Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

UNIDADE 8: Poboamento Urbano

2,682 views

Published on

Published in: Business, Technology
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

UNIDADE 8: Poboamento Urbano

  1. 1. El poblamiento urbano
  2. 2. El plano es la representación gráfica de las superficies edificadas y de las no edificadas (calles, jardines, plazas, etc.) de una ciudad. Principales tipos: Irregular, radiocéntrico, ortogonal, lineal y desordenado. El plano Irregular , el de aquellas ciudades que no obedecen a un plan o proyecto previo, sino que es el resultado de un crecimiento espontáneo, como ocurre en la Edad Media. Si llega a ser muy intrincado, con muchas ramificaciones, muchas de ellas sin salida (adarves), se llama laberíntico .
  3. 3. Principales tipos: Irregular, radiocéntrico, ortogonal, lineal y desordenado. Radiocéntrico , formado por calles que parten del centro a modo de radios que se cortan perpendicularmente con otras en forma de círculos concéntricos. Se denomina además estrellado , si adopta esta forma general. Palmanova París El plano
  4. 4. Principales tipos: Irregular, radiocéntrico, ortogonal, lineal y desordenado. Ortogonal , en el que las calles se cortan formando ángulos rectos. Se denomina también reticulado, en cuadrícula, en damero o hipodámico . Mileto Barcelona El plano
  5. 5. Principales tipos: Irregular, radiocéntrico, ortogonal, lineal y desordenado. Lineal , se articula a lo largo de una vía de comunicación y las viviendas están en permanente contacto con la naturaleza. Desordenado , en el que el trazado de sus calles y edificios está en desorden, pero no a causa de su espontaneidad, sino por haberse planificado para acabar con los problemas del tráfico y permitir el acceso a los espacios verdes. Ciudad lineal (Arturo Soria) El plano
  6. 6. LA EDAD ANTIGUA IV milenio a. C. 476 d. C. Las primeras ciudades aparecen en diversos lugares en el mundo, pero aquellas cuya influencia afecta a Europa tienen su origen en Próximo Oriente, concretamente en Mesopotamia y, un poco después, en Egipto. Evolución de la ciudad
  7. 7. LA EDAD ANTIGUA IV milenio a. C. 476 d. C. LA CIUDAD EN CRETA LA CIUDAD EN GRECIA Evolución de la ciudad
  8. 8. LA EDAD ANTIGUA IV milenio a. C. 476 d. C. LA CIUDAD EN ROMA Timgad Evolución de la ciudad
  9. 9. LA EDAD MEDIA LA CIUDAD MEDIEVAL CRISTIANA IV milenio a. C. 476 d. C. 1453 d. C. Evolución de la ciudad
  10. 10. LA EDAD MEDIA LA CIUDAD MEDIEVAL MUSULMANA IV milenio a. C. 476 d. C. 1453 d. C. Evolución de la ciudad
  11. 11. LA EDAD MODERNA LA CIUDAD A PARTIR DEL RENACIMIENTO <ul><li>proyectar cómo sería la ciudad ideal, la que resolvería todas la necesidades de salubridad, defensa, comunicaciones... </li></ul>Madrid IV milenio a. C. 476 d. C. 1453 1789 Se desarrolla una preocupación por el urbanismo que lleva a: <ul><li>remodelar y engrandecer las ciudades existentes, mediante la construcción de plazas, edificios emblemáticos, fuentes, jardines, etc. </li></ul>Vaticano Madrid Evolución de la ciudad
  12. 12. CIUDAD PREINDUSTRIAL Con la REVOLUCIÓN INDUSTRIAL LA CIUDAD INDUSTRIAL La ciudad existente hasta ahora ( ciudad preindustrial ) se queda pequeña: <ul><li>Son abiertas grandes vías. </li></ul><ul><li>Alrededor de ella surgen nuevos barrios: </li></ul><ul><li>Son derribadas las murallas que la rodean. </li></ul>1789 IV milenio a. C. 476 d. C. 1453 s. XIX CASCO ANTIGUO O CENTRO HISTÓRICO Granada Los barrios obreros, destinados a los trabajadores. El ensanche, para acoger a los burgueses. Evolución de la ciudad
  13. 13. LA CIUDAD INDUSTRIAL <ul><li>Hasta 1915 </li></ul><ul><li>Ensanche </li></ul><ul><li>Barrios obreros </li></ul>Un ejemplo: MADRID <ul><li>Hasta 1850 </li></ul><ul><li>Ciudad preindustrial o centro histórico </li></ul>Casco antiguo Ensanche Cuatro caminos Prosperidad Puerta del Ángel Evolución de la ciudad
  14. 14. LA CIUDAD POSTINDUSTRIAL 1789 IV milenio a. C. 476 d. C. 1453 s. XIX s. XXI Este desarrollo ha configurado a casi todas las ciudades actuales de manera similar, hasta el punto de encontrar prácticamente en todas ellas una estructura típica. <ul><li>ZONAS RESIDENCIALES </li></ul><ul><li>ZONAS NO RESIDENCIALES </li></ul>El crecimiento de las ciudades a lo largo del s. XX ha sido acelerado, agregándose nuevos elementos en la periferia como... <ul><li>Barrios de clases acomodadas </li></ul><ul><li>Barrios obreros </li></ul><ul><li>Chabolas </li></ul><ul><li>Polígonos industriales </li></ul><ul><li>Zonas comerciales y de ocio </li></ul><ul><li>Zonas de equipamiento (estructuras sanitarias, de servicios, universidades...) </li></ul>Evolución de la ciudad
  15. 15. <ul><li>Centro histórico </li></ul><ul><li>Ensanche </li></ul><ul><li>C.B.D. </li></ul><ul><li>Zonas residenciales </li></ul><ul><li>Zonas no residenciales </li></ul><ul><li>Barrios de clases acomodadas </li></ul><ul><li>Barrios obreros </li></ul><ul><li>Chabolas </li></ul><ul><li>Polígonos industriales </li></ul><ul><li>Zonas comerciales y de ocio </li></ul><ul><li>Zonas de equipamiento (estructuras sanitarias, de servicios, universidades...) </li></ul>ESTRUCTURA DE LA CIUDAD ACTUAL Ensanche SECTOR CENTRAL Estructura urbana C.B.D. Centro Histórico Barrios acomodados Polígonos industriales Barrios obreros Chabolas Zonas comerciales y de ocio Zonas de equipamiento EXTRARRADIO
  16. 16. TIPO DE AGLOMERACIÓNS URBANAS <ul><li>ÁREA METROPOLITANA : grande extensión urbana que rodea a unha cidade importante e abarca varios municipios, con relacións sociais e ec entre eles. Características das áreas metropolitanas: </li></ul><ul><li> Presidida por unha cidade importante (cidade central). </li></ul><ul><li> Relacións ec e sociais entre a cidade central (emprego e servizos) e os núcleos da área metropolitana (solo + barato e residencia para traballadores  cidades dormitorio). </li></ul><ul><li> Rede de comunicacións esencial para garantir relacións. </li></ul>
  17. 17. <ul><li> Estilo de vida urbano en toda a área metropolitana, predominio de pob nova e variedade social (de acomodados a humildes). </li></ul><ul><li> Estructura espacial: 2 modelos: coroas concéntricas (coroas arredor do núcleo central) ou sectorial e radial (sectores especializados en función dos usos do solo ao longo de vías de comunicación). Nalgunhas cidades (Madrid) modelo mixto. </li></ul>
  18. 18. <ul><li>Na actualidade, a partir da crise de 1975, áreas metropolitanas  transformacións: </li></ul><ul><li>- Expansión territorial. </li></ul><ul><li>- Descentralización da poboación e actividades ec hacia núcleos da área. </li></ul><ul><li>- Crecente dotación de infraestructuras e de servizos. </li></ul><ul><li>- Especialización funcional (residenciais, industriais…) e social dos espazos. </li></ul>
  19. 19. <ul><li>B) CONURBACIÓN: Área urbana continua formada polo crecemento de 2 ou + cidades ata unirse, a través, normalmente de vías de comunicación. Cada cidade da conurbación mantén a súa independencia. </li></ul><ul><li>C) REXIÓN URBANA : área urbana discontinua, integrada por cidades dispersas (nebulosa urbana), pero suficientemente densas  rexión con características urbanas  espazo unitario, creado normalmente polo crecemento de varias cidades. </li></ul>
  20. 21. <ul><li>D) MEGALÓPOLE: constituída por diversos elementos urbanos (conurbacións, áreas metropolitanas, rexións urbanas) con funcións distintas. Acada dimensión suprarrexional  forma rede urbana descontinua, pero sen grandes fracturas (exemplo en España = eixe mediterráneo, desde fronteira francesa ata Cartaxena…). </li></ul>
  21. 22. Cidades máis poboadas do mundo
  22. 23. <ul><li>Problemas de vivenda : caras por alto prezo do solo e á especulación. Solución = políticas de urbanismo e planificación  protección oficial e rehabilitación vivendas antigas. </li></ul><ul><li> Problemas de abastecemento e equipamento :  consumo de auga e enerxía das cidades nos últimos anos  investimentos e instalacións custosas de abastecemento  necesidade de aforro. As cidades demandan tamén mellora de equipamentos recreativos, culturais, sanitarios, zonas verdes…  fortes investimentos. </li></ul>PROBLEMAS DAS CIDADES ESPAÑOLAS
  23. 25. <ul><li> Problemas de tráfico : causados por desprazamentos residencia-traballo  atascos e dificultades de aparcamento. Solución: vías de circunvalación e parkings (de pago, como non!), limitación do uso do automóvil (centros e cascos antigos) e potenciación do transporte público . </li></ul>
  24. 26. <ul><li> Problemas ambientais : 3 tipos de problemas: </li></ul><ul><li> Microclima urbano: temperaturas e precipitacións + altas que o seu entorno  cidade = foco calorífico por tráfico, calefaccións, industria, materiais (reteñen máis calor) e altura de edificacións (limita ventilación reflicten radiación solar cara ó chan)  illa de calor urbana (temperaturas + altas no centro das cidades pola noite que no seu entorno rural). </li></ul>
  25. 28. <ul><li>Contaminación atmosférica: por tráfico, calefaccións  campá de po (campa urbana) que afecta á saúde, plantas e edificios. </li></ul><ul><li>Contaminación acústica: ruído por tráfico, obras, ocio (botellóns…)…  transtornos (cefaleas, estrés, insomnio e xordeira). </li></ul><ul><li>Produción e eliminación de residuos: augas residuais e residuos sólidos urbanos  entérranse ou queimánse en vertedoiros de lixo  grave impacto ambiental. Solución: depuración de augas e reciclaxe. </li></ul><ul><li> Problemas de marxinación social e delincuencia : maior pob, hábitos urbanos (publicidade, estrés, amoreamento…) e desemprego  marxinación social (racismo, exclusión, delincuencia, drogadicción, prostitución, alcoholismo). Solución: campañas de prevención e educación destinada a mozos/as principalmente. </li></ul>
  26. 30. SISTEMA URBANO ESPAÑOL <ul><li>Cidades  sistema = rede urbana, que cumpre un destacado papel na organización do espazo. As cidades teñen unhas características (tamaño e función), a partir das cales exerce a súa influencia sobre unha área determinada + o – ampla, e ocupan unha posición xerárquica no sistema urbano. </li></ul><ul><li>1. TAMAÑO DAS CIDADES. </li></ul><ul><li>En España o maior tamaño demográfico  7 áreas metropolitanas que superan medio millón de habitantes  Madrid (a de + pob), Barcelona (con tamaño moito maior do que lle corresponde á 2 cidade dun sistema nacional), Valencia (a notable distancia das anteriores), Sevilla, Bilbao, Zaragoza e Málaga. Tras elas existe un elevado nº de cidades entre 300000 e 400000 (Vigo, A Coruña, Murcia, Valladolid, Alacant, As Palmas…) debido ao crecemento pola descentralización hacia elas de tarefas productivas nos últimos anos. </li></ul>
  27. 31. <ul><li>A distribución espacial das cidades polo seu tamaño caracterízase por: </li></ul><ul><li>a) Grandes cidades na periferia formando semianel : rodeando un espazo interior pouco urbanizado, agás Madrid, rodeado de pequenas cidades. O crecemento das áreas metropolitanas  eixes territoriais urbanos: </li></ul><ul><li> Eixe setentrional: discontinuo e con dificultades de integración  inclúe eixe atlántico (A Coruña e Vigo con proxeccións hacia interior) e eixe cantábrico = triángulo asturiano (Oviedo, Xixón, Avilés), Euskadi e Pamplona con ramificacións interiores (León, Burgos…). </li></ul><ul><li> Eixe mediterráneo: levante mediterráneo entre Xirona e Cartaxena  + dinamismo. </li></ul><ul><li> Eixe andaluz: 2 ramificacións: Val do Guadalquivir (de costa a Xaén) e litoral (Almería-Huelva). </li></ul><ul><li>b) As grandes metrópoles concéntranse no NE : con 5 das 7 maiores áreas metropolitanas (+ de ½ millón hab) e deles os 4 maiores plos de actividade ec (Mad, Bar, Bil, Val) e Zaragoza (posición estratéxica). </li></ul>
  28. 33. <ul><li>2. FUNCIÓN DAS CIDADES ESPAÑOLAS. </li></ul><ul><li>Funcións = actividades socioeconómicas que realizan as cidades cara ao exterior (non hacia o interior)  clasificación das cidades en 3 tipos: </li></ul><ul><li> Cidades primarias: especialización en actividades do sector do primario (agrociudades andaluzas e murcianas, cidades mineras asturianas). </li></ul><ul><li> Cidades secundarias: especializadas na industria (asturianas, catalanas, vascas) ou na construción (case todas as cidades, principalmente turísticas). </li></ul><ul><li> Cidades terciarias: especilizadas en servizos, principal actividade urbana. Estes servizos poden ser comerciais, administrativos, culturais, turísticos… Destacan as grandes metrópoles nacionais. </li></ul>
  29. 34. <ul><li>3. ÁREA DE INFLUENCIA URBANA. </li></ul><ul><li>Polas súas funcións as cidades = lugares centrais que abastecen de bens e servizos a unha área de influencia (hinterland). Está será maior canto máis diversas e especializadas sexan as funcións urbanas. </li></ul><ul><li>Teoría clásica de distribución de lugares centrais foi enunciada polo xeógrafo aleman Christaller (1933)  lugares centrais teñen unha área de influencia hexagonal  unha vila tería como área de influencia 6 aldeas, unha cidade pequena 6 vilas e así sucesivamente ata chegar ás metrópolis nacionais  territorio organizado coma unha malla hexagonal formada polos lugares de influencia de cada lugar central. Difícil aplicación na realidade, no obstante o caso español resulta aproximado </li></ul>
  30. 35. <ul><li>Madrid = lugar central principal (Barcelona secundario) e influencia por toda España. </li></ul><ul><li>Na periferia sitúanse os núcleos que lle seguen en influencia (Barcelona, Bilbao, Sevilla, Valencia…). </li></ul><ul><li>A unha distancia intermedia sitúanse os núcleos de rango medio (Valladolid, Burgos, Murcia, Granada, Códoba..) e despois os núcleos de influencia menor. </li></ul>
  31. 36. <ul><li>4. XERARQUÍA URBANA ESPAÑOLA. </li></ul><ul><li>- Tamaño, funcións e área de influencia  organización xerárquica do sistema de cidades  categorías: </li></ul><ul><li>a) Metrópoles : cidades na cima do sistema ou rede urbana (+ de 250.000 hab). Funcións especializadas e diversificadas (servizos e industria de alto rango e tecnoloxía)  ampla área de influencia. Dentro das metrópoles diferenciamos varios grupos: </li></ul><ul><li> Metrópoles nacionais : áreas metropolitanas de Madrid e Barcelona (+ de 4 millóns de hab). Funcións moi especializadas (servizos alto rango e industrias punta e alta tecnoloxía). Influencia nacional, por todo o territorio español, europea e mundial. </li></ul><ul><li> Metrópoles rexionais : áreas metropolitanas de Valencia, Bilbao, Sevilla, Málaga e Zaragoza (entre ½ e 1,5 millóns de hab). Servizos de alto rango (administrativos e comerciais). Área de influencia rexional e relacións con metrópoles nacionais. </li></ul><ul><li> Metrópoles subrexionais : cidades entre ½ e ¼ millón hab  Valladolid, A Coruña, Vigo, Murcia, Oviedo, Alacant… Funcións e servizos especializados (Universidades). Área influencia rexional e subrexional e relacións con metrópoles rexionais. </li></ul>
  32. 37. <ul><li>b) Cidades medias : capitais provinciais non incluidas nas metrópoles. Pob entre 50.000 e 250.000 hab. Funcións terciarias sobre todo, e menos especializadas (comerciais, administrativas, sanitarias, educativas…). Influencia subrexional e relacións con metrópoles e vilas. </li></ul><ul><li>c) Cidades peq (vilas): pob menor de 50.000 hab. Funcións moito menos especializadas (administrativas, comerciais, educativas). Área de influencia comarcal (nodos de transporte). </li></ul>
  33. 38. FIN

×