามระเบียบ ในขณะที ่ นายหมู่ลูกเสือกลับหลังหันมาในท่าตรง เมื่อพร้อมแล้วรองนายหมู่ลูกเสือ แต่ละหมู่สั่ง “หมู่...(ชื่อหมู่)...ตรง” รองนายหมู่ลูกเสือทำ “วันทยหัตถ์” คนเดียว กรณี มี อ าวุ ธ สั่ ง “วั น ทยา-วุ ธ ” รองนายหมู่ ลู ก เสื อ และลู ก เสื อ ในหมู่ ทุ ก คน ปฏิบัติตามคำสั่ง รูปที่ ๙๓ นายหมู่ลูกเสือก้าวออกไปยืนหน้าแถว รองนายหมู่ลูกเสือวิ่งมาทำหน้าที่แทน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 70 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 94. รูปที่ ๙๔ รองนายหมู่ลูกเสือสั่งวันทยา-วุธแล้วก้าวออกมา ๑ ก้าว รายงาน ในท่าวันทยา-วุธ นายหมู่ เมื่อรองนายหมู่ลูกเสือทำความเคารพ นายหมู่ลูกเสือรับการเคารพ รองนายหมู่ ลดมือลง ก้าวไปข้างหน้า ๑ ก้าว ทำความเคารพและรายงาน “หมู่... (ชื่อหมู่) ..พร้อมที่จะรับการตรวจแล้วครับ (ค่ะ)” นายหมู่ รับการเคารพ รองนายหมู่ ลดมือลง พร้อมกับก้าวถอยหลังกลับเข้าที่ นายหมู่ คงอยู่ในท่ารับการเคารพ รองนายหมู่ เมื่อถอยหลังกลับเข้าที่แล้วทำความเคารพ ในกรณีมีอาวุธสั่ง “เรียบ-อาวุธ” ขั้นตอนในการตรวจต่อไปก็ปฏิบัติเช่นเดียวกับการตรวจของรองผู้กำกับลูกเสือ จนการตรวจ เสร็จสิ้นลง นายหมู่ลูกเสือที่ตรวจเสร็จและรับการขอบคุณเรียบร้อยแล้ว ทำกลับหลังหัน หันหน้าไปทาง ผู้กำกับลูกเสือ ยืนตรงคอยหมู่ที่ยังตรวจไม่เสร็จ หมายเหตุ ๑. ขณะที่เดินทั้งนายหมู่ลูกเสือและรองนายหมู่ลูกเสือถืออาวุธในท่าตรง ยกอาวุธสูงขึ้นจาก พื้นเล็กน้อยทุกครั้งที่เดิน เพื่อไม่ให้อาวุธลากไปกับพื้น ๒. การเปิดประชุมกอง ตรวจความพร้อมที่จะเรียนหรือความสะอาดของร่างกาย ไม่ต้องเดิน อ้อมหลังแถว การปิดประชุมกอง ให้ตรวจเครื่องแบบและการแต่งกายเท่านั้น ให้เดินอ้อมหลัง การรายงานผลการตรวจของนายหมู่ลูกเสือ การรายงานผลการตรวจของนายหมู่ลูกเสือต่อผู้กำกับลูกเสือ รายละเอียดเป็นไปตามข้อบังคับฯ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 71 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 95. รูปที่ ๙๕ นายหมู่ลูกเสือรายงานผลการตรวจต่อผู้กำกับลูกเสือ คุณประโยชน์ของพิธีการตรวจโดยนายหมู่ลูกเสือ ๑. เพื่อน้อมนำให้ลูกเสือระลึกถึงความสำคัญของชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และผู้มี พระคุณ ๒. เพื่ อ เตรี ย มความพร้ อ มในการเรี ย น เสริ ม สร้ า งระเบี ย บวิ นั ย ความสง่ า งาม และ ความเป็นผู้นำ ผู้ตามที่ดี ตามวิถีทางของลูกเสือ ๓. เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้กำกับลูกเสือและลูกเสือในกอง ๔. เพื่อให้สามารถนำวิธีการไปใช้ในการเรียนการสอนวิชาตามหลักสูตรอื่น ๆ ที่ก่อให้เกิดความ สนใจ สร้างความกระตือรืนร้น และมีความหมายแก่ลูกเสือ ๕. เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ ความเข้าใจ วิธีการ และสร้างความมั่นใจในการปฏิบัติหน้าที่อื่น ๆ ตามที่ได้รับมอบหมาย บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 72 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 96. เพลงลูกเสือ ความหมาย เพลงลูกเสือ หมายถึง เพลงที่มีลักษณะสั้นจำง่าย มีทำนองเป็นที่รู้จักกันทั่วไป มีเนื้อร้องปลุกใจ และสนุกสนาน ใช้ท่าทางประกอบ แฝงด้วยบทเรียน คติธรรม ระเบียบวินัย ประเพณี วัฒนธรรม คำสอน ต่าง ๆ รูปที่ ๙๖ หนังสือเพลงของประเทศต่าง ๆ ความเป็นมา บี-พี เมื่ออายุได้ ๓๑ ปี ได้ยศร้อยเอกได้รับคำสั่งให้ไปปราบกบฎพวกซูลู ในแอฟริกาซึ่งมี “ดินิซูลู” เป็นหัวหน้า แต่จับไม่ได้ เพราะ“ดินิซูลู” หนีไปเสียก่อน ในการปราบกบฎครั้งนี้ บี-พี ได้รับความรู้ นำมาใช้ในกิจการลูกเสือ คือ บทเพลง “อินกอนยามา” มาสอนเด็ก ๆ ซึ่งมีเนื้อร้องดังนี้ หัวหน้านำ Eengonyama Gonyama (อินกอน-ยา-มา) กอน-ยา-มา ) ลูกคู่ Invooboo yaboh yaboh Invooboo (อิน-วู-บู ยา-โบห์ ยา-โบห์ อิน-วู-บู ) ในสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ทรงวางรากฐานการลูกเสือไทย ไว้ อ ย่ า งดี กิ จ การลู ก เสื อ ได้ ข ยายตั ว ไปทั่ ว ราชอาณาจั ก ร นอกจากจะได้ พ ระราชทานคติ พ จน์ ใ ห้ แ ก่ คณะลูกเสือแห่งชาติแล้ว ยังได้พระราชนิพนธ์บทละครพูดเรื่อง “หัวใจนักรบ” เพื่อส่งเสริมกิจการลูกเสือ ไทย และได้ทรงประพันธ์ซึ่งคณะลูกเสือแห่งชาติได้นำมาเป็นบทเพลง เช่น เพลงสยามมานุสติ เพลงรักชาติ บ้านเมือง เพลงไทยรวมกำลังตั้งมั่น ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 73 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 97. รูปที่ ๙๗ หนังสือเพลงลูกเสือ ที่มา : เจษฎาภรณ์ วิริยะสกุลธรณ์ ตัวอย่างของเพลงลูกเสือแต่ละประเภท ๑. เพลงลูกเสือสำรอง - เพลงคำปฏิญาณ-กฎและคติพจน์ เช่น เพลงคติพจน์ลูกเสือสำรอง - เพลงที่ประกอบท่าทางและการเลียนแบบสัตว์ต่าง ๆ - เพลงประกอบท่าทาง เช่น เพลงหัวไหล่ เข่า และเท้า ๒. เพลงลูกเสือสามัญ เช่น มาร์ชลูกเสือสามัญ - เพลงประกอบท่าทาง เช่น หากว่าเรากำลังสบาย - เพลงที่เกี่ยวกับสัตว์ที่เป็นชื่อหมู่ของลูกเสือสามัญ เช่น เพลงค้างคาว ๓. เพลงลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ - เพลงเกียรติคุณ ลูกเสือไทย (เพลงมาร์ท) - เพลงประกอบท่าทาง เช่น ปรบมือให้ดัง ๔. เพลงลูกเสือวิสามัญ - เพลงปลุกใจให้รักชาติ เช่น เพลงสยามานุสติ ศึกบางระจัน อยุธยาเมืองเก่า - เพลงสนุกสนาน เช่น เพลงร่วมกันทำงาน เพลงอย่าเกียจคร้าน - เพลงที่ เ น้ น คติ ธ รรมทั่ ว ไป เช่ น เพลงสดุ ดี ม หาราชา ต้ น ตระกู ล ไทย รั ก เมื อ งไทย ตื่นเถิดชาวไทย เพลงของลูกเสือตามที่คณะอนุกรรมการฝ่ายวิชาการ คณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ รวบรวมไว้จัดเป็นหมวด ๆ คือ - หมวดเพลงปลุกใจ เช่น เพลงสยามานุสติ - หมวดเพลงอวยพร เช่น เพลงพุทธานุภาพนำผล ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 74 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 98. - หมวดเพลงกิจการลูกเสือ และระเบียบวินัย เช่น เพลงเด็กเอ๋ย เด็กดี - หมวดเพลงรำวง เช่น เพลงลอยกระทง - หมวดเพลงที่ได้รับความนิยมทั่วไป เช่น เพลงเหมือนไม่เคย - หมวดเพลงนานาชาติ เช่น เพลง ออร์เล็นไซน์ คุณประโยชน์ของเพลงลูกเสือ ๑. ทำให้ ท ราบถึ ง ความสำคั ญ ประวั ติ ความเป็ น มาในอดี ต ช่ ว ยเสริ ม ความจำใน บทเรียนให้แม่นยำยิ่งขึ้น ๒. เพื่อแสดงถึงสติปัญญา วัฒนธรรม และคุณธรรมของประเทศชาติ ๓. เป็ น สื่ อ กลางในการติ ด ต่ อ และสร้ า งความเข้ า ใจอั น ดี ร ะหว่ า งลู ก เสื อ กั บ ลู ก เสื อ ลูกเสือกับผู้บังคับบัญชาลูกเสือ และกับประชาชนทั่วไป ๔. เป็นเครื่องมือในการพัฒนาอารมณ์ จิตใจ ให้เบิกบานแจ่มใส เสริมสร้างสุขภาพกายและจิต ให้เป็นคนที่มองโลกในแง่ดี มีความสนุกสนานร่าเริง และช่วยในการเรียนการสอน ๕. ส่งเสริมความสามัคคีรักใคร่ในหมู่คณะ ปลูกฝังความรักชาติบ้านเมือง ๖. เพื่อเป็นการส่งเสริมการแสดงออกของลูกเสือ บรรณานุกรม คณะอนุกรรมการฝ่ายวิชาการ, คณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ, สำนักงาน. หนังสือเพลง สำนักงานคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ. คู่มือการฝึกอบรมวิชาผู้กำกับลูกเสือสามัญ รุ่นใหญ่ ขั้นความรู้ขั้นสูง. แหล่งที่มา : http://th.wikipedia.org. สืบค้นวันที่ ๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๔. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 75 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 99. ตราสัญลักษณ์ของลูกเสือโลก ความหมาย ตราสัญลักษณ์ของลูกเสือโลก หมายถึง เครื่องหมายขององค์การลูกเสือโลก ที่แปลงมาจาก ดอกลิลลีหรือดอกไอริส เป็นต้นแบบที่ใช้เป็นตราสัญลักษณ์ของลูกเสือทั่วโลก ความเป็นมา รู ป ลั ก ษณ์ ข องเฟลอร์ เ ดอลี ส์ มี ก ารนำมาใช้ เ ป็ น หั ว ศรในเข็ ม ทิ ศ ชี้ ทิ ศ เหนื อ และนำมาใช้ ใ น การประดับตกแต่งของประเทศต่าง ๆ มานานแล้ว ลอร์ด เบเดน-โพเอลล์ ได้นำรูปแบบเฟลอร์เดอลีส์ มาใช้เป็นเครื่องหมาย (Badge) สำหรับทหารที่ผ่านหลักสูตรผู้สอดแนม เมื่อครั้งเป็นผู้บังคับการกรมทหาร แดร็กกูนการ์ด ที่ประเทศอินเดีย ในพ.ศ. ๒๔๔๑ ต่อมาท่านได้นำรูปเฟลอร์เดอลีส์นี้ มาปรับใช้เป็น สัญลักษณ์ของกิจการลูกเสืออังกฤษ โดยนำกลีบดอกมามัดรวมกันเป็น ๓ แฉก ปลายยอดแหลมดังรูป แบบสัญลักษณ์นี้เป็นต้นแบบของเครื่องหมายลูกเสือทั่วโลก รูปที่ ๙๘ เครื่องหมายเฟลอร์เดอลีส์ของบี-พี รูปที่ ๙๙ ดอกลิลลี่ ตราสัญลักษณ์ของลูกเสือโลก ประกอบด้วย กลีบเฟลอร์เดอลีส์ ปลายเรียว ๓ แฉก ด้านล่างมัดรวมไว้ด้วยวงแหวน มีความหมาย เป็นพันธะ สัญญาที่ลูกเสือทุกคนจะต้องปฏิบัติร่วมกัน ได้แก่ รักชาติ ช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ และปฏิบัติตามกฎของ ลูกเสือ สัญลักษณ์เฟลอร์เดอลีส์ ใช้เป็นเครื่องหมายชี้ทิศเหนือในแผนที่และเข็มทิศ สัญลักษณ์เฟลอร์เดอลีส์ เป็ น เครื่ อ งเตื อ นใจว่ า ลู ก เสื อ จะต้ อ งมี ค วามเชื่ อ ถื อ ได้ เช่ น อย่ า งเข็ ม ทิ ศ และลู ก เสื อ จะต้ อ งยึ ด มั่ น ในอุดมการณ์ของลูกเสือ พร้อมที่จะชี้นำหนทางที่ถูกต้องแก่ผู้อื่น กลีบ ๓ กลีบของเฟลอร์เดอลีส์ หมายถึง หลักการของลูกเสือ (Scout Principle) ๓ ประการ คือ หน้าที่ต่อพระเจ้า (Duty to God) หน้าที่ต่อผู้อื่น (Duty to Others) และหน้าที่ต่อตนเอง (Duty to Self) ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 76 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 100. ดาว ๕ แฉก๒ ดวง หมายถึง ความจริงและความรู้ มุม ทั้ง ๑๐ ของดาว ๕ แฉก ๒ ดวง แทนกฎของลูกเสือ ทั้ง ๑๐ ข้อ เชือกวงรอบเฟลอร์เดอลีส์ ผูกด้วยเงื่อนพิรอด แสดงถึงความเป็นเอกภาพและความเป็นพี่น้อง ของลูกเสือทั่วโลก คล้ายกับที่เงื่อนพิรอด เป็นเงื่อนที่ผูกแน่นไม่สามารถคลายออกได้เอง เช่นเดียวกับ ขบวนการของลูกเสือโลก จะยังคงความเป็นหนึ่งเดียว ในขณะที่พัฒนาตนเองให้ก้าวหน้าต่อไป ตราสัญลักษณ์ที่ใช้สีขาวบนพื้นสีม่วง มีความหมายว่า สีขาว คือ ความสะอาดบริสุทธิ์ สีม่วง คือ ความรับผิดชอบของลูกเสือ และการช่วยเหลือผู้อื่นทุกเมื่อ ปัจจุบันองค์การลูกเสือโลกมีประเทศสมาชิกลูกเสือ จำนวน ๑๖๑ ประเทศ ประชากรลูกเสือ ประมาณ ๓๑ ล้านคน (ข้อมูล พ.ศ. ๒๕๕๕) สำนักงานใหญ่อยู่ที่กรุงเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และมี สำนักงานลูกเสือภาคพื้น ๖ ภาคพื้น ประกอบด้วย ๑. ภาคพื้นแอฟริกา (Africa Region) จำนวนสมาชิก ๓๗ ประเทศ สำนักงานลูกเสือ ภาคพื้นแอฟริกา ตั้งอยู่ที่ กรุงไนโรบี ประเทศเคนยา ๑. Angola ๒. Benin ๓. Botswana ๔. Burkina Faso ๕. Burundi ๖. Cameroon ๗. Cape Verde ๘. Chad ๙. Comoros ๑๐. The Democratic Republic of The Congo ๑๑. Cote d’Ivoire ๑๒. Ethiopia ๑๓. Gabon ๑๔. Gambia ๑๕. Ghana ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 77 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 101. ๑๖. Guinea ๑๗. Kenya ๑๘. Lesotho ๑๙. Liberia ๒๐. Madagascar ๒๑. Malawi ๒๒. Mauritius ๒๓. Mozambique ๒๔. Namibia ๒๕. Niger ๒๖. Nigeria ๒๗. Rwanda ๒๘. Senegal ๒๙. Seychelles ๓๐. Sierra Leone ๓๑. South Africa ๓๒. Swaziland ๓๓. United Republic ๓๔.Togo ๓๕. Uganda of Tanzania ๓๖. Zambia ๓๗. Zimbabwe รูปที่ ๑๐๐ ตราสัญลักษณ์ของประเทศสมาชิกภาคพื้นแอฟริกา ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 78 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 102. ๒. ภาคพื้นอาหรับ(Arab Region) จำนวนสมาชิก ๑๘ ประเทศ สำนักงานลูกเสือภาคพื้น อาหรับ ตั้งอยู่ที่ กรุงไคโร ประเทศอียิปต์ ๑. Algeria ๒. Bahrain ๓. Egypt ๔. Jordan ๕. Kuwait ๖. Lebanon ๗. Libyan Arab Jamahiriya ๘. Mauritania ๙. Morocco ๑๐. Oman ๑๑. Palestine ๑๒. Qatar ๑๓. Saudi Arabia ๑๔. Sudan ๑๕. Syria ๑๖. Tunisia ๑๗. United Arab Emirates ๑๘. Yemen รูปที่ ๑๐๑ ตราสัญลักษณ์ของประเทศสมาชิกภาคพื้นอาหรับ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 79 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 103. ๓. ภาคพื้นเอเชีย-แปซิฟิก(Asia-Pacific Region) จำนวนสมาชิก ๒๔ ประเทศ สำนักงาน ลูกเสือภาคพื้นเอเชีย-แปซิฟิก ตั้งอยู่ที่ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ ๑. Australia ๒. Bangladesh ๓. Bhutan ๔. Brunei Darussalam ๕. Cambodia ๖. Scouts of China ๗. Fiji ๘. Hong Kong ๙. India ๑๐. Indonesia ๑๑. Japan ๑๒. Kiribati ๑๓. Republic.of Korea ๑๔. Malaysia ๑๕. Maldives ๑๖. Mongolia ๑๗. Nepal ๑๘. New Zealand ๑๙. Pakistan ๒๐. Papua New Guinea ๒๑. Philippines ๒๒. Singapore ๒๓. Sri Lanka ๒๔. Thailand รูปที่ ๑๐๒ ตราสัญลักษณ์ของประเทศสมาชิกภาคพื้นเอเชีย-แปซิฟิก ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 80 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 104. ๔. ภาคพื้นยูเรเซีย(Eurasia Region) จำนวนสมาชิก ๙ ประเทศ สำนักงานลูกเสือภาคพื้น ยูเรเซีย ตั้งอยู่ที่ เมืองยัลต้า ประเทศยูเครน และสำนักงานแห่งที่ ๒ อยู่ที่ กรุงมอสโก สหพันธรัฐรัสเซีย ๑. Armenia ๒. Azerbaijan ๓. Belarus ๔. Georgia ๕. Kazakhstan ๖. Republic of ๗. Russian Federation ๘. Tajikistan ๙. Ukraine Moldova รูปที่ ๑๐๓ ตราสัญลักษณ์ของประเทศสมาชิกภาคพื้นยูเรเซีย ๕. ภาคพื้นยุโรป (European Region) จำนวนสมาชิก ๔๑ ประเทศ สำนักงานลูกเสือภาคพื้น ยุโรป ตั้งอยู่ที่ กรุงบรัสเซลส์ ประเทศเบลเยี่ยม และสำนักงานแห่งที่ ๒ อยู่ที่กรุงเบลเกรด ประเทศ ยูโกสลาเวีย ๑. Albania ๒. Austria ๓. Belgium ๔. Bosnia and Herzegovina ๕. Bulgaria ๖. Croatia ๗. Cyprus ๘. Czech Republic ๙. Denmark ๑๐. Estonia ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 81 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 105. ๑๑. Finland ๑๒. France ๑๓. Germany ๑๔. Greece ๑๕. Hungary ๑๖. Iceland ๑๗. Ireland ๑๘. Israel ๑๙. Italy ๒๐. Latvia ๒๑. Liechtenstein ๒๒. Lithuania ๒๓. Luxembourg ๒๔. The former Yugoslav ๒๕. Malta Republicof Macedonia ๒๖. Monaco ๒๗. Montenegro ๒๘. Netherlands ๒๙. Norway ๓๐. Poland ๓๑. Portugal ๓๒. Romania ๓๓. San Marino ๓๔. Serbia ๓๕. Slovakia ๓๖. Slovenia ๓๗. Spain ๓๘. Sweden ๓๙. Switzerland ๔๐. Turkey ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 82 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 106. ๔๑. United Kingdom รูปที่ ๑๐๔ ตราสัญลักษณ์ของประเทศสมาชิกภาคพื้นยุโรป ๖. ภาคพื้นอินเตอร์-อเมริกา (Inter-America Region) จำนวนสมาชิก ๓๒ ประเทศ สำนักงานลูกเสือภาคพื้นอินเตอร์-อเมริกา ตั้งอยู่ที่ กรุงซานโฮเซ ประเทศคอสตาริกา ๑. Argentina ๒. Bahamas ๓. Barbados ๔. Belize ๕. Bolivia ๖. Brazil ๗. Canada ๘. Chile ๙. Colombia ๑๐. Costa Rica ๑๑. Dominica ๑๒. Dominican Republic ๑๓. Ecuador ๑๔. El Salvador ๑๕. Grenada ๑๖. Guatemala ๑๗. Guyana ๑๘. Haiti ๑๙. Honduras ๒๐. Jamaica ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 83 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 107. ๒๑. Mexico ๒๒. Nicaragua ๒๓. Panama ๒๔. Paraguay ๒๕. Peru ๒๖. Saint Lucia ๒๗. Saint Vincent and ๒๘. Suriname ๒๙. Trinidad and ๓๐. United States The Grenadines obago of America ๓๑. Uruguay ๓๒. Venezuela รูปที่ ๑๐๕ ตราสัญลักษณ์ของประเทศสมาชิกภาคพื้นอินเตอร์-อเมริกา คุณประโยชน์ของตราสัญลักษณ์ลูกเสือโลก ๑. เป็นเครื่องหมายสัญลักษณ์ที่ยึดเหนี่ยวและหล่อหลอมองค์การลูกเสือทั่วโลก ให้เป็นหนึ่งเดียว ๒. เป็นสัญลักษณ์แสดงออกถึงพันธะสัญญาที่ลูกเสือจะต้องปฏิบัติร่วมกัน ในเรื่องหน้าที่ต่อ ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ หน้าที่ที่จะต้องช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ และหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติต่อตนเอง ๓. ตราสั ญ ลั ก ษณ์ ข องลู ก เสื อ โลกมี ค วามหมายชี้ ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง หลั ก การและวิ ธี ก ารของลู ก เสื อ เสริมสร้างความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ความสมัครสมานสามัคคี ความเชื่อมั่น ความศรัทธาในอุดมการณ์ และกระบวนการลูกเสือ บรรณานุกรม แหล่งที่มา : World Scouting Directory, November, 1993. สืบค้นวันที่ ๑๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔. แหล่งที่มา : World Scouting News/October-November, 1994. สืบค้นวันที่ ๑๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๔. แหล่งที่มา : World Scouting News/August 1995-January, 1996. สืบค้นวันที่ ๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๔. แหล่งที่มา : http://th.wikipedia.org. สืบค้นวันที่ ๗ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๔. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 84 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 108. ระเบียบแถวลูกเสือ ความหมาย ระเบียบแถวลูกเสือ หมายถึง การฝึกระเบียบวินัยเบื้องต้นของลูกเสือ โดยการให้ลูกเสือมา เข้าแถวตามระเบียบ มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ลูกเสือฟังคำสั่งและปฏิบัติตามคำสั่งโดยทันที ความเป็นมา พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงปรารภว่า “กองเสือป่าได้ตั้งขึ้นเปนหลักฐานแล้ว พอจะเปนที่หวังได้ว่าจะเป็นผลดีตามพระราชประสงค์ แต่ผู้ที่จะเปนเสือป่า ต้องเป็นที่ยอมรับว่าเปนผู้ใหญ่ แล้ว ฝ่ายเด็กชายที่อยู่ในวัยปฐมวัย ก็เปนผู้ที่สมควรจะได้รับการฝึกฝนทั้งในส่วนร่างกาย และในส่วนใจ ให้ มี ค วามรู้ ใ นทางเสื อ ป่ า เพื่ อ ว่ า เมื่ อ เติ บ ใหญ่ ขึ้ น แล้ ว จะได้ รู้ จั ก หน้ า ที่ ซึ่ ง ผู้ ช ายทุ ก คนควรประพฤติ เปนประโยชน์ต่อชาติบ้านเมือง อันเปนที่เกิดเมืองนอนของตน และการฝึกฝนจิตใจให้คิดถูกเช่นนี้ ต้องเริ่ม ฝึ ก ฝนเสี ย ตั้ ง แต่ เ มื่ อ เยาอยู่ เปรี ย บเหมื อ นไม้ ที่ ยั ง อ่ อ นจะดั ด ไปเปนรู ป อย่ า งไรก็ เ ปนได้ ง่ า ยและงดงาม แต่ถ้ารอไว้จนแก่เสียแล้ว เมื่อจะต้องดัดก็จะต้องเข้าไฟ และมักจะหักลิได้ในขณะที่ดัด ดังนี้ฉันใด สันดาลคน ก็ฉันนั้น” ในพ.ศ. ๒๔๖๘ รัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีการเตรียมการจัดงาน ชุมนุมลูกเสือแห่งกรุงสยาม มีสาระสำคัญที่กำหนดในพระราชกิจจานุเบกษา เกี่ยวกับเรื่องระเบียบแถว โดยจัดให้มีการแข่งขันระเบียบแถว แต่งานชุมนุมฯ นี้ ได้มาจัดขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้า เจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ ถึง ๓ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๗๐ และได้มีการแข่งขันระเบียบแถวของลูกเสือ จากหลักฐาน เหตุการณ์ ดังกล่าวข้างต้น จึงพอที่จะกล่าวได้ว่า การฝึกระเบียบแถวลูกเสือมีมาตั้งแต่ สมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว สภากรรมการกลางจัดการลูกเสือแห่งสยาม ได้จัดให้มีการอบรมวิชาผู้กำกับและลูกเสือขึ้น ณ สามัคยาจารย์สมาคม (เดิมซึ่งตั้งอยู่ในบริเวณโรงเรียน สวนกุหลาบวิทยาลัย) ระหว่างวันที่ ๒๙ สิงหาคม ถึงวันที่ ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๔๗๒ สาระของการฝึกอบรมนี้ มีเรื่องระเบียบแถวอยู่ด้วย พ.ศ. ๒๔๗๓ ในงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่ ๒ มีการแข่งขันระเบียบการอยู่ค่ายระหว่าง งานชุมนุมฯ ประกอบไปด้วย ๑. การปฏิบัติตามคำสั่งของผู้ที่มีหน้าที่สั่งได้อย่างฉับไว เรียบร้อย ๒. ท่าทาง กิริยามารยาท เครื่องแต่งตัว ๓. การรักษาวินัย ๔. ระเบียบแถว ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 85 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 109. ๕. จิตต์ใจได้แก่ การแสดงความรักในการลูกเสือความสามัคคี ความเข้าใจ ความมุ่งหมาย แห่งการลูกเสือ การฝึกระเบียบแถวลูกเสือ ได้มีการดำเนินการสืบต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน และถือเป็น กิจกรรมหลักหนึ่งของกิจกรรมลูกเสือ วัตถุประสงค์ของการฝึกระเบียบแถวลูกเสือ ๑. เพื่อฝึกให้ลูกเสือเป็นผู้มีระเบียบวินัยอันดีงาม รู้จักฟังคำบอก คำสั่ง และปฏิบัติตามได้ โดยถูกต้อง มุ่งส่งเสริมให้เกิดความมานะอดทน ในอันที่จะบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์ตามลักษณะของ ลูกเสือ ๒. เพื่อให้เกิดผลสองทางคือ ทางร่างกายและจิตใจ ทางร่างกายฝึกให้เป็นผู้มีร่างกายแข็งแรง ทรวดทรงสมส่วน องอาจผึ่งผาย และเป็นผู้มีประสาทตื่นตัว สามารถเคลื่อนไหวอิริยาบถได้คล่องแคล่ว ว่องไว ในทางจิตใจ ฝึกให้เป็นผู้มีอุดมคติในการรักษาเกียรติ วินัย กล้าหาญ อดทน และมีความเชื่อมั่น ในตนเอง ที่จะปฏิบัติกิจการในหน้าที่ ๓. โดยส่วนรวมการทำการฝึกร่วมกันต้องอาศัยความร่วมมือร่วมใจ และความพร้อมเพรียง ย่ อ มก่ อ ให้ เ กิ ด ความสามั ค คี และสามารถควบคุ ม กั น ได้ ด้ ว ยความเป็ น ระเบี ย บเรี ย บร้ อ ย สง่ า ผ่ า เผย สมเกียรติของลูกเสือ ทั้งมุ่งฝึกให้สามารถเป็นผู้นำและผู้ตามได้เป็นอย่างดี ๔. เพื่อให้ถึงซึ่งความมุ่งหมายข้างต้น ผู้บังคับบัญชาลูกเสือจะต้องใส่ใจอบรมให้ลูกเสือรู้จัก รักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ รักหมู่คณะและเกียรติของตน จนสามารถเสียสละประโยชน์ตนเพื่อปฏิบัติ หน้าที่ของลูกเสือให้สมบูรณ์ การฝึกระเบียบแถวลูกเสือ เป็นเทคนิคในการฝึกอบรมลูกเสืออย่างหนึ่ง โดยมีความมุ่งหมาย ให้ลูกเสือเป็นผู้มีระเบียบวินัยอันดีงาม รู้จักฟังคำบอกคำสั่งและปฏิบัติตามได้โดยถูกต้อง มุ่งส่งเสริมให้เกิด ความมานะอดทน ในอันที่จะบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์ตามลักษณะของลูกเสือ ซึ่งจะให้ผลเป็นรายบุคคล ทั้งทางร่างกายและจิตใจ คือ ในทางร่างกาย ทำให้เป็นผู้มีร่างกายแข็งแรง มีทรวดทรง สมส่วน มีท่าทาง องอาจผึ่งผาย และเป็นผู้มีประสาทตื่นตัว สามารถเคลื่อนไหวอิริยาบถได้คล่องแคล่วว่องไว ในทางจิตใจ คือ ฝึกให้เป็นผู้มีอุดมคติในการรักษาเกียรติ วินัย กล้าหาญ อดทน และ มีความเชื่อมั่นในตนเองที่จะปฏิบัติ กิจการในหน้าที่ นอกจากนี้ยังให้ผลโดยส่วนรวม คือ การที่ได้ทำการฝึกร่วมกันต้องอาศัยความร่วมมือ ร่วมใจและความพร้อมเพรียง ย่อมก่อให้เกิดความสามัคคี และสามารถควบคุมกันได้ด้วยความเป็นระเบียบ เรียบร้อยสง่าผ่าเผยสมเกียรติของลูกเสือ สามารถเป็นผู้นำและผู้ตามได้เป็นอย่างดีด้วย ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 86 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 110. รูปที่ ๑๐๖ คู่มือการฝึกระเบียบแถว ที่มา : เจษฎาภรณ์ วิริยะสกุลธรณ์ องค์ประกอบในการจัดการฝึกระเบียบแถว ๑. การจั ด กำลั ง ในการฝึ ก ระเบี ย บแถว อาจจะแบ่ ง ออกเป็ น ระบบหมู่ กอง และกลุ่ ม ลูกเสือ หรือในกรณีพิเศษ อาจจัดรวมกลุ่มลูกเสือเป็นหน่วยพิเศษ ๒. อาวุธประจำตัวลูกเสือ - ผู้ บั ง คั บ บั ญ ชาลู ก เสื อ ตั้ ง แต่ ร องผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ใช้ ไ ม้ ถื อ ตามประเภท และตำแหน่ ง ของผู้บังคับบัญชาลูกเสือ - นายหมู่ลูกเสือหรือรองนายหมู่ลูกเสือที่ทำหน้าที่แทนนายหมู่ลูกเสือ ใช้ไม้พลองหรือ ไม้ง่ามพร้อมธงประจำหมู่ - ลูกเสือใช้ไม้พลองหรือไม้ง่าม การเตรียมการฝึกระเบียบแถวลูกเสือ ควรมีการเตรียมการในสิ่งต่อไปนี้ คือ ๑. ผู้ฝึก หมายถึง ผู้กำกับลูกเสือ รองผู้กำกับลูกเสือ นายหมู่ลูกเสือ และรองนายหมู่ลูกเสือ ซึ่งมีความรู้และทักษะเป็นอย่างดีในการฝึกระเบียบแถวลูกเสือ ๒. เครื่องมือเครื่องใช้ เช่น ไม้พลอง ไม้ง่าม หุ่นที่ใช้ในการฝึกท่าพลอง ตลอดจนตารางการฝึก ประจำวัน ต้องเตรียมไว้ให้เรียบร้อยก่อนทำการฝึก ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 87 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 111. รูปที่ ๑๐๗ ไม้พลอง รูปที่ ๑๐๘ ไม้ง่าม ๓. สถานที่ที่ใช้ในการฝึก มีบริเวณกว้างขวางเพียงพอ ๔. กำหนดการฝึ ก และตารางฝึ ก ประจำวั น เพื่ อ การเตรี ย มการล่ ว งหน้ า และหาก มีปัญหาอุปสรรคเกิดขึ้นจะได้เปลี่ยนแปลงแก้ไขได้ทัน ๕. วิธีการที่จะปฏิบัติตั้งแต่ต้นจนจบของทุกครั้งที่มีการฝึกระเบียบแถว โดยแบ่งการฝึก แต่ละครั้งออกเป็น ๒ ตอน คือ การฝึกเริ่มต้นและการฝึกทบทวน การดำเนินการฝึกระเบียบแถวลูกเสือ มีแนวทางในการฝึกดังนี้ ๑. การฝึกเป็นบุคคล ได้แก่ ๑.๑ การฝึกเป็นบุคคลท่ามือเปล่า ๑.๒ การฝึกเป็นบุคคลประกอบอาวุธ (ไม้พลองหรือไม้ง่ามตามประเภทลูกเสือ) ๑.๓ การฝึกใช้ไม้พลองหรือไม้ง่ามป้องกันตัว ๒. การฝึกเป็นหมู่และกอง ได้แก่ ๒.๑ รูปแถวชิดต่าง ๆ หรือรูปขบวนของหน่วย ๒.๒ การเข้าแถวและการจัดแถวหรือขบวน ๒.๓ การเปลี่ยนรูปแถวและการเปลี่ยนทิศหน้าแถวหรือขบวน ๒.๔ การรวมและขยายอาวุธ ๓. การเรียกแถวของลูกเสือแบบสากล โดยใช้สัญญาณมือ ได้แก่ ๓.๑ แถวหน้ากระดานแถวเดี่ยว ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 88 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 112. รูปที่ ๑๐๙ การเรียกแถวหน้ากระดานแถวเดี่ยว ๓.๒ แถวตอนเรียงหนึ่ง (กรณีมีหลายหมู่เรียกว่า แถวตอนหมู่) รูปที่ ๑๑๐ การเรียกแถวตอนหมู่ ๓.๓ แถวหน้ากระดานหมู่ปิดระยะ รูปที่ ๑๑๑ การเรียกแถวหน้ากระดานหมู่ปิดระยะ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 89 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 113. ๓.๔ แถวหน้ากระดานหมู่เปิดระยะ รูปที่ ๑๑๒ การเรียกแถวหน้ากระดานหมู่เปิดระยะ ๓.๕ แถวรูปครึ่งวงกลม รูปที่ ๑๑๓ การเรียกแถวรูปครึ่งวงกลม ๓.๖ แถวรูปวงกลม แบบ ก. ผู้เรียกแถวยืนที่จุดศูนย์กลาง รูปที่ ๑๑๔ แบบ ก. ผู้เรียกแถวยืนที่จุดศูนย์กลาง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 90 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 114. แบบ ข. ผู้เรียกยืนอยู่ที่เส้นรอบวง รูปที่ ๑๑๕ แบบ ข. ผู้เรียกแถวยืนอยู่ที่เส้นรอบวง ๓.๗ แถวสี่เหลี่ยมเปิด รูปที่ ๑๑๖ การเรียกแถวสี่เหลี่ยมเปิด ๓.๘ แถวรัศมีหรือล้อเกวียน รูปที่ ๑๑๗ การเรียกแถวรัศมีหรือล้อเกวียน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 91 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 115. ๓.๙ การใช้สัญญาณมือเป็นคำสั่งให้แถว“พัก” และ “ตรง” ท่าสั่ง “พัก ท่าสั่ง “ตรง” รูปที่ ๑๑๘ การใช้สัญญาณมือเป็นคำสั่ง ๓.๑๐ การใช้สัญญาณนกหวีด คุณประโยชน์ของระเบียบแถว ๑. เสริมสร้างความมีระเบียบวินัย ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชาอย่างฉับไว มีความสามัคคี พร้อมเพรียง ฝึกให้สามารถเป็นผู้นำและผู้ตามได้อย่างมีประสิทธิภาพ และการทำงานร่วมกันในระบบหมู่ ๒. เสริ ม สร้ า งให้ ลู ก เสื อ เป็ น คนที่ มี ค วามสง่ า งาม มี ร่ า งกายแข็ ง แรง ทรวดทรงสมส่ ว น มี ประสาทตื่นตัวอยู่เสมอ สร้างให้เป็นผู้มีอุดมคติในการรักษาเกียรติ วินัย และมีความเชื่อมั่นในตนเอง ที่จะปฏิบัติกิจกรรมในหน้าที่ ๓. เป็นพื้นฐานในการพัฒนาทักษะต่าง ๆ ตามกระบวนการเรียนการสอนของลูกเสือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 92 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 116. พิธีการของลูกเสือ ความหมาย พิธีการของลูกเสือ หมายถึง รูปแบบเฉพาะของกิจกรรมทางการลูกเสือ เพื่อวัตถุประสงค์ใน เรื่องใดเรื่องหนึ่งที่ลูกเสือ ทุกคนจะต้องกระทำร่วมกัน หรือมีส่วนร่วม และยึดถือเป็นแนวทางปฏิบัติสืบทอด ต่อ ๆ กันมา ความเป็นมา กิจการลูกเสือเป็นกระบวนการกลุ่มที่ต้องการความพร้อมเพรียง ความสมัครสมานสามัคคี ในการกระทำกิจกรรมต่าง ๆ ของลูกเสือ จึงมีผู้ริเริ่มคิดกิจกรรมเฉพาะ เพื่อให้ความสำคัญในการทำ กิจกรรมนั้น ๆ พิธีการลูกเสือ มีดังต่อไปนี้ การชุมนุมรอบกองไฟ การชักธงชาติ การลอดซุ้มเข้าค่าย พิธีการเปิด-ปิดการฝึกอบรม พิธีการสวนสนาม พิธีถวายราชสดุดี พิธีรอบเสาธงในการอยู่ค่ายพักแรม (การฝึกอบรม) พิธีการลูกเสือสำรอง การทำความเคารพเป็นหมู่ (แกรนด์ฮาวล์) พิธีเข้าประจำกองลูกเสือสำรอง พิธีการประดับดาวดวงที่ ๑ พิธีการประดับดาวดวงที่ ๒ พิธีการประดับดาวดวงที่ ๓ พิธีการเปิดประชุมกองลูกเสือสำรอง พิธีการปิดประชุมกองลูกเสือสำรอง พิธีการส่งลูกเสือสำรองไปเป็นลูกเสือสามัญ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 93 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 117. พิธีการลูกเสือสามัญ การประชุมนายหมู่ลูกเสือ พิธีเข้าประจำกองลูกเสือสามัญ พิธีการเปิด-ปิดประชุมกองลูกเสือสามัญ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ และลูกเสือวิสามัญ พิธีการส่งตัวลูกเสือสามัญไปเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ พิธีการลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ การประชุมคณะกรรมการกอง พิธีเข้าประจำกองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ พิธีการลูกเสือวิสามัญ พิธีการส่งตัวลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ไปเป็นเตรียมลูกเสือวิสามัญ การประชุมประจำคณะกรรมการกอง พิธีการรับเตรียมลูกเสือวิสามัญ พิธีการสำรวจตัวเองของผู้ที่เข้าเป็นลูกเสือวิสามัญ พิธีเข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 94 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 118. การชุมนุมรอบกองไฟ (Camp fire) ความหมาย การชุมนุมรอบกองไฟ (Camp fire) หมายถึง รูปแบบของกิจกรรมที่มีคุณค่าและก่อให้เกิด ประโยชน์ในทางสร้างสรรค์ เสริมสร้างความรู้ ทักษะ และถ่ายทอดความรู้สึกนึกคิดที่เป็นสาระ และแก่นแท้ ของชีวิต ถือเป็นกิจกรรมหลักที่ขบวนการลูกเสือได้ใช้เป็นกิจกรรมที่สำคัญมาเป็นเวลายาวนาน นับตั้งแต่ บี-พี ได้พาเด็กจำนวน ๒๐ คน ไปใช้ชีวิตกลางแจ้งในการอยู่ค่ายพักแรม ที่เกาะบราวน์ซี (Brown Sea Island) เป็นบทเรียนหนึ่งของผู้บังคับบัญชาลูกเสือ เพื่อนำไปใช้จัดกิจกรรมให้กับลูกเสือ ทุกประเภทและ ทุกระดับ นิยมปฏิบัติกันในเวลากลางคืนระหว่างการฝึกอบรมหรือการอยู่ค่ายพักแรม เพื่อส่งเสริมระบบหมู่ ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และการแสดงออก ความเป็นมา จากประสบการณ์ในชีวิตทหารของ ลอร์ด เบเดน-โพเอลล์ ที่ได้พบเห็นการพักแรมคืนของพ่อค้า ซึ่งเดินทางรอนแรมไปต่างเมืองและการใช้ชีวิตของชาวบ้านพื้นเมือง ในโอกาสที่มารวมตัวกันในยามค่ำคืน เพื่อสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ปรึกษาหารือกันในภารกิจต่าง ๆ การสังสรรค์ที่มีการร่วมสนุกสนาน ด้วยการร้องเพลง และแสดงออกในการใช้ชีวิตร่วมกันอย่างสันติสุข เป็นการสร้างสันติภาพภายในเผ่าพันธุ์ และที่ ส ำคั ญ แสงไฟ ความมื ด ความเงี ย บ ถื อ เป็ น ช่ ว งจั ง หวะที่ ดี ที่ สุ ด สำหรั บ การเล่ า ขาน การประชุม ตลอดจนการถ่ายทอดเรื่องราวต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี ดังนั้น กิจกรรมการชุมนุมรอบกองไฟ จึงเป็นสื่อที่สำคัญที่มีบทบาทในการอยู่ค่ายพักแรมครั้งแรกของ บี-พี ที่เกาะบราวน์ซี ประเทศอังกฤษ ใน พ.ศ. ๒๔๕๐ (ค.ศ. ๑๙๐๗) โดยให้ลูกเสือมาชุมนุมพร้อมกันรอบกองไฟในตอนกลางคืน และใช้เวลานั้น ฝึกอบรม ประกอบการเล่านิทานและมีการร่วมแสดงให้เกิดความสนุกสนานได้ผลเป็นอย่างดี จึงได้นำมาใช้ เป็นวิธีการฝึกอบรมลูกเสืออย่างหนึ่ง สืบต่อมาจนปัจจุบันนี้นำไปสู่ระบบการฝึกอบรมของลูกเสือ ตลอดจน กิจกรรมสำคัญต่าง ๆ โดยเรียกว่า “การชุมนุมรอบกองไฟ” (Camp fire) การชุมนุมรอบกองไฟที่ใช้สำหรับ กิจการลูกเสือนั้นได้มีการวางขั้นตอน หลักเกณฑ์ ตลอดจนวิธีปฏิบัติเป็นอย่างดี เพื่อให้สอดคล้องและ เหมาะสมกับการนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 95 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 119. รูปที่ ๑๑๙ รูปที่ ๑๒๐ รูปที่ ๑๑๙ และ รูปที่ ๑๒๐ การชุมนุมรอบกองไฟของ บี-พี ๑. วัตถุประสงค์ของการชุมนุมรอบกองไฟ การชุมนุมรอบกองไฟมีความมุ่งหมายสำคัญอยู่ ๕ ประการ เพื่อ ๑.๑ เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการถ่ายทอดในช่วงเวลากลางคืน ดังที่ ลอร์ด เบเดน-โพเอลล์ ใช้ในการฝึกอบรมเด็กเมื่อครั้งไปอยู่ค่ายพักแรม ที่เกาะบราวน์ซี ๑.๒ เพื่อให้ลูกเสือทุกคนได้มีโอกาสแสดงออก เกิดความสนุกสนานและความรักสามัคคี ๑.๓ เพื่อให้ลูกเสือได้เกิดความอบอุ่นในฤดูกาลที่มีอากาศหนาวเย็น รวมทั้งเป็นการป้องกัน สัตว์ร้ายเมื่อไปอยู่ค่ายพักแรม ๑.๔ เพื่อให้ลูกเสือมีความรับผิดชอบ การแบ่งภาระหน้าที่ มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และ การรักษาระเบียบวินัย ๑.๕ เพื่อใช้เป็นโอกาสประกอบพิธีสำคัญต่าง ๆ ของกิจการลูกเสือ เช่น แนะนำบุคคลสำคัญ ที่มาเยี่ยม การมอบเครื่องหมาย หรือประกาศนียบัตร ๒. สถานที่ใช้ในการชุมนุมรอบกองไฟ บริเวณสถานที่สำหรับใช้เป็นที่จัดการชุมนุมรอบกองไฟ ควรเลือกสถานที่ให้เหมาะสม โดย สถานที่สำหรับจัดการชุมนุมรอบกองไฟมีอยู่ ๒ ลักษณะ คือ ๒.๑ การจัดชุมนุมรอบกองไฟบริเวณกลางแจ้ง ควรมีบรรยากาศที่เป็นธรรมชาติให้มากที่สุด เช่ น บนเนิ น เตี้ ย ๆ มี ห ญ้ า ปกคลุ ม พื้ น ดิ น อากาศเย็ น สบาย สดชื่ น แต่ บ ริ เวณลั ก ษณะนี้ เ สี ย งที่ พู ด จะไม่ชัดเจน เพราะเสียงจะกระจาย จำนวนผู้เข้าร่วมการชุมนุมรอบกองไฟไม่ควรเกินกว่า ๑๕๐ คน ควรเป็นกลุ่มลูกเสือขนาดเล็ก ๆ สามารถควบคุมดูแลได้อย่างสะดวก โดยเฉพาะเรื่องความปลอดภัยโดยรวม สำหรับการชุมนุมรอบกองไฟกลางแจ้งที่มีลักษณะเป็น “แอ่งกระทะ” ผู้ชมจะนั่งในลักษณะคล้าย ๆ กับ นั่งในโรงภาพยนตร์ (Theatre) ลักษณะแบบนี้จะจุคนได้จำนวนมาก แล้วแต่ขนาดของที่จัดสร้าง แต่ไม่ควร ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 96 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 120. เกิน ๑,๐๐๐ คน(ยกตัวอย่างเช่น ที่ค่ายลูกเสือวชิราวุธ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี) สถานที่ลักษณะนี้ สามารถจัดการแสดงได้อย่างสบาย ผู้ชมจะเห็นได้ชัดเจน เสียงดังฟังชัด และน่าสนใจกว่าสถานที่ที่อยู่บน เนินดิน รูปที่ ๑๒๑ สถานที่แบบอยู่บนเนินเตี้ย รูปที่ ๑๒๒ สถานที่แบบแอ่งกระทะ ๒.๒ การจั ด ชุ ม นุ ม รอบกองไฟในตั ว อาคาร เช่ น ห้ อ งประชุ ม อาคารเอนกประสงค์ โรงพลศึกษา เป็นต้น การที่จะจัดให้มีการชุมนุมรอบกองไฟในสถานที่ลักษณะนี้ มีสาเหตุมาจาก อากาศ ภายนอก หนาวเย็นมาก เกิดพายุฝนตก ลมภายนอกพัดแรง หรือไม่มีพื้นที่ภายนอกพอที่จะจัดชุมนุม รอบกองไฟกลางแจ้งได้ รูปที่ ๑๒๓ สถานที่จัดชุมนุมรอบกองไฟในตัวอาคาร ๓. การเตรียมก่อนเริ่มชุมนุมรอบกองไฟ ๓.๑ คณะผู้ให้การฝึกอบรมจะต้องปรึกษาหารือกัน เพื่อกำหนดว่า ในการชุมนุมรอบกองไฟ นั้นจะมีกิจกรรมอะไรบ้าง จะให้หมู่/กลุ่มใดทำหน้าที่หมู่บริการ ให้ผู้ใดทำหน้าที่เป็นพิธีกร และเชิญผู้ใด เป็นประธานการชุมนุมรอบกองไฟ และมอบหมายผู้ใดเป็นผู้เชิญประธาน ผู้เป็นประธานควรเป็นผู้ท ี่ มีความรู้ ความเข้าใจขั้นตอนการชุมนุมรอบกองไฟพอสมควร และพิธีกรจะต้องแนะนำขั้นตอนทั้งหมด ให้ประธานเข้าใจ พร้อมทั้งสรุปภาพรวมของการชุมนุมรอบกองไฟให้ประธานทราบด้วย ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 97 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 121. ๓.๒ การจัด กองไฟ กองไฟจะเป็ น กองไฟที่ ก่ อ ด้ ว ยไม้ จ ริ ง หรื อ กองไฟเที ย มเพื่ อ อนุ รั ก ษ์ ป่าไม้และสิ่งแวดล้อมก็ได้ กรณีก่อกองไฟจริงต้องเป็นเศษไม้ กิ่งไม้แห้งที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์อันใดแล้ว และ ต้องกำหนดให้หมู่/กลุ่มบริหารทำหน้าที่รับผิดชอบควบคุมกองไฟ ให้ลุกโชติช่วงพอดีกับการใช้งาน และ ไม่ลุกลามจนเกิดอันตราย ต้องมีการเตรียมน้ำใส่ภาชนะไว้ เมื่อเวลาไฟลุกลามออกมานอกเขต ให้ใช้น้ำพรม กองไฟค่อย ๆ เพื่อจำกัดให้อยู่ในเขตที่กำหนด และไม่ให้ใช้น้ำสาดอย่างรุนแรง จะทำให้เกิดอันตรายได้ เมื่อเสร็จพิธีการชุมนุมรอบกองไฟแล้วให้เก็บเถ้าถ่านออกไป และทำความสะอาดเหมือนไม่ได้มีการก่อ กองไฟ ณ บริเวณนี้ ๓.๓ รูปแบบของการก่อกองไฟ ๓.๓.๑ แบบที่ ๑ แบบกระโจม (Teepee) เป็นแบบที่ใช้โดยทั่วไป การก่อกองไฟแบบ นี้จะให้แสงสว่างสูงขึ้นไป ๓.๓.๒ แบบที่ ๒ แบบคอกหมู (Cris cross) เป็นแบบที่ให้แสงสว่างเป็นแนวกว้าง ๓.๓.๓ แบบที่ ๓ แบบผสม เป็นแบบที่นำเอาแบบที่ ๑ และแบบที่ ๒ มาก่อรวมกัน โดยให้แบบกระโจมอยู่ตรงกลางแบบคอกหมู จะทำให้กองไฟแบบที่ ๓ มีความแข็งแรง คงทน ให้แสงสว่าง ได้นาน ควบคุมง่าย ไม่ล้ม และให้แสงสว่างได้เป็นอย่างดี รูปที่ ๑๒๔ กองไฟแบบกระโจม รูปที่ ๑๒๕ กองไฟแบบคอกหมู รูปที่ ๑๒๖ กองไฟแบบผสม ๓.๔ การจั ด ที่ นั่ ง สำหรั บ ชุ ม นุ ม รอบกองไฟ ให้ จั ด เป็ น รู ป วงกลมหรื อ รู ป เกื อ กม้ า หรื อ ในบางกรณีอาจจัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมก็ได้ (สถานที่เป็นตัวกำหนดรูปแบบด้วย) มีกองไฟอยู่ตรงกลาง ถ้ามี ถาดเหล็กหรือถาดสังกะสีรองด้วยจะดีมาก ที่นั่งสำหรับประธาน ผู้ติดตาม และแขกผู้รับเชิญ ตั้งอยู่ใน ทิศทางที่เหมาะสม ถ้าเป็นกองไฟจริง ที่นั่งสำหรับประธานควรตั้งอยู่เหนือลม ด้านหน้าประธานวางโต๊ะ หรือขอนไม้ขนาดเล็กไว้สำหรับวางพุ่มฉลาก และน้ำดื่ม ผู้เข้ารับการฝึกอบรมลูกเสือ นั่งตามหมู่ ที่กำหนดไว้ โดยจัดที่นั่งเป็นขอนไม้ ม้านั่งยาว เก้าอี้นั่ง ขอบปูนหรือนั่งกับพื้น แต่ต้องเว้นช่วงต่อระหว่างหมู่/กลุ่มด้วย ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 98 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 122. รูปที่ ๑๒๗ การจัดที่นั่งสำหรับประธาน ๓.๕ การนัดหมาย พิธีกรเป็นผู้นัดหมาย ประธาน ผู้ร่วมแสดง หมู่/กลุ่มบริการ ส่งเรื่องที ่ จะแสดง เวลาที่ใช้ในการแสดง การแต่งกายตามเนื้อเรื่อง ข้อห้าม เวลาเริ่มการชุมนุมรอบกองไฟ ลำดับ ขั้นตอน และซักซ้อมการดำเนินการชุมนุมรอบกองไฟ ๔. การชุมนุมรอบกองไฟ การชุมนุมรอบกองไฟ มีขั้นตอนการปฏิบัติดังนี้ ๔.๑ เมื่ อ ถึ ง เวลานั ด หมาย ผู้ ร่ ว มแสดงแต่ ง กายตามเนื้ อ เรื่ อ งที่ จ ะแสดง เข้ า นั่ ง ประจำที่ เรียงตามลำดับหมู่/กลุ่ม จากด้านซ้ายของประธาน พิธีกรตรวจดูความพร้อมของลูกเสือ/ผู้บังคับบัญชา ลูกเสือ พวงมาลัย พุ่มสลาก หมู่หรือกลุ่มบริการที่จะแห่พวงมาลัย พุ่มสลาก ซักซ้อมพิธีเปิด แนะนำให้ ทราบว่าใครเป็นประธาน และผู้ติดตาม ๔.๒ หมู่/กลุ่มบริการ จุดไฟ (การจุดไฟจะจุดก่อนการซักซ้อมก็ได้) รูปที่ ๑๒๘ หมู่บริการ จุดไฟ ๔.๓ พิธีกร เชิญประธาน และผู้ติดตาม (ซึ่งยืนรออยู่บริเวณไม่ห่างจากกองไฟ) ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 99 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 123. ๔.๔ เมื่อประธานและผู้ติดตามเข้ามาในบริเวณที่ชุมนุมรอบกองไฟแล้ว พิธีกรสั่ง “กอง/ แพ็ก-ตรง” หรือ “ทั้งหมด-ตรง” ก็ได้ อาจมีบุคคลอื่นที่เข้ามาร่วมโดยที่ไม่ได้เป็นลูกเสือ) ทุกคนลุกขึ้น ยืนตรง (พิธีกรเคารพประธาน) ๔.๕ เมื่ อ ประธานรั บ การเคารพแล้ ว เดิ น ตรงไปที่ ก องไฟยื น ระยะห่ า งประมาณ ๓ ก้ า ว อาจพิจารณาความสว่าง ความร้อนของกองไฟเป็นหลัก ผู้ติดตามประธานและคณะ เดินไปยืนรออยู ่ ตรงหน้าที่นั่งที่จัดเตรียมไว้ให้ หรือ คณะทั้งหมดเข้านั่งประจำที่ก่อนให้เรียบร้อย คงเหลือประธานไว้ คนเดียวที่ต้องเชิญ เมื่อประธานเดินเข้ามาในบริเวณ ทุกคนจึงลุกขึ้นยืนตรงโดยพร้อมเพรียงกัน ๔.๖ ประธานชูมือขวาแสดงรหัสลูกเสือ ยื่นไปข้างหน้าประมาณ ๔๕ องศา แล้วกล่าวเปิด การชุ ม นุ ม รอบกองไฟ โดยสามารถกล่ า วเปิ ด ด้ ว ยคำกล่ า วอะไรก็ ไ ด้ แต่ ต้ อ งเป็ น ข้ อ ความที่ เ ป็ น มงคล เป็นกำลังใจ และความศรัทธา ดังตัวอย่าง คือ “จากทิศเหนือ สู่ทิศใต้ จากทิศตะวันออกสู่ทิศตะวันตก ข้าพเจ้าขออัญเชิญสิ่งที่เป็นมงคลทั้งหลาย ทั้งปวง จงอำนวย อวยชัย และปกปักษ์รักษาให้มวลลูกเสือทุกคน จงได้พบสิ่งที่ดี ประดุจแสงไฟอันโชติช่วงชัชวาลย์ สิ่งใดที่เป็นอุปสรรคและขัดขวางต่อการประพฤติปฏิบัติดี ต่อกิจการลูกเสือ ขอให้มอดไหม้ไปกับกองไฟ บัดนี้ ได้เวลาอันเป็นมงคลแล้ว ข้าพเจ้าขอเปิด การชุมนุม รอบกองไฟ ณ บัดนี้” จบคำกล่าว ประธานคงยืนอยู่ ณ ที่เดิม ร ูปที่ ๑๒๙ ประธานชูมือขวาแสดงรหัสเปิดการชุมนุมรอบกองไฟ รูปที่ ๑๓๐ ไฟลุกโชติช่วง ๔.๗ เมื่อประธานกล่าวจบ ทุกคนในที่ชุมนุมเปล่งเสียงพร้อมกันว่า “ฟู่” ๓ ครั้ง (เป็นเสียง ไฟลุกโชติช่วงชัชวาล) ๔.๘ พิ ธี ก ร นำร้ อ งเพลง ๑ หรื อ ๒ เพลง ควรเป็ น เพลงปลุ ก ใจ ความรั ก ชาติ บ้ า นเมื อ ง เช่น เพลงสยามานุสติ เพลงต้นตระกูลไทย หรือเป็นเพลงประจำสถาบัน และควรเป็นเพลงที่ผู้ร่วมชุมนุม รอบกองไฟสามารถร่วมกันร้องได้ หรือส่วนใหญ่ร้องได้ ๔.๙ จบเพลงแล้ว ประธานเดินกลับไปยังที่นั่ง ผู้ติดตามนั่งลงตามที่ของตน พิธีกร สั่งให้ ผู้ร่วมชุมนุมรอบกองไฟ “นั่ง” ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 100 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 124. ๔.๑๐ ผู้ถือพวงมาลัยป่าและพุ่มสลาก ตั้งขบวนแห่หัวแถวอยู่ด้านขวามือของประธาน หรือ มีสมาชิกของหมู่/กลุ่มบริการเข้าแถวต่อท้ายอยู่ภายในวงที่นั่ง และ/หรือให้สมาชิกของหมู่/กลุ่มอื่น ๆ เข้าร่วมขบวนด้วย (เหมือนขบวนแห่กลองยาว) รูปที่ ๑๓๑ ขบวนแห่พวงมาลัยและพุ่มฉลาก ๔.๑๑ พิ ธี ก รโห่ ๓ ครั้ ง (หรื อ มอบให้ ผู้ เข้ า ร่ ว มชุ ม นุ ม รอบกองไฟคนใดคนหนึ่ ง โห่ ก็ ไ ด้ เป็นกลยุทธ์ของพิธีกร) ขบวนทั้งหมดเริ่มเดินรอบกองไฟตามเข็มนาฬิกา เพื่อความสนุกสนาน ทุกคนรำ และร้องไปด้วยจนครบ ๓ รอบ ผู้ถือพวงมาลัยและถือพุ่มสลาก หยุดยืนตรงหน้าประธาน และมอบพวง มาลัย/พุ่มสลากให้แก่ประธาน (ทุกคนปรบมือ) แล้วจึงวิ่งเข้าประจำที่ของตน รูปที่ ๑๓๒ ประธานรับพุ่มสลาก รูปที่ ๑๓๓ พิธีกรเชิญให้ประธานจับสลาก ๔.๑๒ พิธีกร เชิญให้ประธานจับสลาก รับสลากจากประธาน ประกาศให้ทราบว่าหมู่/กลุ่มใด จะต้องแสดง ๔.๑๓ หมู่ ที่ จ ะแสดง นายหมู่ สั่ ง ลู ก หมู่ ท ำความเคารพประธาน “หมู่ … ตรง” นายหมู่ ท ำ ความเคารพ ประธานรับการเคารพ ทุกคนภายในหมู่ร่วมกันร้องเพลงประจำหมู่ ๒ จบ จึงเริ่มการแสดง ๔.๑๔ หมู่ที่แสดง ให้หาทำเลในการแสดงให้ทุกคนได้เห็นโดยเฉพาะประธานเป็นหลัก ใช้เวลา แสดงไม่ควรเกิน ๑๐ นาที ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 101 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 125. ๔.๑๕ จบการแสดง ทุกคนกลับไปยืนหน้าที่นั่ง ของตนนายหมู่ สั่ ง “หมู่ … ตรง” นายหมู่ เ พี ย งผู้ เ ดี ย ว ทำความเคารพ ประธานรับการเคารพ นายหมู่สั่งลูกหมู่ ของตนนั่งลง ๔.๑๖ พิธีกร เชิญให้ผู้แทนหมู่/กลุ่มที่ไม่ได้แสดง เป็นผู้นำกล่าวชมเชยตามแบบของลูกเสือให้แก่หมู่ที่แสดง (Yell) ผู้ น ำหมู่ / กลุ่ ม (ผู้ แ ทนกล่ า ว) จะเชิ ญ ชวนให้ ห มู่ / กลุ่ ม ลุ ก ขึ้ น ยื น แล้ ว กล่ า วคำชมเชย ดั ง ตั ว อย่ า ง “พี่ น้ อ ง ลูกเสือโปรดยืนขึ้น แล้วกล่าวคำชมเชยตามข้าพเจ้า ๓ ครั้ง ด้วยคำว่า ยอดเยี่ยม/ดีจริง ๆ/แสดงดีมาก” เป็นต้น พร้อมแสดงกิริยาประกอบคำชมเชย เสร็จแล้วนั่งลง หมู่ที่แสดงลุกขึ้นยืน ใช้แขนขวาทับแขนซ้าย ยกขึ้นมา เสมอไหล่ กล่าวตอบพร้อมกัน เช่น “ขอบคุณครับ/ค่ะ” พร้อมกับโน้มตัวลง ๑ ครั้ง แล้วนั่งลง รูปที่ ๑๓๕ หมู่ที่แสดงลุกขึ้นยืน ใช้แขนขวาทับแขนซ้าย กล่าวขอบคุณ ๔.๑๗ พิธีกร ดำเนินการต่อไป (ตามข้อ ๔.๑๒-๔.๑๕ เช่นเดียวกันนี้) จนครบทุกหมู่/กลุ่ม ระหว่างการแสดงของแต่ละหมู่/กลุ่ม อาจมีการแสดงของคณะวิทยากร หรือผู้อื่นก็ได้ หรือสอดแทรก ให้ความรู้ หรือกิจกรรมอื่น ๆ ตามแต่พิธีกรจะจัดและใช้เวลาเท่ากัน ๔.๑๘ เมื่ อ จบการแสดงของทุ ก หมู่ / กลุ่ ม แล้ ว พิ ธี ก รนำร้ อ งเพลง (ทำนองแผ่ ว เบาเย็ น ๆ ยามค่ ำ คื น ) จากนั้ น พิ ธี ก รเชิ ญ ประธานกล่ า ว (ปราศรั ย ) เรื่ อ งที่ เ ป็ น คติ เ ตื อ นใจ (Yarn) แล้ ว กล่ า ว ปิดการชุมนุมรอบกองไฟ ๔.๑๙ พิธีกร สั่ง “กอง/แพ็ก-ตรง” หรือ “ทั้งหมด-ตรง” เพื่อเคารพประธานและให้ทุกคน ก้าวเข้ามายืนเป็นวงกลม จับมือกันโดยให้แขนขวาทับบนแขนซ้ายของตนเอง และใช้มือขวา-ซ้ายจับมือ ของคนข้างเคียง ร่วมกันร้องเพลงสามัคคีชุมนุม พร้อมกับโยกตัวไปทางขวาและซ้ายอย่างช้า ๆ ต่อเนื่องกัน จนจบเพลง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 102 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 126. รูปที่ ๑๓๖ ลูกเสือร่วมร้องเพลงสามัคคีชุมนุม รูปที่ ๑๓๗ หมู่/กลุ่มบริการ นำสวดมนต์ ก่อนปิดการชุมนุมรอบกองไฟ ๔.๒๐ ผู้แทนหมู่/กลุ่มบริการ นำสวดมนต์ เมื่อจบแล้ว พิธีกรสั่งให้ทุกคนหันหน้าไปยังทิศที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวประทับอยู่ในขณะนั้น หรือพระบรมมหาราชวัง สั่ง “กอง/แพ็ก-ตรง ถวาย คำนับ” แล้วนำร้องเพลงสรรเสริญพระบารมี เสร็จแล้วประธานและผู้ติดตามกลับ ๔.๒๑ พิธีกรประจำวัน นัดหมาย กิจกรรมและเวลาของวันต่อไป เสร็จแล้วสั่ง “กอง/แพ็ก-เลิก” ทุกคนแยกย้ายกันกลับสู่ที่พักอย่างสงบ เงียบ เป็นระเบียบเหลือเพียงหมู่/กลุ่มบริการทำความสะอาด เก็บบริเวณที่ชุมนุมรอบกองไฟให้เรียบร้อย คุณประโยชน์ของการชุมนุมรอบกองไฟ ๑. เพื่อให้ได้มีโอกาสประกอบพิธีสำคัญ ๆ และรู้จักบุคคลสำคัญที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับกิจการลูกเสือ ๒. เพื่อเปิดโอกาสลูกเสือได้แสดงออก ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และเสริมสร้างทักษะความเป็นผู้นำ และผู้ตามที่ดี ๓. เพื่อได้รับประสบการณ์ ตลอดจนความรู้ และทักษะต่าง ๆ ของกิจกรรมลูกเสือ ๔. เพื่อให้เกิดความรัก สามัคคี การเสียสละในหมู่ลูกเสือ ๕. เพื่อเป็นกิจกรรมนันทนาการที่มีสาระ รูปแบบ ตลอดจนแนวปฏิบัติที่แฝงด้วยคุณธรรม และจริยธรรม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 103 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 127. การชักธงชาติ ความหมาย ธงชาติเป็นสัญลักษณ์ที่ทั่วโลกใช้ แสดงถึงความเป็นชาติที่มีอารยธรรมรุ่งเรือง มีเสถียรภาพ อธิ ป ไตย ความเป็ น หมู่ เ ป็ น เหล่ า ความเป็ น น้ ำ หนึ่ ง ใจเดี ย วกั น การประพฤติ ป ฏิ บั ติ ต่ อ ธงชาติ เ สมื อ น การประพฤติปฏิบัติต่อคนในชาติซึ่งเป็นเจ้าของธงชาตินั้น ๆ และในด้านความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่าง ประเทศ จึงต้องมีการระมัดระวังเป็นพิเศษเกี่ยวกับการปฏิบัติต่อธงชาติของประเทศอื่น ๆ การชักธงชาติ หมายถึง กิจกรรมที่ลูกเสือต้องปฏิบัติก่อนที่จะเริ่มพิธีการต่าง ๆ ในทุกเช้าหรือ เมื่อเริ่มกิจกรรมระหว่างอยู่ค่ายพักแรก (ฝึกอบรม) ความเป็นมา ในพ.ศ. ๒๔๖๐ พระบาทสมเด็ จ พระมงกุ ฎ เกล้ า เจ้ า อยู่ หั ว ทรงนำประเทศไทยเข้ า ร่ ว ม สงครามโลก ครั้งที่ ๑ ทรงพระราชดำริว่า การประกาศสงครามนับเป็นความเจริญก้าวหน้าขั้นหนึ่งของ ประเทศ สมควรจะมีสิ่งเตือนใจ สำหรับวาระนี้ไว้ภายหน้า สิ่งนั้นควรได้แก่ “ธงชาติ” ทรงเห็นว่าลักษณะ ที่แก้ไขในพ.ศ. ๒๔๕๙ นั้น ยังไม่สง่างาม ทรงโปรดเกล้าฯ ให้เพิ่มแถบสีน้ำเงินแก่ขึ้นอีกสีหนึ่งเป็นสามสี ตามลักษณะของธงนานาชาติที่ใช้กันอยู่ เพื่อให้เป็นเครื่องหมายว่าไทยเข้าร่วมกับฝ่ายสัมพันธมิตร และ อีกประการหนึ่ง สีน้ำเงินเป็นสีประจำพระชนมวารเฉพาะพระองค์ จึงเป็นสีที่ควรประดับไว้ในธงชาติไทย ดังนั้น ในพ.ศ. ๒๔๖๐ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติธง พระพุทธศักราช ๒๔๖๐ ออกประกาศเมื่ อ วั น ที่ ๒๘ กั น ยายน พ.ศ. ๒๔๖๐ มี ผ ลบั ง คั บ ภายหลั ง วั น ออกประกาศในหนั ง สื อ ราชกิจจานุเบกษาแล้ว ๓๐ วัน สมัยอยุธยา สมัยรัชกาลที่ ๑ สมัยรัชกาลที่ ๒ สมัยรัชกาลที่ ๓ สมัยรัชกาลที่ ๓ สมัยรัชกาลที่ ๖ ปัจจุบัน รูปที่ ๑๓๘ วิวัฒนาการธงชาติไทย จนถึงที่ใช้ปัจจุบัน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 104 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 128. การชักธงชาติในตอนเช้าระหว่างการฝึกอบรม/อยู่ค่ายพักแรม สำหรับการประชุมกองและการชักธงชาติในตอนเช้า ระหว่างการฝึกอบรมหรืออยู่ค่ายพักแรม ของลูกเสือ ผู้อำนวยการฝึกจะมอบหมายให้คนใดคนหนึ่งเป็นพิธีกรดำเนินการ และให้มีการปฏิบัติใน การเปิดประชุมกองและชักธงชาติขึ้นสู่ยอดเสาตามลำดับดังนี้ ๑. พิธีกรยืนตรงหน้าเสาธง หันหลังให้เสาธง โดยยืนห่างจากเสาธงประมาณ ๓ ก้าว ๒. ใช้คำสั่งเรียก “กอง” ใช้สัญญาณมือเรียกแถวครึ่งวงกลม ๓. ให้หมู่แรกอยู่ทางซ้ายมือของผู้เรียกเสมอ ๔. ให้ ห มู่ ถั ด ไปเข้ า แถวจั ด ระยะเคี ย งต่ อ จากหมู่ แรกเรี ย งกั น ไปตามลำดั บ จนครบทุ ก หมู่ เป็นรูปครึ่งวงกลมให้หมู่สุดท้ายอยู่ทางขวามือของผู้เรียก โดยรองนายหมู่ของหมู่สุดท้ายจะต้องยืนตรงกับ นายหมู่ของหมู่แรก ๕. พิ ธี ก รสั่ ง “จั ด แถว” เมื่ อ จั ด รู ป แถว เรียบร้อยแล้ว สั่ง นิ่ง ระวังอย่าให้วงกว้างเกินไปจะ ทำให้ได้ยินเสียงพูดไม่ชัดเจน ๖. ระยะเคียงระหว่างบุคคลในหมู่ ให้ใช้ มือซ้ายทาบสะเอว นิ้วทั้งห้าเรียงชิดติดกันแบะข้อศอก ไปข้ า งหน้ า เล็ ก น้ อ ย ศอกซ้ า ยชนกั บ แขนขวาของ บุคคลข้างเคียง ระยะเคียงระหว่างหมู่ ๑ ช่วงแขน เมื่อทุกคนพร้อมพิธีกรสั่ง “ตามระเบียบ-พัก” ๗. พิ ธี ก รไปยื น ที่ หั ว แถวในตำแหน่ ง ที่ สามารถมองเห็นหมู่บริการ แล้วสั่ง “กอง-ตรง” เชิญผู้แทนหมู่บริการเข้าไปชักธงชาติ เมื่อจะสั่งอะไรทุกครั้ง ให้ก้าวออกมา ๑ ก้าว แล้วจึงสั่ง เมื่อสั่งเสร็จกลับเข้าที่ ๘. นายหมู่บริการหรือลูกเสือในหมู่บริการ ๒ คน วิ่งออกไปยืนห่างจากเสาธงชาติประมาณ ๓ ก้าว ถ้ามีอาวุธให้ฝากไว้กับคนถัดไป ๙. ลูกเสือทั้งสองนายทำวันทยหัตถ์พร้อมกัน คนขวามือเดินเข้าไป ๒ ก้าว ยืนเท้าชิด แก้เชือก ผูกเสาธง ถอยหลังกลับมายืนที่เดิม แยกเชือกธงที่จะชักขึ้นให้คนที่อยู่ทางซ้ายมือถือไว้ ส่วนธงชาติอยู่ ทางคนขวามือ อย่าให้เส้นเชือกหย่อน ยืนเตรียมพร้อม แล้วพิธีกรสั่ง “กอง เคารพธงชาติ” (ถ้ามีอาวุธสั่ง “กอง เคารพธงชาติ วันทยา-วุธ”) ผู้เข้าอบรมทุกคนอยู่ในท่าตรง (ถ้ามีอาวุธอยู่ในท่าวันทยาวุธ) ผู้ให้ การฝึกอบรม ซึ่งยืนแถวหน้ากระดานอยู่หลังเสาธง ทำวันทยหัตถ์ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 105 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 129. รูปที่ ๑๔๐ หมู่บริการแก้เชือกผูกเสาธง รูปที่ ๑๔๑ หมู่บริการนำร้องเพลงชาติ ๑๐. ลูกเสือในหมู่บริการที่กำหนด นำร้องเพลงชาติ ลูกเสือทุกคนร้องเพลงชาติ พอเริ่มร้องเพลง ชาติให้ผู้ชักธงคนซ้ายมือ ค่อย ๆ สาวสายเชือกให้ธงชาติขึ้นสู่ยอดเสาช้า ๆ สายเชือกตึง ส่วนคนทางขวา หย่อนสายเชือกให้ธงชาติค่อย ๆ ขึ้นไปและคุมสายเชือกให้ตึงเสมอกัน ผู้ชักธงจะต้องกะระยะว่า พอเพลง ชาติจบให้ธงชาติถึงปลายเสาพอดี เสร็จแล้วคนทางขวาเข้าไปผูกเชือกให้เรียบร้อย (เท้าชิด) ๑๑. ผู้ชักธงทำวันทยหัตถ์พร้อมกัน แล้วกลับหลังหันวิ่งกลับเข้าแถวตามเดิมและอยู่ในท่าตรง (หรือวันทยาวุธ พิธีกรสั่ง เรียบ-อาวุธ) ผู้ให้การฝึกอบรมเอามือลงพร้อมกับผู้ชักธง รูปที่ ๑๔๒ ผู้ชักธงทำวันทยหัตถ์พร้อมกัน รูปที่ ๑๔๓ คณะวิทยากรสวดมนต์ เมื่อผูกเชือกเรียบร้อยแล้ว ๑๒. พิธีกรสั่ง “ถอดหมวก-หมู่บริการนำสวดมนต์” (ถ้ามีอาวุธให้ยกมาวางไว้กึ่งกลางระหว่าง เท้าทั้งสอง ส่วนบนของอาวุธพิงแขนซ้ายซึ่งงอเป็นมุมฉากรอรับอยู่แล้ว) ทุกคนถอดหมวก พนมมือแล้ว สวดมนต์ โดยผู้แทนหมู่บริการนำสวดมนต์เป็นวรรค ๆ อย่างย่อ เสร็จแล้วพิธีกรสั่ง “สงบนิ่ง” ลูกเสือ ทุกคนรวมทั้งผู้ให้การฝึกอบรมยืนสงบนิ่ง ๑ นาที แล้วเงยหน้าขึ้นสวมหมวก ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 106 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 130. ๑๓. พิธีกรสั่ง “กองตามระเบียบ-พัก” พิธีกรหันไปทางผู้อำนวยการฝึก ทำวันทยหัตถ์ แล้วเชิญ ผู้อำนวยการฝึก ๑๔. ขณะที่ ผู้ อ ำนวยการฝึ ก เดิ น ออกไป หน้าเสาธง พิธีกรสั่ง “กอง-ตรง” ทุกคนเคารพด้วย ท่าตรง (ถ้ามีอาวุธสั่ง กอง-ตรง วันทยา-วุธ) ผู้อำนวย การทำวันทยหัตถ์ตอบ พิธีกรสั่ง “ตามระเบียบ-พัก” (ถ้ามีอาวุธสั่ง “เรียบ-อาวุธ ตามระเบียบ-พัก”) ๑๕. ผู้ อ ำนวยการฝึ ก กล่ า วปราศรั ย ดำเนินการเกี่ยวกับกิจวัตรประจำวัน เช่น การรายงาน การตรวจ แจกธงเขียว ให้โอวาทตามขั้นตอน จบแล้ว พิธีกรสั่ง “กอง-ตรง” ทุกคนเคารพด้วยท่าตรง (ถ้ามี อาวุธสั่ง “กอง-ตรง วันทยา-วุธ”) ผู้อำนวยการฝึกทำ วันทยหัตถ์ตอบ พิธีกรสั่ง “ตามระเบียบ-พัก” (ถ้ามีอาวุธสั่ง “เรียบ-อาวุธ ตามระเบียบ-พัก”) ๑๖. พิธีกรนัดหมาย แล้วสั่ง “กอง-ตรง, กอง-แยก” คุณประโยชน์ของการชักธงชาติ ๑. เพื่อสร้างความรู้สึกนิยมและภาคภูมิใจในความเป็นชาติ อีกทั้งเป็นการเผยแพร่ธงชาติให้ เป็นที่ปรากฏ เป็นการแสดงออกถึงความรักชาติ บ้านเมือง ซึ่งเป็นสถาบันหลัก ๒. เพื่อเป็นการแสดงถึงความจงรักภักดี ต่อชาติ ศาสนา และสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อันนำไปสู่ความสามัคคีและความมั่นคงเข้มแข็งแก่ชาติ ๓. เพื่อสร้างจิตสำนึกและกระบวนการเรียนรู้ในการฝึกอบรมลูกเสือให้เป็นผู้มีระเบียบวินัย มีคุณธรรม จริยธรรม ปฏิบัติตนตามคำปฏิญาณและกฎของลูกเสือ บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 107 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 131. การลอดซุ้มเข้าค่าย ความหมาย การลอดซุ้ ม เข้ า ค่ า ย หมายถึ ง รู ป แบบหนึ่ ง ของ การต้ อ นรั บ แบบลู ก เสื อ ถื อ เป็ น วาระแรกที่ บ รรดาลู ก เสื อ ทุ ก คนจะประกาศตนเองว่ า ยอมรั บ ในขบวนการครั้ ง นี้ (Challenge) โดยลูกเสือและผู้บังคับบัญชาลูกเสือ จะต้อง ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้เข้ากับการใช้ชีวิตภายในค่าย (ปราม) หลังการลอดซุ้มแล้วทุกอย่างถือเป็นหนึ่งเดียว คือ “กฎของ ลูกเสือคือกฎของค่ายนี้” ความเป็นมา ไม่ปรากฏเป็นหลักฐานว่ามีเขียนเรื่องนี้ไว้ในที่ใดในคู่มือการฝึกอบรมผู้บังคับบัญชาลูกเสือสากล แต่มีปฏิบัติกันในกิจการลูกเสือไทยตั้งแต่วิทยากรผู้ให้การฝึกอบรมจากสำนักงานลูกเสือภาคพื้นเอเชีย- แปซิ ฟิ ก ได้ ม าเป็ น ผู้ ใ ห้ ก ารฝึ ก อบรมลู ก เสื อ ไทยขั้ น วู ด แบดจ์ ประมาณพ.ศ. ๒๕๐๒ เป็ น วิ ธี ก ารและ แนวปฏิบัติซึ่งเปรียบเสมือนหนึ่งเป็นวัฒนธรรมของลูกเสือ ที่ได้ถือปฏิบัติกันมาอย่างต่อเนื่อง และเป็น นวัตกรรมที่ทรงคุณค่าที่ใช้ในการฝึกอบรม การอยู่ค่ายพักแรม เพื่อหล่อหลอมสมาชิกลูกเสือให้รู้และเข้าใจ ถึงแนวทาง วิธีปฏิบัติอันพึงมีด้วยความเต็มใจ และอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข มีความเท่าเทียมและร่วมมือกัน ด้วยความรัก ความสามัคคีและความเสียสละ ทุกคนจะเป็นพี่น้องกัน เห็นอกเห็นใจ ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน ยึดถือคำมั่นสัญญาและกฎของลูกเสือเป็นหลักประจำใจ ๑. การจัดทำซุ้ม - สถานที่สำหรับจัดวางซุ้มต้องเหมาะสม สอดคล้องกับกิจกรรมนั้น ๆ และต้องไม่ทำให้เกิด อันตรายต่อผู้ลอดซุ้ม - ซุ้ ม อาจทำด้ ว ยวั ส ดุ ที่ ไ ม่ ท ำลายธรรมชาติ และใช้ อุ ป กรณ์ ที่ เ หมาะสม โดยมี ข นาดยาว ประมาณ ๕ เมตร กว้าง ๑ เมตร สูงประมาณ ๑ เมตร - หน้าประตูซุ้มให้เขียนคำขวัญว่า “กฎของลูกเสือคือกฎของค่ายนี้” ติดตั้งไว้ให้เห็นได้ชัดเจน - ภายในซุ้มเขียนป้ายคำขวัญติดไว้เป็นระยะ ๆ ประมาณ ๔ คำขวัญ เช่น “จงเตรียมพร้อม” “ระเบียบวินัย” “ตรงต่อเวลา” “อดทน” “สามัคคี” “ไม่บ่น” - ผู้ที่ลอดผ่านซุ้มเข้าไป ต้องนำสิ่งของและอุปกรณ์ที่นำติดตัวมาลอดไปด้วย เมื่อพบคำขวัญ ให้อ่านคำขวัญด้วยเสียงอันดัง - เมื่อลอดซุ้มผ่านพ้นออกไปแล้ว วิทยากรประจำหมู่ทุกหมู่ จะยืนรอเพื่อนำสมาชิกไปเบิก อุปกรณ์ที่พัสดุ และเข้าที่พัก (Shelter) ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 108 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 132. รูปที่ ๑๔๖ รูปที่ ๑๔๗ รูปที่ ๑๔๖ และ รูปที่ ๑๔๗ ผู้ที่ลอดผ่านซุ้มต้องนำสิ่งของและอุปกรณ์ติดตัวเข้าไปด้วย ๒. วิธีดำเนินการ เมื่อเสร็จพิธีเปิดการฝึกอบรมอย่างเป็นทางการแล้ว วิทยากรที่ทำหน้าที่เป็นพิธีกรประจำวัน นำ คณะผู้เข้ารับการฝึกอบรมไปที่ซุ้มประตู โดยมีขั้นตอนต่อไปนี้ ๒.๑ วิทยากรที่ได้รับมอบหมายยืนรอคณะลูกเสืออยู่ที่หน้าซุ้ม ห่างจากทางเข้าซุ้ม ๒ เมตร รูปที่ ๑๔๘ ตั้งแถวเรียงเข้าลอดซุ้ม ๒.๒ ผู้เข้ารับการฝึกอบรมตั้งแถวตอนลึกตามลำดับหมู่ ห่างจากผู้เรียก ประมาณ ๓ ก้าว ๒.๓ วิทยากรที่ได้รับมอบหมายจัดแถวให้เรียบร้อย แล้วจึงเชิญผู้อำนวยการฝึกอบรม ๒.๔ ผู้อำนวยการฝึกอบรมกล่าวปราศรัย และอธิบายแนวปฏิบัติ ลูกเสือจึงลอดผ่านซุ้มเข้าไป ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 109 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 133. รูปที่ ๑๔๙ รูปที่ ๑๕๐ รูปที่ ๑๔๙ และ รูปที่ ๑๕๐ ใช้ใบไม้ที่ไม่เป็นพิษ ๓. ข้อเสนอแนะบางประการเกี่ยวกับการทำซุ้ม ๓.๑ ห้ามใช้กิ่งไม้ ใบไม้ที่เป็นพิษระคายเคือง ๓.๒ ห้ามกลั่นแกล้งด้วยวิธีการต่าง ๆ ๓.๓ ห้ า มบุ ค คลอื่ น เข้ า ไปยุ่ ง เกี่ ย วเวลาลอดซุ้ ม นอกจากผู้ อ ำนวยการฝึ ก คณะวิ ท ยากร/ ผู้บังคับบัญชาลูกเสือ คุณประโยชน์ของการลอดซุ้มเข้าค่าย ๑. เป็นจุดเริ่มต้นแห่งความคิด โดยการคิดเอง มีการตกผลึกความคิด มีการเรียนรู้ด้วยตนเอง มี ก ารสร้ า งองค์ ค วามรู้ จ ากการแลกเปลี่ ย นประสบการณ์ โ ดยกระบวนการกลุ่ ม โดยที่ ไ ม่ จ ำเป็ น ต้ อ งมี การอธิบาย ๒. เป็นการสร้างจิตสำนึกเกี่ยวกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเป็นอย่างดี ๓. เป็นการสร้างความประทับใจในการต้อนรับ เสริมสร้างความรัก ความสามัคคีในหมู่คณะ ๔. เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพของการฝึกอบรม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 110 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 134. พิธีการเปิด-ปิดการฝึกอบรม ความหมาย พิธีการเปิด-ปิดการฝึกอบรม หมายถึง กิจกรรมที่แสดงถึงการเริ่มต้นของการฝึกอบรม หรือ สิ้นสุดการฝึกอบรม รวมทั้งกิจกรรมการอยู่ค่ายพักแรม เพื่อชี้นำให้เห็นถึงความสำคัญ คุณค่า และประโยชน์ ของการฝึกอบรมนั้น ๆ การเตรียมการเปิดการฝึกอบรม ๑. การเชิญประธาน ในการเชิ ญ ประธานมาทำพิ ธี เ ปิ ด การฝึ ก อบรม เป็ น รู ป แบบที่ ผู้ เชิ ญ จะได้ พิ จ ารณาถึ ง คุณสมบัติของผู้มาเป็นประธานในเบื้องต้น คือ วัยวุฒิ คุณวุฒิ ซึ่งทั้งสองประเด็นจะเป็นส่วนประกอบที่ สำคัญของ “บุคลิกลักษณะ” ซึ่งประธานควรมีความสุภาพ เรียบร้อย มีความรู้ ความสามารถ ความเข้าใจใน ลักษณะของงานแต่ละเรื่อง ประธานสามารถที่จะโน้มน้าวจิตใจ และปลุกกระแสแห่งศรัทธาของผู้เข้ารับ การฝึกอบรมในครั้งนั้น ๆ ได้เป็นอย่างดี เพื่อเป็นส่วนประกอบอีกทางหนึ่งที่จะทำให้การฝึกอบรมในครั้ง นั้น ๆ บรรลุตามวัตถุประสงค์เป็นอย่างดี ๒. การจัดสถานที่ ในการจัดสถานที่สำหรับพิธีเปิดการฝึกอบรม มีหลักที่ต้องนำมาพิจารณาประกอบ เช่น จำนวนของผู้ เข้ า รั บ การฝึ ก อบรม คณะวิ ท ยากร ผู้ ที่ เ กี่ ย วข้ อ ง ตลอดจนผู้ มี เ กี ย รติ ที่ ม าร่ ว มในพิ ธี เ ปิ ด การฝึ ก อบรม ขนาดความกว้ า ง-ยาว-สู ง ของ หลั ง คา ทางขึ้ น -ลงของเวที ที่ ใช้ ใ นพิ ธี เ ปิ ด แสงสว่าง ทิศทางลม อุณหภูมิภายในอาคาร เสียงภายในห้องประชุม และเสียงภายนอกห้อง ประชุ ม ที่ จ ะมี ผ ลกระทบต่ อ พิ ธี เ ปิ ด ตลอดจน กลิ่นที่มารบกวน การระบายอากาศภายในห้อง ประชุม ระบบเสียง การจัดที่นั่งของผู้เข้ารับ การฝึ ก อบรม การจั ด ที่ นั่ ง ของวิ ท ยากร ผู้มีเกียรติ ความสะดวกในการเดิน ยืน นั่งของ สมาชิกทั้งหมดในห้องประชุม การตกแต่งป้าย และข้อความบนเวที การจัดโต๊ะหมู่บูชา (ถ้ามี) รูปที่ ๑๕๑ สถานที่จัดประชุมและการจัดโต๊ะหมู่บูชา โต๊ะหรือแท่นประดิษฐาน พระบรมรูปรัชกาลที่ ๖ พร้อมเครื่องทองน้อย การตกแต่งดอกไม้ตามจุดต่าง ๆ ความสะอาดทั้งภายในและภายนอกห้องประชุม เครื่องโสตทัศนูปกรณ์ หลักสำคัญในการจัดสถานที่ คือ ต้องเตรียมการล่วงหน้าก่อนพิธีเปิดอย่างน้อย ๑ วัน ทำการ และในระหว่างการใช้ห้องประชุมต้องมี เจ้าหน้าที่ประจำจนเสร็จสิ้นการฝึกอบรม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 111 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 135. ๓. ขั้นตอนในการเตรียมงาน ๓.๑ สำรวจสถานที่ การออกแบบตกแต่ง รูปแบบการใช้งาน และกำหนดบุคลากรที่ รับผิดชอบอย่างชัดเจน รวมทั้งมีการมอบหมายการปฏิบัติหน้าที่ที่เป็นขั้นตอน สามารถปฏิบัติและตรวจสอบได้ ๓.๒ จัดบุคลากรทำความสะอาดสถานที่ คือ ห้องประชุม เวที เพดาน พัดลม ห้องสุขา (ด้านหลังเวที) บริเวณโดยรอบห้องประชุม สำรวจอุปกรณ์และแสงสว่าง หากชำรุดใช้การไม่ได้ให้จัดเปลี่ยนใหม่ ๓.๓ จั ด เตรี ย มเก้ า อี้ นั่ ง เก้ า อี้ รั บ แขกและสถานที่ จั ด ไว้ รั บ รองประธานก่ อ นพิ ธี เ ปิ ด จัดเตรียมด้าน พิธีการ เช่น ดอกไม้ ธูปเทียน เทียนชนวน การติดป้ายประกาศ คำขวัญ แท่นพูด และแท่น กล่าวรายงาน ๓.๔ การเตรียมการเกี่ยวกับเอกสารพิธีการ เช่น คำกล่าวรายงานต่อประธาน คำกล่าว ตอบของประธาน (พิมพ์ขนาดตัวโตและใส่แฟ้มให้เรียบร้อย) เขียนกำกับหน้าแฟ้มให้ชัดเจน เพราะอาจเกิด ผิดพลาดสับเปลี่ยนขึ้นได้ สูจิบัตรของงาน ของที่ระลึก เกียรติบัตร ค่าตอบแทนประธาน (ถ้ามี) โดยดูโอกาส ที่เหมาะสมไม่ประเจิดประเจ้อ ๓.๕ การเชิญสื่อมวลชน เพื่อเผยแพร่ข่าวการฝึกอบรม ๓.๖ จัดพิมพ์ชื่อประธาน ผู้กล่าวรายงาน พร้อมตำแหน่ง ตั้งไว้ที่แท่นพูดอย่างชัดเจน ๓.๗ กำหนดและเตรียมพิธีกรในพิธีเปิด พิธีการเปิดการฝึกอบรม ในพิธีเปิดการฝึกอบรม ถือเป็นจุดเริ่มต้นของความสำเร็จและความราบรื่นของงาน (การฝึกอบรม) เป็นตัวบ่งชี้ถึงการเตรียมการและศักยภาพของการฝึกอบรมในครั้งนั้น ๆ ผู้จัดการฝึกอบรมจำเป็นต้อง บูรณาการความคิด ตลอดจนเนื้อหาสาระในการอบรมมาผสมผสานกัน ออกมาเป็นขบวนการฝึกและอบรม โดยพิธีการเปิดการฝึกอบรมควรคำนึงถึงองค์ประกอบดังต่อไปนี้ ๑. ประธานในพิธีเปิด คณะผู้ติดตาม การเดินทางของประธานและคณะผู้ติดตามมาสู่สถานที่ เปิดการฝึกอบรม ๒. ความพร้ อ มของสถานที่ ป ระกอบพิ ธี เ ปิ ด การฝึกอบรม ๓. ความพร้ อ มของผู้ เข้ า ร่ ว มพิ ธี เ ปิ ด การฝึ ก อบรม ประกอบด้ ว ย คณะวิ ท ยากร คณะผู้ มี เ กี ย รติ ผู้เข้ารับการฝึกอบรม ฝ่ายต้อนรับ พิธีกร ผู้ควบคุมระบบ เสียงและระบบไฟฟ้า ผู้ส่งเทียนชนวน ผู้ส่งพานพวงมาลัย ถวายสักการะพระบรมรูปรัชกาลที่ ๖ ผู้ส่งเอกสารคำกล่าว รายงานและคำกล่าวเปิด ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 112 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 136. พิธีการเปิดการฝึกอบรม ๑. พิธีกรเชิญประธานจุดเทียนธูปบูชาพระรัตนตรัยและถวายสักการะโดยการถวายบังคม พระบรมรูปรัชกาลที่ ๖ รูปที่ ๑๕๓ ประธานจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย รูปที่ ๑๕๔ ถวายสักการะโดยการถวายบังคม ๒. ถวายราชสดุดี รูปที่ ๑๕๕ ถวายราชสดุด ี ๓. พิธีกรเชิญผู้กล่าวรายงาน กล่าวรายงานประธาน รูปที่ ๑๕๖ ผู้กล่าวรายงาน กล่าวรายงานประธาน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 113 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 137. ๔. ประธานในพิธีกล่าวปราศรัยและเปิดการฝึกอบรม รูปที่ ๑๕๗ ประธานในพิธีกล่าวปราศรัยและเปิดการฝึกอบรม ๕. มอบของที่ระลึกแก่ประธาน การเตรียมการปิดการฝึกอบรม ๑. การเชิญประธาน ในการเชิญประธานมาทำพิธีปิดการฝึกอบรม ควรมีคุณสมบัติเช่นเดียวกับประธานพิธีเปิด ตามความเหมาะสม ๒. การจัดสถานที่ การจัดสถานที่มีลักษณะและรูปแบบเช่นเดียวกับสถานที่ในพิธีเปิด ๓. ขั้นตอนในการเตรียมงาน ขั้นตอนในการเตรียมงาน เช่นเดียวกับพิธีเปิดมีข้อแตกต่างดังต่อไปนี้ ๓.๑ ไม่มีพิธีการทางศาสนาและถวายราชสักการะ ๓.๒ มีการเตรียมวุฒิบัตรและเครื่องหมายผ่านการฝึกอบรม ๓.๓ นัดหมายผู้แทนผู้เข้ารับการฝึกอบรม กล่าวแสดงความรู้สึกเกี่ยวกับการฝึกอบรม พิธีการปิดการฝึกอบรม พิธีปิดการฝึกอบรมจะปฏิบัติหลังเสร็จสิ้นการอภิปรายซักถามปัญหาในการฝึกอบรมแล้ว ๑. กรณีประธานเป็นผู้อำนวยการฝึกอบรม ๑.๑ พิธีกรเชิญผู้แทนผู้เข้ารับการฝึกอบรมกล่าวแสดงความรู้สึกเกี่ยวกับการฝึกอบรม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 114 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 138. รูปที่ ๑๕๘ ผู้แทนผู้เข้ารับการฝึกอบรมกล่าวแสดงความรู้สึก รูปที่ ๑๕๙ ผู้อำนวยการฝึกอบรมประกาศผลการฝึกอบรม ๑.๒ ผู้อำนวยการฝึกอบรมประกาศผลการฝึกอบรม ๑.๓ มอบวุฒิบัตรและเครื่องหมายผ่านการฝึกอบรม ๑.๔ ผู้อำนวยการฝึกอบรมกล่าวปราศรัยและปิดการฝึกอบรม ๑.๕ ทบทวนคำปฏิญาณ ๒. กรณีประธานเป็นบุคคลภายนอก ๒.๑ พิธีกรเชิญผู้แทนผู้เข้ารับการฝึกอบรมกล่าวแสดงความรู้สึกเกี่ยวกับการฝึกอบรม ๒.๒ ผู้อำนวยการฝึกอบรมประกาศผลการฝึกอบรม รูปที่ ๑๖๐ มอบวุฒิบัตร รูปที่ ๑๖๑ ทบทวนคำปฏิญาณ ๒.๓ มอบวุฒิบัตรและเครื่องหมายผ่านการฝึกอบรม ๒.๔ ผู้อำนวยการฝึกอบรมกล่าวปราศรัย ๒.๕ เชิญประธานเข้าร่วมในพิธีปิด ๒.๖ ผู้อำนวยการฝึกอบรมกล่าวรายงาน ๒.๗ ประธานกล่าวปิด ๒.๘ ทบทวนคำปฏิญาณ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 115 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 139. คุณประโยชน์ของพิธีการเปิด-ปิดการฝึกอบรม คุณประโยชน์ของพิธีการเปิดการฝึกอบรม ๑. เป็นการสร้างศรัทธาและแรงจูงใจต่อผู้เข้ารับการฝึกอบรมทุกคน ๒. เป็นการกระตุ้นให้คณะวิทยากรและผู้รับผิดชอบโครงการเกิดความมุ่งมั่นในการปฏิบัติ หน้าที่อย่างดีที่สุด ๓. เป็นการชี้แนวทาง ลักษณะ ประโยชน์ และเป้าหมายของการฝึกอบรม ๔. เป็นการประชาสัมพันธ์การจัดการฝึกอบรม คุณประโยชน์ของพิธีการปิดการฝึกอบรม ๑. เป็นการสรุปผลและประเมินผลในภาพรวมของการฝึกอบรมที่ดำเนินการผ่านไป ๒. เพื่อให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมเกิดศรัทธาและเห็นคุณค่า สามารถนำหลักการ วิธีการต่าง ๆ ไปปฏิบัติให้เป็นรูปธรรม ๓. เป็ น โอกาสที่ ผู้ อ ำนวยการฝึ ก อบรม ได้ ก ล่ า วปราศรั ย และให้ โ อวาทเป็ น ครั้ ง สุ ด ท้ า ย (FinalTalk) บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลั ก สู ต รและวิ ช าพิ เ ศษลู ก เสื อ สามั ญ (ฉบั บ ที่ ๑๓) พ.ศ. ๒๕๒๕. พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๓๓. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 116 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 140. พิธีรอบเสาธงในการอยู่ค่ายพักแรม (การฝึกอบรม) ความหมาย พิธีรอบเสาธงในการอยู่ค่ายพักแรม (การฝึกอบรม) หมายถึง การประชุมที่จัดขึ้นรอบเสาธงของลูกเสือและบุคลากร ทางการลู ก เสื อ ที่ ม าร่ ว มกั น ในการเข้ า ค่ า ยพั ก แรม เพื่ อ เริ่ ม กิจกรรมประจำวัน หลักการและเหตุผล กระบวนการทางการลู ก เสื อ เป็ น กระบวนการกลุ่ ม ในการเริ่มปฏิบัติกิจกรรมประจำวัน เมื่อมาอยู่ค่ายพักแรมจำเป็น รูปที่ ๑๖๒ พิธีรอบเสาธงในการฝึกอบรม จะต้องมาร่วมกันแสดงความจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ตามคำปฏิญาณของลูกเสือ ข้อ ๑ และเพื่อนัดหมาย กำหนดตารางกิจกรรมประจำวัน พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้ผู้อำนวยการค่ายหรือ ผู้อำนวยการฝึกอบรมได้เสนอแนะแนวทางการดำเนินงานและให้โอวาทประจำวัน การเตรียมการและการจัดสถานที่ ๑. เตรียมสถานที่และจัดเสาธงให้เรียบร้อยพร้อมธงชาติ ๒. นัดหมายเวลาผู้อยู่ค่ายพักแรม ๓. กำหนดให้มีพิธีกรประจำวัน ซึ่งเป็นวิทยากรในการฝึกอบรมที่ได้รับมอบหมาย รูปที่ ๑๖๓ ความพร้อมของพิธีกรและสถานที ่ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 117 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 141. พิธีรอบเสาธงวันแรก ๑. พิธีกรประจำวันยืนหน้าเสาธง ห่างจากเสาธงประมาณ ๓ ก้าว ให้สัญญาณมือเรียกแถวเป็น รูปครึ่งวงกลม ลูกเสือเข้าแถวรูปครึ่งวงกลมตามลำดับหมู่ หมู่แรกอยู่ทางซ้ายมือของพิธีกร นายหมู่อยู่แนว เดี ย วกั บ พิ ธี ก ร และรองนายหมู่ ข องหมู่ สุ ด ท้ า ยอยู่ ท างขวามื อ ของพิ ธี ก รและอยู่ ใ นแนวเดี ย วกั บ พิ ธี ก ร พิธีกรสั่ง “จัดแถว” เมื่อเรียบร้อยแล้วสั่ง “นิ่ง” และ “ตามระเบียบ-พัก” รูปที่ ๑๖๔ แผนผังการยืนแถวหน้าเสาธง ๒. ผู้อำนวยการค่าย (ฝึกอบรม) ยืนอยู่หลังเสาธงพร้อมกับผู้บังคับบัญชาลูกเสือและวิทยากร โดยผู้อำนวยการฝึกอยู่ตรงกลาง ห่างจากเสาธงประมาณ ๓ ก้าว ๓. พิธีกรนัดหมายหมู่บริการในการชักธงชาติ นำร้องเพลงชาติ และนำสวดมนต์ จากนั้นพิธีกร สั่ง “กอง-ตรง” ๔. พิธีกรเชิญผู้ชักธงชาติ แล้วถอยกลับไปยืนอยู่ในแถวผู้บังคับบัญชาลูกเสือทางขวา ลูกเสือ ในหมู่บริการสองคนที่มีหน้าที่ชักธงชาติวิ่งออกมา ยืนห่างจากหน้าเสาธงประมาณ ๓ ก้าว ทำวันทยหัตถ์ เตรียมชักธงชาติ รูปที่ ๑๖๕ รูปที่ ๑๖๖ รูปที่ ๑๖๕ และ รูปที่ ๑๖๖ หมู่บริการสองคนเตรียมชักธงชาติ และชักธงชาติ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 118 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 142. ๕. พิธีกรก้าวขึ้นมา ๑ก้าว สั่ง “เคารพธงชาติ-วันทยา-วุธ” (ในกรณีไม่มีอาวุธ สั่งเพียงเคารพ ธงชาติเท่านั้น) ทุกครั้งที่ออกคำสั่งก้าวมาข้างหน้า ๑ ก้าว แล้วถอยกลับเข้าที่เดิม ๖. ลู ก เสื อ หมู่ บ ริ ก ารนำร้ อ งเพลงชาติ และลู ก เสื อ ชั ก ธงชาติ ขึ้ น พร้ อ มกั บ ลู ก เสื อ ทุ ก คน ร้องเพลงชาติจนจบ ลูกเสือที่ชักธงชาติผูกเชือกที่ชักธงชาติ ทำความเคารพ กลับหลังหัน วิ่งเข้าที่เดิม รูปที่ ๑๖๗ ทำความเคารพเมื่อชักธงชาติเสร็จแล้ว ๗. พิธีกร สั่ง “เรียบ-อาวุธ” (ในกรณีไม่มีอาวุธ ไม่ต้องสั่ง) ๘. พิ ธี ก ร สั่ ง “ถอดหมวก” ลู ก เสื อ ถอดหมวก พนมมื อ เตรี ย มสวดมนต์ ลู ก เสื อ ในหมู ่ บริการนำสวดมนต์ เมื่อสวดมนต์จบแล้วพิธีกร สั่ง “สงบนิ่ง” แล้วสั่ง “สวมหมวก” “ตามระเบียบ-พัก” รูปที่ ๑๖๘ สวดมนต์ รูปที่ ๑๖๙ สงบนิ่ง ๙. พิธีกร เชิญผู้อำนวยการค่าย (ฝึกอบรม) กล่าวปราศรัย ผู้อำนวยการค่าย (ฝึกอบรม) เดินมาที่หน้าเสาธง พิธีกร สั่ง “กอง-ตรง” “วันทยา-วุธ” เมื่อผู้อำนวยการค่าย (ฝึกอบรม) รับความเคารพ พิธีกรสั่ง “เรียบ-อาวุธ” “ตามระเบียบ-พัก” (ในกรณีไม่มีอาวุธ ใช้เฉพาะคำสั่ง “กอง-ตรง” และ “ตาม ระเบียบ-พัก”) ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 119 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 143. รูปที่ ๑๗๐ ผู้อำนวยการฝึกอบรมกล่าวคำปราศรัย และให้โอวาท ๑๐. ผู้ อ ำนวยการค่ า ย (ฝึ ก อบรม) กล่ า วคำปราศรั ย และให้ โ อวาท เมื่ อ จบแล้ ว พิ ธี ก ร สั่ง “กอง-ตรง” “วันทยา-วุธ” เมื่อผู้อำนวยการค่าย (ฝึกอบรม) รับความเคารพ พิธีกรสั่ง “เรียบ-อาวุธ” “ตามระเบียบ-พัก”(ในกรณีไม่มีอาวุธ ใช้เฉพาะคำสั่ง “กอง-ตรง” และ “ตามระเบียบ-พัก”) ๑๑. ผู้อำนวยการค่าย (ฝึกอบรม) กลับเข้าที่เดิม พิธีกรเดินไปที่หน้าเสาธง กล่าวนัดหมาย กิจกรรมประจำวัน จากนั้นสั่ง “กอง-ตรง” “กอง-แยก” ลูกเสือทำขวาหันแล้วแยกย้ายกันออกไปเป็นหมู่ ปฏิบัติตามที่นัดหมาย เสร็จพิธีรอบเสาธงในการอยู่ค่ายพักแรม พิธีรอบเสาธงวันถัดไป ให้ดำเนินการตามขั้นตอนในพิธีรอบเสาธงวันแรก ตั้งแต่ข้อ ๑-๙ แล้วดำเนินการต่อไป ดังต่อไปนี้ ๑๐. ผู้อำนวยการค่าย (ฝึกอบรม) กล่าวทักทายแล้วเชิญคณะสายตรวจรายงานผลการตรวจเยี่ยม เรื่ อ งที่ ม อบหมาย เมื่อสายตรวจรายงานผลเรียบร้อยแล้ว ในกรณีที่มีรางวัลหรือกิจกรรมพิเศษอื่นใด ที่เกี่ยวกับลูกเสือก็อาจดำเนินการได้ตามความเหมาะสม หลังจากนี้ผู้อำนวยการค่าย (ฝึกอบรม) กล่าวสรุป ผลงาน ให้ข้อคิดเห็น และให้โอวาท รูปที่ ๑๗๑ ผู้อำนวยการฝึกอบรมให้ข้อคิดเห็นและให้โอวาท ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 120 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 144. ๑๑. พิธีกร สั่ง“กอง-ตรง” “วันทยา-วุธ” เมื่อผู้อำนวยการค่าย (ฝึกอบรม) รับความเคารพ พิธีกรสั่ง “เรียบ-อาวุธ” “ตามระเบียบ-พัก” (ในกรณีไม่มีอาวุธ ใช้เฉพาะคำสั่ง “กอง-ตรง” และ “ตาม ระเบียบ-พัก”) ๑๒. ผู้อำนวยการค่าย (ฝึกอบรม) กลับเข้าที่เดิม พิธีกรเดินไปที่หน้าเสาธง กล่าวนัดหมาย กิจกรรมประจำวัน จากนั้นสั่ง “กอง-ตรง” “กอง-แยก” ลูกเสือทำขวาหันแล้วแยกย้ายกันออกไปเป็นหมู่ ปฏิบัติตามที่นัดหมาย เวลา ๑๘.๐๐ น. ของทุกวัน ลูกเสือหมู่บริการ ๒ คน ที่ได้รับมอบหมาย แต่งเครื่องแบบลูกเสือ มาชักธงชาติลง ตามสัญญาณนกหวีด พิธีรอบเสาธงหลังพิธีปิดการอยู่ค่ายพักแรม (ฝึกอบรม) ๑. พิ ธี ก รประจำวั น ยื น หน้ า เสาธง ห่ า งจากเสาธงประมาณ ๓ ก้ า ว ให้ สั ญ ญาณมื อ เรี ย กแถวเป็ น รู ป ครึ่ ง วงกลม ลู ก เสื อ เข้ า แถวรู ป ครึ่ ง วงกลมตามลำดั บ หมู่ หมู่ แรกอยู่ ท างซ้ า ยมื อ ของพิธีกร นายหมู่อยู่ แนวเดียวกับพิธีกร และรองนายหมู่ของหมู่สุดท้ายอยู่ทางขวามือของพิธีกรและอยู่ใน แนวเดียวกับพิธีกร พิธีกรสั่ง “จัดแถว” เมื่อเรียบร้อยแล้วสั่ง “นิ่ง” และ “ตามระเบียบ-พัก” ๒. ผู้อำนวยการค่าย (ฝึกอบรม) ยืนอยู่หลังเสาธงพร้อมกับผู้บังคับบัญชาลูกเสือและวิทยากร โดยผู้อำนวยการค่าย (ฝึกอบรม) อยู่ตรงกลาง ห่างจากเสาธงประมาณ ๓ ก้าว รูปที่ ๑๗๒ ผู้อำนวยการฝึกอบรมยืนอยู่หลังเสาธงพร้อมกับผู้บังคับบัญชาลูกเสือและวิทยากร ๓. พิธีกรนัดหมายหมู่บริการในการนำสวดมนต์ ชักธงชาติ จากนั้น พิธีกรสั่ง “กอง-ตรง” ๔. พิธีกร สั่ง “ถอดหมวก” ลูกเสือถอดหมวก พนมมือเตรียมสวดมนต์ ลูกเสือในหมู่บริการนำ สวดมนต์ เมื่อสวดมนต์จบแล้วพิธีกร สั่ง “สงบนิ่ง” แล้วสั่ง “สวมหมวก” ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 121 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 145. รูปที่ ๑๗๓ สงบนิ่ง รูปที่ ๑๗๔ ชักธงชาติลง ๕. พิธีกรเชิญผู้ชักธงชาติ แล้วถอยกลับไปยืนอยู่ในแถวผู้บังคับบัญชาลูกเสือทางขวา ลูกเสือ ในหมู่บริการสองคนที่มีหน้าที่ชักธงชาติวิ่งออกมา ยืนห่างจากหน้าเสาธงประมาณ ๓ ก้าว ทำวันทยหัตถ์ เตรียม ชักธงชาติลง ๖. พิธีกรก้าวขึ้นมา ๑ ก้าว สั่ง “เคารพธงชาติ-วันทยา-วุธ” (ในกรณีไม่มีอาวุธ สั่งเพียงเคารพ ธงชาติเท่านั้น) ทุกครั้งที่ออกคำสั่งก้าวมาข้างหน้า ๑ ก้าว แล้วถอยกลับเข้าที่เดิม ๗. ลูกเสือที่ชักธงชาติลง ผูกเชือก แล้วทำความเคารพ กลับหลังหัน วิ่งเข้าที่เดิม ๘. พิธีกร สั่ง “เรียบ-อาวุธ” “กลับหลัง-หัน” “วางอาวุธ” “กลับหลัง-หัน” (ในกรณีไม่มีอาวุธ ไม่ต้องสั่ง) ๙. พิธีกร สั่งให้ลูกเสือ และเชิญคณะผู้บังคับบัญชาลูกเสือ (วิทยากร) เข้าร่วมจับมือเป็นวงกลม แล้วนำร้องเพลงสามัคคีชุมนุมร่วมกัน กิจกรรมตอนท้ายของพิธีปิดนี้ อาจจัดกิจกรรมเสริมได้ตามความเหมาะสม เช่น การร้องเพลง จับมืออำลา การแลกของที่ระลึก คุณประโยชน์ของพิธีรอบเสาธงในการอยู่ค่ายพักแรม (การฝึกอบรม) ๑. เพื่อปลูกฝังค่านิยมในการรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และปลูกฝังค่านิยมเป็นผู้มี ความกตัญญูกตเวทิตา ๒. เพื่อฝึกความมีระเบียบวินัย การตรงต่อเวลา และการติดตามงานที่ได้รับมอบหมาย ๓. เพื่อให้ข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ต่อกลุ่มและสมาชิกค่ายพักแรม ๔. เพื่อให้ได้มีโอกาสให้ข้อคิดเห็น ข้อเสนอแนะ หลักธรรม หลักปฏิบัติที่เป็นประโยชน์ต่อกลุ่ม และสมาชิกค่ายพักแรม ๕. เพื่อนัดหมายและเตรียมความพร้อมในการเข้าร่วมกิจกรรมประจำวัน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 122 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 146. บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลั ก สู ต รและวิ ช าพิ เ ศษลู ก เสื อ สามั ญ (ฉบั บ ที่ ๑๓) พ.ศ. ๒๕๒๕. พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๓๓. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 123 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 147. พิธีการสวนสนาม ความหมาย พิธีสวนสนาม หมายถึง การฝึกระเบียบแถวอย่างหนึ่งโดยการเดินในแถวของลูกเสือที่มีระเบียบ เป็นหมู่ กอง เพื่อฝึกระเบียบวินัย ความเข้มแข็ง สง่างาม ความพร้อมเพรียง การเป็นผู้นำ การฟังและปฏิบัติ ตามคำสั่ ง เป็ น พิ ธี ก ารที่ ส ำคั ญ ของกิ จ การลู ก เสื อ ในการรวมลู ก เสื อ จำนวนมาก เพื่ อ รั บ การตรวจพล สวนสนาม เนื่ อ งในโอกาสสำคั ญ ต่ า ง ๆ เช่ น วั น คล้ า ยวั น สถาปนาคณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ วั น วชิ ร าวุ ธ งานชุมนุมลูกเสือ หรือในโอกาสเป็นเกียรติให้กับบุคคลสำคัญ ความเป็นมา การเดินสวนสนามของลูกเสือ มีแนวทางมาจากการเดินสวนสนามของทหาร ในรัชสมัยพระบาท สมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้จัดให้มีการเดินสวนสนามของลูกเสือ ซึ่งเป็นกิจวัตรประจำปีอันสำคัญ ของลูกเสือ ทุกคราวในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา จะมีการประชุมถวายพระพรไชยมงคล และ สวนสนามของบรรดากองลูกเสือต่าง ๆ เกือบทั่วพระราชอาณาจักรที่กรุงเทพฯ จัดเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ ๔ มกราคม พ.ศ. ๒๔๕๘ ณ พระลานพระราชวังสวนดุสิต เสือป่าและลูกเสือเดินสวนสนามถวายตัวผ่านหน้า พลั บ พลาที่ ป ระทั บ ไปแล้ ว กลั บ มาตั้ ง แถวหั น หน้ า สู่ พ ลั บ พลา เมื่ อ ตั้ ง แถวเรี ย บร้ อ ยแล้ ว บรรดาเสื อ ป่ า และลูกเสือทั้งหมดได้วิ่งโห่ ถวายไชยมงคลเข้ามาตั้งแถวเป็นรูปพระจันทร์กึ่งดวง ชิดพลับพลาที่ประทับ กระทำวันทยาวุธ วันทยหัตถ์ ถวายคำนับ แตรบรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมี พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ มีพระราชดำรัสพระราชทานพระบรมราโชวาท แลทรงขอบใจบรรดาเสือป่า และลูกเสือที่มาถวายไชยมงคล เมื่อสุดกระแสพระราชดำรัสแล้วเสือป่าแลลูกเสือกระทำวันทยาวุธ วันทยหัตถ์ โห่ร้อง คำนับธงมหาศารทูรธวัช แตรบรรเลงเพลงสรรเสริญเสือป่า เสร็จแล้วพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานตราตำแหน่งแก่ผู้บัญชาการกองเสนาต่าง ๆ เมื่อพระราชทาน ตราตำแหน่งเสร็จแล้ว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จประทับพระที่นั่งยนต์กลับพระบรมมหาราชวัง การเดินสวนสนามในสมัยนั้น โดยปกติจะมีขึ้นในวันที่ ๔ มกราคม ของทุกปี อันเป็นพระราชพิธีต่อท้าย งานเฉลิมพระชนมพรรษาของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งตรงกับวันที่ ๑ มกราคม และใน รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ในวันที่ ๑๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๖๘ ได้มีพิธีอัญเชิญพระองค์ ให้ทรงรับตำแหน่งสภานายก สภากรรมการกลางจัดการลูกเสือ ในวันนั้นได้มีการเดินสวนสนามของกองลูกเสือ เพื่อถวายพระเกียรติ และในโอกาสงานพระราชพิธีฉัตรมงคล เมื่อวันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๖๙ ได้มีการสวนสนามของลูกเสือ ณ สนามไชย ข้างสวนสราญรมย์ หน้าพระที่นั่งพุทไธศวรรย์ ต่อมาได้กำหนด ให้วันที่ ๑ กรกฎาคม ของทุกปี ถือว่าเป็นวันคล้ายวันสถาปนาคณะลูกเสือแห่งชาติ และได้มีการจัดให้ม ี พิธีสวนสนามของลูกเสือเป็นประจำทุกปี นอกจากนั้นก็ได้มีการสวนสนามของลูกเสือในโอกาสต่าง ๆ ดังกล่าวแล้วข้างต้น ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 124 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 148. รูปที่ ๑๗๕ ข้อบังคับระเบียบการสวนสนามเสือป่าพระพุทธศักราช ๒๔๕๗ ที่มา : เจษฎาภรณ์ วิริยะสกุลธรณ์ รูปที่ ๑๗๖ ขบวนสวนสนามรับพระราชทานธงประจำ รูปที่ ๑๗๗ การเตรียมเดินสวนสนามของเสือป่า กองเสือป่า มณฑลปัตตานี จาก ร.๖ รูปที่ ๑๗๘ ลูกเสือสมุทรอังกฤษเดินสวนสนามในงานชุมนุม รูปที่ ๑๗๙ ลูกเสือเดินสวนสนามในงานชุมนุม ลูกเสือโลก ครั้งที่ ๑ ณ ประเทศอังกฤษ ลูกเสือโลก ครั้งที่ ๒ ณ กรุงโคเปนเฮเกน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 125 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 149. โอกาสในการเดินสวนสนามของลูกเสือ ๑. วันคล้ายวันสถาปนาคณะลูกเสือแห่งชาติ ๒. วันวชิราวุธ ๓. พิธีเปิดงานชุมนุมลูกเสือ ๔. เพื่อเป็นเกียรติให้กับบุคคลสำคัญ ๕. พิธีรับพระราชทานธงลูกเสือประจำจังหวัด ขั้นตอนในพิธีการสวนสนามของลูกเสือ ๑. การเตรียมการ ๑.๑ กำหนดวัน เวลา สถานที่ และบุคลากรในพิธีการสวนสนาม ๑.๒ กำหนดหน่วยงานของลูกเสือที่จะมาร่วมในการสวนสนาม ๑.๓ ประชุมชี้แจงหัวหน้าหน่วยงานของลูกเสือที่มาร่วมในการสวนสนาม ๑.๔ การฝึกซ้อมการเดินสวนสนามของลูกเสือและการซ้อมใหญ่ ๒. กิจกรรมในวันพิธีสวนสนาม ๒.๑ การดำเนินการก่อนการเดินสวนสนาม ๒.๑.๑ กองลูกเสือรายงานตัวตามจุดที่กำหนด รูปที่ ๑๘๐ รูปที่ ๑๘๑ รูปที่ ๑๘๐ และ รูปที่ ๑๘๑ กองลูกเสือรายงานตัวตามจุดที่กำหนด ๒.๑.๒ จัดขบวน การจัดขบวนเพื่อเดินสวนสนาม จัดดังต่อไปนี้ คือ - วงโยธวาทิต - ลูกเสือที่ถือธงลูกเสือ ๔ ประเภท ได้แก่ ธงลูกเสือสำรอง ธงลูกเสือ สามัญ ธงลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ธงลูกเสือวิสามัญ - ผู้บังคับขบวนสวนสนาม แต่งกายตามตำแหน่งทางลูกเสือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 126 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 150. - กองบั งคั บ การผสม ได้ แ ก่ ผู้ บั ง คั บ บั ญ ชาลู ก เสื อ แต่ ล ะประเภท ที่มาร่วมงานและไม่ได้เดินนำกองลูกเสือ - กองลูกเสือต่าง ๆ อาจจัดเรียงลำดับตามประเภทของลูกเสือ หรือ จั ด เรี ย งลำดั บ ตามตั ว อั ก ษรของกองลู ก เสื อ ทั้ ง นี้ ต ามที่ ไ ด้ ก ำหนด ประกอบด้วย - ลูกเสือที่ทำหน้าที่ถือป้ายชื่อกองลูกเสืออยู่ ด้านหน้าสุด - ลูกเสือที่ทำหน้าที่ถือธงประจำกองลูกเสือ - ผู้ ก ำกั บ กองลู ก เสื อ ๑ คน ถื อ ไม้ ถื อ มี พู่ สี ต ามประเภท และ ตำแหน่งทางลูกเสือ - รองผู้ ก ำกั บ กองลู ก เสื อ ๑ คน ถื อ ไม้ ถื อ เช่ น เดี ย วกั บ ผู้ ก ำกั บ กองลูกเสือ - กองลู ก เสื อ ๔-๖ หมู่ ถื อ อาวุ ธ ตามประเภทลู ก เสื อ จั ด เป็ น แถวหน้ากระดานหมู่ปิดระยะหรือจัดเป็นแถวตอนหมู่ ๒.๑.๓ เคลื่อนเข้าประจำที่ในสนาม รูปที่ ๑๘๒ รูปที่ ๑๘๓ รูปที่ ๑๘๔ รูปที่ ๑๘๕ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 127 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 151. รูปที่ ๑๘๖ รูปที่ ๑๘๗ รูปที่ ๑๘๘ รูปที่ ๑๘๙ รูปที่ ๑๘๒ ถึง รูปที่ ๑๘๙ ขบวนแถวลูกเสือเคลื่อนเข้าประจำที่ในสนาม ๒.๒ การต้อนรับประธานในพิธี ๒.๒.๑ คณะผู้แทนบุคลากรทางการลูกเสือรอต้อนรับประธานในพิธี ประธานในพิธี มาถึงปริมณฑลพิธี ผู้แทนลูกเสือกล่าวรายงานตัว และเชิญประธานขึ้นสู่แท่นรับความเคารพ รูปที่ ๑๙๐ รูปที่ ๑๙๑ รูปที่ ๑๙๐ และ รูปที่ ๑๙๑ คณะผู้แทนรอต้อนรับประธานในพิธี ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 128 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 152. ๒.๒.๒ ก่อ นประธานเข้ า สู่ แ ท่ น รั บ ความเคารพ ผู้บังคับขบวนสวนสนามสั่ง “ลูกเสือตรง ทำความเคารพประธานในพิธี ตรงหน้าระวัง” เมื่อประธานเข้าสู่แท่นพิธีเรียบร้อยแล้ว ผู้บังคับขบวน สวนสนามสั่ ง “วั น ทยา-วุ ธ ” ผู้ บั ง คั บ บั ญ ชาลู ก เสื อ และลู ก เสื อ ทำ ความเคารพ วงโยธวาทิ ต บรรเลงเพลงสรรเสริ ญ พระบารมี ห รื อ เพลง มหาฤกษ์ ตามแต่ ก รณี เมื่ อ จบเพลงผู้ บั ง คั บ ขบวนสวนสนามสั่ ง “เรียบ-อาวุธ, ตามระเบียบ-พัก” ๒.๒.๓ ประธานจัดงานฯ กล่าวรายงาน ๒.๒.๔ ประกอบกิจกรรมตามที่ได้กำหนดไว้ เช่น ว่าการมอบธง การมอบเกียรติบัตร การมอบเหรียญลูกเสือสรรเสริญ การมอบโล่ รูปที่ ๑๙๒ ประธานจัดงานฯ กล่าวรายงาน รูปที่ ๑๙๓ เบิกตัวผู้รับมอบธงประจำกองลูกเสือจังหวัดขึ้นรับธง ๒.๒.๕ ผู้บังคับบัญชาลูกเสือที่ได้รับมอบหมายนำกล่าวทบทวนคำปฏิญาณ รูปที่ ๑๙๔ กล่าวทบทวนคำปฏิญาณ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 129 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 153. ๒.๒.๖ ประธานในพิธีกล่าวให้โอวาท รูปที่ ๑๙๕ องค์ประธานในพิธีกล่าวให้โอวาท ๒.๓ การเดินสวนสนาม ๒.๓.๑ ผู้แทนลูกเสือเป่าแตรเดี่ยวให้สัญญาณเตรียมสวนสนาม ผู้บังคับขบวน สวนสนามสั่ ง “ลู ก เสื อ เตรี ย มสวนสนาม” แตรเป่ า ให้ สั ญ ญาณหน้ า เดิ น ผู้ บั ง คั บ ขบวนสวนสนามสั่ ง “ขวา-หัน, แบกอาวุธ, หน้า-เดิน” รูปที่ ๑๙๖ ลูกเสือเป่าแตรเดี่ยวให้สัญญาณเตรียมสวนสนาม ๒.๓.๒ ขบวนของลู ก เสื อ เริ่ ม ออกเดิ น ตามลำดั บ นำโดยวงโยธวาทิ ต เมื่ อ ผ่ า น ประธานในพิธีกระทำความเคารพตามระเบียบปฏิบัติ จนสิ้นขบวน รูปที่ ๑๙๗ รูปที่ ๑๙๘ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 130 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 154. รูปที่ ๑๙๙ รูปที่ ๒๐๐ รูปที่ ๒๐๑ รูปที่ ๒๐๒ รูปที่ ๒๐๓ รูปที่ ๒๐๔ รูปที่ ๒๐๕ รูปที่ ๒๐๖ รูปที่ ๑๙๗ ถึง รูปที่ ๒๐๖ ขบวนของลูกเสือเริ่มออกเดิน นำโดยวงโยธวาทิต เมื่อผ่านประธานในพิธ ี กระทำความเคารพตามระเบียบปฏิบัติ จนสิ้นขบวน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 131 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 155. ๒.๓.๓ ในกรณีที่มีการแสดงกิจกรรมลูกเสือ ให้ขบวนสวนสนามเดินออกไปจาก สนามสำหรับกรณีที่ไม่มีการแสดงกิจกรรมลูกเสือให้ขบวนเดินกลับมาตั้งแถวในสนามดังเดิมเพื่อรอส่ง ประธานในพิธี ๒.๔ การแสดงกิจกรรมของลูกเสือ ในกรณีที่กำหนดให้มีการแสดงกิจกรรมของลูกเสือ คณะลูกเสือที่แสดงกิจกรรมออก มาแสดงกิจกรรมตามกำหนด เมื่อเสร็จสิ้นการแสดงให้รอส่งประธานในพิธี รูปที่ ๒๐๗ รูปที่ ๒๐๘ รูปที่ ๒๐๗ และ รูปที่ ๒๐๘ การแสดงกิจกรรมของลูกเสือ ๒.๕ การส่งประธานในพิธี ประธานในพิธีฯ ลุกขึ้นยืน ผู้บังคับขบวนสวนสนามสั่ง “ลูกเสือตรง ทำความเคารพ ประธานในพิธี ตรงหน้าระวัง วันทยา-วุธ” ผู้บังคับบัญชาลูกเสือและลูกเสือทำความเคารพ วงโยธวาทิต บรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมีหรือเพลงมหาฤกษ์ ตามแต่กรณี ประธานในพิธีกลับ คณะผู้แทนผู้บังคับ บัญชาลูกเสือส่งประธานกลับเมื่อจบเพลงผู้บังคับขบวนสวนสนามสั่ง “เรียบ-อาวุธ เลิกแถว” คุณประโยชน์ของพิธีการสวนสนามของลูกเสือ ๑. เป็นการเผยแพร่เกียรติคุณของกิจการลูกเสือ ๒. เป็นการฝึกความเป็นระเบียบวินัย เสริมสร้างความเข้มแข็ง สง่างามของลูกเสือ ๓. แสดงออกถึงความจงรักภักดี ต่อสถาบันหลักของประเทศชาติ ตามคำปฏิญาณของลูกเสือ ๔. เสริมสร้างความภาคภูมิใจในความเป็นลูกเสือ สืบสานวัฒนธรรมในขบวนการลูกเสือ ยึดมั่น ในคำปฏิญาณและกฎของลูกเสือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 132 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 156. บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. แหล่งที่มา : www.watchangkham.igetweb.com/index.php?mo=3art... . สืบค้นวันที่ ๙ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 133 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 157. พิธีการถวายราชสดุดี ความหมาย พิธีถวายราชสดุดี หมายถึง พิธีการทางลูกเสือ มีวัตถุประสงค์เพื่อน้อมจิตแสดงความจงรักภักดี รำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้พระราชทานกำเนิดลูกเสือไทย ความเป็นมา ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระบรมราชโองการให้ประกาศว่า วันที่ ๒๕ พฤศจิกายน เป็นวันอภิลักขิตสมัยวันคล้ายวันสวรรคตแห่งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้พระราชทานกำเนิดลูกเสือไทย สมควรที่จะให้คณะลูกเสือทั่วพระราชอาณาจักรได้ชุมนุมกระทำพิธ ี น้อมจิต แสดงความจงรักภักดี และกตัญญูกตเวทีต่อพระองค์ผู้ได้ทรงเป็นประมุขแห่งคณะนี้มาแล้ว และ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ปฏิบัติเป็นการประจำทุกปี ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๗๒ เป็นปฐมตั้งแต่นั้นมา และให้มีแนวทางการจัดพิธี ดังนี้ ให้ทุกจังหวัดและอำเภอ รวบรวมบรรดาลูกเสือที่จะมาชุมนุมได้สะดวก ณ ที่ชุมนุม จัดพระบรม ฉายาสาทิสลักษณ์ ล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ ๖ เมื่อลูกเสือพร้อม ผู้ตรวจการลูกเสือ หรือรองผู้ตรวจการลูกเสือ บอกถวาย ความเคารพ แตรวง (ถ้ามี) บรรเลงเพลงมหาฤกษ์มหาชัยพอสิ้นสุดเสียงแตร ผู้ตรวจการลูกเสือ หรือรองผู้ตรวจการลูกเสือ บอกลูกเสือเตรียมตัว ลูกเสือคู้เข่า ถอดหมวก ร้องเพลงสดุดีถวาย จบแล้ว ผู้เป็นประธาน ณ ที่นั้น ให้โอวาทปลุกใจให้ระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ หรืออ่านพระบรมราโชวาทของ พระองค์ท่านผู้สวรรคตแล้วในจำพวกอนุศาสน์ แตรวงบรรเลงเพลงสรรเสริญเสือป่า หรือเพลงสรรเสริญ พระบารมี ลูกเสือร้องไชโย เป็นเสร็จพิธี๑ รูปที่ ๒๐๙ รูปที่ ๒๑๐ รูปที่ ๒๐๙ และ รูปที่ ๒๑๐ พิธีถวายราชสดุด ี ๑ เป็นข้อความเดิมจากเรื่อง “ความกตัญญู จงรักภักดี” ในหนังสือลูกเสือ ๔ แผ่นดิน หน้า ๖๑๑ ของประยุทธ์ สิทธิพันธ์ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 134 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 158. พิ ธี ถวายราชสดุ ดี ค รั้ ง แรกมี เ มื่ อ วั น ที่ ๒๕ พฤศจิ ก ายน พ.ศ. ๒๔๗๒ เวลา ๑๗.๐๐ น. ณ สามัคยาจารย์สมาคม ในโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย กรุงเทพมหานคร โดย จอมพล สมเด็จพระเจ้า พี่ยาเธอ เจ้าฟ้ากรมพระนครสวรรค์วรพินิต สภานายกกรรมการจัดการลูกเสือกรุงเทพ เป็นองค์ประธาน ในพิธี สำหรับบทถวายราชสดุดีเป็นบทร้องในทำนองเพลงสุโขทัย มีใจความ ดังนี้ ปวงข้าเจ้าเหล่าลูกเสือเชื้อสยาม ขอประมาณบทบงสุ์พระทรงศรี พระบาทมงกุฎเกล้าเจ้าเมาลี ทรงปราณีก่อเกื้อลูกเสือมา ทรงอุตส่าห์อบรมบ่มนิสัย ให้มีใจรักชาติศาสนา ทรงสั่งสอนสรรพกิจวิทยา เป็นอาภาผ่องพุทธิ์วุฒิไกร ดังดวงจันทร์ทราทิตย์ประสิทธิ์แสง กระจ่างแจ้งแจ่มภพสบสมัย พระคุณนี้จะสถิตสนิทใน ดวงหทัยทวยราษฎร์ไม่คลาดเอย เมื่อวันที่ ๒๔ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๘๒ คณะรัฐมนตรีในสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้มีมติให้ เปลี่ยนชื่อประเทศสยาม มาเป็นประเทศไทย จึงมีการเปลี่ยนแปลงบทถวายราชสดุดี เฉพาะสองวรรคแรก นอกนั้นยังคงเดิมไว้ ซึ่งบทถวายราชราชสดุดีที่ปรากฏในปัจจุบันคือ ข้าลูกเสือเชื้อไทยใจเคารพ ขอน้อมนบบาทบงสุ์พระทรงศรี พระบาทมงกุฎเกล้าเจ้าจอมเมาลี ทรงปราณีก่อเกื้อลูกเสือมา ทรงอุตส่าห์อบรมบ่มนิสัย ให้มีใจรักชาติศาสนา ทรงสั่งสอนสรรพกิจวิทยา เป็นอาภาผ่องพุทธิ์วุฒิไกร ดังดวงจันทร์ทราทิตย์ประสิทธิ์แสง กระจ่างแจ้งแจ่มภพสบสมัย พระคุณนี้จะสถิตสนิทใน ดวงหทัยทวยราษฎร์ไม่คลาดเอย สิ่งของที่ต้องเตรียมในพิธีถวายราชสดุดี ประกอบด้วย ๑. พระบรมรูป หรือพระบรมฉายาลักษณ์ หรือพระบรมสาทิสลักษณ์ ของพระบาทสมเด็จ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ๒. โต๊ะหมู่บูชา ๓. เครื่องทองน้อย ๑ ชุด หรือกระถางธูป ๑ ใบ เชิงเทียน ๑ ข้าง ๔. พานสำหรับวางพวงมาลัย หรือดอกไม้ ๑ พาน ๕. ธูป ๑ ดอก เทียน ๑ เล่ม ๖. พวงมาลัย ๑ พวง หรือช่อดอกไม้ ๑ ช่อ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 135 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 159. รูปที่ ๒๑๑ รูปที่ ๒๑๒ รูปที่ ๒๑๑ และ รูปที่ ๒๑๒ การจัดโต๊ะหมู่บูชาในพิธีถวายราชสดุด ี ขั้นตอนการถวายราชสดุดี ประธานในพิธีปฏิบัติดังนี้ ๑. ประธานเดิ น เข้ า มาในบริ เวณพิ ธี ถอดหมวก เดิ น ไปยั ง หน้ า พระบรมรู ป หรื อ พระบรมฉายาสาทิ ส ลั ก ษณ์ ถ้าประธานแต่งเครื่องแบบลูกเสือ ให้ทำวันทยหัตถ์ หากประธาน ไม่แต่งเครื่องแบบลูกเสือ ให้ถวายคำนับ ๑ ครั้ง รับพวงมาลัย หรือช่อดอกไม้จากเจ้าหน้าที่ วางไว้บนพานหน้าพระบรมรูปหรือ พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์ แล้วจุดธูป เทียน ตามลำดับ ๒. นั่งคุกเข่าประณมมือถวายบังคม ๓ ครั้ง แล้ว ลุกขึ้นยืนทำวันทยหัตถ์ หรือถวายคำนับ ๑ ครั้ง รูปที่ ๒๑๓ ประธานประณมมือถวายบังคม ๓ ครั้ง ๓. ถอยออกมาเตรียมถวายราชสดุดี ก้าวเท้าซ้ายไปข้างหน้าครึ่งก้าว คุกเข่าขวาลง ตั้งเข่าซ้ายนั่ง ลงบนส้ น เท้ า ขวา มื อ ขวาแบคว่ ำ วางลงบนเข่ า ขวา ศอกซ้ า ยวางบนเข่ า ซ้ า ยขนานลำตั ว มื อ ซ้ า ยคว่ ำ กำหลวม ๆ เมื่ อ ร้ อ งเพลงราชสดุ ดี ให้ ก้ ม หน้ า เล็ ก น้ อ ยและ ให้เงยหน้าขึ้นตามเดิมเมื่อสิ้นสุดเพลง ผู้เข้าร่วมพิธี ปฏิบัติดังนี้ ๑. เมื่อประธานเดินไปจุดเทียนธูป ทุกคนยืนตรง ๒. เมื่ อ ประธานลงนั่ ง คุ ก เข่ า ถวายบั ง คม พิ ธี ก รสั่ ง “นั่ ง ” “เตรี ย มถวายราชสดุ ดี ” ทุ ก คนนั่ ง ลงในท่ า เตรี ย มถวาย ราชสดุดี รูปที่ ๒๑๔ ประธานในพิธีถวายราชสดุดี ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 136 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 160. ๓. เมื่อประธานถอยออกมานั่งในท่าเตรียมถวายราชสดุดี พิธีกรจะนำถวายราชสดุดีให้ทุกคน ร้องต่อพร้อมกัน ๔. เมื่อจบบทถวายราชสดุดีแล้ว พิธีกรจะสั่งให้ทุกคน “ลุก” ทุกคนลุกขึ้นยืนพร้อมกัน รูปที่ ๒๑๕ กรณีไม่สวมหมวกลูกเสือในพิธีถวายราชสดุดี พิธีถวายราชสดุดี ในกรณีที่สวมหมวกลูกเสือ ให้ปฏิบัติดังต่อไปนี้ พิธีกรสั่ง “เตรียมถวายราชสดุด-ถอดหมวก” ี ก. แบมือซ้าย และงอศอกจนแขนท่อนล่างได้ฉากกับแขนท่อนบน นิ้วหัวแม่มือตั้งขึ้นข้างบน พร้อมกันนั้นใช้มือขวาจับที่กะบังหน้าหมวก (หมวกทรงกลมที่มีกะบังหน้าหมวก หมวกทรงหม้อตาล) จับที่ ปีกหมวกด้านหน้า (หมวกปีกกว้างพับข้างและไม่พับข้าง) จับที่หมวกด้านขวา (หมวกทรงอ่อน) จับที่ขอบ หมวกบนด้านหน้า (หมวกกะลาสี) ข. ถอดหมวกออกจากศีรษะ วางครอบหัวแม่มือซ้ายให้หน้าหมวกหันไปทางขวา ขอบหมวก ด้านนอกอยู่ระหว่างนิ้วหัวแม่มือกับนิ้วชี้ (หมวกปีกพับข้างและหมวกทรงอ่อน หน้าหมวกหันเข้าหาตัว) ค. ลดมือขวาลงอยู่ในท่าตรง พร้อมกับมือซ้ายจับหมวกด้วยนิ้วหัวแม่มือกับนิ้วอื่นทั้งสี่ ง. เมื่อได้ยินคำสั่ง “นั่ง” “เตรียมถวายราชสดุดี” ให้ก้าวเท้าซ้ายไปข้างหน้าครึ่งก้าว คุกเข่าลง ตั้งเข่าซ้าย นั่งลงบนส้นเท้าขวา มือขวาแบคว่ำวางลงบนเข่าขวา มือซ้ายที่ถือหมวกวางพาดบนเข่าซ้าย และ ตั้งฉากกับเข่าซ้าย ด้านหน้าหมวกก็จะหันเข้าหาตัว (หมวกปีกพับข้างและหมวกทรงอ่อน หน้าหมวกหันไป ทางซ้าย) ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 137 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 161. รูปที่ ๒๑๖ รูปที่ ๒๑๗ รูปที่ ๒๑๖ และ รูปที่ ๒๑๗ กรณีสวมหมวกลูกเสือในพิธีถวายราชสดุด ี จ. พิธีกรนำร้องเพลงราชสดุดี เมื่อร้องเพลงจบแล้ว พิธีกรสั่ง “ลุก” ลูกเสือลุกขึ้นยืนตรง งอศอกซ้ายจนแขนท่อนล่างได้ฉากกับแขนท่อนบน อยู่ในท่าถือหมวก ฉ. พิธีกรสั่ง “สวมหมวก” ลูกเสือใช้มือขวาจับหมวกที่อยู่ในมือซ้าย เช่นเดียวกับการถอดหมวก (ข้อ ก.) ช. ยกหมวกขึ้นสวมศีรษะ มือซ้ายช่วยจับหมวก เรียบร้อยแล้ว ลดมือทั้งสองมาอยู่ในท่าตรง โอกาสในการประกอบพิธีถวายราชสดุดี ๑. วันที่ ๒๕ พฤศจิกายน ของทุกปี (วันวชิราวุธ) ซึ่งเป็นวันคล้ายวันสวรรคตของพระบาท สมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ๒. ในพิธีการเปิดการฝึกอบรมต่าง ๆ เช่น การเปิดการฝึกอบรมผู้บังคับบัญชาลูกเสือ การเปิด การอยู่ค่ายพักแรม ๓. ในพิ ธี ก ารและกิ จ กรรมต่ า ง ๆ ที่ เ หมาะสม เพื่ อ น้ อ มรำลึ ก ถึ ง พระมหากรุ ณ าธิ คุ ณ ของ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว คุณประโยชน์ของพิธีถวายราชสดุดี ๑. ลูกเสือและบุคลากรทางการลูกเสือทุกคนได้น้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาท สมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบิดาของการลูกเสือไทย ๒. เสริมสร้างความตระหนักในเกียรติคุณของความเป็นลูกเสือ ๓. เผยแพร่กิจการลูกเสือให้ปรากฏต่อสาธารณชนอย่างต่อเนื่อง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 138 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 162. พิธีการของลูกเสือสำรอง การทำความเคารพเป็นหมู่ (แกรนด์ฮาวล์) ความหมาย การทำแกรนด์ฮาวล์ หมายถึง การทำความเคารพเป็นหมู่ โดยการเปล่งเสียงและประกอบด้วย ท่าทางที่แสดงออกสอดคล้องกับเสียงที่เปล่งออกมา เป็นการทำความเคารพของลูกเสือสำรอง พร้อมกัน ทั้งกองต่อหน้าผู้กำกับลูกเสือหรือรองผู้กำกับลูกเสือ ซึ่งสวมบทบาทเป็นหัวหน้าฝูงหมาป่า (อาเคล่า) ซึ่งมีความเป็นมาจากนิทานป่าดงพงพี เรื่อง เมาคลีลูกหมาป่า เป็นการเลียนแบบสัตว์ คือฝูงหมาป่า ที่แสดงออกถึงความพร้อมเพรียงและความมีระเบียบวินัย ความเป็นมา เป็นการรวมตัวของฝูงหมาป่าที่บริเวณผาประชุมในป่า “ซีโอนี” (SEE-O-NEE PARK) ในลักษณะ รู ป แบบวงกลม (Rock Circle) โดยที่ บ รรดาฝู ง หมาป่ า เหล่ า นั้ น จะนั่ ง ล้ อ มเป็ น วงกลม เมื่ อ อาเคล่ า (AKELA) หัวหน้าฝูงหมาป่าปรากฏตัว หมาป่าทั้งฝูงจะหอนขึ้นพร้อมกัน เพื่อเป็นการต้อนรับและให้เกียรติ แก่หัวหน้าหมาป่าด้วยเสียงอันดังและพร้อมเพรียง ซึ่งแสดงออกถึงความเคารพ ศรัทธาต่อผู้นำของพวกเขา เป็นการเห่าหอนที่ยิ่งใหญ่ (Grand Howl) ซึ่งถือเป็นต้นแบบของพิธีการลูกเสือสำรองที่นำมาประยุกต์ใช้ใน กองลูกเสือสำรอง เรียกว่า “การทำแกรนด์ฮาวล์” (Grand Howl) การทำความเคารพเป็นหมู่ การทำแกรนด์ฮาวล์ มีวิธีการและขั้นตอนที่ต่อเนื่องและมีความสอดคล้องทั้งการเปล่งเสียง กิริยา การออกท่าทาง บุคลิกภาพของผู้เรียก (ผู้กำกับลูกเสือ) ที่ต้องมีความสง่าผ่าเผย และแสดงถึง ความน่ า ยำเกรง จึ ง จะทำให้ ก ารทำแกรนด์ ฮ าวล์ เ ป็ น ไปอย่ า งน่ า ศรั ท ธา โดยปฏิ บั ติ เรี ย งตามขั้ น ตอน ดังต่อไปนี้คือ ๑. ผู้เรียก (ผู้กำกับลูกเสือ) จะต้องเลือกที่จะยืนเรียกให้เหมาะสม สายตาสามารถมองเห็นเด็ก ทุกคนได้อย่างชัดเจน (ลูกเสือสำรอง/ฝูงหมาป่า) ๒. ผู้กำกับลูกเสือ เปล่งเสียงเรียก (ดัง) แพ๊ก-แพ๊ก-แพ๊ก ๓ ครั้ง โดยเสียงเรียก “แพ๊ก” ครั้ง สุดท้าย (ครั้งที่ ๓) ให้เปล่งเสียงดังและหนักแน่นกว่าครั้งที่ ๑ และ ครั้งที่ ๒ พร้อมกับทำสัญญาณมือแกว่ง รอบตัวเป็นรูปวงกลม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 139 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 163. รูปที่ ๒๑๘ รูปที่ ๒๑๙ รูปที่ ๒๑๘ และ รูปที่ ๒๑๙ ผู้กำกับลูกเสือเปล่งเสียงเรียกและทำสัญญาณมือ ๓. ลูกเสือสำรองเมื่อได้ยินเสียงเรียกของผู้กำกับลูกเสือ ลูกเสือทุกคนจะต้องขานรับพร้อมกัน ทันทีด้วยเสียงดังเช่นกันว่า “แพ๊ก” แล้ววิ่งมาเข้าแถวเป็นรูปวงกลมเล็ก (Rock Circle) รอบตัวผู้กำกับ ลูกเสือ ให้หัวไหล่ชิดกัน (นายหมู่ของหมู่บริการยืนอยู่ตรงหน้าผู้กำกับลูกเสือ) จากนั้นก็เรียงไปตามลำดับ ๔. ผู้กำกับลูกเสือมองดูการยืนของลูกเสือให้เรียบร้อย สวยงาม และอยู่ในความพร้อม แล้ว ผายมือทั้งสองออกไปข้าง ๆ ลำตัวเล็กน้อย โดยนิ้วทั้งห้าเรียงชิดติดกัน หงายฝ่ามือขึ้น แล้วลดมือลงอยู่ใน ท่าตรง รูปที่ ๒๒๐ รูปที่ ๒๒๑ รูปที่ ๒๒๐ และ รูปที่ ๒๒๑ ผู้กำกับลูกเสือผายมือออกไปข้างลำตัว ๕. ลู ก เสื อ สำรองเมื่ อ เห็ น สั ญ ญาณนี้ ทุ ก คนจั บ มื อ กั น ถอยหลั ง ขยายวงเล็ ก ออกไปเป็ น รูปวงกลมใหญ่ (Parade Circle) จนแขนตึง ทุกคนปล่อยมือลงมาอยู่ในท่าตรง และจัดวงกลมให้เรียบร้อย (ผู้กำกับลูกเสือต้องช่วยจัดด้วย) ๖. ผู้กำกับลูกเสือจัดแถวรูปวงกลมให้เรียบร้อย แล้วจึงกางแขนทั้งสองข้างขึ้นเสมอหัวไหล่เป็น มุมฉากกับลำตัว และขนานกับพื้น ฝ่ามือแบหงายขึ้น นิ้วทั้งห้านิ้วเรียงชิดติดกัน พลิกฝ่ามือคว่ำลงและ งองุ้ม ให้ตั้งฉากกับแขน (เป็นสัญญาณมือให้ลูกเสือทุกคนนั่งลง) ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 140 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 164. รูปที่ ๒๒๒ รูปที่ ๒๒๓ รูปที่ ๒๒๒ และ รูปที่ ๒๒๓ ผู้กำกับลูกเสือกางแขนทั้งสองและพลิกฝ่ามือคว่ำลง ๗. ลูกเสือสำรองทุกคนเมื่อเห็นสัญญาณมือของผู้กำกับลูกเสือ ให้รีบย่อตัวนั่งลงทันทีบนส้นเท้า ทั้งสอง แขนทั้งสองข้างเหยียดตรงทิ่มลงพื้นดิน ขาทั้งสองข้างแบะออก ให้แขนทั้งสองข้างอยู่ตรงกลางระหว่างขา มือทั้งสองข้างที่ทิ่มลงพื้นดินต้องขนานกัน นิ้วชี้และนิ้วกลางทั้งสองมือ เหยียดชิดติดกันและแตะพื้นดิน นิ้วอื่น ๆ พับงอไว้ในอุ้งมือ (ใช้นิ้วหัวแม่มือกดนิ้วกลางและนิ้วก้อยไว้) ๘. ผู้กำกับลูกเสือมองดูลูกเสือทุกคนอยู่ในความเรียบร้อยและพร้อมเพรียงแล้ว จึงพลิกฝ่ามือ ทั้งสองหงายขึ้น ปลายมือเหยียดตรง นิ้วทั้งห้าเรียงชิดติดกัน (เป็นสัญญาณมือให้ลูกเสือเปล่งเสียงร้อง พร้อมกัน รูปที่ ๒๒๔ รูปที่ ๒๒๕ รูปที่ ๒๒๔ และ รูปที่ ๒๒๕ ผู้กำกับลูกเสือพลิกฝ่ามือทั้งสองหงายขึ้น ลูกเสือเปล่งเสียงร้องพร้อมกัน ๙. ลูกเสือทุกคนเมื่อเห็นสัญญาณมือนี้ ต่างเปล่งเสียงร้องโดยพร้อมเพรียงกันว่า “อา-เค-ล่า, เรา-จะ-ทำ-ดี-ที่-สุด” พอสิ้นคำว่า “สุด” ให้ลูกเสือทุกคนกระโดดลุกขึ้นยืนโดยพร้อมเพรียงกัน เท้าทั้งสอง ชิดติดกัน พร้อมกับยกมือทั้งสองแนบศีรษะทั้งสองข้าง แต่ให้อยู่เหนือใบหู นิ้วชี้และนิ้วกลางชิดติดกัน (ลักษณะหูหมาป่า) ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 141 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 165. ๑๐. นายหมู่ลูกเสือที่ทำหน้าที่หมู่บริการในวันนั้น (มีตำแหน่งการยืนตรงหน้าผู้กำกับลูกเสือ) จะเปล่งเสียงขึ้นว่า “จงทำดี-จงทำดี-จงทำดี” ๓ ครั้ง ดัง ๆ โดยการร้องให้หันหน้าไปทางด้านซ้าย- ตรงหน้า-และขวา ติดต่อกัน แล้วหันหน้ากลับมามองตรงหน้าผู้กำกับลูกเสือตามเดิม (เวลาร้องไม่ต้องผงก ศีรษะ) รูปที่ ๒๒๖ รูปที่ ๒๒๗ รูปที่ ๒๒๖ และ รูปที่ ๒๒๗ นายหมู่ลูกเสือเปล่งเสียง ผู้กำกับแสดงวันทยหัตถ์รับ ๑๑. เมื่อสิ้นคำเปล่งเสียงร้อง ครั้งที่ ๓ แล้ว ให้ลูกเสือสำรองทุกคนลดมือซ้ายลงมาแนบลำตัว ทันที มือแนบลำตัว ขณะเดียวกันให้ลด-ปรับมือมาทำท่าวันทยหัตถ์ แล้วเปล่งเสียงร้องอันดังพร้อมกันว่า “เราจะทำดี-จะทำดี-จะทำดี” ๓ ครั้ง (ขณะที่ลูกเสือสำรองเปล่งเสียงร้อง ให้ผู้กำกับลูกเสือทำวันทยหัตถ์รับ ตามแบบลูกเสือสำรอง (สองนิ้ว) แล้วกล่าวคำว่า “ขอบใจแพ๊ก-ขอบใจลูกเสือทุกคน-ลูกเสือจงโชคดี- ลูกเสือจงมีสุขและพบกันใหม่” ในระหว่างทำพิธีแกรนด์ฮาวล์ ตั้งแต่เริ่มต้นจนเสร็จสิ้น ให้รองผู้กำกับลูกเสือทั้งสองคนที่ยืนอยู่ ด้านหลังผู้กำกับลูกเสือนอกวงกลมของลูกเสือสำรอง ช่วยเป็นพี่เลี้ยงและควบคุม ดูแลลูกเสือสำรอง ทุกคน ให้อยู่ในระเบียบวินัยตลอดเวลา ทำเมื่อไร - เมื่อมีการเปิด-ปิด การประชุมกอง (Pack Meeting) - เมื่อมีผู้บังคับบัญชาลูกเสือ หรือแขกผู้มีเกียรติมาเยี่ยมกองลูกเสือสำรอง - เมื่อมีพิธีการต่าง ๆ ของลูกเสือสำรอง เช่น พิธีเข้าประจำกอง พิธีส่งลูกเสือสำรองไปเป็น ลูกเสือสามัญ - เมื่อพาลูกเสือสำรองไปอยู่ค่ายพักแรม (Pack Holiday) - เมื่อจัดกิจกรรมให้ลูกเสือสำรอง เพื่อเป็นการทบทวนบทเรียน ตลอดจนทักษะต่าง ๆ ของ ลูกเสือสำรองประจำปี (Special Pack Meeting) - โอกาสอื่น ๆ ที่เหมาะสม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 142 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 166. คุณประโยชน์ของการทำแกรนด์ฮาวล์ ๑. เป็นการสร้างให้ลูกเสือมีวินัยและความพร้อมเพรียงอยู่ตลอดเวลา ๒. สร้ า งให้ เ กิ ด ทั ก ษะ ความสั ม พั น ธ์ ร ะหว่ า งลู ก เสื อ ด้ ว ยกั น เหมื อ นฝู ง หมาป่ า ที่ ม าจาก ครอบครัวเดียวกัน (The Group as The Family Unit) ๓. เป็นการเสริมสร้างความภูมิใจให้กับลูกเสือสำรอง ที่ได้ร่วมพิธีตามขั้นตอนทุกขั้นตอน ของพิธีการลูกเสือสำรอง ๔. ลูกเสือได้กล่าวปณิธานถึงความตั้งใจที่จะทำความดี ตามคติพจน์ของลูกเสือสำรอง เป็น การปลูกฝังพฤติกรรมที่ดีให้แก่เด็ก ๆ ตั้งแต่เยาว์วัย บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน.ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 143 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 167. พิธีเข้าประจำกองและประดับดาวของลูกเสือสำรอง ความหมาย การเข้าประจำกองและประดับดาวของลูกเสือสำรอง หมายถึง กระบวนการต้อนรับเด็กที่มีอายุ ในช่วง ๘-๑๑ ปี เข้าเป็นลูกเสือใหม่ และแสดงให้เห็นถึงความเจริญก้าวหน้าขึ้นตามลำดับ รูปที่ ๒๒๘ พิธีเข้าประจำกอง ความเป็นมา ลอร์ ด เบเดน-โพเอลล์ ได้ ก ำหนดแนวทางดำเนิ น การ เกี่ยวกับกิจการลูกเสือสำหรับเด็กเล็กไว้ โดยเขียนเป็นคู่มือลูกเสือ สำรอง (Wolf Cub Handbook) เมื่ อ ปี พ .ศ. ๒๔๕๙ กำหนดให้ เด็กเล็กที่สมัครเข้าเป็นลูกเสือต้องเรียนรู้และได้รับการฝึกอบรมในเรื่อง คำปฏิญาณและกฎ การแสดงความเคารพเป็นหมู่ การแต่งเครื่องแบบ ลูกเสือสำรอง ความสนใจในธรรมชาติ สัตว์ ป่าดงพงไพร ได้มีการปรับปรุงพัฒนากิจกรรมของลูกเสือสำรองเหล่านี้ จนในปั จ จุ บั น นี้ จั ด ให้ มี ห ลั ก สู ต รกิ จ กรรมและรู ป แบบการดำเนิ น กิจการลูกเสือสำรองตามขั้นตอนต่อไปนี้ รูปที่ ๒๒๙ หนังสือคู่มือลูกเสือสำรอง เขียนโดย บี-พี ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 144 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 168. การเข้าประจำกองของลูกเสือสำรอง ๑. การประดับดาวดวงที่ ๑ ๒. การประดับดาวดวงที่ ๒ ๓. การประดับดาวดวงที่ ๓ ๔. การส่งเข้าสู่การเป็นลูกเสือสามัญ อนึ่ง ได้กำหนดให้มีวิชาพิเศษสำหรับลูกเสือสำรองประมวลไว้ ๑๘ วิชา การเข้าประจำกอง เด็กที่สมัครเข้าเป็นลูกเสือสำรองก่อนจะเข้าพิธีเข้าประจำกองลูกเสือสำรองต้องเรียนรู้และ ได้รับการฝึกอบรมในนิยาย เรื่องเมาคลี ประวัติเริ่มกิจการลูกเสือสำรอง การทำความเคารพเป็นหมู่ ระเบียบแถวเบื้องต้น การทำความเคารพรายบุคคล การจับมือซ้าย คติพจน์ของลูกเสือสำรอง รู้จักคำปฏิญาณ และกฎของลูกเสือสำรอง การกระทำพิธีเข้าประจำกองลูกเสือสำรอง มี ๒ แบบ แบบที่ ๑ พิธีการของลูกเสือสำรองที่ยังไม่มีกอง แบบที่ ๒ พิธีการของลูกเสือสำรองที่มีกองอยู่แล้ว แบบที่ ๑ พิธีการของลูกเสือสำรองที่ยังไม่มีกอง ปฏิบัติดังนี้ ๑. ลูกเสือใหม่ทั้งหมดเข้าแถวเป็นแถวตอนหมู่หน้าผู้กำกับลูกเสือ แต่งเครื่องแบบครบ ๒. หมวกที่ติดเครื่องหมายลูกเสือสำรองแล้ว กับเครื่องหมายลูกเสือสำรองที่จะติดกระเป๋าเสื้อ อยู่ที่ผู้กำกับลูกเสือ ๓. ธงประจำกอง ให้รองผู้กำกับลูกเสือถือไว้ในท่าตรงนอกวงกลม ๔. ผู้กำกับลูกเสือเรียกลูกเสือใหม่ออกมายืนหน้าผู้กำกับลูกเสือครั้งละหมู่ โดยออกคำสั่งว่า “หมู่สี...” ให้หมู่สีนั้นออกมายืนเป็นแถวหน้ากระดาน ๕. ผู้กำกับลูกเสือสอบถามลูกเสือใหม่ ผู้กำกับ : “เจ้าต้องการเป็นลูกเสือสำรองใช่ไหม” ลูกเสือใหม่ : “ใช่ครับ” ผู้กำกับ : “เจ้ า เข้ า ใจกฎ คำปฏิ ญ าณ การทำความเคารพและการทำ แกรนด์ฮาวล์ หรือไม่” ลูกเสือใหม่ : “ข้าเข้าใจและปฏิบัติได้” ผู้กำกับ : “กฎมีว่าอย่างไร” ลูกเสือใหม่ : “ข้อ ๑ ลูกเสือสำรองทำตามลูกเสือรุ่นพี่” “ข้อ ๒ ลูกเสือสำรองไม่ทำตามใจตนเอง” ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 145 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 169. ผู้กำกับ : “ถ้าเช่นนั้นจะให้เชื่อได้หรือไม่ว่า” “ข้อ ๑ เจ้าจะจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์” “ข้อ ๒ เจ้าจะยึดมั่นในกฎของลูกเสือสำรองและบำเพ็ญประโยชน์ ต่อผู้อื่นทุกวัน” ลูกเสือใหม่ : ทำวันทยหัตถ์ “ข้าสัญญาว่า ข้อ ๑ ข้าจะจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ข้อ ๒ ข้าจะยึดมั่นในกฎของลูกเสือสำรองและบำเพ็ญประโยชน์ ผู้อื่นทุกวัน” (ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ทำวั น ทยหั ต ถ์ ๒ นิ้ ว ส่ ว นรองผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ หรื อ ผู้บังคับบัญชาลูกเสืออื่นทำรหัสลูกเสือ ๓ นิ้ว) ผู้กำกับ : “เจ้าจงรักษาคำมั่นสัญญาของเจ้าไว้ให้มั่นต่อไป บัดนี้เจ้าได้เข้า เป็นลูกเสือสำรอง และเป็นสมาชิกผู้หนึ่งของคณะพี่น้องลูกเสือ แห่งโลกอันยิ่งใหญ่แล้ว”ลูกเสือลดมือลง ๖. เมื่อผู้กำกับลูกเสือหรือประธานมอบเครื่องหมาย หมวกและสัมผัสมือกับลูกเสือใหม่แล้ว ให้ลูกเสือใหม่ไปเข้าแถวเตรียมเป็นรูปวงกลม (หมายความว่า เมื่อทุกหมู่เข้าแถวเรียบร้อยแล้ว จะเป็น รูปวงกลมล้อมรอบผู้กำกับลูกเสือ) โดยออกคำสั่งว่า “ลูกเสือใหม่เข้าประจำที่-วิ่ง” ลูกเสือใหม่วิ่งไปเข้าที่ ของตน (ซึ่งผู้กำกับลูกเสือนัดหมายไว้ก่อนแล้ว) ๗. เสร็จสิ้นด้วยการทำแกรนด์ฮาวล์ รูปที่ ๒๓๐ กรณีที่ไม่มีกองลูกเสือ รูปที่ ๒๓๑ เสร็จสิ้นด้วยการทำแกรนด์ฮาวล์ ให้เข้าแถวตอนสัมผัสมือกับลูกเสือใหม่ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 146 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 170. แบบที่ ๒ พิธีการของลูกเสือสำรองที่มีกองอยู่แล้ว ๑. กองลูกเสือสำรองทำรูปวงกลมใหญ่ รูปที่ ๒๓๒ ลูกเสือเข้าแถวเป็นรูปวงกลมใหญ่ รูปที่ ๒๓๓ หมวกที่ติดเครื่องหมายลูกเสือสำรอง ๒. หมวกที่ติดเครื่องหมายลูกเสือสำรองแล้ว กับเครื่องหมายลูกเสือสำรองที่จะติดกระเป๋าเสื้อ อยู่ที่ผู้กำกับลูกเสือ ๓. ธงประจำกอง ให้รองผู้กำกับลูกเสือถือไว้ในท่าตรงนอกวงกลม ๔. ลู ก เสื อ ใหม่ อ ยู่ น อกวงกลม (แต่ ง เครื่ อ งแบบครบเว้ น แต่ เ ครื่ อ งหมายลู ก เสื อ สำรอง ที่จะติดกระเป๋าเสื้อกับหมวกอยู่ที่ผู้กำกับลูกเสือ) ด้านหลังของหมู่ที่ตนจะเข้าอยู่ รูปที่ ๒๓๔ ลูกเสือใหม่เข้าแถวนอกวงกลม รูปที่ ๒๓๕ ผู้กำกับลูกเสือมอบหมวกให้ลูกเสือสวมเอง ๕. ผู้กำกับลูกเสือเรียกลูกเสือใหม่เข้ามาในวงกลมหน้าผู้กำกับลูกเสือ (หากหลายคนให้เข้าแถว หน้ากระดาน) ๖. ผู้กำกับลูกเสือสอบถามลูกเสือใหม่ เช่นเดียวกับการเข้าประจำกองแบบพิธีการของลูกเสือ สำรอง ที่ยังไม่มีกอง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 147 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 171. ๗. ผู้กำกับลูกเสือมอบเครื่องหมายลูกเสือสำรองสำหรับติดกระเป๋าและมอบหมวกให้ลูกเสือ รับมาสวมเอง ลูกเสือทำวันทยหัตถ์และลดมือลง แล้วสัมผัสมือกับผู้กำกับลูกเสือ ในกรณีที่ผู้กำกับกลุ่มลูก เสือเป็นประธาน หรือเชิญผู้อื่นเป็นประธาน ก็ควรให้ทำหน้าที่แทนผู้กำกับลูกเสือตามข้อ ๗ นี ้ ๘. เสร็จแล้วลูกเสือใหม่ทำกลับหลังหัน ทำความเคารพลูกเสือเก่าด้วยท่าวันทยหัตถ์ ลูกเสือเก่า รับการเคารพด้วยท่าวันทยหัตถ์เช่นกัน แล้วลดมือลงพร้อมกัน (โดยไม่ต้องสั่ง) ๙. ผู้ กำกับลูกเสือสั่งลูกเสือใหม่เข้าประจำหมู่ โดยสั่งว่า “ลูกเสือใหม่เข้าประจำหมู่-วิ่ง” ลูกเสือใหม่วิ่งเข้าประจำหมู่ของตน (ซึ่งจัดแบ่งไว้เรียบร้อยแล้ว) คุณประโยชน์ของพิธีเข้าประจำกองลูกเสือสำรอง ๑. เพื่ อ น้ อ มนำให้ ลู ก เสื อ ระลึ ก ถึ ง ความสำคั ญ ของชาติ ศาสนา พระมหากษั ต ริ ย์ และ ผู้มีพระคุณ ๒. เพื่อเสริมสร้างระเบียบวินัย ความสง่างาม และความเป็นผู้นำ ผู้ตามที่ดี ตามวิถีทางของ ลูกเสือ ๓. เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้กำกับลูกเสือกับลูกเสือในกอง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 148 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 172. พิธีการประดับดาวดวงที่ ๑ ความหมาย พิธีการประดับดาวดวงที่ ๑ หมายถึง เมื่อลูกเสือสำรองผ่านพิธีเข้าประจำกองแล้ว จะต้องเรียนรู้ และฝึกอบรมตามหลักสูตรกิจกรรมลูกเสือ รวมทั้งผ่านการทดสอบแล้ว จึงจะสามารถเข้าพิธีประดับดาวดวง ที่ ๑ ได้ ขั้นตอนและวิธีการ เมื่อลูกเสือสำรองผ่านพิธีการเข้าประจำกอง ฝึกอบรมตามหลักสูตร รวมทั้งผ่านเกณฑ์ที่กำหนด แล้ว จึงทำพิธีประดับดาวดวงที่ ๑ ให้ โดยปฏิบัติดังต่อไปนี้ ๑. กองลูกเสือสำรองทำเป็นวงกลมใหญ่ ๒. ผู้กำกับลูกเสือสำรองอยู่กลางวงกลม มีรองผู้กำกับลูกเสือยืนอยู่นอกวงกลมหลังผู้กำกับลูกเสือ ๓. หมวกที่ติดดาวดวงที่ ๑ แล้วอยู่ที่ผู้กำกับลูกเสือ รูปที่ ๒๓๖ หมวกที่ติดดาวดวงที่ ๑ ๔. ผู้กำกับลูกเสือประกาศให้กองรู้ว่า จะกระทำพิธีประดับดาวดวงที่ ๑ ๕. ผู้กำกับลูกเสือเรียกลูกเสือที่จะได้ดาวดวงที่ ๑ มายืนหน้าผู้กำกับลูกเสือ รูปที่ ๒๓๗ ผู้กำกับลูกเสืออธิบายความหมายของดาวดวงที่ ๑ รูปที่ ๒๓๘ ผู้กำกับลูกเสือมอบหมวกให้ลูกเสือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 149 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 173. ๖. ผู้กำกับลูกเสืออธิบายความหมายของดาวดวงที่๑ ให้ลูกเสือที่จะได้รับทราบและสั่งสอน ๗. ผู้กำกับลูกเสือมอบหมวกให้ลูกเสือ ลูกเสือรับไปสวมเองแล้วทำวันทยหัตถ์ผู้กำกับลูกเสือ ๘. ผู้กำกับลูกเสือแสดงความยินดีด้วยการสัมผัสมือกับลูกเสือ รูปที่ ๒๓๙ ผู้กำกับลูกเสือแสดงความยินดีด้วยการสัมผัสมือกับลูกเสือ ๙. ลูกเสือที่ได้รับทำกลับหลังหัน วิ่งเข้าประจำหมู่ของตน ๑๐. ลูกเสือในหมู่ของตน (เฉพาะในหมู่ที่ลูกเสือที่ได้รับดาวเท่านั้น) ต่างก็มาแสดงความยินดีด้วย การสัมผัสมือเสร็จพิธี ไม่มีแกรนด์ฮาวล์ รูปที่ ๒๔๐ ลูกเสือแสดงความยินดีด้วยการสัมผัสมือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 150 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 174. พิธีการประดับดาวดวงที่ ๒ ความหมาย พิธีประดับดาวดวงที่ ๒ คือ เมื่อลูกเสือสำรองจะเข้าพิธีประดับดาวดวงที่ ๒ ลูกเสือจะต้องเรียนรู้ และฝึกอบรมตามหลักสูตรกิจกรรมลูกเสือดาวดวงที่ ๒ รวมทั้งผ่านการทดสอบตามที่กำหนดไว้ในแนวทาง ปฏิบัติ จึงจะสามารถเข้าพิธีประดับดาวดวงที่ ๒ ได้ ขั้นตอนและวิธีการ เมื่อลูกเสือสำรองผ่านการฝึกอบรมตามหลักสูตร และรวมทั้งผ่านการทดสอบตามที่กำหนดไว้ใน แนวทางปฏิบัติ จึงจะสามารถเข้าพิธีประดับดาวดวงที่ ๒ ได้ โดยปฏิบัติดังต่อไปนี ้ ๑. กองลูกเสือสำรองทำเป็นวงกลมใหญ่ ๒. ผู้กำกับลูกเสือสำรองอยู่กลางวงกลม มีรองผู้กำกับลูกเสือยืนอยู่นอกวงกลมหลังผู้กำกับลูกเสือ รูปที่ ๒๔๑ ผู้กำกับลูกเสือสำรองอยู่กลางวงกลม รูปที่ ๒๔๒ หมวกที่ติดดาวดวงที่ ๒ ๓. หมวกที่ติดดาวดวงที่ ๒ แล้วอยู่ที่ผู้กำกับลูกเสือ ๔. ลูกเสือที่จะได้รับดาวดวงที่ ๒ มายืนอยู่หน้า ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ในแถววงกลม (แม้ จ ะมี ห ลายหมู่ หลายคน ให้มายืนอยู่รวมกันหน้าผู้กำกับลูกเสือ) ๕. ผู้กำกับลูกเสืออธิบายความหมายของดาวดวง ที่ ๒ ให้ลูกเสือที่จะได้รับทราบแล้วสั่งสอน รูปที่ ๒๔๓ ผู้กำกับลูกเสืออธิบายความหมาย ของดาวดวงที่ ๒ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 151 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 175. ๖. ผู้กำกับลูกเสือสั่งให้ลูกเสือที่จะได้รับทบทวนคำปฏิญาณอีกครั้งหนึ่ง โดยสั่งว่า “เพื่อเป็นที่ แน่ใจว่าเจ้ายังจำคำปฏิญาณของเจ้าได้ ขอให้ทบทวนคำปฏิญาณอีกครั้งหนึ่ง” และลูกเสือที่ได้รับดาวดวง ที่ ๒ ก็กล่าวคำปฏิญาณ รูปที่ ๒๔๔ ลูกเสือทบทวนคำปฏิญาณ รูปที่ ๒๔๕ ผู้กำกับลูกเสือมอบหมวกให้ลูกเสือ ๗. ผู้กำกับลูกเสือมอบหมวกให้ลูกเสือ ลูกเสือรับไปสวมเองแล้วทำวันทยหัตถ์ผู้กำกับลูกเสือ ๘. ผู้กำกับลูกเสือแสดงความยินดีด้วยการสัมผัสมือกับลูกเสือ รูปที่ ๒๔๖ ผู้กำกับลูกเสือแสดงความยินดี รูปที่ ๒๔๗ ลูกเสือที่ได้รับดาวดวงที่ ๒ วิ่งเข้าที่ของตน ๙. ลู ก เสื อ ที่ ไ ด้ รั บ ดาวดวงที่ ๒ ทำกลั บ หลั ง หั น วิ่งเข้าที่ของตน (คือหน้าผู้กำกับลูกเสือ ไม่ใช่หมู่ของตน) ๑๐. กองลู ก เสื อ แสดงความยิ น ดี ด้ ว ยการทำ แกรนด์ฮาวล์ ลูกเสือที่ได้รับดาวดวงที่ ๒ เป็นผู้ร้อง “จงทำดี- จงทำดี-จงทำดี” (ถ้ามีหลายคนก็ให้ร้องพร้อมกันทั้งหมด) รูปที่ ๒๔๘ กองลูกเสือแสดงความยินดี ด้วยการทำแกรนด์ฮาวล์ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 152 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 176. พิธีการประดับดาวดวงที่ ๓ ความหมาย พิธีประดับดาวดวงที่ ๓ หมายถึง เมื่อลูกเสือสำรองจะเข้าพิธีประดับดาวดวงที่ ๓ จะต้องเรียนรู้ และฝึกอบรมตามหลักสูตรกิจกรรมลูกเสือดาวดวงที่ ๓ รวมทั้งผ่านการทดสอบตามที่กำหนดไว้ในแนวทาง ปฏิบัติ จึงจะสามารถเข้าพิธีประดับดาวดวงที่ ๓ ได้ ขั้นตอนและวิธีการ เมื่อลูกเสือสำรองผ่านการฝึกอบรมตามหลักสูตร รวมทั้งผ่านการทดสอบตามที่กำหนดไว้ใน แนวทางปฏิบัติ จึงจะสามารถเข้าพิธีประดับดาวดวงที่ ๓ ได้ โดยปฏิบัติดังต่อไปนี้ ๑. จัดให้ลูกเสือที่จะรับดาวดวงที่ ๓ มายืนอยู่ในวงกลมติดกับนายหมู่บริการทางด้านขวา ตรงหน้าผู้กำกับลูกเสือ รูปที่ ๒๔๙ ลูกเสือที่จะรับดาวดวงที่ ๓ มายืนอยู่ในวงกลม รูปที่ ๒๕๐ หมวกที่ติดดาวดวงที่ ๑, ๒ และ ๓ ๒. หมวกที่ติดดาวดวงที่ ๑, ๒ และ ๓ แล้วอยู่ที่ผู้กำกับลูกเสือ ๓. กองลูกเสือสำรองทำแกรนด์ฮาวล์โดยนายหมู่บริการเป็นผู้ร้อง “จงทำดี จงทำดี จงทำดี” รูปที่ ๒๕๑ กองลูกเสือสำรองทำแกรนด์ฮาวล์ รูปที่ ๒๕๒ ผู้กำกับลูกเสือเรียกผู้รับดาวดวงที่ ๓ มายืนในวงกลมตรงหน้า ๔. ผู้กำกับลูกเสือเรียกผู้รับดาวดวงที่ ๓ ทั้งหมดมายืนในวงกลมตรงหน้าผู้กำกับลูกเสือเป็น แถวหน้ากระดานแถวละไม่เกิน ๖ คน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 153 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 177. ๕. ผู้กำกับลูกเสืออธิบายความหมายและความสำคัญของดาวดวงที่๓ และให้โอวาทสั่งสอน แล้วให้ลูกเสือกล่าวปฏิญาณอีกครั้งหนึ่ง ๖. ผู้กำกับลูกเสือมอบหมวกให้ลูกเสือ ลูกเสือรับไปแล้วสวมเอง เสร็จแล้วทำความเคารพ ผู้กำกับลูกเสือ พร้อมกัน (ถ้ามีหลายคน) ผู้กำกับลูกเสือแสดงความยินดีด้วยการสัมผัสมือกับลูกเสือ รูปที่ ๒๕๓ ผู้กำกับลูกเสือแสดงความยินดีด้วยการสัมผัสมือกับลูกเสือ ๗. ลูกเสือที่รับดาวดวงที่ ๓ ทำกลับหลังหัน แล้ววิ่งเข้าประจำที่ของตน ๘. ลูกเสือทุกคนในแถววงกลมเข้าสัมผัสมือแสดงความยินดีกับลูกเสือที่ได้รับดาวดวงที่ ๓ (โดยเวียนจากทางซ้ายไปทางขวา) รูปที่ ๒๕๘ ลูกเสือสัมผัสมือแสดงความยินดี รูปที่ ๒๕๕ กองลูกเสือสำรองทำแกรนด์ฮาวล์ ๙. กองลูกเสือสำรองทำแกรนด์ฮาวล์แสดงความยินดีอีกครั้งหนึ่ง โดยให้ลูกเสือที่รับดาวดวงที่ ๓เป็นผู้ร้อง “จงทำดี-จงทำดี-จงทำดี” พร้อมกัน บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 154 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 178. พิธีการเปิดประชุมกองลูกเสือสำรอง (Pack Meeting) ความหมาย พิธีการเปิดประชุมกองของลูกเสือสำรอง หมายถึง รูปแบบกิจกรรมที่สำคัญ ที่เน้นและบ่งชี้ ให้ทราบว่าการเรียนการสอนกิจกรรมลูกเสือสำรองนั้น จะต้องมีการเปิดและปิดประชุมกองทุกครั้ง จึงจะ ดำเนิ น การเรี ย นการสอนตามขั้ น ตอนที่ ไ ด้ จั ด เตรี ย มมา หลั ก สำคั ญ อยู่ ที่ ค วามพร้ อ มของผู้ เรี ย น และ ความตั้งใจจริงของผู้สอน ดังนั้น การเปิดประชุมกองทุกครั้งจึงมีความสำคัญและสอดคล้อง เพื่อเป็น การสร้างสมาธิ และปรับพฤติกรรมของลูกเสือให้พร้อมต่อการรับถ่ายทอดจากผู้กำกับลูกเสือ รองผู้กำกับ ลูกเสือ เช่น การมีวินัย การเชื่อฟังคำสั่งผู้บังคับบัญชาลูกเสือด้วยความเคารพ เริ่มต้นด้วยการทำแกรนด์ฮาวล์ พิธีเคารพธงชาติ สวดมนต์ สงบนิ่ง ตรวจความเป็นระเบียบเรียบร้อยและความพร้อมของลูกเสือ ทั้งนี้ กระทำที่หน้าเสาธงโดยผู้กำกับกองลูกเสือและรองผู้กำกับกองลูกเสือเป็นผู้ดำเนินการ เมื่อทำพิธีเปิดประชุมกองแล้ว ก็เริ่มต้นกิจกรรมต่อไป คือ เล่นเกม ร้องเพลง เข้าสู่บทเรียน เล่านิทาน หรือเรื่องสั้นที่เป็นคติ แล้วทำพิธีปิด ความเป็นมา กิจกรรมของลูกเสือสำรองเป็นกิจกรรมที่จัดขึ้นสำหรับเด็กอายุ ๘-๑๑ ปี ซึ่งเด็กในวัยนี้ถือเป็น ยังเป็นเด็กเล็กอยู่ พฤติกรรมต่าง ๆ ของเด็กจะสามารถรับการถ่ายทอดและการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และประสิ ท ธิ ผ ล จำเป็ น ต้ อ งอาศั ย การสร้ า งรู ป แบบ จิ น ตนาการ การถ่ า ยทอด การมี อ ารมณ์ ร่ ว ม การเคลื่ อ นไหวในรู ป แบบต่ า ง ๆ การร้ อ ง การเต้ น การเลี ย นแบบสั ต ว์ ซึ่ ง แนวคิ ด ลั ก ษณะนี้ ไ ด้ รั บ การถ่ายทอดสืบต่อมาเป็นเวลายาวนานจากต้นแบบของลูกเสือสำรอง คือ ประเทศอังกฤษ โดยผู้เป็น ต้นแบบได้นำเอา “นิทานเมาคลีลูกหมาป่า” มาประยุกต์ใช้ กลายเป็นนวัตกรรมที่สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การให้กับเด็ก ๆ ได้เป็นอย่างดี จนถึงปัจจุบัน โดยมีขั้นตอนของการเปิดประชุมกองดังนี้ คือ แกรนด์ฮาวล์ เชิญธงขึ้น สวดมนต์ สงบนิ่ง ตรวจ แยก ๑. แกรนด์ฮาวล์ (Grand Howl) ผู้กำกับลูกเสือยืนอยู่ตรงหน้าเสาธง ห่างจากเสาธงพอประมาณ (๒-๓ ก้าว) เรียกลูกเสือ ทำแกรนด์ฮาวล์ โดยมีรองผู้กำกับลูกเสือยืนอยู่ด้านหลังผู้กำกับลูกเสือ และนอกวงกลม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 155 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 179. รูปที่ ๒๕๖ การทำแกรนด์ฮาวล์ ๒. เชิญธงขึ้น - จัดลูกเสือที่เป็นหมู่บริการ ๒ คน เป็นผู้เชิญธง ให้วิ่งเหยาะ ๆ ไปที่เสาธงห่างจากเสาธง ประมาณ ๓ ก้าว หมู่บริการทั้งสองคนแสดงความเคารพด้วยท่าวันทยหัตถ์พร้อมกัน คนทางขวามือก้าว ไปข้างหน้า ๒ ก้าว ยืนเท้าชิด โน้มตัวเพื่อแก้เชือกธงที่ผูกอยู่กับเสาออกมาถือไว้ แล้วถอยหลังกลับมายืนคู่ กับคนทางด้านซ้ายมือ ส่งเชือกให้คนด้านซ้ายมือเป็นผู้ชักธง โดยให้ผืนธงอยู่ด้านขวา (เวลาชักธงขึ้น เชือกธง ทั้งสองเส้นต้องไม่ให้หย่อน) ผู้กำกับลูกเสือเป็นผู้สั่งทำความเคารพ โดยออกคำสั่งว่า “แพ๊ก-เคารพธงชาติ- วันทยหัตถ์” (คำสั่งวันทยหัตถ์นี้ไม่ใช่คำบอกแบ่งว่า “วันทย-หัตถ์” แต่เป็นคำบอกติดกันว่า “วันทยหัตถ์”) ลูกเสือในวงกลมทั้งหมดรวมทั้งผู้กำกับลูกเสือและรองผู้กำกับลูกเสืออื่น ๆ ทำวันทยหัตถ์พร้อมกัน ผู้บังคับ บัญชาลูกเสือทำวันทยหัตถ์ ๓ นิ้ว หมู่บริการนำร้องเพลงชาติ เมื่อธงชาติขึ้นถึงยอดเสาแล้ว ลูกเสือ คนด้านขวามือเดินเข้าไปผูกเชือกธง คนด้านซ้ายมือยืนอยู่ในท่าตรง (ไม่ต้องทำวันทยหัตถ์) เมื่อผูกเชือกธง เรียบร้อยแล้วให้ถอยหลังกลับมายืนที่เดิมทั้งสองคน ทำวันทยหัตถ์พร้อมกันแล้วลดมือลง ร ูปที่ ๒๕๗ ลูกเสือ ๒ คนเข้าไปเชิญธง รูปที่ ๒๕๘ ลูกเสือทางขวาเข้าไปแก้เชือกธง รูปที่ ๒๕๙ ผืนธงอยู่ทางขวา ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 156 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 180. รูปที่ ๒๖๐ ลูกเสือคนด้านขวามือเดินเข้าไปผูกเชือกธง รูปที่ ๒๖๑ ลูกเสือผู้เชิญธงชาติวิ่งกลับไปเข้าที่ของตน - ลูกเสือในแถววงกลมทุกคนยังอยู่ในท่าวันทยหัตถ์ ลูกเสือผู้เชิญธงชาติวิ่งกลับไปเข้าที่ ของตนในแถววงกลม และทำวันทยหัตถ์เช่นเดียวกับลูกเสือในแถววงกลม - ผู้กำกับลูกเสือสั่งว่า “มือลง” ลูกเสือทุกคนจึงลดมือลงพร้อมกัน (กระฉับกระเฉง-ว่องไว- พร้อมเพรียง) ส่วนผู้กำกับลูกเสือและผู้บังคับบัญชาลูกเสืออื่น ๆ ให้ลดมือลงพร้อมกับลูกเสือสองคน ที่เชิญธง ๓. สวดมนต์ - พอลดมื อ ลงแล้ ว ทุ ก คนอยู่ ใ นท่ า ตรง แล้ ว ถอดหมวกเตรี ย มตั ว สวดมนต์ ผู้ แ ทน หมู่บริการนำสวดมนต์ (ควรบอกวิธีถอดหมวก ถือหมวกขณะสวดมนต์) รูปที่ ๒๖๒ ลูกเสือพนมมือสวดมนต์ รูปที่ ๒๖๓ ลูกเสือสงบนิ่ง ๔. สงบนิ่ง - เมื่อสวดมนต์จบแล้ว ทุกคนสงบนิ่งโดยปล่อยมือขวาที่ถือหมวกลงมาตรง ๆ มือซ้าย ทับหลังมือขวา ก้มศีรษะลงมาข้างหน้า มองพื้น ใช้เวลาสงบนิ่งประมาณ ๑ นาที (รำลึกถึงผู้มีพระคุณ) ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 157 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 181. ๕. ตรวจ การตรวจ - พิธีเปิดประชุมกอง จะตรวจอะไรก็ได้ เช่น ตรวจความสะอาดของร่างกาย ผม เล็บ ฟัน ความสะอาดอื่น ๆ สุขภาพ ความพร้อมในการเรียน ตรวจเครื่องแบบ (ผู้กำกับลูกเสือเป็นผู้สั่งก่อนจะให้ ตรวจอะไร) แต่การตรวจในตอนปิดประชุมกองนั้น ให้ตรวจเครื่องแบบเป็นสำคัญ ด้วยเหตุที่ลูกเสือทุกคน เรียนและทำกิจกรรม จึงต้องตรวจทุกอย่างให้อยู่ในความเรียบร้อย และจะต้องแต่งเครื่องแบบกลับบ้าน (ในกรณีที่ชั่วโมงการเรียนการสอนเป็นชั่วโมงสุดท้ายของวัน) วิธีตรวจ - ตามปรกติผู้กำกับลูกเสือเป็นผู้ตรวจ แต่ในบางโอกาสผู้กำกับลูกเสืออาจมอบหมายให้ รองผู้กำกับลูกเสือหรือนายหมู่ลูกเสือเป็นผู้ตรวจก็ได้ แล้วแต่กรณี (กิจกรรมลูกเสือการมอบหมายให้บุคคลอื่น มีบทบาทร่วมด้วยถือเป็นสิ่งสำคัญ เป็นการเน้นให้รู้ถึงหน้าที่และบทบาท) - ในกรณี ที่ ร องผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ เป็ น ผู้ ต รวจ รองผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ จะต้ อ งทำความเคารพ ผู้กำกับลูกเสือเสียก่อนแล้วจึงไปตรวจหมู่ลูกเสือ พอไปถึงหน้าหมู่ลูกเสือที่จะรับการตรวจ นายหมู่ลูกเสือ สั่งลูกเสือในหมู่ของตนว่า “หมู่สี......(ระบุหมู่สีที่จะรับการตรวจว่าสีอะไร) ยืนตรง” ลูกเสือทุกคน ตรง นายหมู่ลูกเสือคนเดียวทำวันทยหัตถ์ แล้วลดมือลงก้าวไปข้างหน้า ๑ ก้าว ทำวันทยหัตถ์แล้วรายงานว่า “หมู่สี.......(ระบุสี) พร้อมที่จะรับการตรวจแล้วครับ” รูปที่ ๒๖๔ รองผู้กำกับลูกเสือทำความเคารพผู้กำกับลูกเสือก่อนตรวจ รูปที่ ๒๖๕ นายหมู่ลูกเสือสั่งลูกเสือในหมู่ตรงแล้วทำวันทยหัตถ์ - เมื่อรายงานจบ ลดมือลงถอยหลังเข้าที่เดิมอยู่ในท่าตรง ในช่วงนี้ ผู้ตรวจจะตรวจขณะที่ อยู่ในท่าตรงก็ได้ หรือจะสั่งให้อยู่ในท่าตามระเบียบพักก็ได้ แล้วผู้ตรวจจึงทำการตรวจนายหมู่ลูกเสือก่อน แล้วจึงตรวจลูกหมู่ต่อไปทีละคน โดยการก้าวขาไปข้างขวาทีละก้าว (ก้าวละ ๑ คน โดยนายหมู่ลูกเสือ ต้ อ งก้ า วตามไปด้ ว ย ในจั ง หวะการก้ า วที่ เ หมื อ นกั น ผู้ ต รวจจะได้ แ นะนำให้ น ายหมู่ ลู ก เสื อ ทราบถึ ง ข้อบกพร่องของลูกหมู่ที่ได้รับการตรวจ เพื่อแก้ไขต่อไป) ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 158 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 182. รูปที่ ๒๖๖ ผู้กำกับลูกเสือทำหน้าที่ตรวจเมื่อพบข้อบกพร่องก็แจ้งนายหมู่ลูกเสือ - ในการตรวจถ้าเป็นการตรวจเครื่องแบบ เมื่อผู้ตรวจได้ตรวจถึงคนสุดท้ายแล้ว ต้องเดิน ตรวจด้านหลัง จนกลับมาที่ตำแหน่งนายหมู่ลูกเสือยืน (ถ้าตรวจเครื่องแบบผู้ตรวจต้องสั่ง นายหมู่ลูกเสือ หันหลังกลับเพื่อรับการตรวจด้านหลังด้วย) ถ้าเป็นการตรวจอื่น ๆ เพียงแต่เดินตรวจด้านหน้าจนถึงคน สุดท้าย และเดินมาส่งนายหมู่ลูกเสือที่เดิม เมื่อตรวจทุกคนแล้วนายหมู่ลูกเสือกลับเข้าที่ ทำวันทยหัตถ์ ผู้ตรวจอีกครั้งหนึ่ง จากนั้นนายหมู่ลูกเสือจึงสั่งลูกหมู่พัก รองผู้กำกับลูกเสือที่ไปตรวจ จะกลับหลังหัน รายงานสรุ ป ให้ ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ทราบถึ ง ผลการตรวจ และข้ อ เสนอแนะให้ กั บ ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ทราบด้ ว ย โดยการรายงานให้รายงานได้ทันทีเมื่อตรวจเสร็จ (ใครตรวจเสร็จก่อนรายงานก่อน) รูปที่ ๒๖๗ รองผู้กำกับลูกเสือรายงานผู้กำกับลูกเสือตรงหน้าหมู่ที่ตรวจ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 159 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 183. - ในกรณีที่นายหมู่ลูกเสือเป็นผู้ตรวจ เมื่อนายหมู่ลูกเสือได้ยินคำสั่งของผู้กำกับลูกเสือ สั่งว่า “นายหมู่ลูกเสือตรวจ” ให้ตัวนายหมู่ลูกเสือก้าวออกมาข้างหน้าแถว ๑ ก้าว แล้วกลับหลังหันเข้าหา หมู่ของตนเองที่จะทำการตรวจ ในขณะเดียวกันรองนายหมู่ลูกเสือต้องวิ่งอ้อมด้านหลังหมู่ของตน แล้วเข้า ยื น แทนที่ ใ นแถวที่ น ายหมู่ ลู ก เสื อ ยื น (เป็ น การยื น แทนในตำแหน่ ง นายหมู่ ลู ก เสื อ ) นายหมู่ ลู ก เสื อ ทำ การตรวจ (วิธีตรวจก็เช่นเดียวกับรองผู้กำกับลูกเสือตรวจ) เมื่อนายหมู่ลูกเสือตรวจเสร็จเรียบร้อยแล้ว ให้ยืนรอ จนเห็ น ว่ า ทุ ก หมู่ ต รวจเสร็ จ เรี ย บร้ อ ยแล้ ว จึ ง วิ่ ง ไปตั้ ง แถวหน้ า กระดานเรี ย งเดี่ ย วหน้ า ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ให้ผู้กำกับลูกเสืออยู่ตรงกลางของแถวลูกเสือ (ฝั่งตรงข้าม) โดยนายหมู่ลูกเสือบริการยืนหัวแถว สีอื่นเข้าแถว ต่อออกไปตามสีที่จัดเรียงไว้ - การรายงานให้นายหมู่ลูกเสือรายงานทีละคนโดยเรียงจากหมู่บริการก่อน คนที่ รายงานจะต้องก้าวออกไปข้างหน้า ๑ ก้าว ยืนตรง ทำวันทยหัตถ์แล้วรายงานผลการตรวจ ลดมือลงถอย กลับเข้ายืนที่เดิมจนครบทุกคน ผู้กำกับลูกเสือกล่าวขอบคุณนายหมู่ลูกเสือทุกคน ในขณะเดียวกันก็สำรวจตัว นายหมู่ ลู ก เสื อ ด้ ว ย และติ ช มตั ว นายหมู่ ลู ก เสื อ เสร็ จ แล้ ว ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ สั่ ง นายหมู่ ลู ก เสื อ กลั บ เข้ า ที่ เป็นจังหวะเดียวกับที่รองนายหมู่ลูกเสือวิ่งอ้อมด้านหลังกลับเข้าที่ของตนเอง จากนั้นผู้กำกับลูกเสือให้ คำแนะนำที่เป็นประโยชน์ต่อลูกเสือทุกคน แล้วออกคำสั่งว่า “แพ๊ก-แยก” ให้ลูกเสือทุกคนทำขวาหัน แล้วแยกย้ายกันไปปฏิบัติกิจกรรมอื่น ๆ คุณประโยชน์ของพิธีการเปิดประชุมกองลูกเสือสำรอง ๑. เพื่อเป็นการปลุกจิตสำนึกให้แก่ลูกเสือสำรอง ถึงหน้าที่และความรับผิดชอบ ๒. เพื่อน้อมนำให้ลูกเสือระลึกถึงความสำคัญของชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ตลอดจน คุณงามความดีของผู้มีพระคุณ ๓. เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมในการเรียน และเสริมสร้างระเบียบวินัย ความสง่างาม ความเป็นผู้นำ ผู้ตามที่ดี โดยอาศัยระบบหมู่ของลูกเสือเป็นกระบวนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของลูกเสือ ตามวิถีทางที่ดีและมีคุณค่าของลูกเสือ ๔. เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้กำกับลูกเสือกับลูกเสือในหมู่และกองลูกเสือ ๕. เพื่อเป็นการสร้างแนวคิดและเจตคติที่ดีให้กับกิจการลูกเสือและวิชาอื่น ๆ ในระดับชั้น ของลูกเสือสำรอง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 160 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 184. พิธีการปิดประชุมกองลูกเสือสำรอง ความหมาย พิธีการปิดประชุมกอง หมายถึง กระบวนการเมื่อเสร็จสิ้นการเรียนกิจกรรมลูกเสือตามหลักสูตร การจัดการเรียนกิจกรรมลูกเสือสำรอง ปิดท้ายด้วยพิธีการปิดประชุมกอง เพื่อให้ลูกเสือ ผู้กำกับกองลูกเสือ และรองผู้กำกับกองลูกเสือ ทำการนัดหมาย ตรวจความเป็นระเบียบเรียบร้อย ชักธงลง เสร็จสิ้นการเรียน บทเรียนนั้น แยกย้ายกันไป ทั้งนี้กระทำที่หน้าเสาธง โดยผู้กำกับกองลูกเสือและรองผู้กำกับกองลูกเสือเป็น ผู้ดำเนินการ ขั้นตอนและวิธีการ การปิดประชุมกองลูกเสือสำรอง มีลักษณะที่เหมือนกับลูกเสือประเภทอื่น ๆ แต่ด้วยความที่ ลูกเสือสำรองเป็นเด็กเล็ก การปิดประชุมกองในแต่ละครั้ง ต้องมีความชัดเจนและแน่นอน เพื่อไม่ให้เกิด การผิดพลาดได้ เช่น บทสรุปของบทเรียน การนัดหมาย ต้องชัดเจนและปฏิบัติได้ การคลายข้อสงสัย ของเด็ก การตรวจสอบในเรื่องความพร้อมที่จะเข้าสู่ช่วงเวลาอื่น ๆ เช่น การเรียนวิชาอื่น การเดินทางกลับบ้าน การทำกิจกรรมอื่น ๆ ของโรงเรียน การปิดประชุมกองลูกเสือสำรอง มีขั้นตอนดังต่อไปนี้ ๑. นัดหมาย - ผู้กำกับลูกเสือสำรองยืนหน้าเสาธง ยืนห่างจากเสาธงพอสมควร (๒ ก้าว) เรียกลูกเสือ ด้วยเสียงอันดัง ๓ ครั้งว่า “แพ๊ก-แพ๊ก-แพ๊ก” (แพ๊กที่สามต้องใช้เสียงเน้นให้ดังและหนักแน่นกว่าสองครั้งแรก) พร้ อ มทั้ ง แสดงสั ญ ญาณมื อ โดยการแกว่ ง แขนเป็ น วงกลมในระดั บ เอวไปรอบตั ว ผู้ เรี ย ก ประมาณ ๒-๓ ครั้ง จนแน่ใจว่าลูกเสือสำรองมองเห็นสัญญาณมือ รูปที่ ๒๖๘ ผู้กำกับลูกเสือเรียกลูกเสือเป็นวงกลมเล็กเพื่อนัดหมาย ูปที่ ๒๖๙ ให้สัญญาณลูกเสือขยายวงเป็นวงกลมใหญ่ ร - ลู ก เสื อ สำรองเมื่ อ ได้ ยิ น เสี ย งเรี ย ก และเห็ น สั ญ ญาณมื อ ของผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ สำรอง “ทุกคนเปล่งเสียงด้วยเสียงอันดังโดยพร้อมเพรียงกันว่า “แพ๊ก” แล้วทุกคนวิ่งมาเข้าแถวเป็นรูปวงกลมเล็ก (ลักษณะหัวไหล่ชิดกัน) ลูกเสือทุกคนจับมือกันแน่น เมื่อเรียบร้อยแล้วปล่อยมือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 161 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 185. - ผู้กำกับลูกเสือสำรวจความเรียบร้อยของลูกเสือ เหลียวมองไปรอบๆ (ลักษณะเหมือน ฝู ง หมาป่ า ที่ ถู ก สำรวจโดยหัวหน้าหมาป่า) เมื่อลูกเสือทุกคนเข้าแถวเป็นวงกลมดีแล้ว ผู้กำกับ ลูกเสือ ให้สัญญาณมือ โดยการผายมือทั้งสองข้างออกไปด้านข้างลำตัวระดับเอว ฝ่ามือหงายขึ้น - ลูกเสือสำรองทุกคนเมื่อเห็นสัญญาณมือของผู้กำกับลูกเสือ จับมือกันแน่น เดินถอยหลัง อย่างพร้อมเพรียงกันด้วยความรวดเร็ว ขยายเป็นวงกลมใหญ่ เมื่อลูกเสือทุกคนถอยหลังจนแขนตึง (จะเป็น วงกลมใหญ่ทันที) ทุกคนปล่อยมือลงอยู่ในท่าตรง - ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ สั่ ง “ตามระเบี ย บ-พั ก ” เสร็ จ แล้ ว ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ นั ด หมาย เช่ น การนัดหมายกิจกรรมต่อไป - การนัดหมายเรียกการตรวจในพิธีเปิดประชุมกองจะตรวจอะไรก็ได้ เช่น ผม ฟัน เล็บ ความสะอาดของร่ า งกาย แต่ ก ารปิ ด ประชุ ม กองทุ ก ครั้ ง จะต้ อ งตรวจในเรื่ อ งของความสะอาดและ ความเรียบร้อย เช่น การแต่งกายที่เรียบร้อย (เครื่องแบบทั้งหมด) ความสะอาดของร่างกายทั่วไป ๒. ตรวจ - ผู้กำกับลูกเสือให้รองผู้กำกับลูกเสือ หรือนายหมู่ลูกเสือ เป็นผู้ตรวจ โดยการแต่งกาย ที่เรียบร้อย แล้วรายงานผลการตรวจที่หน้าแถวลูกเสือที่ตรวจแล้ว (รองผู้กำกับลูกเสือ ๑ คน ควรตรวจ เพียง ๑ หมู่ เท่านั้น - เมื่อผู้ตรวจรายงานผลการตรวจทุกหมู่แล้ว ผู้กำกับลูกเสือกล่าวให้คำแนะนำและติชมผลการตรวจ ๓. แกรนด์ฮาวล์ - ผู้กำกับลูกเสือสั่ง “แพ๊ก-ตรง” แล้วแสดง สั ญ ญาณมื อ โดยกางแขนทั้ ง สองข้ า งออกไปเสมอไหล่ ฝ่ า มื อ ทั้ ง สองหงายขึ้ น นิ้ ว ทั้ ง ห้ า เหยี ย ดตรงเรี ย งชิ ด ติ ด กั น (แขนทั้งสองข้างเป็นมุมฉากกับลำตัว) ในขณะเดียวกันผู้กำกับ ลูกเสือต้องมองสำรวจลูกเสือในวงกลมทุกคน ให้นั่ง-เงียบ และอยู่ในความพร้อม แล้วจึงพลิกฝ่ามือทั้งสองข้างคว่ำลง งองุ้มให้ตั้งฉากกับแขน ปลายมือที่งองุ้มชี้ลงพื้น - ลูกเสือทุกคนเมื่อเห็นสัญญาณมือให้รีบ นั่ ง ลงทั น ที โดยนั่ ง บนส้ น เท้ า แขนทั้ ง สองข้ า งเหยี ย ดตรง เข่าทั้งสองข้างแยกออก (แบะ) และให้แขนทั้งสองข้างอยู่ด้าน ในระหว่างเข่า นิ้วชี้และนิ้วกลางทั้งสองมือเหยียดชิดกัน แตะ ลงไปที่พื้นดิน นิ้วนางและนิ้วก้อยงอ โดยใช้นิ้วหัวแม่มือกดไว้ ให้โน้มตัวมาด้านหน้าเล็กน้อย เงยหน้าขึ้น สามารถมองเห็น รูปที่ ๒๗๑ ตรวจเสร็จแล้วทำแกรนด์ฮาวล์ ผู้กำกับลูกเสือได้อย่างชัดเจน ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 162 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 186. - ผู้กำกับลูกเสือเมื่อเห็นลูกเสือทุกคนพร้อมแล้ว ให้พลิกฝ่ามือทั้งสองข้างที่งองุ้มอยู ่ หงายขึ้น แขนเหยียดตรง นิ้วทั้งห้าเรียงชิดติดกัน - ลูกเสือทุกคนเมื่อเห็นสัญญาณมือของผู้กำกับลูกเสือทุกคนเปล่งเสียงอันดังพร้อมกันว่า “อา-เค-ล่า-เรา-จะ-ทำ-ดี-ที่-สุด” พอสิ้นเสียง ให้ลูกเสือทุกคนกระโดดขึ้นยืนในท่าตรง พร้อมกับยกมือ ทั้งสองข้างขึ้นไปแนบศีรษะ เหนือหู นิ้วชี้และนิ้วกลางเหยียดตรงชิดกัน นิ้วนางและนิ้วก้อยงอ โดยมี นิ้วหัวแม่มือกดไว้ - นายหมู่ลูกเสือที่ทำหน้าที่เป็นหมู่บริการในวันนั้น ซึ่งยืนอยู่ตรงหน้าผู้กำกับลูกเสือ เปล่งเสียงอันดังว่า “จงทำดี-จงทำดี-จงทำดี” ขณะที่เปล่งเสียงร้องให้หันหน้าไปทางด้านซ้ายมือ-ตรงกลาง- และขวามือ โดยหันแบบนิ่ง ๆ ไม่ต้องมีการผงกศีรษะ แล้วหันกลับมามองตรงหน้าผู้กำกับลูกเสือตามเดิม - เมื่อสิ้นเสียงของนายหมู่บริการ ลูกเสือทุกคนลดมือกลับมาแนบลำตัวอยู่ในท่าตรง มือขวาลดลงมาทำท่า “วันทยหัตถ์” โดยนิ้วแยกออกเป็นรูปตัววี ปลายนิ้วชี้แตะที่หางคิ้วขวา นิ้วกลางแยกออก เหยียดตรง แล้วเปล่งเสียงดังพร้อมกันว่า “เราจะทำดี-จะทำดี-จะทำดี” ขณะที่ลูกเสือเปล่งเสียงร้อง ผู้กำกับลูกเสือทำวันทยหัตถ์รับ โดยมีลักษณะเช่นเดียวกับลูกเสือสำรอง (๒ นิ้ว) เมื่อลูกเสือกล่าวจบ ผู้กำกับลูกเสือจะกล่าวคำว่า “ขอบใจแพ๊ก” และสั่งว่า “มือลง” ๔. ชักธงลง - ผู้แทนหมู่บริการ ๒ คน วิ่งออกมาในลักษณะพร้อมกันอย่างสง่าผ่าเผย เพื่อมาที่เสาธง เมื่อวิ่งมาถึงเสาธงหยุดตรงหน้าเสาธง ยืนห่างจากเสาธงประมาณ ๒ ก้าว อยู่ในท่าตรงทำความเคารพ ด้วยการวันทยหัตถ์ จากนั้นคนทางขวามือก้าวเข้าไปแก้เชือกที่ผูกเสาธงโดยยืนเท้าชิด เสร็จแล้วถอยกลับมา ยืนที่เดิมในท่าตรง ส่งเชือกผูกธงให้คนทางด้านซ้ายมือ เพื่อทำหน้าที่เป็นคนผ่อนธงลง ส่วนคนทางด้านขวา มือเป็นผู้ถือเชือกที่ผูกติดอยู่กับธง ทำหน้าที่เป็นผู้ดึงเชือกธง (ต้องตึงเสมอเวลาธงขึ้นและธงลง ไม่ให้เชือก ธงหย่อน) - ผู้กำกับลูกเสือสั่งเสียงดังหนักแน่นว่า “เคารพธงชาติ-วันทยหัตถ์” ลูกเสือทุกคนทำ วันทยหัตถ์ ตัวแทนหมู่บริการที่อยู่ด้านขวามือ ชักธงลง เมื่อธงชาติถูกดึงลงถึงมือ คนทางขวามือรวบเชือกเข้าไป ผูกที่เสาธงให้แน่น ด้วยความกระฉับกระเฉง แล้วถอยกลับมายืนที่เดิม เสร็จแล้วทั้งสองคนทำวันทยหัตถ์ พร้อมกัน (โดยผู้กำกับลูกเสือเอามือลงพร้อมกับลูกเสือที่ชักธง) แล้วลูกเสือทั้งสองคนทำกลับหลังหัน วิ่งกลับเข้าไปในแถวของตนเอง แล้วทำวันทยหัตถ์เหมือนกับลูกเสือทุกคน ๕. เลิก - ผู้กำกับลูกเสือสั่ง “มือลง” แล้วสั่ง “แพ๊ก-เลิก” เมื่อลูกเสือทุกคนได้ยินคำสั่งของผู้กำกับ ลูกเสือ ให้ทำวันทยหัตถ์พร้อมกัน และเปล่งเสียงอันดังว่า “ขอบคุณครับ” แล้วทำขวาหันแยกย้ายกันไป เป็นอันเสร็จพิธีปิดการประชุมกองลูกเสือสำรอง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 163 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 187. รูปที่ ๒๗๒ ลูกเสือชักธงลงจากยอดเสา รูปที่ ๒๗๓ ผู้กำกับลูกเสือสั่ง “แพ๊ก-เลิก” ลูกเสือทำวันทยหัตถ์ ข้อสังเกต - คำสั่งเวลาที่จะสิ้นสุดกิจกรรมของลูกเสือสำรอง จะมีคำสั่งอยู่ ๒ ลักษณะ คือ ลั ก ษณะที่ ๑ สั่ ง ว่ า “แพ๊ ก –แยก” ให้ ลู ก เสื อ ทุ ก คนขวาหั น แล้ ว แยกย้ า ยกั น ไป (จะมี การเรียนต่ออีกเพื่อทำกิจกรรม) ลักษณะที่ ๒ สั่งว่า “แพ๊ก–เลิก” ให้ลูกเสือทุกคนทำวันทยหัตถ์ และเปล่งเสียงตะโกนว่า “ขอบคุณครับ” แล้วทำขวาหัน แยกย้ายกันไป คุณประโยชน์ของพิธีการปิดประชุมกองลูกเสือสำรอง ๑. เพื่อน้อมนำให้ลูกเสือระลึกถึงความสำคัญของชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และผู้มีพระคุณ ๒. เพื่อเสริมสร้างระเบียบวินัย ความสง่างาม ความเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี ตามวิถีทางของลูกเสือ ๓. เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้กำกับลูกเสือกับลูกเสือในกอง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 164 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 188. พิธีการส่งลูกเสือสำรองไปเป็นลูกเสือสามัญ ความหมาย เมื่อลูกเสือสำรองมีอายุย่างเข้าสู่ช่วง ๑๑-๑๗ ปี หรือผ่านเกณฑ์ ควรได้รับการส่งเสริมให้เข้าสู่ การเป็นลูกเสือสามัญ จึงต้องมีการจัดพิธีส่งลูกเสือสำรองไปเป็นลูกเสือสามัญ ขั้นตอนและวิธีการ ปฏิบัติดังต่อไปนี้ ๑. กองลูกเสือสำรองทำรูปวงกลมใหญ่ กองลูกเสือสามัญทำรูปครึ่งวงกลม และระหว่างกอง ทั้งสองมีเส้นแบ่งเขตแดน อาจจะใช้เชือก ใช้ไม้พลอง หรือใช้ปูนขาวทำเส้นก็ได้ รูปที่ ๒๗๔ กองลูกเสือสำรองทำรูปวงกลมใหญ่ กองลูกเสือสามัญทำรูปครึ่งวงกลม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 165 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 189. รูปที่ ๒๗๕ แผนผังแสดงกองลูกเสือสำรอง ทำรูปวงกลมใหญ่ กองลูกเสือสามัญทำรูปครึ่งวงกลม ๒. กองลูกเสือทั้งสองมีธงประจำกองและป้ายคำขวัญของตนและอยู่ในแดนของตน โดยให้ รองผู้กำกับลูกเสือเป็นคนถือไว้ ๓. กองลูกเสือสำรองทำแกรนด์ฮาวล์ รูปที่ ๒๗๖ กองลูกเสือสำรองทำแกรนด์ฮาวล์ รูปที่ ๒๗๗ ผู้กำกับลูกเสือสำรองอธิบายการทำพิธีส่ง ๔. ผู้กำกับลูกเสือสำรองอธิบายความหมายของการจะทำพิธีส่งให้กองลูกเสือสำรองทราบ ๕. ผู้กำกับลูกเสือสำรองเรียกลูกเสือที่จะส่งออกมายืนหน้าผู้กำกับลูกเสือ แล้วอบรมสั่งสอน ในการที่จะจากไปแล้วให้ทวนคำปฏิญาณอีกครั้งหนึ่ง โดยสั่งว่า “เพื่อเป็นที่แน่ใจว่า เจ้ายังจำคำปฏิญาณ ของเจ้าได้ ขอให้เจ้าทบทวนคำปฏิญาณอีกครั้ง” ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 166 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 190. ๖. ลูก เสื อ กลั บ หลั ง หั น ไปร่ ำ ลาลู ก เสื อ เฉพาะในหมู่ของตน โดยการสัมผัสมือแล้วกลับมายืน หน้ า ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ กองลู ก เสื อ สำรองไชโยให้ ๓ ครั้ง ๗. ผู้กำกับลูกเสือสำรองสั่งเปิดทางเพื่อ นำลูกเสือออกไปหาผู้กำกับลูกเสือสามัญที่เส้นกั้นแดน ๘. ผู้กำกับลูกเสือสำรองจะแนะนำและ ฝากฝังลูกเสือสำรองกับผู้กำกับลูกเสือสามัญ แล้วนำ ลู ก เสื อ สำรองข้ า มแดนไป ถ้ า ลู ก เสื อ สำรองได้ รั บ รูปที่ ๒๗๘ ลูกเสือสัมผัสมือร่ำลาในหมู่ของตน เครื่องหมายเสือเผ่นให้กระโดดข้ามไป รูปที่ ๒๗๙ ลูกเสือสำรองข้ามแดน รูปที่ ๒๘๐ ผู้กำกับลูกเสือสามัญนำลูกเสือสำรองไปแนะนำให้รู้จักนายหมู่ลูกเสือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 167 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 191. ๙. ผู้กำกับลูกเสือสามัญนำลูกเสือ สำรองผู้นั้นไปแนะนำให้รู้จักนายหมู่ลูกเสือของ หมู่ที่ลูกเสือจะเข้าไปอยู่ ๑๐. นายหมู่ลูกเสือสามัญแนะนำให้ ลูกเสือสำรองรู้จักกับลูกเสือสามัญในหมู่ที่จะ เข้าไปอยู่นั้น ๑๑. พิธีเสร็จ ลูกเสือสามัญเปล่งเสียง ไชโย ๓ ครั้ง รูปที่ ๒๘๑ นายหมู่ลูกเสือสามัญแนะนำให้ลูกเสือสำรอง รู้จักกับลูกเสือสามัญในหมู ่ คุณประโยชน์ของพิธีส่งลูกเสือสำรองไปเป็นลูกเสือสามัญ ๑. เพื่อส่งเสริมความเจริญก้าวหน้าในการเรียนรู้ และได้รับการฝึกอบรมในกิจกรรมลูกเสือ ตามลำดับสู่ระดับที่สูงขึ้น ตามวิธีการของลูกเสือ ๒. เพื่อส่งเสริมให้ตระหนักในความสัมพันธ์ของลูกเสือ เกิดความรู้สึกในความเป็นส่วนหนึ่งและ เป็นพวกเดียวกันในสังคมลูกเสือ ๓. เพื่อเสริมสร้างความภาคภูมิใจและมั่นใจในคุณค่าของความเป็นลูกเสือ บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 168 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 192. พิธีการของลูกเสือสามัญ การประชุมนายหมู่ลูกเสือ (Court of Honour) ความหมาย การประชุมนายหมู่ลูกเสือ หมายถึง ส่วนหนึ่งของระบบบริหารในกิจการลูกเสือสามัญ โดยให้ นายหมู่ลูกเสือของลูกเสือสามัญได้มาประชุมร่วมกัน เพื่อพิจารณาและตัดสินใจดำเนินการในเรื่องที่เกี่ยวกับ การรักษาเกียรติการจัดกิจกรรมของลูกเสือสามัญ การบริหารภายในของกองลูกเสือ การควบคุมการรับ- จ่ายเงินของกองลูกเสือ มีผู้กำกับกองลูกเสือคอยให้คำแนะนำและเสนอแนะ ความเป็นมา แนวความคิดในเรื่องการประชุมนายหมู่ลูกเสือเกิดจากลอร์ด เบเดน-โพเอลล์ ตั้งแต่สมัยที ่ นำเด็ ก กลุ่ ม หนึ่ ง ไปจั ด กิ จ กรรมอยู่ ค่ า ยพั ก แรมที่ เ กาะบราวน์ ซี ได้ แ บ่ ง เด็ ก ออกเป็ น ๔ หมู่ แต่ ล ะหมู ่ มีนายหมู่ลูกเสือ ในกระบวนการสอนและการจัดการ โดยจะเชิญนายหมู่ลูกเสือมาฝึกก่อน ให้นายหมู่ลูกเสือ ไปฝึ ก ลู ก หมู่ ต่ อ ไป พร้ อ มกั น นั้ น ก็ เ ปิ ด โอกาสให้ น ายหมู่ ลู ก เสื อ ได้ ป รึ ก ษาหารื อ มี ส่ ว นร่ ว มในกิ จ กรรมต่ า ง ๆ และพบว่าด้วยกระบวนการเช่นนี้ก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ในระบบหมู่อย่างดียิ่ง หลักความคิดในการที่จะให้ นายหมู่ลูกเสือมาร่วมกันคิดกำหนดกิจกรรมจึงพัฒนาเป็นการประชุมนายหมู่ลูกเสือ เพื่อดำเนินการดังกล่าว ข้างต้น ขั้นตอนในประชุมนายหมู่ลูกเสือ ๑. การเลือกและแต่งตั้งหัวหน้านายหมู่ลูกเสือ ซึ่งจะเป็นประธานในที่ประชุมนายหมู่ลูกเสือ และเลขานุการของที่ประชุมนายหมู่ลูกเสือ ตำแหน่งทั้งสองนี้มีวาระไม่เกิน ๑ ปี ๒. จัดให้มีการประชุมนายหมู่ลูกเสืออย่างน้อยเดือนละ ๑ ครั้ง หรืออาจมากกว่านั้น ในกรณี ที่มีความจำเป็นเร่งด่วน โดยหัวหน้านายหมู่ลูกเสือซึ่งเป็นประธาน เรียกนายหมู่ลูกเสือมาประชุม เลขานุการ มีหน้าที่ในการจัดการประชุม และบันทึกรายงานการประชุม ๓. ในการดำเนินการประชุมให้เป็นไปตามคู่มือการฝึกอบรมวิชาผู้กำกับลูกเสือสามัญ ขั้นความรู ้ เบื้องต้น ประธานในที่ประชุมดำเนินการจัดให้มีการปรึกษาหารือกันตามวาระของการประชุม โดยร่วมกัน พิจารณาในรูปแบบของประชาธิปไตย กำหนดแนวทางปฏิบัติในเรื่องนั้น ๆ ทั้งนี้หากมีข้อสงสัยอาจปรึกษา ขอข้อคิดเห็นจากผู้กำกับกองลูกเสือ ที่เป็นที่ปรึกษาอยู่ได้ ผู้กำกับกองลูกเสือไม่มีสิทธิ์ออกเสียง แต่มีสิทธิ์ ยับยั้งการกระทำใด ๆ ที่ทำให้เกิดความเสียหายขึ้นได้ ๔. เมื่อเสร็จการประชุมแล้ว นายหมู่ลูกเสือนำมติที่ประชุมไปแจ้งให้สมาชิกในหมู่ได้ทราบ ในกรณีที่จำเป็นต้องขออนุมัติจากผู้กำกับลูกเสือ ร่วมกันทำเรื่องขออนุมัติ แล้วร่วมมือกันจัดทำโครงการเพื่อ ดำเนินการต่อไป ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 169 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 193. การประชุมนายหมู่ลูกเสือ มีหน้าที่ดังนี้ ๑. รักษาเกียรติของกองลูกเสือ ๒. วางแผนและจัดรายงานกิจกรรมประจำของกองลูกเสือ ๓. บริหารกิจการภายในกองลูกเสือ เช่น - กรณีที่มีกิจกรรมพิเศษ อาจพิจารณาแต่งตั้งลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ในกองคนหนึ่งเป็น หัวหน้ากิจกรรมนั้น - การควบคุมการรับ-จ่ายเงินของกองลูกเสือ - ให้ประธานหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายเป็นผู้แทนของกอง ในการติดต่อกับบุคคลภายนอก รูปที่ ๒๘๒ การประชุมนายหมู่ลูกเสือสามัญ รูปที่ ๒๘๓ แผนผังห้องประชุมนายหมู่ลูกเสือสามัญ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 170 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 194. คุณประโยชน์ของการประชุมนายหมู่ลูกเสือ ๑. เพื่อให้โอกาสและส่งเสริมลูกเสือให้มีส่วนร่วมในการบริหารกิจการลูกเสือในกองของตน ๒. เพื่อฝึกให้ลูกเสือรู้จักหน้าที่และความรับผิดชอบ ๓. เพื่อร่วมมือกันสร้างและรักษาเกียรติคุณ เกียรติฐานะของความเป็นลูกเสือ ๔. ปลูกฝังและส่งเสริมความเป็นประชาธิปไตย ๕. เป็นกระบวนการพัฒนาเยาวชนลูกเสือในด้านการเป็นผู้นำ การคิดริเริ่มสร้างสรรค์ เพื่อพัฒนา ส่วนรวม บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 171 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 195. พิธีเข้าประจำกองลูกเสือสามัญ ความหมาย การเข้าประจำกองลูกเสือสามัญ หมายถึง กระบวนการต้อนรับเด็กที่มีอายุในช่วง ๑๑-๑๗ ปี เข้าเป็นลูกเสือสามัญ ความเป็นมา ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ลูกเสือหลวง ที่สอบไล่ได้แล้วนั้น เข้ากระทำพิธีประจำกองต่อหน้าพระพักตร์ ณ พระที่นั่งอภิเศกดุสิต เมื่อวันที่ ๓ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๕๕ ในโอกาสนั้นได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้กองลูกเสือต่าง ๆ ที่อยู่ในกรุงเทพมหานคร ในเวลานั้น เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท เพื่อศึกษาพิธีเข้าประจำกองในครั้งนี้ แนวทางปฏิบัติเช่นนี้ ได้มีการสืบต่อเนื่องกันมา เป็นประเพณีของลูกเสือ จนกำหนดเป็นข้อบังคับฯ ในปัจจุบันนี้ การเข้าพิธีประจำกองลูกเสือสามัญ เด็กที่สมัครเข้าเป็นลูกเสือสามัญจะเข้าพิธีประจำกองลูกเสือสามัญ เมื่อสอบวิชาตามหลักสูตร กิจกรรมลูกเสือตรีได้แล้ว ปฏิบัติดังต่อไปนี้ ๑. จัดลูกเสือเก่าที่ได้ปฏิญาณตนแล้วอย่างน้อย ๖ คน เสมือนเป็นผู้แทนคณะลูกเสือแห่งชาติ เข้าแถวหน้ากระดาน และลูกเสือใหม่เข้าแถวหน้ากระดานหลังลูกเสือเก่า โดยทั้งลูกเสือเก่าและลูกเสือใหม่ มีพลองเป็นอาวุธ ๒. ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ยื น หน้ า แถว มี ร องผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ยื น อยู่ ด้ า นขวามื อ ของผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ เพื่อรับฝากพลองกับหมวกลูกเสือใหม่ รูปที่ ๒๘๔ ลูกเสือใหม่เข้าแถวหน้ากระดาน หลังลูกเสือเก่า ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 172 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 196. รูปที่ ๒๘๕ ผู้กำกับลูกเสือยืนหน้าแถวและรองผู้กำกับลูกเสือยืนเพื่อรับฝากพลองและหมวก ๓. ผู้กำกับลูกเสือเรียกลูกเสือใหม่ (สมมุติว่าลูกเสือใหม่ชื่อ ลูกเสือแดง รักไทย) ว่า “ลูกเสือแดง รักไทย มาแล้วหรือยัง” นายหมู่ลูกเสือที่อยู่หัวแถวลูกเสือผู้นั้น ก้าวออกมาข้างหน้า ๑ ก้าวทำวันทยาวุธ พร้อมกับขานว่า “มาแล้ว” ให้นายหมู่ลูกเสือเรียกชื่อซ้ำกันอีกครั้งว่า “ลูกเสือแดง รักไทย” ลูกเสือแดง รักไทย ขานรับว่า “อยู่” แล้ววิ่งออกมามอบพลองกับหมวกไว้ที่รองผู้กำกับลูกเสือ (เวลาวิ่งให้วิ่งไปด้านซ้าย ของแถว) แล้วยืนหน้าผู้กำกับลูกเสือเป็นแถวหน้ากระดานทีละคนจนครบ เมื่อครบแล้วให้นายหมู่ลูกเสือ วิ่งไปอยู่หัวแถว รูปที่ ๒๘๖ ลูกเสือใหม่มอบพลองไว้ที่รองผู้กำกับลูกเสือ รูปที่ ๒๘๗ ลูกเสือใหม่มอบหมวกไว้ที่รองผู้กำกับลูกเสือ รูปที่ ๒๘๘ ลูกเสือใหม่ยืนหน้าผู้กำกับลูกเสือ รูปที่ ๒๘๙ นายหมู่ลูกเสือวิ่งไปยืนที่หัวแถว ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 173 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 197. ๔. ผู้กำกับลูกเสือเริ่มทำการสอบถามดังนี้ ผู้กำกับ : “เจ้าเข้าใจหรือไม่ว่า คำมั่นสัญญาของเจ้าคืออะไร” ลูกเสือใหม่ : “ข้าเข้าใจว่า คือข้าสัญญาว่าจะทำอย่างไรแล้วต้องทำเหมือนปากพูด ทุกอย่าง” ผู้กำกับ : “ถ้าเช่นนั้นจะให้เชื่อได้หรือไม่ว่า ข้อ ๑ เจ้าจะจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ข้อ ๒ เจ้าจะช่วยเหลือผู้อื่นทุกเมื่อ ข้อ ๓ เจ้าจะปฏิบัติตามกฎของลูกเสือ” ลูกเสือใหม่ : แสดงรหัส “ด้วยเกียรติของข้า ข้าสัญญาว่า ข้อ ๑ ข้าจะจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ข้อ ๒ ข้าจะช่วยเหลือผู้อื่นทุกเมื่อ ข้อ ๓ ข้าจะปฏิบัติตนตามกฎของลูกเสือ” ขณะที่ ลู ก เสื อ ใหม่ ก ล่ า วคำปฏิ ญ าณนี้ ลู ก เสื อ เก่ า และลู ก เสื อ ใหม่ ที่ ป ฏิ ญ าณตนแล้ ว ให้ ย กพลองมาวางไว้ กึ่ ง กลางระหว่ า งเท้ า ทั้ ง สอง พลองส่วนบนพิงแขนซ้ายซึ่งงอเป็นมุมฉากรอรับอยู่แล้ว แสดงรหัส ผู้บังคับบัญชาลูกเสือและลูกเสือที่อยู่ในบริเวณนั้นแสดงรหัส รูปที่ ๒๙๐ ลูกเสือใหม่กล่าวคำปฏิญาณตน ผู้กำกับ : “เจ้าจงรักษาคำมั่นสัญญาของเจ้าไว้ให้มั่นต่อไป บัดนี้เจ้าได้เป็น ลูกเสือสามัญโดยสมบูรณ์แล้ว และเป็นสมาชิกผู้หนึ่งของคณะพี่น้อง ลูกเสือแห่งโลกอันยิ่งใหญ่” เมื่ อ สิ้ น คำผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ให้ ร องผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ นำพลองและหมวก ไปมอบให้ลูกเสือใหม่ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 174 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 198. รูปที่ ๒๙๑ รองผู้กำกับลูกเสือนำพลองและหมวกไปมอบให้ลูกเสือใหม่ ๕. เมื่ อ ลู ก เสื อ ใหม่ รั บ พลองและหมวกเรี ย บร้ อ ยแล้ ว นายหมู่ ลู ก เสื อ สั่ ง ว่ า “ลู ก เสื อ ใหม่ กลับหลัง-หัน” ลูกเสือใหม่รวมทั้งนายหมู่ลูกเสือทำกลับหลังหัน แล้วนายหมู่ลูกเสือสั่งต่อลูกเสือใหม่ ทำความเคารพลูกเสือเก่า “วันทยา-วุธ” ทั้งลูกเสือเก่าลูกเสือใหม่ทำวันทยาวุธพร้อมกัน นายหมู่ลูกเสือ สั่ง “เรียบ-อาวุธ” รูปที่ ๒๙๒ ลูกเสือใหม่ทำความเคารพลูกเสือเก่า ๖. ผู้กำกับลูกเสือสั่งว่า “ลูกเสือใหม่ เข้าประจำหมู่-วิ่ง” ให้นายหมู่ลูกเสือใหม่วิ่งเข้าประจำที่ รูปที่ ๒๙๓ นายหมู่ลูกเสือใหม่วิ่งเข้าประจำที่ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 175 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 199. ๗. เมื่อทุกคนได้ทำพิธีปฏิญาณตนหมดแล้วผู้กำกับลูกเสือจัดให้แถวหันหน้าไปทางพระบรม มหาราชวั ง ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ วิ่ ง ไปหน้ า แถวแล้ ว สั่ ง ว่ า “ลู ก เสื อ ถวายความเคารพแด่ พ ระบาทสมเด็ จ พระเจ้าอยู่หัว วันทยา-วุธ” ลูกเสือทุกคนทำวันทยาวุธ ผู้กำกับลูกเสือกล่าวนำ “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระเจริญ” ให้ลูกเสือทุกคนในที่นั้นรับ “ไชโย” พร้อมกัน ๓ ครั้ง แล้วจึงสั่ง “เรียบ-อาวุธ” และสั่งแถว กลับที่เดิม จากนั้นสั่งเลิกแถว คุณประโยชน์ของพิธีเข้าประจำกองลูกเสือสามัญ ๑. เพื่อให้โอกาสลูกเสือได้ทบทวนคำปฏิญาณและกฎของลูกเสือ สำหรับนำไปประพฤติปฏิบัติ ให้บังเกิดผลอย่างแท้จริง ๒. เพื่อส่งเสริมให้ตระหนักในความสัมพันธ์ระหว่างลูกเสือกับผู้บังคับบัญชาลูกเสือ บังเกิด ความรู้สึกในความเป็นส่วนหนึ่งและเป็นพวกเดียวกันในสังคมลูกเสือ ๓. เพื่อเสริมสร้างความภาคภูมิใจและมั่นใจในคุณค่าของความเป็นลูกเสือ ๔. เพื่อส่งเสริมความเจริญก้าวหน้าในเส้นทางของลูกเสือ ๕. เพื่อให้มีโอกาสได้รับการกระตุ้นเตือนให้เกิดหลักความคิดในการพัฒนาตนเองในวิถีทาง ของลูกเสือ บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 176 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 200. พิธีการเปิด-ปิดประชุมกองลูกเสือสามัญ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ และลูกเสือวิสามัญ ความหมายของพิธีการเปิดประชุมกอง พิธีการเปิดประชุมกอง หมายถึง กิจกรรมเริ่มต้นการเรียนการสอน การทำกิจกรรมลูกเสือตาม หลักสูตรของลูกเสือสามัญ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ และลูกเสือวิสามัญ ซึ่งทั้งหมดต้องเริ่มต้นด้วยพิธีการเปิด ประชุมกองทุกครั้ง เพื่อให้ลูกเสือ ผู้กำกับกองลูกเสือ และรองผู้กำกับกองลูกเสือ ทำพิธีเคารพธงชาติ สวดมนต์ สงบนิ่ง ตรวจความเป็นระเบียบเรียบร้อยและความพร้อมของลูกเสือ โดยอาศัยรูปแบบของการเปิดประชุม กองเป็ น สั ญ ญาณเตื อ น ทั้ ง นี้ กระทำที่ ห น้ า เสาธงโดยผู้ ก ำกั บ กองลู ก เสื อ และรองผู้ ก ำกั บ กองลู ก เสื อ เป็ น ผู้ ด ำเนิ น การขั้ น ตอนต่ า ง ๆ เหล่ า นี้ เป็ น ส่ ว นประกอบหลั ก ที่ ส ำคั ญ ในการสร้ า งแรงจู ง ใจให้ กั บ ลูกเสือทุกคน ได้เกิดศรัทธาและเห็นคุณค่า ความสำคัญของรูปแบบ ตลอดจนกระบวนการถ่ายทอดวิชา และกิจกรรมลูกเสือ เมื่อเสร็จสิ้นพิธีการเปิดประชุมกองแล้ว ก็เริ่มต้นกิจกรรมต่อไป คือ การเล่น เป็นการเล่นเกม ของลูกเสือที่มีสาระและเป็นประโยชน์ต่อลูกเสือ การร้องเพลงที่เกี่ยวเนื่องกับเนื้อหาสาระที่จะเรียนต่อไป ถือเป็นการนำเข้าสู่บทเรียน แล้วจึงเป็นเนื้อหาสาระตามหลักสูตรกำหนดจนครบทุกขั้นตอนอย่างต่อเนื่อง แล้วจึงทำพิธีปิดประชุมกอง ความหมายของพิธีการปิดประชุมกอง พิธีการปิดประชุมกอง หมายถึง ขั้นตอนและรูปแบบที่สอดคล้องกับการเปิดประชุมกอง เป็น กระบวนการเมื่อเสร็จสิ้นการเรียนการสอนกิจกรรมลูกเสือตามหลักสูตรของลูกเสือสามัญ ลูกเสือสามัญ รุ่นใหญ่ และลูกเสือวิสามัญ ซึ่งตอนปิดประชุมกองทุกครั้ง ผู้กำกับกองลูกเสือ หรือรองผู้กำกับกองลูกเสือ จะต้องเน้นให้ลูกเสือทุกคนเข้าใจในกิจกรรมและเนื้อหาสาระว่า เมื่อเรียนผ่านไปแล้วจะได้อะไรที่เป็น ประโยชน์ต่อตัวผู้เรียน ส่วนวิธีการหรือกลวิธี จะต้องมีอายุและประเภทลูกเสือเป็นตัวกำหนด เพราะ ลูกเสือทั้งสามประเภทอยู่ในช่วงอายุที่ต่างกัน โดยมีผู้กำกับกองลูกเสือและรองผู้กำกับกองลูกเสือเป็น ผู้ดำเนินการ ความเป็นมา การเปิด-ปิดประชุมกองของลูกเสือ ได้ถูกกำหนดขึ้นในประเทศที่เป็นต้นแบบของลูกเสือ คือ ประเทศอังกฤษ โดยศูนย์ฝึกอบรมลูกเสือนานาชาติกิลเวลล์ ปาร์ค (Gilwell Park) ในสมัยนั้น ได้มี การศึกษาทดลองรูปแบบของการฝึกอบรมลูกเสือ และผู้บังคับบัญชาลูกเสือว่าทำอย่างไร การฝึกอบรม ลูกเสือจะเกิดประโยชน์อย่างสูงสุด และสามารถนำไปปรับใช้กับนานาอารยประเทศที่สนใจในกิจกรรมลูกเสือ เพื่อถือเป็นรูปแบบเดียวกัน โดยอาศัยขั้นตอนต่าง ๆ มาผูกโยงกันเพื่อให้สอดคล้องกับเนื้อหาและสาระของ หลักสูตรที่กำหนดขึ้น ทั้งการเปิดและปิดการประชุมกอง ซึ่งการลูกเสือไทยได้รับเอากิจการลูกเสือมา ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 177 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 201. พัฒนาเยาวชนและเด็ก ๆ ให้เป็นพลเมืองดีและปฏิบัติต่อเนื่องมาโดยตลอด จนกำหนดขึ้นเป็นข้อบังคับ ของคณะลูกเสือแห่งชาติ ว่าด้วยพิธีเปิด-ปิด ประชุมกองลูกเสือ เมื่อพ.ศ. ๒๕๐๙ เมื่อพ.ศ. ๒๕๑๐ ศูนย์ฝึกอบรมลูกเสือนานาชาติกิลเวลล์ ปาร์ค (Gilwell Park) ที่ประเทศ อังกฤษ ได้ส่งบุคลากรทางการลูกเสือที่มีความเชี่ยวชาญและเป็นต้นแบบของการฝึกอบรมลูกเสือ มาช่วยใน การฝึกอบรมร่วมกับคณะลูกเสือไทย ได้มีการสาธิตและเสนอแนวทางปฏิบัติในพิธีเปิดและปิดประชุมกอง เหตุผลที่สำคัญในการที่ต้องมีพิธีการเปิด-ปิดประชุมกองทุกครั้งในชั่วโมงที่มีการเรียนการสอนกิจกรรม ลูกเสือ จนถือเป็นแนวทางปฏิบัติภายใต้ “ข้อบังคับคณะลูกเสือแห่งชาติ” มาจนถึงปัจจุบันนี้ พิธีการเปิดประชุมกอง ๑. การเตรียมสถานที่ ผู้กำกับลูกเสือตรวจสอบความพร้อมและความเรียบร้อยของสถานที่ อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ที่เกี่ยวกับพิธี ๒. การกำหนดนัดหมายและความรับผิดชอบในบทบาทหน้าที่ของผู้กำกับกองลูกเสือและ รองผู้กำกับกองลูกเสือ ๓. ดำเนินกิจกรรมตามขั้นตอนดังต่อไปนี้ ๓.๑ ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ให้ สั ญ ญาณเรี ย กแถว ลู ก เสื อ เข้ า แถวเป็ น รู ป ครึ่ ง วงกลม หมู่ ที่ ๑ อยู่ซ้ายมือของผู้กำกับลูกเสือ เรียงลำดับไปจนถึงหมู่สุดท้าย รูปที่ ๒๙๔ ผู้กำกับลูกเสือให้สัญญาณเรียกแถวครึ่งวงกลม ๓.๒ ผู้กำกับลูกเสือนัดหมายกับลูกเสือหมู่บริการในหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติในการชักธงชาติ ร้องเพลงชาติ สวดมนต์ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 178 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 202. รูปที่ ๒๙๕ ผู้กำกับลูกเสือสั่งจัดแถวและนัดหมายกับลูกเสือหมู่บริการ ๓.๓ ชักธงชาติ โดยลูกเสือหมู่บริการ ๒ คน เป็นผู้ชักธงชาติ ลูกเสือหมู่บริการนำร้อง เพลงชาติ ทุกคนร่วมร้องเพลงชาติพร้อมกัน รูปที่ ๒๙๖ ลูกเสือหมู่บริการเป็นผู้ชักธงชาติขึ้น รูปที่ ๒๙๗ ลูกเสือหมู่บริการนำสวดมนต์ ๓.๔ ลูกเสือหมู่บริการนำสวดมนต์ ทุกคนร่วมสวดมนต์พร้อมกัน ๓.๕ ผู้กำกับลูกเสือสั่งสงบนิ่งเป็นเวลาประมาณ ๑ นาที ทุกคนยืนสงบนิ่ง เพื่อระลึกถึง ผู้มีพระคุณตั้งใจมั่นที่จะกระทำความดีและเรียนรู้บทเรียน รูปที่ ๒๙๘ ผู้กำกับลูกเสือสั่งสงบนิ่ง รูปที่ ๒๙๙ รองผู้กำกับลูกเสือตรวจความเรียบร้อย ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 179 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 203. ๓.๖ รองผู้กำกับกองลูกเสือตรวจความเป็นระเบียบเรียบร้อยและความพร้อมของลูกเสือ แต่ละหมู่แล้วรายงานผู้กำกับกองลูกเสือ ๓.๗ ผู้กำกับลูกเสือสั่งแยกย้ายเพื่อไปเข้าสู่กิจกรรมต่อไป พิธีการปิดประชุมกอง ๑. การเตรียมสถานที่ ผู้กำกับลูกเสือตรวจสอบความพร้อมและความเรียบร้อยของสถานที่ อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ที่เกี่ยวกับพิธี ๒. การกำหนดนัดหมายและความรับผิดชอบในบทบาทหน้าที่ของผู้กำกับกองลูกเสือและ รองผู้กำกับกองลูกเสือ ๓. ดำเนินกิจกรรมตามขั้นตอนดังต่อไปนี้ ๓.๑ ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ ให้ สั ญ ญาณเรี ย กแถว ลู ก เสื อ เข้ า แถวเป็ น รู ป ครึ่ ง วงกลม หมู่ ที่ ๑ อยู่ซ้ายมือของผู้กำกับลูกเสือ เรียงลำดับไปจนถึงหมู่สุดท้าย รูปที่ ๓๐๐ ลูกเสือเข้าแถวเป็นรูปครึ่งวงกลม รูปที่ ๓๐๑ ผู้กำกับลูกเสือนัดหมาย ๓.๒ ผู้กำกับลูกเสือนัดหมายการเตรียมอุปกรณ์การเรียนในครั้งต่อไป ๓.๓ รองผู้กำกับลูกเสือตรวจความเป็นระเบียบเรียบร้อยของเครื่องแบบลูกเสือ และ รายงานต่อผู้กำกับกองลูกเสือ ๓.๔ ชักธงชาติลง โดยลูกเสือหมู่บริการ ๒ คน เป็นผู้ชักธงชาติลง รูปที่ ๓๐๒ ลูกเสือหมู่บริการ ๒ คน เป็นผู้ชักธงชาติลง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 180 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 204. ๓.๕ ผู้กำกับลูกเสือสั่งเลิก คุณประโยชน์ของพิธีเปิด-ปิดประชุมกอง ๑. เพื่ อ น้ อ มนำให้ ลู ก เสื อ ระลึ ก ถึ ง ความสำคั ญ ของชาติ ศาสนา พระมหากษั ต ริ ย์ และ ผู้มีพระคุณ ๒. เพื่อเตรียมความพร้อมในการเรียน และเสริมสร้างระเบียบวินัย ความสง่างาม ความเป็นผู้นำ และผู้ตามที่ดี ตามวิถีทางของลูกเสือ ๓. เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้กำกับลูกเสือกับลูกเสือในกอง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 181 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 205. พิธีการการส่งตัวลูกเสือสามัญไปเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ความหมาย พิธีการการส่งตัวลูกเสือสามัญไปเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ หมายถึง เมื่อลูกเสือสามัญมีอายุ ย่างเข้าสู่ช่วง ๑๔-๑๘ ปี หรือผ่านเกณฑ์ ควรได้รับการส่งเสริมให้เข้าสู่การเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ จึงต้อง มีการจัดพิธีส่งลูกเสือสามัญไปเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ขั้นตอนและวิธีการ การประกอบพิธีส่งตัวลูกเสือสามัญไปเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ให้ปฏิบัติดังต่อไปนี้ ๑. จัดลูกเสือให้เข้าแถวรูปครึ่งวงกลม ๒ วง ลูกเสือสามัญวงหนึ่ง และลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ วงหนึ่ง ให้ลูกเสือทั้งสองวงหันหน้าเข้าหากันโดยตรงกลางระหว่างวงทั้งสองนั้นจะมี ๑.๑ ผู้กำกับกลุ่มลูกเสือ ๑.๒ ผู้กำกับลูกเสือสามัญ ๑.๓ ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ หรือรองผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๑.๔ นายหมู่ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ที่จะรับตัวลูกเสือใหม่ยืนอยู่กับผู้กำกับลูกเสือ รูปที่ ๓๐๓ จัดลูกเสือให้เข้าแถวรูปครึ่งวงกลม ๒ วง ๒. จั ด ให้ มี ธ งประจำกองลู ก เสื อ สามั ญ อยู่ ด้ า นขวานอกครึ่ ง วงกลมของลู ก เสื อ สามั ญ และ ธงประจำกองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่อยู่ด้านขวานอกครึ่งวงกลมของลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๓. พิธีการส่งมอบตัว ดังนี้ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 182 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 206. ผู้กำกับลูกเสือสามัญ : นำลู ก เสื อ ที่ จ ะมอบตั ว ให้ เ ป็ น ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ มายื น ตรงหน้ า ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ ที ล ะคน แล้วกล่าวว่า “ข้านำ... (ออกนามลูกเสือ)... ซึ่งได้เป็นลูกเสือ สามัญมาหลายปีแล้ว มามอบให้อยู่ในกองลูกเสือสามัญ รุ่นใหญ่ ท่านจะรับไว้ได้หรือไม่” ร ูปที่ ๓๐๔ ผู้กำกับลูกเสือสามัญนำลูกเสือมามอบตัวกับผู้กำกับลูกเสือรุ่นใหญ่ รูปที่ ๓๐๕ ลูกเสือใหม่กล่าวรับ ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ : “ข้าพเจ้าพร้อมที่จะรับ... (ออกนามลูกเสือ)... ไว้ในกอง ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่” แล้วหันไปพูดกับลูกเสือใหม่ว่า “ขณะนี้ เจ้ า มี อ ายุ ที่ จ ะเป็ น ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ แ ล้ ว เจ้ า เต็ ม ใจที่ จ ะเป็ น ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ ใ นกองของเรา หรือ” ลูกเสือใหม่ : “ข้าเต็มใจ” ผู้กำกับกลุ่ม : พู ด กั บ ลู ก เสื อ ใหม่ ว่ า “การที่ เจ้ า จะเป็ น ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่นใหญ่นั้น เจ้ามีหน้าที่สำคัญเพิ่มขึ้นที่จะต้องปฏิบัติ ต่อไป ข้าได้เห็นผลงานอันดีที่เจ้าได้ปฏิบัติมาแล้วและ ภูมิใจที่จะได้เห็นความสำเร็จของเจ้าในกิจการลูกเสือ สามัญรุ่นใหญ่ในอนาคต” ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ : พูดกับลูกเสือใหม่ว่า “ในนามของลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ข้ายินดีรับเจ้าเข้าไว้ในกองของเรา” ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 183 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 207. ูปที่ ๓๐๖ ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่สัมผัสมือกับลูกเสือใหม่ ร รูปที่ ๓๐๗ นำลูกเสือใหม่ไปมอบตัวให้กับนายหมู่ลูกเสือ เมื่ อ ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ ก ล่ า วจบ และสั ม ผั ส มื อ กั บ ลู ก เสื อ ใหม่ แ ล้ ว นำลู ก เสื อ ใหม่ ไปมอบตัวให้กับนายหมู่ลูกเสือ นายหมู่ลูกเสือนำลูกเสือใหม่ไปยังหมู่ของตน แนะนำสมาชิกภายในหมู่ให้ทราบ ทุกคน แล้วให้ไปยืนติดกับรองนายหมู่ลูกเสือ เพื่อให้รองนายหมู่ลูกเสือได้ช่วยฝึกอบรมต่อไป เสร็จพิธีแล้วผู้กำกับกลุ่มลูกเสือสั่งเลิก คุณประโยชน์ของพิธีการส่งตัวลูกเสือสามัญไปเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๑. เพื่ อ เสริ ม สร้ า งจิ ต วิ ญ ญาณของการเป็ น ลู ก เสื อ และตระหนั ก ในความรั บ ผิ ด ชอบตาม วุฒิภาวะของการเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๒. เพื่อส่งเสริมให้ตระหนักในความสัมพันธ์ของลูกเสือ เกิดความรู้สึกในความเป็นส่วนหนึ่ง และเป็นพวกเดียวกันในสังคมลูกเสือ ๓. เพื่อกระตุ้นให้เกิดความภาคภูมิใจในความเจริญก้าวหน้าของบทบาทหน้าที่ไปสู่การเป็น ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ที่จะต้องมีภารกิจเพื่อผู้อื่นและประเทศชาติสูงขึ้น ๔. ส่งเสริมความเจริญก้าวหน้าในการเรียนรู้ และได้รับการฝึกอบรมในกิจกรรมลูกเสือ ตาม ลำดับสู่ระดับที่สูงขึ้น ด้วยวิธีการของลูกเสือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 184 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 208. พิธีการของลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ การประชุมคณะกรรมการกอง ความหมาย การประชุมคณะกรรมการกอง หมายถึง ระบบบริหารในกิจการลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ โดยให้ นายหมู่ลูกเสือของลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ได้มาประชุมร่วมกันเพื่อพิจารณาและตัดสินใจดำเนินการในเรื่องที ่ เกี่ยวกับการรักษาเกียรติ การจัดกิจกรรมของลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ การบริหารภายในของกองลูกเสือ ประกอบด้วย กิจกรรมพิเศษ การควบคุมการรับ-จ่ายเงินของกองลูกเสือ การติดต่อกับบุคคลภายนอก เป็นต้น โดยมีผู้กำกับกองลูกเสือคอยให้คำแนะนำและเสนอแนะ รูปที่ ๓๐๘ การประชุมคณะกรรมการกองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ความเป็นมา แนวความคิดในเรื่องการประชุมนายหมู่ลูกเสือเกิดจากลอร์ด เบเดน-โพเอลล์ ตั้งแต่สมัยที่นำเด็ก กลุ่มหนึ่งไปจัดกิจกรรมอยู่ค่ายพักแรมที่เกาะบราวน์ซี ได้แบ่งเด็กออกเป็น ๔ หมู่ แต่ละหมู่มีนายหมู่ลูกเสือ ในกระบวนการสอนและการจัดการ โดยจะเชิญนายหมู่ลูกเสือมาฝึกก่อน ให้นายหมู่ลูกเสือไปฝึกลูกหมู่ ต่อไป พร้อมกันนั้นก็เปิดโอกาสให้นายหมู่ลูกเสือได้ปรึกษาหารือมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ และพบว่า ด้วยกระบวนการเช่นนี้ก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ในระบบหมู่อย่างดียิ่ง หลักความคิดในการที่จะให้นายหมู่ลูกเสือ มาร่วมกันคิดกำหนดกิจกรรม จึงเป็นหลักสำคัญ พัฒนาเป็นการประชุมนายหมู่ลูกเสือ เพื่อดำเนินการ ดังกล่าวข้างต้น ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 185 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 209. องค์ประกอบและหน้าที่ของคณะกรรมการกอง คณะกรรมการกอง ประกอบด้วย หัวหน้านายหมู่ลูกเสือเป็นประธาน ผู้ช่วยหัวหน้านายหมู่ลูกเสือ เป็นรองประธาน และให้นายหมู่ลูกเสือ รองนายหมู่ลูกเสือในกองนั้นเลือกกันเองเป็นกรรมการฝ่ายต่าง ๆ เช่น เลขานุการ เหรัญญิก ปฏิคม กรรมการกีฬา กรรมการนันทนาการ กรรมการกลาง แล้วนำเสนอผู้กำกับ ลูกเสือพิจารณา อนุมัติและสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงาน ให้อยู่ในตำแหน่งไม่เกิน ๑๒ เดือน ทั้งนี้ เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้อื่นได้ปฏิบัติงานในตำแหน่งหัวหน้านายหมู่ลูกเสือ ผู้ช่วยหัวหน้านายหมู่ลูกเสือ และ กรรมการดำเนินงานของกองบ้าง แต่ในบางกรณีที่ประชุมนายหมู่ลูกเสืออาจเสนอให้ผู้กำกับลูกเสือพิจารณา แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานชุดเดิมให้ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปอีก หรือจะให้มีการเปลี่ยนแปลงบางตำแหน่ง ก็ได้ ให้มีการประชุมคณะกรรมการดำเนินงานอย่างน้อยเดือนละครั้ง ในการประชุมให้หัวหน้านายหมู่ลูกเสือ เป็นประธานที่ประชุม ผู้ช่วยหัวหน้านายหมู่ลูกเสือเป็นรองประธาน เลขานุการเป็นผู้จดรายงานการประชุม กรณีนายหมู่ลูกเสือใดได้รับเลือกให้เป็นหัวหน้านายหมู่ลูกเสือ ให้รองนายหมู่ลูกเสือของหมู่นั้นเข้าประชุมด้วย ส่วนผู้บังคับบัญชาลูกเสือที่เข้าประชุมด้วยให้ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาคณะกรรมการดำเนินงานของกองหน้าที่ มีดังนี้ ๑. รักษาเกียรติของกองลูกเสือ ๒. วางแผนและจัดรายงานกิจกรรมประจำของกองลูกเสือ ๓. บริหารกิจการภายในกองลูกเสือ เช่น - กรณีที่มีกิจกรรมพิเศษ อาจพิจารณาแต่งตั้งลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ในกองคนหนึ่งเป็น หัวหน้ากิจกรรมนั้น - การควบคุมการรับ-จ่ายเงินของกองลูกเสือ - ให้ประธานหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายเป็นผู้แทนของกองในการติดต่อกับบุคคลภายนอก คุณประโยชน์ของการประชุมคณะกรรมการกอง ๑. เพื่อให้โอกาสและส่งเสริมลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ให้มีส่วนร่วมในการบริหารกิจการลูกเสือ ในกองของตน ๒. เพื่อฝึกให้ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่รู้จักหน้าที่และความรับผิดชอบ ๓. เพื่อร่วมมือกันสร้างและรักษาเกียรติคุณ เกียรติฐานะของความเป็นลูกเสือ ๔. ปลูกฝังและส่งเสริมความเป็นประชาธิปไตยในกองลูกเสือเพื่อการพัฒนาความเป็นพลเมือง ๕. เป็นกระบวนการพัฒนาเยาวชนลูกเสือในด้านการเป็นผู้นำ การคิดริเริ่มสร้างสรรค์ เพื่อ พัฒนาส่วนรวม บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 186 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 210. พิธีการเข้าประจำกองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ความหมาย การเข้าประจำกองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ เป็นกระบวนการต้อนรับเด็กที่มีอายุในช่วง ๑๔-๑๘ ปี เข้าเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ความเป็นมา ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ลูกเสือหลวง ที่สอบไล่ได้แล้วนั้น เข้ากระทำพิธีประจำกองต่อหน้าพระพักตร์ ณ พระที่นั่งอภิเศกดุสิต เมื่อวันที่ ๓ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๕๕ ในโอกาสนั้นได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้กองลูกเสือต่าง ๆ ที่อยู่ในกรุงเทพมหานคร ณ เวลานั้น ได้เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท เพื่อศึกษาพิธีเข้าประจำกองในครั้งนี้ แนวทางปฏิบัติเช่นนี้ ได้มีการสืบต่อเนื่องกันมา เป็นประเพณีของลูกเสือ จนกำหนดเป็นข้อบังคับฯ ในปัจจุบันนี้ รูปที่ ๓๐๙ เสือป่าหรือลูกเสือของสวนกุหลาบ เป็นกองที่ ๑ ที่ได้รับพระราชทานธงประจำกอง จาก พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว การทำพิธีเข้าประจำกองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่จะกระทำให้แก่ลูกเสือเมื่อ ๑. ลู ก เสื อ สามั ญ ที่ รั บ มาเป็ น ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ ได้ ยื่ น ใบสมั ค ร ลส. ๓ ต่ อ ผู้ ก ำกั บ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่แล้ว ๒. ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ที่รับใบสมัครลูกเสือสามัญคนนั้นได้บรรจุชื่อลงในทะเบียนลูกเสือ ลส. ๘ ว่าอยู่ในหมู่ใดหมู่หนึ่ง และกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งที่กองลูกเสือกองนั้นสังกัดอยู่เป็นการเรียบร้อยแล้ว ๓. ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ที่รับมาใหม่ได้รับเครื่องหมายลูกเสือโลกมาแล้ว การทำพิธีเข้าประจำ กองลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ นั้ น จะทำในสถานที่ ที่ เ หมาะสมเช่ น เดี ย วกั บ การจั ด พิ ธี ส่ ง ลู ก เสื อ สามั ญ ไปเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 187 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 211. การเข้าเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ของลูกเสือนั้นจะต้องได้รับการยอมรับด้วยการกระทำของ ลูกเสือ จึงจัดให้มีพิธีเข้าประจำกองด้วยเหตุผลต่อไปนี้ ๑. เพื่อให้คำสัตย์ปฏิญาณตนหรือให้คำมั่นสัญญาต่อผู้กำกับลูกเสือว่าจะรับการฝึกอบรมวิชา ลูกเสือด้วยจิตใจของลูกเสืออย่างแท้จริง โดยไม่ละเมิดสิทธิของบุคคลอื่น ๒. เพื่อยอมรับปฏิบัติตามคำปฏิญาณและกฎของลูกเสือ และยึดถือปฏิบัติเป็นกิจวัตรประจำวัน เกิดความภาคภูมิใจในเกียรติที่ตนได้รับและความดีที่ผู้อื่นยกย่อง ๓. เพื่อจะบำเพ็ญตนต่อสาธารณประโยชน์ และมุ่งที่จะสร้างแต่ความดีตลอดไป ๔. เพื่ อ เผยแพร่ กิ จ การลู ก เสื อ และสนั บ สนุ น กิ จ การลู ก เสื อ ของชาติ ใ ห้ เ จริ ญ ก้ า วหน้ า โดยการประพฤติปฏิบัติเป็นตัวอย่างที่ดีแก่บุคคลอื่น ๕. เพื่อเป็นการฝึกให้รู้จักหน้าที่รับผิดชอบ ต่อช่วยรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรม และป้องกันรักษาชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ พิธีเข้าประจำกองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่หรือพิธีปฏิญาณตนของลูกเสือ ให้ปฏิบัติดังต่อไปนี้ ๑. กองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่จัดแถวเป็นรูปครึ่งวงกลม โดยทุกคนมีไม้ง่าม นายหมู่ลูกเสือมีธงหมู่ รูปที่ ๓๑๐ กองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่จัดแถวเป็นรูปครึ่งวงกลม รูปที่ ๓๑๑ ลูกเสือใหม่เข้ามายืนตรงหน้าผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๒. ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ยืนอยู่ในครึ่งวงกลม ๓. ลูกเสือใหม่ยืนอยู่นอกครึ่งวงกลม หลังหมู่ที่จะเข้าไปอยู่ ๔. ผู้กำกับลูกเสือเรียกลูกเสือใหม่เข้ามายืนตรงหน้าผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่แล้วถามว่า ผู้กำกับ : “...(ออกนามลู ก เสื อ )... เต็ ม ใจที่ จ ะปฏิ ญ าณตนเป็ น ลู ก เสื อ สามัญรุ่นใหญ่หรือ” ลูกเสือใหม่ : “ข้าเต็มใจ” ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 188 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 212. ผู้กำกับ : “เจ้าเข้าใจหรือไม่ว่าการที่เจ้าเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ จะต้อง ปฏิบัติตนให้เป็นตัวอย่างที่ดีแก่ลูกเสือรุ่นน้องในกลุ่มลูกเสือของเจ้า ต้ อ งแสดงให้ เ ห็ น ความก้ า วหน้ า ในชี วิ ต ลู ก เสื อ ของเจ้ า และต้ อ ง ปฏิบัติตามกฎและคำปฏิญาณทุกเมื่อ” ลูกเสือใหม่ : “ข้าเข้าใจและปฏิบัติได้” ผู้กำกับ : “เจ้าพร้อมที่จะยืนยันและปฏิบัติตามคำปฏิญาณแล้วหรือ” ลูกเสือใหม่ : “ข้าพร้อมแล้ว” รูปที่ ๓๑๒ ลูกเสือใหม่ยืนยันความพร้อม รูปที่ ๓๑๓ ลูกเสือใหม่ทบทวนคำปฏิญาณ ผู้กำกับ : “ขอให้เจ้าทบทวนคำปฏิญาณอีกครั้งหนึ่ง” ลูกเสือใหม่ : แสดงรหัสแล้วกล่าวว่า “ด้วยเกียรติของข้า ข้าสัญญาว่า” ข้อ ๑ ข้าจะจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ข้อ ๒ ข้าจะช่วยเหลือผู้อื่นทุกเมื่อ ข้อ ๓ ข้าจะปฏิบัติตามกฎของลูกเสือ ผู้กำกับ : “ข้าเชื่อในเกียรติของเจ้าว่าจะปฏิบัติตามคำมั่นสัญญาที่เจ้าได้กล่าวไว้” ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ติดอินทรธนู ซึ่งอาจจะมอบให้รองผู้กำกับลูกเสือใส่พานถือรอไว้ก็ได้ ให้ กั บ ลู ก เสื อ ใหม่ แล้ ว กล่ า วว่ า “บั ด นี้ เจ้ า ได้ เข้ า เป็ น ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ แ ละเป็ น สมาชิ ก ผู้ ห นึ่ ง ของ คณะพี่น้องลูกเสือแห่งโลกอันยิ่งใหญ่แล้ว ขอให้เจ้าปฏิบัติหน้าที่ของลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ และมีความสุข ความเจริญตลอดกาลนาน” ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 189 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 213. รูปที่ ๓๑๔ ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ติดอินทรธนู รูปที่ ๓๑๕ แสดงความยินดีต่อลูกเสือใหม่ ๕. ในโอกาสที่ ก ระทำพิ ธี นี้ ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ อาจจะมอบบั ต รประจำตั ว หรื อ เครื่องหมายอื่นให้กับลูกเสือใหม่ก็ได้ ๖. ผู้กำกับกลุ่มลูกเสือและผู้บังคับบัญชาลูกเสือจะแสดงความยินดีต่อลูกเสือใหม่ก็ได้ ๗. ต่อจากนั้นลูกเสือใหม่กลับหลังหันไปแสดงความเคารพต่อกองลูกเสือแล้วกลับเข้าประจำที ่ ในหมู่ของตนเป็นจบพิธี คุณประโยชน์ของพิธีการเข้าประจำกองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ๑. เพื่อให้โอกาสลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ได้ทบทวนคำปฏิญาณและกฎของลูกเสือ เพื่อนำไป ประพฤติปฏิบัติให้บังเกิดผลอย่างแท้จริง ๒. เพื่อส่งเสริมให้ตระหนักในความสัมพันธ์ระหว่างลูกเสือกับผู้บังคับบัญชาลูกเสือ บังเกิด ความรู้สึกในความเป็นส่วนหนึ่งและเป็นสมาชิกและอุดมการณ์เดียวกันในสังคมลูกเสือ ๓. เพื่อเสริมสร้างความภาคภูมิใจ และมั่นใจในคุณค่าของความเป็นลูกเสือ ๔. เพื่อส่งเสริมความเจริญก้าวหน้าในเส้นทางของลูกเสือ ๕. เพื่อให้มีโอกาสได้รับการกระตุ้นเตือนให้เกิดหลักความคิดในการพัฒนาตนเองในวิถีทาง ของลูกเสือ บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 190 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 214. พิธีการของลูกเสือวิสามัญ พิธีการส่งลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ไปเป็นเตรียมลูกเสือวิสามัญ ความหมาย พิธีการส่งลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ไปเป็นเตรียมลูกเสือวิสามัญ หมายถึง เมื่อลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ มีอายุระหว่าง ๑๖-๑๘ ปี สมควรได้รับการส่งเสริมให้เจริญก้าวหน้า ให้เข้าสู่การเป็นเตรียมลูกเสือวิสามัญ ซึ่งเป็นแบบอย่างที่ดีของลูกเสือประเภทสุดท้ายและลูกเสือที่มีอายุสูงสุด เป็นคนหนุ่มสาวที่มีความคิด ค่อนข้างเป็นตัวของตัวเอง พร้อมจะได้รับคำแนะนำจากพี่เลี้ยง เพื่อส่งเสริมให้เจริญก้าวหน้าและมีความ สำเร็จในชีวิตลูกเสือต่อไป ความเป็นมา ท่าน บี-พี ได้นำหลักการและวิธีการฝึกอบรมเพื่อการเตรียมตัวเป็นอัศวินของอังกฤษ มาเป็น แนวทางการประกอบพิธีส่งลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่เป็นเตรียมลูกเสือวิสามัญ พิธีนี้ถือเป็นพิธีที่สำคัญของ ลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ที่แสดงให้เห็นว่าลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่เมื่อมีอายุสูงขึ้น มีความรู้มากขึ้นและปฏิบัติตน ตามแบบของลูกเสือดีขึ้น ผู้บังคับบัญชาจะส่งเสริมให้เจริญก้าวหน้าสมควรเป็นแบบอย่างของลูกเสือรุ่นน้อง ซึ่งต่อจะต้องไปศึกษาค้นคว้าหาความรู้เพิ่มเติม ทั้งด้านวิชาการ ด้านสังคมและทักษะของลูกเสือตาม คำแนะนำของพี่เลี้ยง ที่จะคอยช่วยเหลือให้บรรลุจุดประสงค์ต่อไป หลังจากการฝึกอบรมผู้บังคับบัญชาลูกเสือวิสามัญขั้นความรู้ชั้นสูง รุ่นแรกระหว่างวันที่ ๑๒-๑๙ กันยายน พ.ศ. ๒๕๐๖ ณ ค่ายลูกเสือวชิราวุธ ผู้บังคับบัญชาลูกเสือวิสามัญ จาก ๒๒ สถานศึกษา ได้นำ หลักการวิธีการต่าง ๆ ของลูกเสือวิสามัญไปขยายผล จัดให้มีการอบรมลูกเสือพี่เลี้ยง ตั้งกองลูกเสือวิสามัญ และมีพิธีรับส่งลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่เป็นเตรียมลูกเสือวิสามัญในสถานศึกษา ที่มีลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ และลูกเสือวิสามัญอยู่ในสถานศึกษาเดียวกันขึ้น พิธีการส่งลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ไปเป็นเตรียมลูกเสือวิสามัญ เป็นพิธีการเมื่อลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่มีอายุที่จะเป็นลูกเสือวิสามัญได้ พิธีนี้ไม่จำเป็นเสมอไป ที่จะให้กองลูกเสือวิสามัญมาร่วมพิธีทั้งกอง แต่ก็ควรมีลูกเสือวิสามัญบางส่วน ที่สำคัญประกอบด้วยพี่เลี้ยง ๒ คน กับผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ การประกอบพิธีส่งตัวลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ไปเป็นลูกเสือวิสามัญให้ปฏิบัติ ดังต่อไปนี้ ๑. กองลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ จั ด เป็ น รู ป ครึ่ ง วงกลม ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ ยื น กลาง ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญและพี่เลี้ยง ๒ คนยืนหลัง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 191 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 215. รูปที่ ๓๑๖ กองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่จัดเป็นรูปครึ่งวงกลมและการยืนของผู้กำกับลูกเสือ ๒. ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่หันหน้าเข้าสู่กองลูกเสือ ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่นำลูกเสือ สามัญรุ่นใหญ่มามอบตัวให้แก่ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ รูปที่ ๓๑๗ ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่นำลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่มามอบตัว ๓. พิธีการส่งมอบตัว ดังนี้ ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ : “... (ออกชื่อลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่) ได้เป็นลูกเสือ สามัญรุ่นใหญ่ มา...ปี และปัจจุบันนี้โตพอที่จะเป็น ลูกเสือวิสามัญได้แล้วข้าขอเสนอให้เป็นผู้สมัครใหม่ และข้าหวังว่าท่านคงจะรับไว้เป็นเตรียมลูกเสือวิสามัญ ลูกเสือวิสามัญ : “ข้าเต็มใจ” ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ : “เจ้าเต็มใจจะฝึกอบรมในกองลูกเสือวิสามัญหรือ” ผู้สมัครใหม่ : “ข้าเต็มใจ” ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ : “ถ้าเช่นนั้นกองลูกเสือวิสามัญก็เต็มใจที่จะรับเจ้าเข้าไว้” “ในฐานะที่ข้าเป็นผู้นำของกลุ่ม ข้ามีความยินดีท ี่ เจ้าจะได้ก้าวหน้า ต่อไปและขอให้เจ้าจงสำเร็จใน กิจการลูกเสือวิสามัญ” “ข้ า ขอมอบแถบสี เ หลื อ งและสี เ ขี ย วที่ ไ หล่ ใ ห้ แก่เจ้า ซึ่งเป็นแถบสีแทนลูกเสือสำรองและลูกเสือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 192 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 216. สามัญ ในกระบวนการลูกเสือ ส่วนแถบสีแดงแทน ลู ก เสื อ วิ ส ามั ญ ยั ง ไม่ ไ ด้ ม อบให้ ทั้ ง นี้ เ ป็ น เครื่ อ ง เตือนใจว่าต่อไปนี้ เจ้าจะต้องเตรียมตัวเพื่อเข้าเป็น สมาชิกอันสมบูรณ์ในกองลูกเสือวิสามัญ ซึ่งในขณะนี้ ข้าเชื่อว่าพี่เลี้ยงของเจ้าจะได้ช่วยให้เจ้าได้สำเร็จผล ในความปรารถนาของเจ้ า ” (พี่ เ ลี้ ย งสั ม ผั ส มื อ กั บ ผู้สมัครใหม่) รูปที่ ๓๑๘ พี่เลี้ยงสัมผัสมือกับผู้สมัครใหม่ ผู้สมัครใหม่พร้อมกับพี่เลี้ยง ๒ คน กลับหลังหัน หันหน้าสู่กองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่และทำความ เคารพด้วยท่าวันทยหัตถ์ กองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่แสดงการเคารพตอบพร้อมกับเปล่งเสียงแสดงความยินดี คุณประโยชน์ของพิธีการส่งลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ไปเป็นเตรียมลูกเสือวิสามัญ ๑. เพื่ อ เสริ ม สร้ า งจิ ต วิ ญ ญาณของการเป็ น ลู ก เสื อ และตระหนั ก ในความรั บ ผิ ด ชอบตาม วุฒิภาวะของการเป็นลูกเสือวิสามัญ ๒. เพื่อส่งเสริมให้ตระหนักในความสัมพันธ์ของลูกเสือ เกิดความรู้สึกในความเป็นส่วนหนึ่ง และเป็นพวกเดียวกันในสังคมลูกเสือ ๓. เพื่อกระตุ้นให้เกิดความภาคภูมิใจในความเจริญก้าวหน้าของบทบาทหน้าที่ไปสู่การเป็น ลูกเสือวิสามัญที่จะต้องมีภารกิจและหน้าที่ เพื่อบริการผู้อื่น (Service to Others) และประเทศชาติสูงขึ้น ๔. ส่ ง เสริ ม ความเจริ ญ ก้ า วหน้ า ในการเรี ย นรู้ และได้ รั บ การฝึ ก อบรมในกิ จ กรรมลู ก เสื อ ตามลำดับสู่ระดับที่สูงขึ้น ด้วยวิธีการของลูกเสือ ๕. เพื่อสร้างเสริมให้ลูกเสือวิสามัญภาคภูมิใจ ตระหนักถึงคุณค่าและประโยชน์ที่ตนเองจะได้ รับทางด้านจิตใจ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 193 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 217. การประชุมคณะกรรมการประจำกองลูกเสือวิสามัญ ความหมาย การประชุมคณะกรรมการประจำกองลูกเสือวิสามัญ หมายถึง ระบบบริหารในกิจการลูกเสือวิสามัญ โดยให้นายหมู่ของลูกเสือวิสามัญได้มาประชุมร่วมกัน เพื่อพิจารณาและตัดสินใจดำเนินการในเรื่องที่เกี่ยว กับการรักษาเกียรติ การจัดกิจกรรมของลูกเสือวิสามัญ การบริหารภายในของกองลูกเสือ ประกอบด้วย กิจกรรมพิเศษ การควบคุมการรับ-จ่ายเงินของกองลูกเสือ การติดต่อกับบุคคลภายนอก เป็นต้น โดยมี ผู้กำกับกองลูกเสือคอยให้คำแนะนำและเสนอแนะ ความเป็นมา แนวความคิดในเรื่องการประชุมนายหมู่ลูกเสือเกิดจากลอร์ด เบเดน-โพเอลล์ ตั้งแต่สมัยที่นำเด็ก กลุ่มหนึ่งไปจัดกิจกรรมอยู่ค่ายพักแรมที่เกาะบราวน์ซี ได้แบ่งเด็กออกเป็น ๔ หมู่ แต่ละหมู่มีนายหมู่ลูกเสือ ในกระบวนการสอนและการจัดการ โดยจะเชิญนายหมู่ลูกเสือมาฝึกก่อน ให้นายหมู่ลูกเสือไปฝึกลูกหมู่ต่อไป พร้อมกันนั้นก็เปิดโอกาสให้นายหมู่ลูกเสือได้ร่วมประชุมปรึกษาหารือ มีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ และพบว่า ด้วยกระบวนการเช่นนี้ ก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ในระบบหมู่อย่างดียิ่ง หลักความคิดในการที่จะให้ นายหมู ่ ลูกเสือมาร่วมกันคิดกำหนดกิจกรรม จึงเป็นหลักสำคัญเพื่อพัฒนาเป็นการประชุมนายหมู่ลูกเสือ เพื่อ ดำเนินการดังกล่าวข้างต้น องค์ประกอบ คณะกรรมการประจำกองลูกเสือวิสามัญ ประกอบด้วยหัวหน้านายหมู่ลูกเสือเป็นประธาน ผู้ช่วยหัวหน้า นายหมู่ลูกเสือเป็นรองประธาน กับให้นายหมู่ลูกเสือ รองนายหมู่ลูกเสือ ในกองนั้น เป็นกรรมการ แล้วเลือก กันเองเป็นกรรมการฝ่ายต่าง ๆ เช่น เลขานุการ เหรัญญิก ปฏิคม บัญชี พัสดุ คณะกรรมการประจำกอง ให้อยู่ในตำแหน่งไม่เกิน ๑๒ เดือน (๑ ปี) ทั้งนี้เพื่อเปิดให้โอกาสให้ ผู้ได้ปฏิบัติงานในตำแหน่งหัวหน้านายหมู่ลูกเสือ ผู้ช่วยหัวหน้านายหมู่ลูกเสือ และกรรมการดำเนินงาน ของกองบ้าง โดยให้มีการประชุมคณะกรรมการประจำกองอย่างน้อยเดือนละครั้ง ในการประชุมให้หัวหน้า นายหมู่ลูกเสือเป็นประธานที่ประชุม ผู้ช่วยหัวหน้านายหมู่ลูกเสือ ๑ คนเป็นรองประธาน เลขานุการเป็น ผู้จดรายงานการประชุม ส่วนผู้บังคับบัญชาลูกเสือที่เข้าประชุมด้วย ให้ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษา ควรจั ด ให้ มี คู ห าลู ก เสื อ (Rover Den) ขนาดอย่ า งน้ อ ย ๔ x ๖ เมตร เพื่ อ ใช้ เ ป็ น สถานที่ อเนกประสงค์ของกอง คณะกรรมการประจำกองมีหน้าที่ดังนี้ ๑. รักษาเกียรติของกองลูกเสือ ๒. วางแผนและจัดรายงานกิจกรรมประจำของกองลูกเสือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 194 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 218. ๓. บริหารกิจการภายในกองลูกเสือเช่น - กรณี ที่ มี กิ จ กรรมพิ เ ศษ อาจพิ จ ารณาแต่ ง ตั้ ง ลู ก เสื อ สามั ญ รุ่ น ใหญ่ ใ นกองคนหนึ่ ง เป็นหัวหน้ากิจกรรมนั้น - การควบคุมการรับ-จ่ายเงินของกองลูกเสือ - ให้ประธานหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายเป็นผู้แทนของกอง ในการติดต่อกับบุคคลภายนอก - คัดเลือกลูกเสือวิสามัญอาวุโส ๑ คน หรือ ๒ คน ที่รอบรู้งานลูกเสือวิสามัญเพื่อให้ทำ หน้าที่พี่เลี้ยง (Sponser) เตรียมลูกเสือวิสามัญ (Rover Squire) ของแต่ละคน จนกว่าเตรียมลูกเสือ วิสามัญนั้นจะผ่านลูกเสือโลก การสำรวจตนเอง (Vigil) และได้เข้าประจำกอง (Investiture) เป็นลูกเสือ วิสามัญ (Rover Scout) โดยสมบูรณ์ รูปที่ ๓๑๙ การประชุมคณะกรรมการประจำกองลูกเสือวิสามัญ คุณประโยชน์ของการประชุมคณะกรรมการประจำกองลูกเสือวิสามัญ ๑. เพื่อให้โอกาสและส่งเสริมลูกเสือให้มีส่วนร่วมในการบริหารกิจการลูกเสือวิสามัญในกอง ของตน ๒. เพื่ อ ฝึ ก ให้ ลู ก เสื อ วิ ส ามั ญ รู้ จั ก หน้ า ที่ แ ละความรั บ ผิ ด ชอบของตนเอง อี ก ทั้ ง สนั บ สนุ น การปฏิบัติหน้าที่ของผู้อื่นด้วย ๓. เพื่อร่วมมือกันสร้าง รักษาเกียรติคุณ และเกียรติฐานะ ของความเป็นลูกเสือ ๔. เพื่อปลูกฝังและส่งเสริมความเป็นประชาธิปไตยในกองลูกเสือวิสามัญเพื่อการพัฒนากิจการ ลูกเสือ ๕. เป็ น กระบวนการพั ฒ นาเยาวชนลู ก เสื อ ในด้ า นการเป็ น ผู้ น ำ การคิ ด ริ เริ่ ม สร้ า งสรรค์ เพื่อพัฒนาในด้านสติปัญญา และสังคมโดยรวม ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 195 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 219. บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือพ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 196 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 220. พิธีการรับเตรียมลูกเสือวิสามัญ ความหมาย พิธีการรับเตรียมลูกเสือวิสามัญ หมายถึง พิธีการที่แสดงว่าลูกเสือวิสามัญที่สมัครใหม่ก่อนที่จะ เข้าสู่พิธีเข้าประจำกอง จะต้องมีการเรียนรู้ชีวิตของลูกเสือและทักษะลูกเสือ โดยมีพี่เลี้ยง ๒ คน เป็นคน ช่วยเหลือเพื่อส่งเสริมให้เจริญก้าวหน้าและมีความสำเร็จในชีวิตลูกเสือต่อไป ความเป็นมา ลอร์ ด เบเดน-โพเอลส์ ได้ น ำหลั ก การและวิ ธี ก ารฝึ ก อบรมเตรี ย มตั ว เป็ น อั ศ วิ น ของอั ง กฤษ มาเป็นแนวทาง การประกอบพิธีรับเตรียมลูกเสือวิสามัญ พิธีรับเตรียมลูกเสือวิสามัญ ถือเป็นพิธีการ ที่สำคัญของลูกเสือวิสามัญใหม่ ซึ่งแสดงว่าจะต้องศึกษาค้นคว้าหาความรู้เพิ่มเติม ทั้งด้านวิชาการ ด้านสังคม และทักษะลูกเสือตามคำแนะนำของพี่เลี้ยง ๒ คน ที่คอยช่วยเหลือให้บรรลุจุดประสงค์ต่อไป หลังจากการฝึกอบรมผู้บังคับบัญชาลูกเสือวิสามัญ ขั้นความรู้ชั้นสูง รุ่นแรก ระหว่างวันที่ ๑๒-๑๙ กันยายน พ.ศ. ๒๕๐๖ ณ ค่ายลูกเสือวชิราวุธ ผู้บังคับบัญชาจาก ๒๒ สถานศึกษา ได้นำหลักการ วิธีการ ต่าง ๆ ของลูกเสือวิสามัญไปขยายผล จัดให้มีการอบรมลูกเสือพี่เลี้ยง ตั้งกองลูกเสือวิสามัญและมีพิธีรับ เตรียมลูกเสือวิสามัญขึ้น ขั้นตอนพิธีรับเตรียมลูกเสือวิสามัญ ให้ปฏิบัติดังต่อไปนี้ ให้กองลูกเสือวิสามัญยืนเป็นรูปครึ่งวงกลม เตรียมลูกเสือวิสามัญยืนอยู่ข้างหลังนอกวงกลม ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญยืนอยู่ตรงกลาง พี่เลี้ยงของลูกเสือใหม่ยืนหันหน้าเข้าหาผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ ห่างประมาณ ๓ เมตร 1. 2. 1. 1. 2. 2. 3. 4. 5. 6. 3. 4. 4. 6. 5. รูปที่ ๓๒๐ แผนผังพิธีรับเตรียมลูกเสือวิสามัญ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 197 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 221. รูปที่ ๓๒๑ พี่เลี้ยงของลูกเสือใหม่ยืนหันหน้าเข้าหาผู้กำกับลูกเสือ ให้ผู้ส่งมอบตัวนำลูกเสือใหม่มายืนกลางวง ยืนอยู่กลางระหว่างพี่เลี้ยงกับผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ ลูกเสือจากกลุ่ม ให้ผู้กำกับลูกเสือของลูกเสือนั้นเป็นผู้ส่งมอบตัว ส่วนลูกเสืออื่น ๆ ให้ผู้กำกับกลุ่มลูกเสือ เป็นผู้ส่งมอบ 1. 2. 1. 2. 1. 2. 3. 4. 4. 4. 5. 3. 2. 6. 6. 5. รูปที่ ๓๒๒ แผนผังแสดงผู้ส่งมอบตัวส่งมอบลูกเสือใหม่ รูปที่ ๓๒๓ ผู้ส่งมอบตัวส่งมอบลูกเสือใหม่ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 198 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 222. ผู้ส่งมอบตัว : “ข้านำ (ออกนามลูกเสือ) เพื่อเข้าเป็นเตรียมลูกเสือ วิสามัญในกองลูกเสือของท่าน” ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ : “ท่ า นพอใจแล้ ว หรื อ ว่ า เขากำลั ง พยายามหรื อ จะ พยายามปฏิบัติตามพันธะของลูกเสือรวมทั้งการบำเพ็ญ ตนต่อสาธารณประโยชน์และจะเป็นสมาชิกที่ดีของกอง ลูกเสือวิสามัญต่อไป” ผู้ส่งมอบตัว : “ข้าพอใจแล้ว” ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ : “การเป็นลูกเสือวิสามัญเป็นการร่วมวงในหมู่พี่น้องที่ นิ ย มชี วิ ต กลางแจ้ ง และให้ บ ริ ก ารแก่ ผู้ อื่ น การที่ เจ้ า ประสงค์จะเข้ามาร่วมในกระบวนการนี้ เจ้าพร้อมจะ เพิ่มพูนความรู้ภาคปฏิบัติของการลูกเสือและนิยมใช้ชีวิต กลางแจ้งแล้วหรือ” ผู้สมัครใหม่ : “ข้าพร้อมแล้ว” ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ : “เจ้าทราบหรือไม่ว่า หน้าที่อันแรกของเจ้าคือบ้านของ เราเอง และเจ้าจะพยายามสร้างฐานะของเจ้า” ผู้สมัครใหม่ : “ข้าทราบแล้ว” ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ : “เจ้ า พร้ อ มที่ จ ะอบรมตั ว เจ้ า เพื่ อ ให้ บ ริ ก ารแก่ ชุ ม ชน หรือไม่” ผู้สมัครใหม่ : “ข้าทราบแล้ว” ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ : “เจ้ายอมรับวิถีชีวิตดังที่ได้กำหนดไว้ในคำปฏิญาณ และกฎของลูกเสือหรือ” ผู้สมัครใหม่ : “ข้ายอมรับ” ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ : เมื่อเจ้าได้ให้ความมั่นใจเช่นนี้แล้วขอให้เจ้าทบทวนคำ ปฏิญาณของลูกเสือ เพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งความจริง ของเจ้า และเพื่อแสดงว่าได้รับเจ้าเข้าเป็นเตรียมลูกเสือ วิสามัญแล้ว” กองลูกเสือแสดงรหัส ผู้สมัครใหม่แสดงรหัส “ด้วยเกียรติของข้า ข้าสัญญาว่า ข้อ ๑ ข้าจะจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ข้อ ๒ ข้าจะช่วยเหลือผู้อื่นทุกเมื่อ ข้อ ๓ ข้าจะปฏิบัติตามกฎของลูกเสือ” ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 199 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 223. ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ : สัมผัสมือซ้ายกับลูกเสือใหม่ แล้วกล่าวว่า “ข้าเชื่อใน เกียรติของเจ้าว่าเจ้าจะทำดีที่สุดที่จะรักษา คำปฏิญาณ นั้นไว้ บัดนี้ข้ารับเจ้าเข้าไว้เป็นเตรียมลูกเสือวิสามัญ ในคณะพี่น้องลูกเสือแห่งโลกอันยิ่งใหญ่แล้ว” ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญประดับแถบติดไหล่สีเหลืองและสีเขียว คือแถบของลูกเสือสำรองและ ลูกเสือสามัญให้แก่ลูกเสือใหม่ และกล่าวว่า “แถบสีแดง” ซึ่งเป็นสีของลูกเสือวิสามัญนั้นยังขาดอยู่ ทั้งนี้เพื่อ เป็นเครื่องเตือนใจว่าต่อจากนี้ไปเจ้าจะต้องเตรียมตัวเพื่อเข้าเป็นสมาชิก อันสมบูรณ์ในกองลูกเสือวิสามัญ เพื่อการนี้ข้าขอมอบเจ้าให้แก่พี่เลี้ยงของเจ้าที่จะให้บรรลุจุดประสงค์ต่อไป รูปที่ ๓๒๔ ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญประดับแถบติดไหล่สีเหลืองและสีเขียว ให้พี่เลี้ยงสองคนเข้ามาข้างหน้า พี่เลี้ยงอาวุโสยืนทางขวาของเตรียมลูกเสือวิสามัญ พี่เลี้ยงคน รองยืนทางซ้าย ส่วนผู้ส่งมอบตัวให้ก้าวถอยหลังไป ให้พี่เลี้ยงอาวุโสกล่าวคำต้อนรับลูกเสือวิสามัญใหม่เป็น สมาชิกในกองลูกเสือวิสามัญด้วยถ้อยคำที่เหมาะสม แล้วนำไปยืนรวมกับลูกเสือวิสามัญใหม่ ผู้ซึ่งจะได้ ต้อนรับด้วยวิธีการอันสมควร ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 200 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 224. 1. 3. 1. 3. 1. 2. 3. 4. 1. 5. 2. 6. 4. 3. 3. 6. 5. รูปที่ ๓๒๕ แผนผังแสดงตำแหน่งของพี่เลี้ยง ถ้าหากเด็กมาสมัครเข้าเป็นเตรียมลูกเสือวิสามัญหลายคนก็ให้เข้าแถวหน้ากระดานเรียงหมู่ปิด ระยะและเข้ามาประกอบพิธีทีละ ๑ หมู่ ก็ได้ และควรมอบหมายให้รองผู้กำกับลูกเสือวิสามัญคนใดคนหนึ่ง ถือพานใส่แถบสีคอยส่งให้ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ และควรกำหนดให้ลูกเสือใหม่ที่ประกอบพิธีเสร็จแล้ว ไปเข้าแถวรออยู่หลังผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ ระยะห่าง ๖ ก้าว คุณประโยชน์ของพิธีการรับเตรียมลูกเสือวิสามัญ ๑. เพื่อส่งเสริมและพัฒนาเยาวชนวัยหนุ่มสาวให้เป็นพลเมืองดี สืบเนื่องมาจากการเป็นลูกเสือ สำรอง ลูกเสือสามัญ และลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ตามลำดับ แต่มีขอบข่ายกว้างขวางยิ่งขึ้นให้เหมาะสมกับวัย ลูกเสือวิสามัญ ๒. เพื่อส่งเสริมให้มีทักษะชีวิตสามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข โดยพยายาม ช่วยให้ลูกเสือได้นำเอาอุดมการณ์ของคำปฏิญาณและกฎของลูกเสือมาใช้ในชีวิตประจำวัน บรรณานุกรม คณะกรรมการบริ ห ารลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ , สำนั ก งาน. ข้ อ บั ง คั บ คณะลู ก เสื อ แห่ ง ชาติ ว่ า ด้ ว ย การปกครอง หลักสูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙. พิมพ์ครั้งที่ ๑๗. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๔๗. แหล่งที่มา : www.phraescout.com สืบค้นวันที่ ๑๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๔. แหล่งที่มา : www.kruwenus.com/index.php/download-files-total/other.../94-.html. สืบค้นวันที่ ๑๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๔. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 201 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 225. พิธีการสำรวจตัวเองของผู้ที่เข้าเป็นลูกเสือวิสามัญ (Vigil) ความหมาย พิธีการสำรวจตัวเองของผู้ที่เข้าเป็นลูกเสือวิสามัญ หมายถึง การเตรียมลูกเสือวิสามัญที่ได้รับ การฝึ ก อบรมเครื่ อ งหมายลู ก เสื อ โลกครบตามหลั ก สู ต รแล้ ว ให้ ผู้ ก ำกั บ ลู ก เสื อ วิ ส ามั ญ ในกองนั้ น ๆ ดำเนินการจัดให้เตรียมลูกเสือวิสามัญเหล่านั้นเข้าพิธีการสำรวจตัวเองของผู้ที่เข้าเป็นลูกเสือวิสามัญ ความเป็นมา ลอร์ด เบนเดน-โพเอลส์ ได้นำหลักการและวิธีการของพิธีสาบานตัวเป็นอัศวิน ของประเทศ อังกฤษ มาเป็นแนวทางในการประกอบพิธีเข้าประจำกองของลูกเสือวิสามัญ พิธีการเข้าประจำกองของ ลูกเสือวิสามัญ ถือเป็นพิธีการสำคัญของลูกเสือวิสามัญ ประกอบด้วยพิธีสำรวจตนเอง (Vigil) และพิธ ี เข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญที่เข้าร่วมพิธีจะมีการกล่าวทบทวนคำปฏิญาณของลูกเสือ ถือเป็นการให้คำมั่น สัญญากับผู้บังคับบัญชา และลูกเสือทุกคนว่า ต่อไปลูกเสือวิสามัญจะประพฤติปฏิบัติตัวตามคำปฏิญาณที่ได้ ให้ไว้ และพร้อมที่จะเป็นแบบอย่างที่ดีของกองลูกเสือต่อไป ส่วนพิธีเข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญในประเทศไทย มีครั้งแรกเมื่อวันที่ ๑๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๐๖ โดยการริเริ่มของนายอภัย จันทวิมล ได้จัดให้มีการเปิดการฝึกอบรมวิชาผู้กำกับลูกเสือวิสามัญขั้นความรู้ เบื้องต้นเป็นครั้งแรก ณ บริเวณเกาะลอย สวนลุมพินี กรุงเทพฯ มีผู้เข้าอบรมจำนวน ๖๖ คน ต่อจากนั้น เมื่อวันที่ ๔ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๐๖ ท่านได้นำผู้บังคับบัญชาที่ผ่านการอบรมทั้ง ๖๖ คน เดินทางไปยัง วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร เพื่อทำพิธีสำรวจตนเอง (Vigil) และกลับไปทำพิธีเข้าประจำกอง ณ บริเวณ เกาะลอย สวนลุมพินีอีกครั้งหนึ่ง ซึ่งได้มีการนำพิธีการดังกล่าวมาใช้จนถึงปัจจุบัน ขั้นตอนพิธีสำรวจตัวเองก่อนเข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญ เมื่อเตรียมลูกเสือวิสามัญได้รับการฝึกอบรมเครื่องหมายลูกเสือโลกครบตามหลักสูตรแล้วให้ ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญในกองนั้น ๆ ดำเนินการจัดให้เตรียมลูกเสือวิสามัญเหล่านั้นเข้าพิธีประจำกองตาม ลำดับขั้นตอนต่าง ๆ ดังนี้ คือ ๑. จัดให้มีพิธีเข้าประจำกองในตอนกลางคืน ในสถานที่เงียบสงบ มืด จนกว่าจะเสร็จพิธี เข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญ ๒. ลูกเสือวิสามัญแต่งเครื่องแบบครบเรียบร้อย เข้านั่งที่ที่จัดไว้ อันเป็นที่นั่งที่สบายพอสมควร และสงบเงียบ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 202 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 226. รูปที่ ๓๒๖ ลูกเสือวิสามัญเข้านั่งในที่จัดไว้ ๓. ประธานในพิธี กล่าว ปราม ชี้แจงถึงวัตถุประสงค์ของการสำรวจตัวเอง และพิธีเข้าประจำ กองให้ทุกคนปฏิบัติด้วยศรัทธา สงบ จริงใจ และมีสมาธิที่แน่วแน่ ให้ถือว่าเป็นพิธีการที่สำคัญ ศักดิ์สิทธิ์ ไม่ควรทำเล่น ๆ หรือสนุกสนาน ทุกคนต้องสงบและสำรวมอย่างแท้จริง รูปที่ ๓๒๗ ประธานกล่าว ปราม ๔. หลังจากที่ประธานกล่าวถึงวัตถุประสงค์ในข้อ ๓ แล้ว ประธานจะกล่าวญาณ โดยปราศรัย ถึงเกาะแก่งแห่งชีวิต ซึ่งจะเป็นตัวอุปสรรคขัดขวางมิให้การดำเนินชีวิตของคนเราดำเนินไปด้วยดี เกาะแก่ง แห่งชีวิตดังกล่าว คือ อบายมุขต่าง ๆ ได้แก่ สุรา นารี ภาชี กีฬาบัตร พร้อมกล่าวอวยพรให้ประสบ ความสำเร็จในชีวิตและโชคดีตลอดไป ๕. กองลูกเสือวิสามัญได้เตรียมแผนการสำรวจตัวเองไว้ล่วงหน้าก่อนแล้ว โดยเขียนกฎลูกเสือ ๑๐ ข้อ เพียงย่อ ๆ เช่น “มีเกียรติ” “ประพฤติชอบ” ลงบนก้อนหินที่มีขนาดโตหรือในกระดาษแผ่นโต สุดแต่กรณี เพื่อให้ผู้พบอ่านง่าย จำนวน ๑๐ แห่ง ครบจำนวนกฎทั้ง ๑๐ ข้อ แล้วนำก้อนหินหรือกระดาษ ตอกติดเสา หรือ ต้นไม้ ไปตั้งไว้ในป่า (หากมี) หรือรอบ ๆ สนาม โดยวางให้ห่าง ๆ กันตามลำดับกฎ ข้อ ๑-๑๐ ระยะทางที่วางให้มีระยะห่างพอสมควร (สิ่งต่าง ๆ ดังกล่าวในข้อนี้ต้องเตรียมไว้ก่อนล่วงหน้าใน ตอนเย็นของวันสำรวจตัวเอง) พร้อมทั้งกำหนดตัวบุคคลจำนวน ๑๑ คน ไว้ประจำจุดทั้ง ๑๐ จุด รวมทั้ง ผู้ที่จะกล่าวสรุปอีก ๑ คน อยู่รวมกับกฎข้อที่ ๑๐ ทั้งนี้ผู้ประจำตามจุดทั้ง ๑๐ ต้องมีไฟฉายติดตัวด้วย ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 203 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 227. เพื่อไว้อ่านข้อความ ซึ่งอธิบายความหมายของกฎลูกเสือแบบผู้ใหญ่ได้ และอย่าลืมว่าตามจุดต่างๆ ดังกล่าว ต้องมีตะเกียงจุดตั้งไว้เพื่อแสดงจุดที่ตั้งด้วย เพราะลูกเสือจะต้องเดินผ่านโดยมีผู้กำกับลูกเสือนำทางไป เมื่อลูกเสือได้ฟังเรื่อง “การกล่าวญาณ” จบแล้ว ๖. ผู้กำกับลูกเสือหรือรองผู้กำกับลูกเสือคนหนึ่ง จะเป็นผู้พากองลูกเสือออกเดินทางไปใน ระหว่างความมืด ซึ่งเปรียบเสมือนผ่านวิธีทางแห่งชีวิตลูกเสือ โดยเรียกแถวลูกเสือให้อยู่ในรูปแถวตอนหมู่ (ตอนลึก) เมื่อเรียบร้อยแล้วถือไฟฉายเดินนำลูกเสือไปช้า ๆ ทุกคนอยู่ในภาวะสงบ ไม่พูด ไม่คุยสิ่งใดทั้งสิ้น และเดินตามผู้นำไป เมื่อถึงกฎข้อ ๑ ให้ผู้นำแถว สั่งให้แถวลูกเสือหยุด แล้วให้สัญญาณด้วยไฟฉายแก่ ผู้ประจำฐาน ซึ่งซ่อนตัวอยู่ไม่ให้ลูกเสือเห็น อ่านข้อความของกฎข้อ ๑ และคำสอนประกอบดัง ๆ และช้า ๆ ด้วยเสียงที่หนักแน่น ในท่ามกลางความมืดอันสงบเงียบนั้น เมื่อจบข้อความแล้วผู้นำแถวก็นำลูกเสือ ผ่านฐานต่อไปตามลำดับจนครบกฎข้อ ๑๐ และแล้วตอนท้ายสุดจะมีผู้กล่าวสรุปกฎทั้ง ๑๐ ข้อ อีกครั้งหนึ่ง ซึ่งเป็นการส่งเสริมให้ลูกเสือได้เข้าใจและแปลความหมายของกฎของลูกเสือแบบผู้ใหญ่ ๗. หลังจากการกล่าวสรุปแล้ว ผู้นำแถวจึงนำแถวไปสู่ลานกว้างอีกแห่งหนึ่ง ซึ่งมีโต๊ะหมู่บูชาตั้ง อยู่พร้อมแล้ว ผู้นำแถวเชิญประธานจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย ผู้นำแถวและลูกเสือยืนพนมมือเสร็จแล้ว ผู้นำแถวมอบเทียน พร้อมทั้งคำสำรวจตัวเอง (ข้อบังคับฯ ข้อ ๒๙๗) ให้ลูกเสือทุกคน นำเทียนไปต่อไฟจาก เทียนที่โต๊ะหมู่บูชา หรือจากประธานในพิธี ลูกเสือแต่ละคนเมื่อรับของดังกล่าวแล้ว ให้แยกกันไปหาที่นั่ง ที่ จุดใดจุดหนึ่งในบริเวณนั้น ต่างคนต่างนั่งให้ห่างกัน เสมือนนั่งอยู่โดดเดี่ยวแล้วพิจารณาตัวเองตามข้อความ ทั้ง ๒๑ ข้อ ในแผ่นกระดาษคำสำรวจตัวเองที่ได้รับแจกมา หากมีข้อใดที่ไม่อาจปฏิบัติได้หรือ ยากแก่ การปฏิบัติ ให้พิจารณาสำรวจตัวเองในข้อนั้นนาน ๆ อีกครั้งหนึ่ง หากยังถือปฏิบัติไม่ได้เช่นเดิม ลูกเสือผู้นั้น มีสิทธิ์เดินออกไปจากบริเวณที่สำรวจตัวเองได้ และไม่มีสิทธิ์ที่จะเข้าร่วมพิธีประจำกองลูกเสือวิสามัญ ในวันนั้น จนกว่าลูกเสือผู้นั้นจะผ่านการสำรวจตัวเองทุกข้อ จึงจะเข้าพิธีประจำกองลูกเสือวิสามัญได้ ในวันต่อไป รูปที่ ๓๒๘ ผู้นำแถวมอบเทียนและต่อเทียน รูปที่ ๓๒๙ ลูกเสืออ่านกระดาษสำรวจตัวเอง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 204 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 228. รูปที่ ๓๓๐ ลูกเสือยอมรับการปฏิบัติ ๘. เมื่อผู้นำแถวเห็นว่าลูกเสือได้กระทำการสำรวจตัวเองเรียบร้อยแล้วให้นำลูกเสือเข้าสู่สถานที่ ที่จะประกอบพิธีเข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญ และติดแถบสามสีต่อไป สถานที่ที่จะประกอบพิธีเข้าประจำ กองลูกเสือวิสามัญ ควรจะเป็นคูหาลูกเสือวิสามัญหรือพุทธศาสนา หรือโบสถ์ ซึ่งเป็นสถานที่สงบเงียบ ต่อจากนั้น กองลูกเสือวิสามัญทำพิธีเข้าประจำกอง ตามข้อบังคับคณะลูกเสือแห่งชาติ เมื่อลูกเสือได้ติดแถบ สามสีเรียบร้อยแล้ว ผู้กำกับลูกเสือกล่าวให้โอวาท ลูกเสือเก่า (ถ้ามี) หรือผู้กำกับลูกเสือจับมือแสดงความยินดี เป็นอันเสร็จพิธี การสำรวจตัวเองมีข้อความดังต่อไปนี้ ๑. เมื่อเรามีอายุมากขึ้น วันเวลาก็ยิ่งผ่านไปเร็วขึ้น เมื่อคิดดูจะเห็นว่าชีวิตของคนเรานั้นสั้นมาก และในไม่ช้าก็จะสิ้นสุดลง ลูกเสือวิสามัญจึงควรถามตนเองว่า - ฉันได้ใช้เวลาในชีวิตของฉันให้เป็นประโยชน์สมกับที่ได้เกิดมาแล้วหรือ - ฉันได้ปล่อยเวลาให้หมดไปโดยไม่ได้ทำอะไรให้เป็นประโยชน์เลยหรือ - ฉันกำลังทำงานอะไรอยู่ที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ใครเลยหรือ - ฉันเสาะแสวงหาความเพลิดเพลินหรือหาเงินหรือหาหนทางก้าวหน้าให้แก่ตนเองมาก เกินไปโดยมิได้พยายามช่วยเหลือผู้อื่นหรือ - ฉันเคยทำร้ายหรือทำให้ใครเดือดร้อนบ้างหรือไม่ ฉันทำอะไรเพื่อแก้ไขสิ่งที่ฉันผิดไปแล้ว ได้บ้าง - ฉันเคยช่วยเหลือใครบ้างในชีวิตของฉัน มีใครอีกหรือไม่ที่ฉันจะช่วยได้ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 205 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 229. ๒. คติพจน์ของลูกเสือวิสามัญคือ “บริการ” ฉะนั้นถ้าได้เข้าร่วมเป็นลูกเสือวิสามัญก็คงจะได้มี โอกาสได้รับการฝึกอบรมและทำงานเกี่ยวกับบริการต่าง ๆ ซึ่งถ้าฉันมิได้เป็นลูกเสือวิสามัญ ก็จะไม่มีโอกาส เช่นนั้น ลูกเสือวิสามัญจึงควรถามตนเองว่า - ฉันเข้าเป็นลูกเสือวิสามัญเพื่อความสนุกสนานที่จะได้เท่านั้นหรือ - ฉันตั้งใจจะบริการโดยการเสียสละอย่างจริงใจหรือไม่ - ฉันเข้าใจความหมายของคำว่า “บริการ” อย่างไร - ฉันทำให้ผู้อื่นเดือดร้อนในงาน แผนงานหรือกระทำการใด ๆ ของฉันบ้างหรือไม่ - บริการอะไรที่ฉันทำได้อย่างดีที่สุด ที่บ้าน ที่ทำงาน และในเวลาว่างของฉัน ๓. บริ ก าร ไม่ ใช่ เรื่ อ งของเวลาว่ า งเท่ า นั้ น บริ ก ารควรเป็ น ทั ศ นคติ แ ห่ ง ชี วิ ต ซึ่ ง มี ช่ อ งทาง ที่จะแสดงออกมาด้วยความสมัครใจของเราเอง เราไม่ได้ทำงานเพื่อนายจ้างใด ๆ ที่เราให้บริการเพราะเรามี จิตใจสูง การกระทำเช่นนี้แสดงว่าเราเป็นลูกผู้ชาย เนื่องจากความสำเร็จการให้บริการย่อมแล้วแต่นิสัยใจคอ ของเราเองเป็นสำคัญ ฉะนั้นจึงต้องบังคับตนเองให้อยู่ในวินัยเพื่อว่าเราจะได้เป็นตัวอย่างที่ดีแก่ผู้อื่น - ฉันจะเพียรพยายามที่จะละหรือจะเลิกนิสัยชั่วทั้งหลายที่ได้มีมาแต่ก่อนแล้วหรือ - อะไรเป็นจุดอ่อนในนิสัยใจคอของฉันบ้าง - ฉันมีความจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนาพระมหากษัตริย์ และซื่อตรงต่อครอบครัว ผู้บังคับ บัญชา ผู้น้อย กระบวนการลูกเสือ เพื่อนของฉัน และตัวของฉันเองหรือไม่ - ฉันเป็นผู้มีเกียรติ มีสัจจะ และเชื่อถือได้จริงหรือ - ฉันมีใจหนักแน่น ร่าเริง และมีความเมตตากรุณาต่อผู้อื่นหรือ - ฉันมีสติ และประพฤติชอบด้วยกายวาจา ใจ หรือ - ฉันมีมานะ อดทน ที่จะยืนหยัดในเมื่อโชคไม่เข้าข้างฉัน หรือ - ฉันเป็นตัวของฉันเอง หรือฉันยอมเอาให้ผู้อื่นชักจูงไป - ถ้าฉันมีใจเข้มแข็งพอจะหลีกเลี่ยงจากสิ่งเย้ายวนต่าง ๆ เช่น การพนัน สุรา นารี หรือ - ถ้าฉันมีข้อบกพร่องในสิ่งเหล่านี้ประการใด ฉันจะตกลงใจ ณ บัดนี้หรือไม่ว่า ฉันจะ ทำตัวให้ดีที่สุดที่จะแก้ไขข้อบกพร่องเหล่านั้น และสลัดให้สิ้นไปขอให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายจงดลบันดาลให้มี กำลังใจที่จะก้าวไปข้างหน้าอย่างลูกผู้ชายสมเป็นพลเมือง และเพื่อเป็นกำลังของชาติบ้านเมืองของข้าสืบไป ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 206 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 230. คุณประโยชน์ของพิธีการสำรวจตัวเองของผู้ที่เข้าเป็นลูกเสือวิสามัญ ๑. เพื่อตระหนักถึงความสำคัญและคุณค่าอย่างมีคุณธรรม จริยธรรม ตามคำปฏิญาณและกฎ ของลูกเสือ ๒. เพื่อเพิ่มความมั่นใจ มุ่งมั่น เจตคติที่ดี ในการประพฤติ ปฏิบัติตนตามกฎของลูกเสือ ๓. เพื่อเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพ ประสิทธิผล ในการให้บริการและให้ความช่วยเหลือผู้อื่นตาม คติพจน์ของลูกเสือวิสามัญ และเป็นการพัฒนาตนเองให้เป็นบุคคลที่มีคุณค่าต่อสังคม ๔. เพื่อสามารถวิเคราะห์ และหาแนวทางในการช่วยผู้อื่น ช่วยชุมชน สิ่งแวดล้อม ช่วยชาติ บ้านเมือง ได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม ๕. เพื่อพัฒนาความสามารถ และสมรรถนะเฉพาะตัวสู่ความเป็นเลิศ ๖. เพื่อสำรวจตัวเองถึงข้อบกพร่องต่าง ๆ ที่ผ่านมา และหาวิธีแก้ไขให้ดียิ่งขึ้น บรรณานุกรม แหล่งที่มา : www.npc.ac.th. สืบค้นวันที่ ๑๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๔. ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 207 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 231. พิธีเข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญ ความหมาย พิธีเข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญ หมายถึง พิธีการที่แสดงว่า เตรียมลูกเสือวิสามัญ ได้เจริญ ก้าวหน้า มีความรู้เพิ่มขึ้น มีทักษะทางการลูกเสือเพิ่มขึ้น ผ่านการทดสอบจนเป็นที่พอใจของผู้บังคับบัญชา ลูกเสือ พร้อมที่จะเป็นลูกเสือวิสามัญที่สมบูรณ์ และเพื่อส่งเสริมให้ลูกเสือวิสามัญมีความภาคภูมิใจใน ความเจริญก้าวหน้า และความสำเร็จในชีวิตการเป็นลูกเสือ ความเป็นมา ลอร์ด เบนเดน-โพเอลส์ ได้นำหลักการและวิธีการของพิธีสาบานตัวเป็นอัศวิน ของประเทศอังกฤษ มาเป็นแนวทางในการประกอบพิธีเข้าประจำกองของลูกเสือวิสามัญ พิธีการเข้าประจำกองของลูกเสือวิสามัญ ถือเป็นพิธีการสำคัญของลูกเสือวิสามัญ ประกอบด้วยพิธีสำรวจตนเอง (Vigil) และพิธีเข้าประจำกอง ลูกเสือ วิสามัญที่เข้าร่วมพิธีจะมีการกล่าวทบทวนคำปฏิญาณของลูกเสือ ถือเป็นการให้คำมั่นสัญญากับผู้บังคับ บัญชา และลูกเสือทุกคนว่า ต่อไปลูกเสือวิสามัญจะประพฤติปฏิบัติตัวตามคำปฏิญาณที่ได้ให้ไว้ และพร้อม ที่จะเป็นแบบอย่างที่ดีของกองลูกเสือต่อไป ส่วนพิธีเข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญในประเทศไทย มีครั้งแรกเมื่อวันที่ ๑๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๐๖ โดยการริเริ่มของ นายอภัย จันทรวิมล ได้จัดให้มีการเปิดการฝึกอบรมวิชาผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ ขั้นความรู้เบื้องต้นเป็นครั้งแรก ณ บริเวณเกาะลอย สวนลุมพินี กรุงเทพฯ มีผู้เข้าอบรมจำนวน ๖๖ คน ต่อจากนั้นเมื่อวันที่ ๔ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๐๖ ท่านได้นำผู้บังคับบัญชาที่ผ่านการอบรมทั้ง ๖๖ คน เดินทาง ไปยั ง วั ด สระเกศราชวรมหาวิ ห าร เพื่ อ ทำพิ ธี ส ำรวจตนเอง (Vigil) และกลั บ ไปทำพิ ธี เข้ า ประจำกอง ณ บริเวณเกาะลอย สวนลุมพินีอีกครั้งหนึ่ง ซึ่งได้มีการนำพิธีการดังกล่าวมาใช้จนถึงปัจจุบัน ขั้นตอนพิธีเข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญ ให้ปฏิบัติดังต่อไปนี้ ให้นำเตรียมลูกเสือวิสามัญในเครื่องแบบมายืนอยู่ข้างหน้ากองลูกเสือวิสามัญ และอยู่ระหว่าง พี่เลี้ยงสองคน มีโต๊ะพิธีซึ่งปูด้วยธงชาติ ผู้กำกับลูกเสือยืนด้านหนึ่งของโต๊ะพิธีหันหน้าเข้าหาลูกเสือที่จะเข้า ประจำกอง แล้วเรียกชื่อผู้ที่จะเข้าพิธี และถามดังนี้ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 208 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 232. 1. 3. 3. 1. 2. 3. 2. 4. 3. 3. 4. รูปที่ ๓๓๑ แผนผังพิธีเข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญ ผู้กำกับ : เรี ย กชื่ อ ผู้ ส มั ค ร “เจ้ า มาที่ นี่ เ พื่ อ ที่ จ ะเข้ า เป็ น ลู ก เสื อ วิ ส ามั ญ ในคณะพี่น้องลูกเสือแห่งโลก อันยิ่งใหญ่หรือ” รูปที่ ๓๓๒ ผู้สมัครตอบรับการเข้าเป็นลูกเสือวิสามัญ รูปที่ ๓๓๓ ผู้สมัครตอบรับการเข้าเป็นลูกเสือวิสามัญ ผู้สมัคร : “ครับ/ค่ะ” ผู้กำกับ : “ถึงแม้ว่าเจ้าจะมีข้อยุ่งยากมาบ้างแล้ว ในอดีตแต่บัดนี้เจ้าก็ได้ตั้งใจ ที่ จ ะทำให้ ดี ที่ สุ ด เพื่ อ เป็ น ผู้ มี เ กี ย รติ มี สั จ จะ มี ค วามซื่ อ ตรงใน การงานทั้งปวง พร้อมที่จะปฏิบัติชอบด้วย กาย วาจา ใจใช่หรือไม่” ผู้สมัคร : “ใช่ครับ/ใช่ค่ะ” ผู้กำกับ : “เจ้ า ได้ คิ ด รอบคอบดี แ ล้ ว หรื อ ว่ า เจ้ า พร้ อ มที่ จ ะเข้ า เป็ น ลู ก เสื อ วิสามัญ” ผู้สมัคร : “ข้าได้คิดรอบคอบดีแล้ว” ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 209 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 233. ผู้กำกับ : “เจ้าเข้าใจหรือไม่ว่า คำว่า ”บริการ” นั้นหมายความว่า ตลอดเวลา เจ้าจะต้อง มีใจหนักแน่นต่อผู้อื่นทุกคนและเจ้าจะทำดีที่สุดเพื่อช่วย เหลือผู้อื่น ถึงแม้ว่า การช่วยเหลือนั้นไม่สะดวกหรือไม่เป็นที่พอใจ หรือไม่เป็นที่ปลอดภัยแก่ตัวเองและเจ้าจะไม่หวังสิ่งตอบแทนใด ๆ ในการให้บริการนั้น” ผู้สมัคร : “ข้าเข้าใจดีแล้ว” ผู้กำกับ : “เจ้าเข้าใจหรือไม่ว่าการที่จะเป็นลูกเสือวิสามัญนั้นเจ้ากำลังจะร่วม อยู่ในคณะลูกเสือที่ต้องการจะช่วยเหลือเจ้า ให้สามารถปฏิบัติตาม อุดมคติของเจ้าและเราขอให้เจ้าปฏิบัติตามข้อบังคับและคติพจน์ ของเราในเรื่องการบริการแก่ผู้อื่น” ผู้สมัคร : “ข้าเข้าใจดีแล้ว” ผู้กำกับ : “เพื่อความบริสุทธิ์ของพิธีการนี้ ข้าขอให้เจ้าชำระล้างมือของเจ้า เสียก่อน เพื่อเป็นเครื่องยืนยันว่าเจ้าได้ชำระมลทินอันมัวหมองของ เจ้าในอดีตหมดแล้ว จิตใจของเจ้าผ่องแผ้วบริสุทธิ์ดีแล้ว เจ้าจะยิน ยอมตามที่เราขอนี้หรือไม่” ผู้สมัคร : “ข้ายินยอม” (ล้างมือ) ผู้กำกับ : “ถ้ า เช่ น นั้ น ข้ า ขอให้ เ จ้ า กล่ า วคำปฏิ ญ าณของลู ก เสื อ และ พึ ง เข้ า ใจได้ ด้ ว ยว่ า เจ้ า แปลความหมายของคำปฏิ ญ าณนี้ ไม่ ใช่ อย่างเด็ก แต่จะแปลอย่างผู้ใหญ่” ผู้สมัคร : (ก้าวออกมาข้างหน้า เอามือซ้ายจับธง มือขวาแสดงรหัส) ลูกเสือในกองลูกเสือวิสามัญทุกคนแสดงรหัส “ด้วยเกียรติของข้า ข้าสัญญาว่า ข้อ ๑ ข้าจะจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ข้อ ๒ ข้าจะช่วยเหลือเหลือผู้อื่นทุกเมื่อ ข้อ ๓ ข้าจะปฏิบัติตามกฎของลูกเสือ” ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 210 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 234. รูปที่ ๓๓๔ ผู้สมัครก้าวออกมาข้างหน้าเอามือซ้ายจับธง มือขวาแสดงรหัส ผู้กำกับลูกเสือ : จับมือลูกเสือวิสามัญใหม่ด้วยมือซ้ายและกล่าวว่า วิสามัญ “ข้าฯ เชื่อเจ้าว่าด้วยเกียรติของเจ้า เจ้าจะปฏิบัติตามคำปฏิญาณที่ เจ้าให้ไว้แล้ว” ติดแถบที่ไหล่แก่ลูกเสือวิสามัญและมอบเครื่องหมาย ให้ พร้อมกับกล่าวว่า รูปที่ ๓๓๕ ผู้กำกับลูกเสือวิสามัญ ติดแถบที่ไหล่แก่ลูกเสือวิสามัญ “แถบที่ไหล่นี้มีสามสี คือ สีเหลือง สีเขียว และสีแดง สีเหล่านี้เป็นสี ของลูกเสือทั้งสามประเภทที่อยู่ในวงพี่น้องลูกเสือ ข้าขอต้อนรับเจ้า มาอยู่ด้วย ขอให้สีทั้งสามนี้จงเป็นเครื่องเตือนใจให้เจ้าระลึกถึง หน้าที่ของเจ้ามีอยู่ต่อลูกเสือรุ่นน้อง และขอให้เจ้าระลึกถึงความ รับผิดชอบของเจ้าในฐานะที่เป็นลูกเสือวิสามัญในการที่จะบำเพ็ญตน ให้ดีที่สุดที่จะเป็นตัวอย่างแก่ลูกเสือรุ่นน้องต่อไป” ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 211 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 235. รูปที่ ๓๓๖ กองลูกเสือวิสามัญจับมือแสดงความยินดี ครั้นแล้วให้กองลูกเสือวิสามัญก้าวเข้ามาล้อมรอบลูกเสือวิสามัญใหม่ จับมือแล้ว กล่าวคำต้อนรับ ข้อเสนอแนะ คุณประโยชน์ของพิธีเข้าประจำกองลูกเสือวิสามัญ ๑. เพื่อให้โอกาสลูกเสือวิสามัญได้ทบทวนคำปฏิญาณและกฎของลูกเสือนำไปประพฤติปฏิบัติ ให้บังเกิดผลอย่างแท้จริง ๒. เพื่อส่งเสริมให้ตระหนักในความสัมพันธ์ระหว่างลูกเสือกับผู้บังคับบัญชาลูกเสือ บังเกิด ความรู้สึกในความเป็นส่วนหนึ่งและเป็นพวกเดียวกันในสังคมลูกเสือ ๓. เพื่อเสริมสร้างความภาคภูมิใจ และมั่นใจในคุณค่าของความเป็นลูกเสือ ๔. เพื่อส่งเสริมความเจริญก้าวหน้าในเส้นทางของลูกเสือ ๕. เพื่อให้มีโอกาสได้รับการกระตุ้นเตือนให้เกิดหลักความคิดในการพัฒนาตนเองตามวิถีทาง ของลูกเสือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 212 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 236. น้อมระลึกถึงพระคุณในความร่วมมือ สารานุกรมลูกเสือ เล่ม ๒ เกิดขึ้นจากการผลสำเร็จของการจัดทำสารานุกรมลูกเสือ เล่ม ๑ ซึ่งได้รับการตอบรับและชื่นชมจากผู้เกี่ยวข้องเป็นอย่างมาก ดังนั้น นายสายัณห์ สันทัด ผู้อำนวยการสำนัก การลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน จึงเห็นชอบในการจัดสรรงบประมาณเพื่อจัดทำสารานุกรม ลู ก เสื อ อย่ า งต่ อ เนื่ อ ง โดยมี น างวรรณภา พรหมถาวร ผู้ เชี่ ย วชาญเฉพาะด้ า นการพั ฒ นาและส่ ง เสริ ม การจัดการด้านลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน เป็นเลขานุการโครงการฯ ซึ่งได้รับความร่วมมือ ร่วมใจจากคณะเป็นกำลังสำคัญ ทั้งทางด้านความคิดริเริ่มและการดำเนินงาน มุ่งหวังที่จะให้เป็นเอกสาร ทางวิชาการ รวบรวมองค์ความรู้ที่เป็นสาระสำคัญต่าง ๆ เกี่ยวกับกิจการลูกเสือ เพื่อส่งเสริม การเรียนรู้ การศึกษา ค้นคว้าของลูกเสือ บุคลากรทางการลูกเสือและบุคคลทั้งหลายที่สนใจในกิจการลูกเสือ พร้อมทั้ง เป็นเอกสารหลักที่จะนำไปใช้อ้างอิงในการกำหนดกฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อปฏิบัติ รูปแบบ วิธีการต่าง ๆ ในการดำเนิ น กิ จ การลู ก เสื อ สื บ ต่ อ ไป คณะทำงานโครงการจั ด ทำและผลิ ต สารานุ ก รมลู ก เสื อ โดยมี นายพะนอม แก้วกำเนิด เป็นประธานที่ประชุมฯ ได้ช่วยกันพิจารณาข้อมูลกำหนดเนื้อหาและเรียบเรียง ซึ่งประกอบด้วย พระกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จเจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดาฯ เพื่อ น้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของทั้งสองพระองค์ ข้อมูลด้านพิธีการลูกเสือ และด้านการเรียนการสอน ซึ่งได้ยึดถือรูปแบบของสารานุกรม เล่ม ๑ โดยการเรียงลำดับสาระสำคัญตามตัวอักษรภาษาไทย พร้อมภาพ ประกอบอย่างละเอียด การจัดทำสารานุกรมลูกเสือ เล่ม ๒ ได้รับความกรุณาให้ความร่วมมือจากบุคลากรหลายท่าน หลายฝ่ า ยเช่ น เคย ซึ่ ง เป็ น บุ ค ลากรหลั ก ที่ ส ำคั ญ ในวงการลู ก เสื อ ดั ง ปรากฏชื่ อ ระบุ ไว้ ใ นท้ า ยบทของ สารานุกรมลูกเสือ เล่ม ๒ นี้แล้ว ท่านเหล่านี้ได้ช่วยกันให้ข้อคิดเห็นในการดำเนินงาน ช่วยกันกำหนดหัวข้อ ข้อมูล และเขียนบทความตามสาระที่ได้ร่วมกันกำหนดไว้ ช่วยกันจัดหารูปภาพประกอบและช่วยกันดำเนิน งานด้านธุรการ เตรียมการพิมพ์ ตรวจสอบ พิสูจน์อักษรต้นฉบับ เพื่อความถูกต้องก่อนการพิมพ์ให้ทันตาม กำหนดเวลาและติดตามกำกับ ดูแลการพิมพ์จนสำเร็จเป็นรูปเล่ม ด้วยความพากเพียร เสียสละและ ด้วยความภูมิใจที่ได้กระทำประโยชน์ให้กับกิจการลูกเสือ ช่วยให้สารานุกรมลูกเสือ เล่ม ๒ นี้ มีคุณค่า คุณประโยชน์ตามความมุ่งหวัง ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย 213 สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 237. คณะทำงานจั ด ทำและผลิต สารานุ ก รมลู ก เสื อ ขอแสดงความชื่ น ชม ซาบซึ้ ง ขอบพระคุ ณ ในความกรุณาร่วมมือของทุกท่านดังได้กล่าวถึงแล้วข้างต้น ที่ช่วยกันดำเนินงานผลิตสารานุกรมลูกเสือ เล่ม ๒ นี้ จนบรรลุผลสัมฤทธิ์ตามเป้าหมายและตัวชี้วัดในการปฏิบัติงาน หวังเป็นอย่างยิ่งว่า จะได้รับ ความกรุณาร่วมมือจากทุกท่านอีก ในการผลิตสารานุกรมลูกเสือฉบับต่อ ๆ ไป ผลบุญ ผลกรรมดีที่ท่าน ช่วยกันดำเนินการในครั้งนี้และครั้งต่อ ๆ ไป ขอให้เป็นแรงบันดาลให้ทุกท่านประสบความสุข ความเจริญ มีพลังใจ พลังกาย พลังสติปัญญาและพลังจิตวิญญาณร่วมมือกันพัฒนากิจการลูกเสือของเราซึ่งครบรอบ ๑๐๐ ปี ในพ.ศ. ๒๕๕๔ นี้ ให้เจริญมั่นคงสถาพรสืบต่อไป คณะทำงานจัดทำและผลิตสารานุกรมลูกเสือ ๑๐๐ ปี ลูกเสือไทย สำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน 214 สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
- 238.
- 239. คณะกรรมการและคณะทำงานโครงการจัดทำ และผลิตสารานุกรมลูกเสือ ที่ปรึกษา ดร.นิวัตร นาคะเวช นายพะนอม แก้วกำเนิด พลเรือเอกสุชาติ กลศาสตร์เสนี ศาสตราจารย์นายแพทย์ยงยุทธ วัชรดุลย์ นายวายุ พยัคฆันตร รองศาสตราจารย์ไพรัช พันธุ์ชาตรี นายศุภกร วงศ์ปราชญ์ นายคงวุฒิ ไพบูลย์ศิลป นายนิคม อินทรโสภา ดร.ประกอบ มุกุระ ดร.บาทหลวงลือชัย จันทร์โป๊ ดร.คงศักดิ์ เจริญรักษ์ นางจรรยา ชวนานนท์ นายเดช วรเจริญศรี นายสมมาต สังขพันธ์ นางสาวจิราภรณ์ วงศ์ถิรวัฒน์ นางจารุวรรณ พวงวิเศษสุนทร คณะกรรมการดำเนินงาน นายสายัณห์ สันทัด ประธาน นายสมหมาย วีระชิงชัย นายโอฬาร เก่งรักษ์สัตว์ นางสุภาพร จตุรภัทร นางสาวอารี พลดี นายสมิทธิชัย หงษ์ทอง นายจรูญ เจษฎาชัยยุทธ์ นายธำรงเกียรติ แจ่มดวง นางสุวัฒนา ธรรมประภาส 216
- 240. นายเจษฎาภรณ์ วิริยะสกุลธรณ์ นายจักรพงศ์ ทัฬหปริญญา นายเก่งกิจ สุขีลักษณ์ นายอรุณ ศรีวรนารถ นางสาวชลธิกาญจน์ ภูมีศรี นางวรรณภา พรหมถาวร กรรมการและเลขานุการ นางสกาวรัตน์ พยัคฆันตร์ กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ นางชุติมา กมุทะรัตน์ กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ คณะทำงานฝ่ายลูกเสือสำรอง นายประเทือง วัชระพงษ์เทพ ประธาน นายดำรงค์ ปุณฑริกกุล นายยุคศิลป์ ไชยภักดิ์ นายสมพงษ์ แสนแก้ว คณะทำงานฝ่ายลูกเสือสามัญ ผู้ช่วยศาสตราจารย์สุรสิทธิ์ นาคสัมฤทธิ์ ประธาน นายสมเกียรติ ฮะวังจู นางสาวจิราภรณ์ ภูอุดม นางสาวอัญชลี ทองมังกร คณะทำงานฝ่ายลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ นายสมสุข สว่างคำ ประธาน นายจิราวุธ คุ้มจันทร์ นายทนงชัย เจริญรัตน์ ว่าที่ร้อยตรีชัยนิตย์ พรรณาวร คณะทำงานฝ่ายลูกเสือวิสามัญ นายพรัชฌ์ ผุดผ่อง ประธาน นายวิรัช บุญชัยศรี นายสุภโชค เกษมจิต นายไพฑูรย์ พันธุ์ชาตรี นายทวีศักดิ์ ทวีรัตนธรรม คณะทำงานฝ่ายลูกเสือสมุทร นายทองชุบ ศรแก้ว ประธาน นางสาวสมคิด เข็มทอง คณะทำงานฝ่ายลูกเสืออากาศ นางศิริณี บุญปถัมภ์ ประธาน นางสุวรรณี เฉวียงหงษ์ นางวรรณภา เขียวคำจีน 217
- 241. ผู้เขียนสารานุกรม นายพะนอม แก้วกำเนิด ตำแหน่งทางลูกเสือ กรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภาลูกเสือไทย วุฒิทางลูกเสือ L.T. หน้าที่ ประธานการประชุมพิจารณา พลเรือเอกสุชาติ กลศาสตร์เสนี ตำแหน่งทางลูกเสือ กรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภาลูกเสือไทย วุฒิทางลูกเสือ W.B. ดร.นิวัตร นาคะเวช ตำแหน่งทางลูกเสือ เลขาธิการสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภาลูกเสือไทย รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ วุฒิทางลูกเสือ L.T. ศาสตราจารย์นายแพทย์ยงยุทธ วัชรดุลย์ ตำแหน่งทางลูกเสือ กรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภาลูกเสือไทย วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายวายุ พยัคฆันตร ตำแหน่งทางลูกเสือ กรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภาลูกเสือไทย ที่ปรึกษาอนุกรรมการการศึกษาวุฒิสภา วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายศุภกร วงศ์ปราชญ์ ตำแหน่งทางลูกเสือ รองเลขาธิการสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ ผู้ตรวจราชการกระทรวงศึกษาธิการ วุฒิทางลูกเสือ L.T. 218
- 242. รองศาสตราจารย์ไพรัช พันธุ์ชาตรี ตำแหน่งทางลูกเสือ กรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภาลูกเสือไทย วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายคงวุฒิ ไพบูลย์ศิลป ตำแหน่งทางลูกเสือ กรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภาลูกเสือไทย วุฒิทางลูกเสือ L.T. ดร.ประกอบ มุกุระ ตำแหน่งทางลูกเสือ กรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภาลูกเสือไทย วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายนิคม อินทรโสภา ตำแหน่งทางลูกเสือ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภาลูกเสือไทย วุฒิทางลูกเสือ L.T. ดร.คงศักดิ์ เจริญรักษ์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ที่ปรึกษา สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นางจรรยา ชวนานนท์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ที่ปรึกษา สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ W.B. 219
- 243. นายเดช วรเจริญศรี ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้อำนวยการสำนักเลขาธิการ สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายสมมาต สังขพันธ์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้อำนวยการส่วนฝึกอบรมและวิชาการ สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. ดร.บาทหลวงลือชัย จันทร์โป๊ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นางสาวจิราภรณ์ วงศ์ถิรวัฒน์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นางจารุวรรณ พวงวิเศษสุนทร ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายสายัณห์ สันทัด ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ ผู้อำนวยการสำนักการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน ประธานโครงการฯ วุฒิทางลูกเสือ L.T. 220
- 244. นางวรรณภา พรหมถาวร ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านพัฒนาและส่งเสริม การจัดการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียน เลขานุการโครงการฯ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายสมหมาย วีระชิงชัย ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายโอฬาร เก่งรักษ์สัตว์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายเจษฎาภรณ์ วิริยะสกุลธรณ์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายสมิทธิชัย หงษ์ทอง ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. ผู้ช่วยศาสตราจารย์สุรสิทธิ์ นาคสัมฤทธิ์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. 221
- 245. นางสุภาพร จตุรภัทร ตำแหน่ง อาจารย์มหาวิทยาลัยมหิดล - วุฒิทางลูกเสือ - นายจรูญ เจษฎาชัยยุทธ์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายธำรงเกียรติ แจ่มดวง ตำแหน่งทางลูกเสือ รองผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ A.L.T. นางสาวอารี พลดี ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ช่วยผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ W.B. นายจักรพงศ์ ทัฬหปริญญา ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นางสุวัฒนา ธรรมประภาส ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ A.L.T. 222
- 246. นางสกาวรัตน์ พยัคฆันตร์ ตำแหน่งทางลูกเสือ รองผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ W.B. นางชุติมา กมุทะรัตน์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ช่วยผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ W.B. นายอรุณ ศรีวรนารถ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ช่วยผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ A.L.T.C. นางสาวชลธิกาญจน์ ภูมีศรี ตำแหน่งทางลูกเสือ เจ้าหน้าที่ลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ W.B. นายประเทือง วัชระพงษ์เทพ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายดำรงค์ ปุณฑริกกุล ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. 223
- 247. นายยุคศิลป์ ไชยภักดิ์ ตำแหน่งทางลูกเสือ รองผู้อำนวยการลูกเสือโรงเรียน วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายสมพงษ์ แสนแก้ว ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายสมเกียรติ ฮะวังจู ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นางสาวจิราภรณ์ ภูอุดม ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้กำกับลูกเสือสามัญโรงเรียนวัดหนองสองห้อง วุฒิทางลูกเสือ L.T. นางสาวอัญชลี ทองมังกร ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้กำกับลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่โรงเรียนเกษมพิทยา วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายสมสุข สว่างคำ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. 224
- 248. นายจิราวุธ คุ้มจันทร์ ตำแหน่งทางลูกเสือ รองผู้อำนวยการลูกเสือโรงเรียนยางซ้ายพิทยาคม วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายทนงชัย เจริญรัตน์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. ว่าที่ร้อยตรีชัยนิตย์ พรรณาวร ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายพรัชฌ์ ผุดผ่อง ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายทวีศักดิ์ ทวีรัตนธรรม ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายสุภโชค เกษมจิต ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. 225
- 249. นายวิรัช บุญชัยศรี ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายไพฑูรย์ พันธุ์ชาตรี ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายทองชุบ ศรแก้ว ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นางสาวสมคิด เข็มทอง ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นางศิริณี บุญปถัมภ์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นางสุวรรณี เฉวียงหงษ์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ วุฒิทางลูกเสือ L.T. 226
- 250. นางวรรณภา เขียวคำจีน ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือประจำสำนักงานลูกเสือแห่งชาติ ผู้กำกับกลุ่มลูกเสือโรงเรียนสีกันวัฒนานันท์อุปถัมภ์ วุฒิทางลูกเสือ L.T. นายเก่งกิจ สุขีลักษณ์ ตำแหน่งทางลูกเสือ ผู้กำกับกลุ่มลูกเสือโรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย ๒ วุฒิทางลูกเสือ A.L.T. 227
- 251. พิมพ์ที่ โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด ๗๙ ถนนงามวงศ์วาน แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร ๑๐๙๐๐ โทร. ๐-๒๕๖๑-๔๕๖๗ โทรสาร ๐-๒๕๗๙-๕๑๐๑ นายโชคดี ออสุวรรณ ผู้พิมพ์ผู้โฆษณา 228
- 252.