การปฏิวัติทุเรียนไทยในจีน การเกษตร การตลาดและการบริโภค

2
รายงานถอดความ (Transcript)
การปฏิวัติทุเรียนไทยในจีน: การเกษตร การตลาด และ
การบริโภค
ผู้นำเสนอหลัก
ดร.ณัฐพล ต้นตระกูลทรัพย์
Prof. Yu Haiqu
คุณชลธี นุ่มหนู
ดำเนินรำยกำร
คุณยุวดี คาดการณ์ไกล
รำยงำนฉบับนี้ถอดควำมจำกเวทีวิชำกำรไทย-จีน (Thai – China Forum) เรื่อง "กำรปฏิวัติทุเรียนไทยในจีน:
กำรเกษตร กำรตลำด และกำรบริโภค" จัดโดย ศูนย์วิจัยยุทธศำสตร์ไทย-จีน สำนักงำนกำรวิจัยแห่งชำติ และ
สถำบันคลังปัญญำด้ำนยุทธศำสตร์ชำติ เมื่อวันที่ 28 มิถุนำยน พ.ศ. 2566 (กำรประชุมออนไลน์)
บรรณาธิการ: ยุวดี คำดกำรณ์ไกล
ผู้ช่วยบรรณาธิการ: ณัฐธิดำ เย็นบำรุง
ผู้ถอดความ: กันตพงศ์ คำดกำรณ์ไกล
อานวยการผลิตโดย: สถำบันคลังปัญญำด้ำนยุทธศำสตร์ชำติ
ปีที่เผยแพร่: กรกฎำคม พ.ศ. 2566
www.klangpanya.in.th
ที่อยู่
สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ
อำคำร The Line Phahon-Pradipat ถนนประดิพัทธิ์ แขวงสำมเสนใน เขตพญำไท กทม. 10400

3
คานา
เมื่อวันที่ 28 มิถุนำยน พ.ศ. 2566 เวลำ 09.30-12.00 น. สถำบันคลังปัญญำด้ำนยุทธศำสตร์ชำติ และ
ศูนย์วิจัยยุทธศำสตร์ไทย-จีน สำนักงำนกำรวิจัยแห่งชำติ จัดเวทีวิชำกำรไทย-จีน เรื่อง "การปฏิวัติทุเรียนไทย
ในจีน: การเกษตร การตลาด และการบริโภค" กำรจัดประชุมใช้รูปแบบเวทีวิชำกำรออนไลน์ผ่ำนแอปพลิเค
ชัน ZOOM โดยมีนักคิด นักวิชำกำรกำรเกษตร CEO ผู้จัดกำร จำกบริษัทเอกชน ผู้ส่งออกทุเรียน เกษตรกร
เจ้ำของสวน ผู้สื่อข่ำวจำกสำนักข่ำวจีนและไทย
ในระยะ 30 ปีที่ผ่ำนมำ จีนมีกำรพัฒนำอย่ำงไม่หยุดยั่งในทุกด้ำน โดยเฉพำะกำรเติบโตทำงเศรษฐกิจ
ของจีน ส่งผลให้ระดับรำยได้ของประชำชนจีนสูงขึ้น ผู้บริโภคมีกำลังซื้อสูง จีนจึงกลำยเป็นตลำดส่งออกที่มี
ควำมสำคัญของหลำยประเทศ ทั้งในส่วนของสินค้ำเกษตรส่งของที่สำคัญของไทยอย่ำงทุเรียนที่นำส่งไปยังจีน
เป็นจำนวนมำกในขณะนี้ได้รับควำมนิยมจำกผู้บริโภคของจีน เป็นพืชผลเกษตรที่ได้รับกำรกล่ำวถึงอย่ำงมำก
ที่สุด โดยเฉพำะในฤดูกำรเก็บเกี่ยวทุเรียน เวทีวิชำกำรไทย-จีนในครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อให้มีกำรพูดคุยบนฐำนวิชำกำร
ร่วมกันประเมินสถำนกำรณ์ โอกำส ควำมเสี่ยง กำรผลิตของตลำดและกำรบริโภค
ในกำรนี้ สถำบันคลังปัญญำด้ำนยุทธศำสตร์ชำติ ได้จัดทำรำยงำนสรุปและถอดควำมเนื้อหำเวที
วิชำกำรครั้งนี้ขึ้นเพื่อเผยแพร่ควำมรู้สู่ผู้กำหนดและตัดสินใจเชิงนโยบำย ภำคส่วนต่ำง ๆ นิสิตนักศึกษำ และ
ประชำชนทั่วไปที่สนใจกำรสินค้ำเกษตรบนควำมสัมพันธ์ระหว่ำงไทยและจีน
สถาบันคลังปัญญาด้านยุทธศาสตร์ชาติ

4
สารบัญ
หน้า
คานา 3
กล่าวเปิด 6
ดร.วิภำรัตน์ ดีอ่อง
การแข่งขันของทุเรียนไทยในตลาดโลกและจีน
ดร.ณัฐพล ต้นตระกูลทรัพย์ 8
นวัตกรรมการบริโภคทุเรียนไทยในจีน
Prof. Yu Haiqu 13
เกษตรกรและผู้ส่งออกทุเรียนไทย:
ความเสี่ยงและการปรับตัว
คุณชลธี นุ่มหนู 17
Q&A และแลกเปลี่ยนความคิดเห็น 25

6
กล่าวเปิด
ดร.วิภารัตน์ ดีอ๋อง
ผู้อำนวยกำรสำนักงำนกำรวิจัยแห่งชำติ
สวัสดีค่ะท่ำนผู้มีเกียรติทุกท่ำน ในนำมของสำนักงำนกำรวิจัยแห่งชำติภำยใต้กระทรวงกำรอุดมศึกษำ
วิทยำศำสตร์ วิจัยและนวัตกรรม มีควำมยินดีและรู้สึกเป็นเกียรติ ที่ได้มำเป็นประธำนเปิดในเวทีวิชำกำรไทย-
จีนครั้งที่ 4 ในหัวข้อ กำรปฏิวัติทุเรียนไทยในจีน กำรเกษตร กำรตลำดและกำรบริโภค ในวันนี้ประเทศไทยและ
จีนมีควำมสำคัญกันอย่ำงลึกซึ้งควำมสัมพันธ์ของทั้งสองประเทศเป็นไปอย่ำงแน่นแฟ้น มีกำรขยำยควำมร่วมมือ
ในมิติต่ำงๆ ทั้งในรูปแบบทวิภำคี พหุภำคี เพื่อสร้ำงอนำคตแห่งกำรพัฒนำและสันติภำพทำงเศรษฐกิจร่วมกัน
ประเทศจีนได้แสดงให้เห็นถึงกำรพัฒนำอย่ำงไม่หยุดยั้งและกลำยมำเป็นหนึ่งในประเทศที่มีบทบำท
สำคัญในโลกปัจจุบัน สำมำรถยกระดับคุณภำพชีวิตของประชำชนให้พ้นขีดควำมยำกจนได้อย่ำงน่ำทึ่ง
ขณะเดียวกันกำรเติบโตของเศรษฐกิจจีน ส่งผลให้ระดับรำยได้ของประชำชนจีนสูงขึ้น ผู้บริโภคมีกำลังซื้อสูง
จีนจึงกลำยเป็นตลำดส่งออกที่มีควำมสำคัญของหลำยประเทศทั้งในส่วนของสินค้ำเกษตรส่งของที่สำคัญของ
ไทย ที่นำส่งไปยังจีนเป็นจำนวนมำกในขณะนี้ ก็คือทุเรียนไทย ได้รับควำมนิยมจำกผู้บริโภคของจีน เป็นพืชผล
เกษตรที่ได้รับกำรกล่ำวถึงอย่ำงมำกที่สุด โดยเฉพำะในฤดูกำรเก็บเกี่ยวทุเรียน มีกำรพูดคุยบนฐำนวิชำกำร
ร่วมกันประเมินสถำนกำรณ์ โอกำส ควำมเสี่ยง กำรผลิตของตลำดและกำรบริโภค พบว่ำทุเรียนไทยในตลำดจีน
ยังมีโอกำสอีกมำก จึงนับเป็นควำมยินดีอย่ำงยิ่งที่นักวิจัยไทย-จีน ได้ร่วมหยิบยกประเด็นทุเรียนไทยในตลำดจีน
มำร่วมพูดคุยในเวทีในวันนี้ ซึ่งจะทำให้ทรำบสถำนกำรณ์ ทรำบภำวะทำงกำรตลำด สำมำรถประเมิน ช่วย
ป้องกันควำมเสี่ยงที่อำจเกิดขึ้น และยังมองในเรื่องของช่องทำงกำรจำหน่ำยทุเรียนไทยในจีนต่อไป
ในฐำนะที่สำนักงำนกำรวิจัยแห่งชำติ หรือ วช. มีเป้ำหมำยหลักในกำรสร้ำงสรรค์งำนวิจัยและ
นวัตกรรมสู่กำรใช้ประโยชน์ในทุกมิติเพื่อยกระดับขีดควำมสำมำรถในกำรแข่งขันกำรสนับสนุนเครือข่ำยทำง

7
วิชำกำรทั้งภำยในและต่ำงประเทศ โดยเฉพำะโครงกำรและกิจกรรมระหว่ำงไทยจีนที่มีมำอย่ำงต่อเนื่องของ
ศูนย์วิจัยยุทธศำสตร์ไทย-จีน วช. ร่วมกับสถำบันคลังปัญญำด้ำนยุทธศำสตร์ชำติจึงได้จัดเวทีทำงวิชำกำรไทยจีน
ในครั้งนี้ และเป็นกิจกรรมสำคัญที่จะเป็นเวทีในกำรแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั้งในระดับนโยบำย ระดับพื้นที่ และที่
เกี่ยวข้องกับควำมร่วมมือในด้ำนเทคโนโลยี เศรษฐกิจ สังคมและมีส่วนร่วมกับภำคประชำชนผ่ำนเวทีระดม
สมองจำกท่ำนนักวิจัย ผู้เชี่ยวชำญ ผู้มีประสบกำรณ์ ทั้งภำครัฐ ภำคประชำสังคมของไทย-จีน เพื่อมำประมวล
เป็นข้อเสนอแนะเชิงนโยบำยและเป็นช่องทำงในกำรชี้ทำงออกในกำรช่วยแก้ปัญหำ ช่วยสร้ำงควำมร่วมมือทำง
วิชำกำรระหว่ำงสองประเทศให้มีควำมแน่นแฟ้นยิ่งขึ้น
ด้วยโอกำสนี้รู้สึกเป็นเกียรติและขอขอบคุณท่ำนวิทยำกรที่ให้เกียรติมำร่วมนำกำรสนทนำในวันนี้ทั้ง 3
ท่ำนได้แก่ท่ำนศำสตรำจำรย์ Yu Haiqiu นักวิจัยจีนจำกสถำบันวิจัยสังคมศำสตร์แห่งมณฑลยูนนำน ดร.ณัฐพล
ตันตระกูลทรัพย์ อำจำรย์จำกคณะรัฐศำสตร์และรัฐประศำสนศำสตร์ มหำวิทยำลัยเชียงใหม่ ท่ำนชลธี นุ่มหนู
เกษตรกรไทยและผู้ผลิตทุเรียนส่งออก ดังนั้น จึงเป็นโอกำสอันดีที่ผู้เข้ำร่วมเวทีวิชำกำรทุกท่ำนจะได้ร่วมรับฟัง
แลกเปลี่ยน ขับเคลื่อน พัฒนำองค์ควำมรู้ที่จะนำไป ต่อยอดในกำรยกระดับคุณภำพชีวิตเกษตรกรไทยและผู้อยู่
ในห่วงโซ่กำรผลิตทุเรียนไทย เพื่อสร้ำงสำยสัมพันธ์ทำงวิชำกำรไทย-จีนให้มีควำมเข้มแข็งและแน่นแฟ้น สุดท้ำย
นี้ขอให้เวทีวิชำกำรไทย-จีนในหัวข้อกำรปฏิวัติทุเรียนไทย-จีน กำรเกษตร กำรตลำดและกำรบริโภค ประสบ
ควำมสำเร็จและบรรลุวัตถุประสงค์ดังที่ตั้งไว้ทุกประกำร ขอบคุณค่ะ

8
การแข่งขันของทุเรียนไทยในตลาดโลกและจีน
โดย
ดร.ณัฐพล ต้นตระกูลทรัพย์
สานักวิชาการเมืองการปกครอง
คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
สวัสดีครับ ขอบคุณคุณยุวดีมำกนะครับ แล้วก็ขอขอบคุณทำง วช. และสถำบันคลังปัญญำ ที่ได้เชิญมำ
แลกเปลี่ยนกับทุกท่ำนในวันนี้ ผมคิดว่ำสถำนกำรณ์ทุเรียนเปลี่ยนแปลงเร็ว กำรมีเวทีพูดคุยแบบนี้ผมคิดว่ำเป็น
ประโยชน์ เพรำะว่ำแต่ละภำคส่วนที่เข้ำไปเกี่ยวข้องกับทุเรียนก็น่ำจะได้เห็นกำรเปลี่ยนแปลงของมันในแต่ละปี
ซึ่งเร็วมำกครับ สำหรับตัวผมเองก็มีโอกำสได้ทำวิจัยและทำควำมเข้ำใจเรื่องทุเรียนในช่วง 2-3 ปีที่ผ่ำนมำ
สถำนกำรณ์หลำยอย่ำงก็ตำมไม่ทันครับ เพรำะฉะนั้น กำรได้มีเวทีแบบนี้ผมคิดว่ำวันนี้ผมจะได้รับควำมรู้จำกทุก
ท่ำน และอำจจะมำกกว่ำที่ผมนำมำนำเสนอกับทุกท่ำนก็เป็นได้ ผมได้รับมอบหมำยให้มำฉำยภำพสถำนกำรณ์
โดยรวมเกี่ยวกับทุเรียนไทย ซึ่งผมก็จะพยำยำมฉำยภำพให้สัมพันธ์กับหัวข้อของเรำในวันนี้ ก็คือกำรปฏิวัติ
ทุเรียนไทยในตลำดจีน
ควำมจริงแล้วเรื่องทุเรียนเป็นกระแสควำมนิยมมำได้ประมำณ 4-5 ปีแล้ว แต่มันเริ่มฮือฮำมำกขึ้น
เรื่อยๆ ผมคิดว่ำปัจจัยหนึ่งก็มำจำกกำรที่เรำคนไทย ในฐำนะคนบริโภค โดยเฉพำะหลำยคนที่ชื่นชอบทุเรียน
เรำก็จะสัมผัสได้ว่ำรำคำมันสูงขึ้นมำก 1 กิโลกรัมตอนนี้อำจจะถึง 200 บำท ในกรณีทุเรียนคุณภำพดีอำจจะถึง
200 บำทต่อกิโลกรัม ฉะนั้น ในแง่หนึ่ง เรำก็รู้สึกว่ำเรำได้รับผลกระทบ แต่ในอีกแง่หนึ่ง เกษตรกรผู้ปลูกทุเรียน
ก็มีรำยได้เพิ่มสูงขึ้นเช่นเดียวกัน จนนำไปสู่ปรำกฏกำรณ์ที่มีกำรขยำยพื้นที่เพำะปลูก เริ่มมีควำมเป็นห่วงว่ำ
ผลผลิตจะล้นตลำดหรือไม่ รำคำทุเรียนจะดิ่งลงหรือเปล่ำ

9
ผมก็เลยลองไปย้อนอดีตดู ว่ำประวัติกำรเพำะปลูกทุเรียนไทยเป็นอย่ำงไร เรำพบว่ำในปัจจุบัน ผลผลิต
ทุเรียนไทยทั้งประเทศมีอยู่รำว 800,000 – 900,000 ตัน ซึ่งในอดีตเมื่อใน ค.ศ. 2002 ประมำณ 20 ปีที่ผ่ำนมำ
ในปีนั้นทุเรียนไทยมีผลผลิตเกือบ 100,000 ตัน หมำยควำมว่ำตอนนี้ไม่ใช่ว่ำเกษตรกรไทยหันมำปลูกทุเรียนกัน
เป็นจำนวนมำกเป็นประวัติกำรณ์ มันไม่ใช่ เมื่อก่อนเรำเคยมีผลผลิตมำกกว่ำในปัจจุบัน แต่ควำมแตกต่ำงคือ
เมื่อ ค.ศ. 2002 นั้นหนึ่งแสนตันที่เรำผลิตได้เรำบริโภคเองในประเทศกว่ำ 90% ส่งออกแค่ 10% เท่ำนั้น แต่
ปัจจุบันนี้นั้น 800,000 ตันที่เรำผลิตได้ เรำส่งออกไปกว่ำ 80% เหลือบริโภคภำยในประเทศแค่ 20% เท่ำ
นั้นเอง เพรำะฉะนั้น สถำนกำรณ์มันเหมือนสลับกันเลยนะครับ ในอดีตเรำผลิตให้เยอะแต่เรำกินเอง แต่ใน
ปัจจุบันเรำผลิตอำจจะน้อยกว่ำในอดีตด้วยซ้ำ แต่เกือบทั้งหมดนั้นเรำทำกำรส่งออก และมีแนวโน้มจะส่งออก
เพิ่มขึ้นมำกเรื่อยๆ เพรำะฉะนั้น ควำมแตกต่ำงตรงนี้มันจึงส่งผลกับรำคำทุเรียนครับ ใน ค.ศ. 2002 ทุเรียน
รำคำประมำณกิโลกรัมละไม่ถึง 20 บำท แต่ในปัจจุบันรำคำหน้ำสวนก็มำกกว่ำ 100 บำท เพรำะฉะนั้น รำคำก็
ต่ำงกันหลำยเท่ำตัวมำก จึงไม่แปลกที่ตลำดทุเรียนส่งออกจะเป็นเหมือนควำมหวังของภำคเกษตรกรไทยซึ่งได้
ขึ้นชื่อว่ำมีอุปสรรคมำกมำย ทุเรียนก็อำจจะเป็นอีก 1 สินค้ำ ที่อำจจะช่วยให้เกษตรกรสำมำรถลืมตำอ้ำปำกกัน
ขึ้นมำได้ กำรที่รำคำมันเพิ่มสูงขึ้นแบบนี้ แน่นอนว่ำมันเกิดกำรขยำยพื้นที่เพำะปลูก อันนี้ไม่แปลกนะครับ
พื้นที่เพำะปลูกเดิมของไทยอยู่ภำคตะวันออกกับภำคใต้ อย่ำงภำคตะวันออกเช่นแถบ จันทบุรี ตรำด
ระนอง ภำคใต้เช่น ชุมพร อำเภอหลังสวน และจังหวัดแถบนั้น เป็นศูนย์กลำงกำรเพำะปลูกใหญ่สองแหล่ง กำร
ขยำยกำรเพำะปลูกในปัจจุบันเรำพบว่ำแถบภำคตะวันออกนั้นพื้นที่กำรเพำะปลูกเพิ่มขึ้นไม่เยอะ ผมเข้ำใจว่ำ
มันอำจจะเต็มแล้วนั่นแหละ แต่ในทำงโซนภำคใต้มีกำรขยำยเพิ่มอย่ำงมีนัยยะสำคัญ แต่ก็ไม่เยอะมำกเท่ำไหร่
ผมคิดว่ำที่มันเพิ่มขึ้นมันเกิดขึ้นในพื้นที่อื่น ที่ไม่ใช่พื้นที่เพำะปลูกหลักในภำคตะวันออกและภำคใต้ ผมคิดว่ำนี่
เป็นปรำกฏกำรณ์ใหม่อีกอันหนึ่งที่มันเกิดขึ้น เรำจะเห็นทุเรียนที่มำจำกภำคอีสำน ทุเรียนดินภูเขำไฟ ทำง
ภำคเหนือก็ขยำยพื้นที่เพำะปลูกกันเยอะ หรือในอำเภอพบพระ จังหวัดตำกก็มีทุเรียนจำนวนมำก ผมเชื่อว่ำ
ตอนนี้ตัวเลขของสำนักเศรษฐกิจกำรเกษตรของภำครำชกำร ไม่สำมำรถสำรวจตัวเลขที่แท้จริงได้ว่ำตอนนี้เรำมี
พื้นที่กำรเพำะปลูกทุเรียนจำนวนกี่ไร่ เพรำะว่ำผมคิดว่ำมันเปลี่ยนแปลงเยอะมำก แล้วเรำอำจจะไม่มีศักยภำพ
หรือทรัพยำกรเพียงพอที่จะสำรวจให้ได้ตัวเลขที่แท้จริง
เพรำะฉะนั้น ตอนนี้เรำยังประเมินสถำนกำรณ์ตรงนี้ไม่ได้แน่ชัดเท่ำไรนัก เนื่องจำกพื้นที่เพำะปลูกมันมี
กำรขยำยงำนในโซนใหม่ๆ เปิดโซนใหม่หลำยโซน อย่ำงไรก็ตำม ศูนย์กลำงของกำรส่งออกก็ยังอยู่ที่เดิม คือที่
จันทบุรีกับหลังสวนที่ชุมพร เพรำะที่นั่นเป็นแหล่งรวมของโรงงำนรับซื้อผลผลิตหรือที่เรำเรียกว่ำเป็นล้ง หรือ
เป็นแผงรับซื้อผลผลิตและนำมำผ่ำนขั้นตอนแปรรูป บรรจุกล่อง แล้วก็ส่งออก เพรำะฉะนั้น ไม่ว่ำทุเรียนจะปลูก
ที่ไหนก็ตำม ผลผลิตมันจะวิ่งเข้ำไปสู่สองพื้นที่นี้ ใกล้ตรงไหนไปตรงนั้น ทุเรียนส่งออกก็จะเป็นลักษณะนี้ ถ้ำพูด
ถึงตลำดส่งออกของไทย 90% ของทุเรียนส่งออกของไทยไปจีน เพรำะฉะนั้น เรำอำจจะพูดได้เลยว่ำทั้งหมด

10
ของกำรส่งออกหรือเกือบทั้งหมดส่งออกไปจีนทั้งหมด แม้มันจะมีตัวเลขว่ำมันไปส่งออกไปฮ่องกงบ้ำง แต่
สุดท้ำยมันก็จะไปสู่ตลำดจีนอยู่ดี สัดส่วนกำรส่งออกนี้เป็นมำตลอด ตั้งแต่ 20 ปีที่แล้ว ตลำดหลักเรำก็คือจีน
นั่นเอง ดังนั้น ควำมเปลี่ยนแปลงในจีนไม่ว่ำจะเป็นรสนิยมกำรบริโภคหรือจะเป็นกฎระเบียบต่ำงๆ จะกลำยเป็น
ตัวกำหนดตลำดทุเรียนส่งออกของไทยไปโดยปริยำย ไม่ว่ำควำมเปลี่ยนแปลงจะเป็นอะไรมันก็จะกระทบต่อไทย
อย่ำงแน่นอน เพรำะฉะนั้น ถ้ำเรำอยำกจะดูทิศทำงอนำคต กำรทำควำมเข้ำใจกับตลำดจีน กฎระเบียบต่ำงๆ
ควำมเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในจีน เป็นหัวใจสำคัญอย่ำงมำก
ปัจจุบันอีกหนึ่งประเด็นที่ผมคิดว่ำมันเริ่มเห็นควำมเปลี่ยนแปลงที่น่ำสนใจก็คือ กำรส่งออกทุเรียนไทย
ในอดีตจะเป็นกำรส่งออกแบบผลสด ซึ่งในปัจจุบันผลสดก็ยังเป็นสัดส่วนสำคัญมำกที่สุด แต่ช่วง 4-5 ปีที่ผ่ำนนี้
ทุเรียนแปรรูปมีสัดส่วนกำรส่งออกเพิ่มมำกขึ้นอย่ำงก้ำวกระโดด ยกตัวอย่ำงเช่น ทุเรียนอบแห้งในช่วง 5 ปีที่
ผ่ำนมำนี้มีกำรส่งออกเฉลี่ยปีละ 400-500 ตัน แต่ในปีนี้ เพียงแค่ในไตรมำส 2 ก็มีกำรส่งออกไปแล้วกว่ำ 1,000
ตัน ทุเรียนแปรรูปอีกชนิดหนึ่งที่มีสัดส่วนกำรส่งออกเพิ่มขึ้นอย่ำงก้ำวกระโดดเช่นกันก็คือทุเรียนแช่แข็ง ใน
ค.ศ. 2017 มีกำรส่งออกประมำณ 13,000 ตัน แต่ในปีที่ผ่ำนมำนี้มีกำรส่งออกถึง 88,000 ตันซึ่งเพิ่มขึ้น
หลำยเท่ำตัวมำกและมีแนวโน้มว่ำยังคงเพิ่มแบบก้ำวกระโดดต่อไปอีก
สิ่งนี้หมำยควำมว่ำควำมต้องกำรในจีนยังคงมีอยู่ และลักษณะกำรบริโภคก็มีควำมหลำกหลำยมำกขึ้น
สิ่งนี้สำหรับไทยมันหมำยควำมเรำมีตัวเลือกในกำรขำยผลผลิตมำกขึ้น ในอดีตเรำขำยผลสด แน่นอนว่ำไม่ใช่
ทุเรียนทุกลูกจะสำมำรถส่งออกไปจีนได้ มันก็มีเกรด มีมำตรฐำนของมัน ในส่วนของทุเรียนที่ตกเกรดจะไปไหน
ถ้ำเป็นเมื่อก่อนก็ขำยถูกๆ ในตลำดในประเทศ แต่ในปัจจุบันนั้นคุณสำมำรถแกะเฉพำะส่วนเนื้อแช่แข็งส่งขำย
หรือแกะเฉพำะเนื้อไปอบแห้งส่งขำย เพรำะฉะนั้น ในปัจจุบันมันสำมำรถส่งออกได้หมด ผมคิดว่ำนี่เป็นควำม
เปลี่ยนแปลง
กำรปลูกทุเรียนในจีน ซึ่งถึงแม้จะปลูกได้เหมือนกัน แต่ผลผลิตคงไม่มำกพอ ที่จะส่งผลให้ตลำดทุเรียน
โลกเปลี่ยนไป ประเทศที่หลำยจับตำมองว่ำจะส่งผลต่อพื้นที่ตลำดกำรค้ำทุเรียนโลกคือเวียดนำม ควำมจริงแล้ว
ผมก็พยำยำมไปหำข้อมูลพื้นที่เพำะปลูกและผลผลิตของเวียดนำมว่ำมำกน้อยขนำดไหน ซึ่งมันมีหลำยตัวเลขแต่
ถ้ำเฉลี่ยแล้ว ทำงกำรเวียดนำมอ้ำงว่ำเขำมีพื้นที่เพำะปลูกทุเรียนที่ให้ผลผลิตทุเรียนอยู่ประมำณ 1 ล้ำนตันต่อปี
แต่ส่วนมำกเป็นทุเรียนที่เกรดไม่ค่อยดี ควำมหมำยก็คือไม่สำมำรถส่งออกได้ พื้นที่ปลูกทุเรียนที่ได้คุณภำพ ได้
มำตรฐำนและสำมำรถส่งออกได้แล้วจะมีแค่ 2 พื้นที่เท่ำนั้น ซึ่งอยู่บริเวณเดลต้ำหรือสำมเหลี่ยมแม่น้ำโขง ก็คือ
ที่เกียนซำงจะมีผลผลิตอยู่ประมำณ 300,000 ตันต่อปี อีกพื้นที่ก็คือดั๊กลัก มีผลผลิตอยู่ประมำณ 200,000 ตัน
ต่อปี หรือก็คือทุเรียนเวียดนำมที่มีศักยภำพในกำรส่งออกในปัจจุบันมีอยู่ประมำณ 500,000 ตันต่อปี แต่ไม่ได้
หมำยควำมว่ำทั้งหมดจะทะลักเข้ำตลำดส่งออก ทะลักไปตลำดจีนทันที เพรำะว่ำเวียดนำมเพิ่งได้รับกำรอนุมัติ
จำกรัฐบำลจีนให้นำเข้ำผลสดได้ ก็ไม่ได้หมำยควำมว่ำเมื่ออนุมัติแล้วผลสดในเวียดนำมทั้งหมดจะเข้ำจีนได้ทันที

11
มันไม่ใช่ แต่มันเป็นกำรอนุมัติแล้วให้ใบคล้ำยๆ เป็น GAT เป็นสวนๆ ไป ซึ่งทำงกำรจีนและทำงกำรเวียดนำมได้
ลงมำสำรวจเองแล้วก็ค่อยประกำศว่ำสวนนี้ส่งได้ ล้งนี้ส่งได้ ทั้งสวนทั้งล้ง ค่อยๆทยอยไป ตอนนี้ก็ทยอยมำได้ใน
ระดับหนึ่ง โดยคำดว่ำภำยในปีนี้จะทยอยออกใบอนุญำตได้รำวครึ่งหนึ่ง ของพื้นที่ที่มีศักยภำพ ซึ่งก็คือประมำณ
200,000-250,000 ตัน ในพื้นที่เหล่ำนี้ที่จะสำมำรถส่งออกผลสดไปจีนได้ หมำยควำมว่ำควำมเปลี่ยนแปลงที่
มันเกิดขึ้นนี้ผมคิดว่ำในปีนี้ เรำจะเห็นภำพที่ค่อนข้ำงชัดว่ำทุเรียนเวียดนำมนั้นท้ำยที่สุดแล้วจะมีศักยภำพและ
สำมำรถส่งออกสู่ตลำดจีนได้เท่ำไหร่กันแน่ แต่ผมคิดว่ำผลผลิตกว่ำ 500,000 ตัน ที่ปลูกอยู่ในเวียดนำมแล้วไม่
สำมำรถส่งผลสดออกไปจีนได้ ไม่ได้หมำยควำมว่ำมันไม่ได้เข้ำตลำดจีนนะครับ ส่วนหนึ่งซึ่งเป็นส่วนใหญ่นั้นได้
เข้ำตลำดจีนอยู่แล้วแต่มันไปเข้ำในช่องทำงที่ไม่ได้เป็นช่องทำงที่เป็นทำงกำร แต่เป็นช่องทำง informal แต่
แน่นอนอำจจะมีสวมสิทธิ์บ้ำงอะไรบ้ำงหลำยอย่ำง แต่มีไม่น้อยที่เข้ำจีนอยู่แล้ว หมำยควำมว่ำผลผลิต 500,000
ตัน ที่จะเข้ำสู่ตลำดจีนอย่ำงเป็นทำงกำรนั้น ก็อำจจะไม่ส่งผลต่อควำมต้องกำรในตลำดจีนมีกำรอิ่มตัวมำกขึ้น
ดังนั้น ควำมกังวลที่ว่ำทุเรียนเวียดนำมจะมำแข่งกับทุเรียนไทย ผมคิดว่ำอำจจะยังไม่เกิดสถำนกำรณ์
แบบนั้น เพรำะควำมต้องกำรในตลำดจีนยังสูงอยู่ ทุเรียนเวียดนำมมีรำคำถูกกว่ำทุเรียนไทยและพันธุ์ทุเรียน
ของเวียดนำมที่เวียดนำมพยำยำมโปรโมทอยู่ คือพันธุ์ดูวำ ซึ่งก็คือทุเรียนพันธุ์หมอนทองนั่นเหละ แต่ว่ำเขำ
เปลี่ยนชื่อเรียก อีกพันธุ์หนึ่งเขำเรียกว่ำ RI6 ก็จะมีแค่ 2 พันธุ์นี้ที่เด่นของเวียดนำม รำคำก็จะถูกกว่ำของไทย
เขำอำจจะได้เปรียบเรื่องค่ำขนส่งบ้ำง ซึ่งมีแนวโน้มว่ำผลผลิต 500,000 ตัน จะสำมำรถส่งออกไปจีนได้ภำยใน
1-2 ปีนี้ เพรำะว่ำเท่ำที่ติดตำมข่ำวดู ภำครัฐของเวียดนำมเข้มแข็งมำก เรื่องกำรทำมำตรฐำนของทุเรียนนั้น
ภำครัฐลงทุนในกำรเข้ำไปพัฒนำระบบโครงสร้ำงพื้นฐำน เข้ำไปพัฒนำระบบของสวน ระบบของล้ง คือรัฐบำล
ลงทุน โดยเฉพำะรัฐบำลในระดับท้องถิ่น แต่ละท้องถิ่นก็ตื่นตัวมำกมีกำรติดต่อทำงกำรของจีนให้มำตรวจสวน
ตรวจล้ง ตื่นตัวกันมำก เพรำะฉะนั้นผมคิดว่ำไปใน 1-2 ปีนี้ 500,000 ตันนี้เรำน่ำจะได้เห็น หมำยควำมอีก 1-2
ปีนี้ ส่วนแบ่งกำรตลำดของไทยในทุเรียนโลกจะไม่ใช่ 90% เหมือนเดิม มันอำจจะลดลง แต่มันไม่ได้แปลว่ำของ
เรำจะขำยไม่ออก เพียงแต่มีเวียดนำมมำขำยกับเรำด้วย
แต่ในอีกแง่หนึ่ง ผมคิดว่ำเวียดนำมก็มีควำมเสี่ยงเหมือนกัน และเป็นควำมเสี่ยงที่มำกกว่ำไทยด้วย ซึ่ง
เป็นปัจจัยสำคัญ เพรำะข้อขัดแย้งทำงกำรเมืองระหว่ำงเวียดนำมกับจีนมีเยอะกว่ำจีนกับไทยแน่นอน เพรำะเขำ
เป็นไม้เบื่อไม้เมำกันตลอดเวลำ แล้วก็เกมทำงกำรค้ำแบบนี้ก็ถูกใช้มำเป็นเครื่องมือในทำงกำรเมืองระหว่ำง
ประเทศจีนและเวียดนำมบ่อยครั้ง ที่เวียดนำมนั้นนอกจำกทุเรียนแล้วก็มีสินค้ำเกษตรอีกอย่ำงที่เวียดนำม
ส่งออกไปจีนเยอะมำกก็คือแก้วมังกร ก็จะมีประเด็นบ่อยครั้งในช่วงที่ควำมสัมพันธ์ไม่ดีจีนก็จะอ้ำงว่ำคุณภำพไม่
ดีระงับกำรนำเข้ำอะไรแบบนี้
เพรำะฉะนั้น ประเด็นเรื่องกำรเมืองระหว่ำงประเทศระหว่ำงเวียดนำมกับจีนนั้นเป็นควำมเสี่ยงอันดับ
1 สำหรับชำวสวนทุเรียนในเวียดนำม ซึ่งประเด็นนี้เสี่ยงมำกกว่ำไทยหลำยเท่ำ ประเด็นควำมเสี่ยงอีกอย่ำง

12
สำหรับเวียดนำมคือเรื่องของภัยธรรมชำติ ซึ่งเขำมีมำกกว่ำไทย ซึ่งภัยธรรมชำติที่สำคัญมำกคือเรื่องภัยแล้ง
เนื่องจำกพื้นที่ปลูกของเขำอยู่บริเวณสำมเหลี่ยมปำกแม่น้ำโขง ในช่วงปีที่มันแล้งจัดนั้น น้ำในแม่น้ำโขงน้อยมัน
ก็จะทำให้เกิดน้ำทะเลหนุน ทำให้ทุเรียนยืนต้นตำยจำนวนมำก โดยเฉพำะในเกียนซำงเคยเกิดเมื่อ 2-3 ปีก่อนที่
น้ำทะเลสูงเข้ำไปแล้วทุเรียนก็ตำย ยังไม่นับเรื่องโรคทุเรียน ซึ่งมันเยอะอยู่แล้ว เพรำะฉะนั้นควำมเสี่ยงใน
เวียดนำมค่อนข้ำงสูง ทั้งเรื่องกำรเมืองและเรื่องกำรผลิต เรื่องสภำพแวดล้อม เพรำะฉะนั้นผมคิดว่ำจำกทั้ง
ควำมเสี่ยงเอย อะไรเอย มันจะทำให้ผลผลิตของเวียดนำมที่ออกสู่ตลำด อำจจะเพิ่มขึ้นนั่นแหละแต่มันก็อำจจะ
เป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป ให้เรำได้ลองติดตำมดูในสถำนกำรณ์ต่ำงๆ
ส่วนมำเลเซีย ซึ่งตอนนี้มีส่วนแบ่งอยู่ที่รำว 2% เขำเป็นเกรดแบบพรีเมี่ยมมำก และเป็นคนละตลำดกับ
หมอนทอง อย่ำงรำคำมูซังคิง ก็จะแพงกว่ำหมอนทองประมำณ 5 เท่ำตัว และที่มำเลเซียมีอีก พันธุ์หนึ่งคือ
พันธุ์หนำมดำ อันนี้แพงกว่ำหมอนทองประมำณ 10 เท่ำตัว แพงมำก เพรำะฉะนั้น เรำจะอยู่คนละตลำด และ
ปริมำณควำมสำมำรถในกำรผลิตของมำเลเซียก็ไม่มีเยอะ อำจจะจำกัดด้วยพื้นที่ ตำมที่เห็นนี้อย่ำงน้อยที่สุดที่
เห็นอย่ำงหนึ่งในเวียดนำม ก็คือเขำให้ควำมสำคัญเรื่องคุณภำพสูงมำก คือมันก็เป็นเรื่องของมุมมอง ไม่ว่ำจะ
เป็นของคนจีนหรือทำงกำรของจีนที่มองว่ำทุเรียนเวียดนำมนั้นไม่มีคุณภำพ เพรำะฉะนั้น ภำครัฐของเวียดนำม
จึงให้ควำมสำคัญมำก แล้วก็ผลักดันทำเรื่อง GAP ทำเรื่องอะไรต่ำงๆนำนำเหล่ำนี้ ที่เรียกได้ว่ำก้ำวหน้ำอย่ำง
รวดเร็วมำก เพรำะฉะนั้นแล้ว จำกกำรที่เรำเห็นว่ำเขำพยำยำมจะทำแบรนด์ของเขำ มีกำรตั้งชื่อพันธุ์ จด
ลิขสิทธิ์ ผมคิดว่ำแนวโน้มของเขำก็คือพยำยำมจะทำคุณภำพให้เท่ำกับทุเรียนไทยอยู่ อันนี้ก็เป็นประเด็นในด้ำน
ควำมเสี่ยงสำหรับทุเรียนไทยที่ผมคิดว่ำควำมเสี่ยงของทุเรียนไทยมันไม่ใช่เรื่องปริมำณ แต่อำจจะเป็นเรื่อง
คุณภำพ ผมก็จะมีประมำณเท่ำนี้ครับ

13
นวัตกรรมการบริโภคทุเรียนไทยในจีน
โดย
Prof. Yu Haiqu
Director of Institute of Thailand Studies,
Chinese Academy of South and Southeast Asian Studies (Kunming)
Yunnan Academy of Social Sciences
สวัสดีค่ะท่ำนผู้ฟัง ท่ำนผู้มีเกียรติทุกท่ำนนะคะ ก่อนอื่นดิฉันขอขอบคุณศูนย์วิจัยยุทธศำสตร์ไทย-จีน
สำนักงำนกำรวิจัยแห่งชำติ และสถำบันคลังปัญญำด้ำนยุทธศำสตร์ชำติด้วยที่ให้เข้ำเวทีวิชำกำรไทย-จีน เมื่อ
สักครู่ คุณณัฐพลได้แนะนำแล้วนะคะว่ำเมืองไทยได้ผลิตทุเรียนเป็นจำนวนมำก แต่กว่ำ 90% ถูกส่งมำตลำด
ของเมืองจีน ขอแนะนำตัวอีกนิดนึงนะคะ ชื่อไทยชื่อแก้วนะคะ แก้วจะแนะนำทุเรียนที่เข้ำมำจีนนั้นไปทำงไหน
แล้วตอนนี้กำรบริโภคของทุเรียนไทยในจีนเป็นอย่ำงไรบ้ำง ทำไมคนจีนจึงชอบทุเรียนของไทยและชอบถึงขนำด
ไหน แล้วกำรค้ำทุเรียนระหว่ำงไทยจีนเป็นอย่ำงไรบ้ำง รวมถึงควำมท้ำทำยของทุเรียนไทยในจีนมีอะไรบ้ำงและ
อนำคตด้วยค่ะ
ก่อนอื่นขอแนะนำทุเรียนไทยในจีนอย่ำงคร่ำวๆ ก่อนนะคะ ทุเรียนเป็นผลไม้เขตร้อนที่คนจีนชอบทำน
ที่สุดค่ะ ชอบทำนถึงขนำดไหนนะคะ ทำไมชอบ เพรำะว่ำทุเรียนอร่อยมำกๆ เลยค่ะ วิธีกำรทำนทุเรียนของคน
จีนนะคะ อำจจะมำกกว่ำคนไทยอีก คนจีนนำมำทำเป็นทุเรียนตุ๋นซุปไก่ค่ะ ลองสังเกตดูทุเรียนของไทยที่
ประเทศไทยคนไทยยังไม่มีวิธีกำรทำนเยอะแยะขนำดนี้เลย ที่เรำเอำมำตุ๋นไก่นะคะใช้ทั้งเนื้อทุเรียนและเปลือก
ทุเรียนนำมำทำเป็นซุปไก่ ซึ่งบำรุงสุขภำพเป็นอย่ำงดีเลยค่ะ ถือว่ำเป็นของอร่อยคนจีนชอบและยังมีข้ำวผัด
ทุเรียนด้วยค่ะ ไม่ทรำบว่ำทุกท่ำนอยู่ที่ประเทศไทยได้เคยชิมข้ำวผัดทุเรียนไหมคะ และยังมีขนมหลำยๆ ชนิด
ขนมทุเรียนของจีนก็จะคล้ำยกับขนมทุเรียนของไทยค่ะ มีหลำยรสชำติและวิธีกำรทำหลำกหลำยค่ะ ยังมีเม็ด
ทุเรียนนะคะ เรำเอำมำอบแห้งแล้วมันจะกรอบและหวำนมำกค่ะ

14
ภำพ ผลิตภัณฑ์ทุเรียนไทยในจีน
ที่มำ Yu Hai Qu, 2566
คนจีนรู้จักทุเรียนยังไม่นำน เมื่อ 20 ปีที่แล้วเอง อย่ำงเช่น แก้วเองก็เพิ่งรู้จักคำว่ำทุเรียน ในภำษำจีน
ทุเรียน เรียกหลิวเหลียน (liúlián) ตั้งแต่เมื่อ 20 ปีที่แล้ว และเริ่มชิมทุเรียนเมื่อ 10 กว่ำปีที่แล้ว เนื่องจำก
ทุเรียนที่อยู่ในตลำดจีนมีน้อยมำก ก็เลยทำให้ทุเรียนแพงถือว่ำเป็นสินค้ำสุรุ่ยสุร่ำย เป็นของที่มีระดับ ถ้ำหำกว่ำ
เรำเอำไปฝำกผู้หลักผู้ใหญ่แสดงว่ำเรำนั้นมีน้ำใจเต็มๆ นี่คือทำไมคนจริงถึงชอบทำนทุเรียน แล้วมีวิธีกำรทำ
ทุเรียนหลำยอย่ำงด้วย ถ้ำถำมว่ำคนจีนชอบทุเรียน ชอบขนำดไหน มีอยู่สัมภำษณ์ของ CCTV ในงำน China-
ASEAN Expo สินค้ำกำรส่งออกของไทยในจีนมีกำรถำมพ่อค้ำ นักธุรกิจ ว่ำทำไมคนจีนชอบทุเรียนขนำดนี้ นัก
ธุรกิจบอกว่ำไม่ว่ำทุเรียนจะมีเท่ำไหร่ในตลำดของจีนมันก็ไม่พอขำยตลอด ไม่ว่ำตอนที่มีงำนแสดงสินค้ำเรำจะ
ขนส่งทุเรียนมำเท่ำไหร่ อย่ำงไรก็ไม่พอขำยอยู่ดี เหล่ำนักธุรกิจให้คำตอบเป็นอย่ำงนี้ค่ะ
แก้วจะแนะนำปีนี้ในตลำดของคุนหมิง ซึ่งเมืองที่อยู่ในภำคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีนถือว่ำเป็น
ตลำดใหญ่ แม้จะใหญ่สู้ตลำดที่ปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ ฉงชิ่ง และเฉิงตูไม่ได้ แต่แค่ที่ตลำดคุนหมิงในแต่ละวันก็จะมีกำร
ขำยทุเรียนมำกกว่ำ 8,000 ลูก ตั้งแต่ต้นเดือนพฤษภำคมจนถึงตอนนี้ แต่ละวันขำยได้ประมำณ 8,000 ลูก และ
ที่สนุกก็คือตอนนี้ในอินเตอร์เน็ตของจีนมีหัวข้อที่เกี่ยวกับทุเรียนของไทยจำนวนมำก อย่ำงเช่น ผู้ชำยจะไปจีบ
ผู้หญิงจะต้องเอำทุเรียนไปให้ ถือเป็นน้ำใจแท้ๆ 100% เลยค่ะ รวมถึงเรื่องเล่ำหรือนวนิยำยพวกที่ถือทุเรียน
เป็นหลักก็เริ่มมีมำกขึ้นในอินเตอร์เน็ต

15
เมื่อ ค.ศ. 2022 ประเทศจีนได้นำเข้ำทุเรียน 825,000 ตัน โดย 780,000 ตัน จำกประเทศไทยซึ่งคิด
เป็น 94.5% ของกำรนำเข้ำทุเรียนทั้งหมดของประเทศจีน และจำนวนของทุเรียนที่ประเทศจีนได้นำเข้ำมำ
ในช่วง 10 ปี ที่ผ่ำนมำได้มีกำรเพิ่มขึ้นเป็นหลำยสิบเท่ำตัวจำกจำนวนกำรนำเข้ำแรกเริ่ม ในรำยกำรของผลไม้
นำเข้ำของจีนทั้งหมด 14.6 พันล้ำนเหรียญสหรัฐ ทุเรียนเป็นอันดับหนึ่งทั้งในด้ำนของปริมำณและมูลค่ำที่ 4
พันล้ำนเหรียญสหรัฐ
ทำไมทุเรียนไทยถึงขำยดีได้ในประเทศจีน ควำมจริงแล้วมีหลำยประเทศที่เป็นผู้ผลิตทุเรียนเช่น ไทย
มำเลเซีย เวียดนำม ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย และทำงเหนือของออสเตรเลีย แต่ไทยเป็นประเทศแรกที่เปิดตลำด
กำรค้ำทุเรียนสดกับจีนตั้งแต่ช่วง ค.ศ. 2000 และภำยหลังจีนได้เปิดตลำดรับทุเรียนสดจำกลำวและเวียดนำม
เพิ่ม และในวันที่ 7 มกรำคม ค.ศ. 2023 จีนก็ได้เปิดตลำดรับทุเรียนสดจำกฟิลิปปินส์เข้ำประเทศ
ส่วนสำเหตุที่ชำวจีนชอบทุเรียนไทย มีหลำยสำเหตุ
สำเหตุที่ 1 เนื่องมำจำกคนจีนรู้จักทุเรียนไทยก่อน อย่ำงเช่นทุกวันนี้พ่อค้ำแม่ค้ำบำงส่วนยังคิดว่ำ
ทุเรียนมีแต่ของไทย หรือคิดว่ำทุเรียนมีแค่ที่ไทยเท่ำนั้น
สำเหตุที่ 2 คือกำรคมนำคมของไทยกับจีนมีควำมสะดวกมำกขึ้น ในช่วงก่อนโควิดจีนมีเที่ยวบินมำไทย
กว่ำ 300 เที่ยวบินต่อสัปดำห์ และหลังเหตุกำรณ์โควิดตอนนี้จีนก็ได้พื้นฟูสำยกำรบินได้ถึง 240 เที่ยวบินแล้ว
นอกจำกนี้ ยังมีกำรขนส่งทำงบกผ่ำนถนน R3A, R3B, R9 เข้ำสู่ชำยแดนยูนนำนและกวำงสี โดยใช้เวลำขนส่ง
ทุเรียนจำกหน้ำสวนประเทศไทยส่งไปชำยแดนจีนประมำณ 3-7 วัน แล้วก็ยังมีกำรขนส่งทุเรียนแช่เข็งจำนวน
มำกทำงทะเลใช้เวลำ 7-15 วัน
สำเหตุที่ 3 คือกำรใช้จ่ำยเงินหยวนสู่เงินบำทนั้นสะดวกมำกขึ้น
สำเหตุที่ 4 มำจำกกำรที่นักท่องเที่ยวจีนไปเที่ยวที่ประเทศไทยแล้วได้ชิมทุเรียนของไทย แล้วถูกใจ
กลับมำบอกต่อคนในประเทศทำให้มีคนไปหำซื้อทุเรียนไทยมำลองชิม
สำเหตุที่ 5 คือเรื่องของควำมสะดวกของกำรซื้อขำยผ่ำนทำงอินเตอร์เน็ต กำรเข้ำทำของอำลีบำบำ
และ E-Commerce ทำให้หำซื้อทุเรียนได้ง่ำย
ควำมท้ำทำยของทุเรียนไทยในจีน เท่ำที่เรำทรำบกันแล้วในตอนนี้ควำมท้ำทำยมำจำกทำงประเทศ
ผู้ผลิตทุเรียน อันดับที่หนึ่ง คือเวียดนำมและมำเลเซีย ทั้งที่ประเทศจีนเปิดให้นำเข้ำทุเรียนสดของเวียดนำมยัง
ไม่ถึง 1 ปี แต่จีนก็กลำยเป็นตลำดส่งออกทุเรียนที่ใหญ่ที่สุดของเวียดนำม ปีนี้ตั้งแต่เดือนมกรำคมถึงเดือน
พฤษภำคมมีทุเรียนสดของเวียดนำมส่งมำที่ตลำดจีนถึง 65,000 ตัน ซึ่งเติบโตจำกปีที่แล้ว ค.ศ. 2022 ถึง 41%
ทั้งหมดเป็นกำรส่งออกมำตลำดจีน 97% รวมมูลค่ำนับหมื่นล้ำนดอลล่ำ

16
นอกจำกทุเรียนของเวียดนำมแล้วก็ยังมีทุเรียนของมำเลเซีย แต่ว่ำที่จีนนำเข้ำมำไม่ใช่ทุเรียนสดแต่เป็น
ทุเรียนทั้งลูกที่แช่ในน้ำยำ และทุเรียนของมำเลเซียจะมีลักษณะพิเศษของมันเองเช่น มูซังคิง ที่รู้จักกันทั่วไป แต่
เนื่องจำกรำคำที่สูงทำให้มีขำยเฉพำะที่เมืองใหญ่เท่ำนั้นเช่นที่ ปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ กวำงโจว เซินเจิ้น จะมีทุเรียน
มูซังคิงขำยอยู่เยอะกว่ำที่อื่น สำหรับผู้บริโภคทั่วไปนิยมซื้อทุเรียนที่อร่อย คุณภำพดีและรำคำถูก อีกข้อหนึ่งก็
คือทุเรียนของไทยเท่ำที่แก้วรู้จักข้อมูลทำงภูมิศำสตร์ยังไม่ชัดเจน ไม่ทรำบว่ำเป็นทุเรียนของภำคตะวันออก
ของจันทบุรี หรือของชุมพร เรำไม่รู้จักว่ำเป็นทุเรียนของที่ไหนรู้แค่ว่ำเป็นทุเรียนจำกไทย ไม่รู้ว่ำทุเรียนของที่
ไหนพิเศษอย่ำงไร ก็เลยอยำกให้ผู้ผลิตทุเรียนของไทยช่วยหน่อยนะคะเพื่อให้ผู้บริโภคของจีนและทั่วโลกได้รู้จัก
ว่ำนี่เป็นทุเรียนจำกที่ไหน พิเศษอย่ำงไร ภำยนอกเป็นอย่ำงไร ชิมแล้วรสชำติเป็นอย่ำงไร แล้วทุเรียนของไทยที่
เข้ำมำขำยทั่วไปในจีนเรำเพียงแต่รู้ว่ำนี่เป็นทุเรียนไทยลูกใหญ่, ลูกเล็ก, ลูกสวย, ลูกไม่สวย แต่ไม่รู้ว่ำเป็นทุเรียน
ยี่ห้ออะไร เช่นน้ำโซดำของไทยในจีนจะยังมียี่ห้อช้ำง สิงห์ แต่ว่ำสำหรับทุเรียนเรำไม่รู้เลยว่ำมียี่ห้ออะไรบ้ำง
และยังมีทุเรียนของที่อื่นที่มำปลอมขำยเป็นทุเรียนไทยเยอะมำกขึ้นอีก
ควำมท้ำทำยอีกอย่ำงคือที่จีนสำมำรถปลูกทุเรียนเองได้แล้วตั้งแต่ ค.ศ. 1958 บนเกำะไห่หนำนแต่ว่ำ
ยังไม่สำเร็จ ทำให้เชื่อกันว่ำที่จีนไม่เหมำะกับกำรปลูกทุเรียน หลัง ค.ศ. 2000 เกษตรกรจีนก็ได้นำต้นพันธุ์
ทุเรียน 44 ต้นเข้ำมำปลูกที่ไห่หนำนอำเภอเปำถิงเชี่ยน และพบว่ำติดดอกกว่ำ 90% และแต่ละต้นติดลูกหลำย
สิบลูก ทำให้ชำวสวนและนักวิจัยของไห่หนำนเริ่มขยำกพื้นที่ปลูกคำดว่ำใช้เวลำ 5-8 ปี ในกำรเริ่มเก็บเกี่ยวส่ง
เข้ำตลำดได้ โดยคำดว่ำจะเก็บได้ถึง 100,000 ตัน หรือ 10% ของควำมต้องกำรตลำด ดังนั้น เรำหวังเป็นอย่ำงยิ่ง
ว่ำกระทรวงกำรเกษตรของไทย สหกรณ์ ชำวสวนทุเรียน และนักธุรกิจ จะร่วมแรงร่วมใจกันรักษำห่วงโซ่กิจกำร
ทุเรียนไทย-จีนเอำไว้ให้ดี อยำกให้มีศูนย์กระจำยสินค้ำขำยของไทยโดยตรงในจีนเพื่อจะได้ซื้อทุเรียนที่มำจำก
ไทย 100% ขอบคุณค่ะ

17
เกษตรกรและผู้ส่งออกทุเรียนไทย:
ความเสี่ยงและการปรับตัว
โดย
คุณชลธี น่
ุมหนู
เกษตรกรผู้ส่งออกทุเรียน
สวัสดีท่ำนผู้มีเกียรติและผู้ร่วมเสวนำทุกท่ำนนะครับ วันนี้ผมรู้สึกยินดีนะครับที่ได้มำร่วมเวทีเสวนำ
วันนี้ ก็อยำกจะมีมุมมองของในฐำนะที่เป็นเกษตรกร ว่ำมีมุมมองในเรื่องของโอกำสหรือควำมเสี่ยงของชำวสวน
ทุเรียนนะครับ
ตั้งแต่ พ.ศ. 2556 ที่ทุเรียนนั้นเป็นพืชที่มีรำคำสูง เกษตรกรเลือกที่จะเปลี่ยนมำปลูกทุเรียนกันมำกขึ้น
ตำมที่ อ.ณัฐพล ได้พูดไว้ว่ำกำรขยำยตัวของพื้นที่ปลูกทุเรียนมีเพิ่มขึ้นเยอะมำก ควำมจริงแล้วทุเรียนไม่ใช่พืชที่
มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทย แต่เรำมีกำรนำเอำทุเรียนมำปลูกหลำยร้อยปีแล้ว และมีกำรขยำยตัวพื้นที่ปลูกเพิ่ม
มำกขึ้น แปลงปลูกเดิมคือภำคตะวันออกและภำคใต้ แล้วก็ไปมีขยำยไปทำงศรีสะเกษ อุตรดิตถ์ สุโขทัย
ปัจจุบันนี้คิดว่ำพื้นที่ปลูกน่ำจะมีทั่วประเทศ เกือบทุกจังหวัดแล้ว นอกจำกในประเทศไทยแล้วก็ขยำยไป
ยังอำเซียน เกือบทุกประเทศในอำเซียนมีกำรขยำยพื้นที่ปลูก ประมำณกำรว่ำใน พ.ศ. 2569 เรำจะมีทุเรียน
จำกประเทศกัมพูชำ ลำว เมียนมำ เวียดนำม เกิน 1 ล้ำนตัน ในขณะที่ของไทยเรำเอง วันนี้กำรขยำยพื้นที่ปลูก
ทุเรียนน่ำจะเกินล้ำนไร่ไปมำกแล้ว ใน พ.ศ. 2564 ที่สำรวจมำมีประมำณ 860,000 ไร่ เฉพำะที่ให้ผลแล้ว ส่วน
พื้นที่ปลูกทั้งหมดมีประมำณ 1,200,000 ไร่ ปัจจุบันน่ำจะเกิน 2 ล้ำนไร่ไปแล้ว

18
ภำพ พื้นที่ปลูกทุเรียนในประเทศไทย
ที่มำ ชลธี นุ่มหนู, 2566
ส่วนเรื่องของกำรส่งออกทุเรียนของเรำนั้นก็มีกำรขยำยตัวค่อนข้ำงสูงมำก ตัวเลขล่ำสุดที่เรำส่งออก
ตั้งแต่เดือนมกรำคม –มิถุนำยน พ.ศ. 2566 เป็นทุเรียนของภำคตะวันออกและภำคใต้บำงส่วน ณ วันนี้สะสมมำ
ก็อยู่ที่ประมำณ 1,200,000 ตัน ที่รวบรวมส่งไปจีน ถ้ำถำมว่ำมำกไหม 1,200,000 ตัน ที่จริงแล้วก็น่ำจะตกอยู่
ประมำณ 250-300 ล้ำนลูกเท่ำนั้น เมื่อเทียบกับประชำกรจีนที่อยำกจะบริโภคทุเรียนแล้ว ผมยังถือว่ำเป็น
ตัวเลขยังไม่มำก ยกตัวอย่ำง เมื่อ พ.ศ. 2565 ภำคตะวันออกไทยส่งออกไปจีนตลอดฤดูกำลอยู่ที่ประมำณ
500,000 ตันหรือ 500 ล้ำนกิโลกรัม ทุเรียนหนึ่งผลเฉลี่ยแล้วหนักประมำณ 4 กิโลกรัมต่อผล ดังนั้น 500,000
ตัน ก็ตกอยู่ประมำณ 125 ล้ำนรูปเท่ำนั้นเอง พ.ศ. 2566 ผลผลิตรวมของภำคตะวันออกอยู่ที่ประมำณ
750,000 ตัน และเพิ่มขึ้นทุกปี
ถ้ำดูเฉพำะในพื้นที่ภำคตะวันออกจะเห็นว่ำมีกำรขยำยพื้นที่ปลูกทุเรียนยังไม่มีทีท่ำจะสิ้นสุด สวน
ยำงพำรำร้อยละ 80 ที่ตัดโค่นไปเปลี่ยนเป็นสวนทุเรียน มังคุด เงำะ พืชที่มีปัญหำเรื่องกำรตลำดก็ถูกเปลี่ยนเป็น
ทุเรียน ป่ำต้นน้ำก็มีกำรลักลอบ มีกำรบุกรุกป่ำเพื่อเปลี่ยนสภำพเป็นสวนทุเรียนก็เกิดขึ้นเยอะมำก พื้นที่นำข้ำว
หรือพื้นที่ลุ่มต่ำที่ไม่เหมำะสมกับกำรปลูกทุเรียน แต่ด้วยรำคำทุเรียนที่มันจูงใจ ก็ทำให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนพื้น
ที่มำปลูกทุเรียน โดยไม่มองว่ำพื้นที่เหมำะกับกำรทำสวนทุเรียนหรือไม่ พูดง่ำยๆ ก็คืออยำกจะมีเงินมีรำยได้
จำกกำรทำสวนทุเรียนเหมือนกับเกษตรกรรำยอื่นบ้ำง จึงพยำยำมที่จะลงทุนเอำดินมำถมเป็นกองดินแล้วก็ปลูก
ทุเรียนบนนั้นก็เยอะมำก

19
ภำพ ปริมำณกำรส่งออกทุเรียนของภำคตะวันออก ปี 2565
ท่ำนทรำบหรือไม่ครับ ว่ำในแต่ละปีเรำผลิตต้นพันธุ์ทุเรียนออกมำเท่ำไหร่ จำนวนต้นพันธุ์นั้นสำมำรถ
ประมำณกำรถึงจำนวนพื้นที่ปลูกที่ขยำยตัวเพิ่มได้ ทุเรียน 1 ไร่ใช้ต้นทุเรียนเฉลี่ยประมำณ 25 ต้นต่อไร่ ผมเคย
สำรวจในภำคตะวันออก สอบถำมเรือนเพำะชำที่ผลิตกล้ำทุเรียน ถ้ำเป็นรำยใหญ่เขำจะผลิตปีนึงประมำณล้ำน
ต้นขึ้นไป ถ้ำเป็นรำยย่อยก็แสนต้น ในภำคตะวันออกมีเป็นร้อยเรือนเพำะชำ เพรำะฉะนั้น ผมประมำณกำรใน
แต่ละปีว่ำเฉพำะในภำคตะวันออกภำคเดียวเรำผลิตต้นพันธุ์ทุเรียนปีละประมำณ 30 ล้ำนต้น ถ้ำคิดเป็นเนื้อที่
ปลูกก็อยู่ที่ประมำณ 1,200,000 ไร่ที่เพิ่มขึ้นมำ แต่ว่ำทุเรียนนั้นปลูกไปก็อำจจะมีกำรตำย หรือไม่ประสบ
ควำมสำเร็จ เอำไปปลูกซ่อมที่ป่วยเป็นโรค ยังไงพื้นที่ปลูกแต่ละปีก็น่ำจะเพิ่มขึ้นเกินล้ำนไร่ ถ้ำประมำณอย่ำงนี้
เพรำะฉะนั้นกำรขยำยพื้นที่ปลูกที่มำกขึ้นนั้นมันเป็นโอกำสและมีควำมเสี่ยงอยู่ในตัว
ผมมองว่ำโอกำสของทุเรียนไทยจะมีโอกำสที่จะเติบโตหรือทำรำยได้ให้กับชำวสวน มีอยู่ 3 เรื่องที่เรำ
จะต้องให้ควำมสำคัญ เรื่องแรกก็คือกว่ำ 90% ของผลผลิตเรำส่งไปจีน ถึงแม้จะมีไปตลำดอื่น แต่ผู้บริโภคส่วน
ใหญ่ก็ยังเป็นคนจีนอยู่ เพรำะฉะนั้น โอกำสที่จะไปหำตลำดอื่นผมคงจะยำก ดังนั้น ตลำดจีนจึงเป็นตลำดขนำด
ใหญ่ โอกำสของทุเรียนไทยจึงอยู่ที่ควำมสัมพันธ์ที่ดีระหว่ำงไทยกับจีนที่มีควำมสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ซึ่งตอนนี้เองก็
ใกล้กำรจัดตั้งรัฐบำล ก็มีสื่อพยำยำมที่จะยุแหย่หรือพูดในทำนองที่ว่ำถ้ำเปลี่ยนรัฐบำลแล้วควำมสัมพันธ์
ระหว่ำงไทยกับจีนจะเสียไป โอกำสที่จะส่งออกทุเรียนจะลดลง หรือเรำจะไปอยู่ฝ่ำยอเมริกำ อันนี้ก็คือควำม
เสี่ยง ดังนั้น โอกำสของทุเรียนไทยจึงขึ้นกับควำมสัมพันธ์ที่ดีระหว่ำงไทยกับจีน โอกำสของทุเรียนไทยข้อที่ 2 ก็
คือตลำดจีนมีควำมต้องกำรสูง ตอนนี้ทุเรียนจำนวน 300 ล้ำนลูกยังไม่พร้อมควำมต้องกำรของผู้บริโภคชำวจีน

20
ตลำดจีนยังเติบโตได้อีกมำก เพรำะจีนเป็นประเทศที่มีประชำกรมำกที่สุดในโลกกว่ำ 1,400 ล้ำนคน ดังนั้น
ทุเรียนที่ผลิตในประเทศไทยหรือในกลุ่มประเทศอำเซียน ก็ยังไม่พอต่อควำมต้องกำรของคนจีนอยู่ดี โอกำสของ
ทุเรียนไทยอีกข้อหนึ่งก็คือทุเรียนไทยจะต้องมีคุณภำพ เพรำะฉะนั้น ถ้ำเรำทำทุเรียนให้มีคุณภำพได้ ก็จะเป็น
โอกำสของทุเรียนไทย
ทีนี้มำดูเรื่องควำมเสี่ยงของทุเรียนไทย ผมอำจจะดูว่ำควำมเสี่ยงมันจะเยอะกว่ำโอกำสนิดนึง ในมุมมอง
ของชำวสวนเนี่ยผมว่ำมีควำมเสี่ยงอยู่ ควำมเสี่ยงตรงไหนบ้ำง ถ้ำควำมสัมพันธ์ระหว่ำงไทย-จีนมีปัญหำ คือ
ควำมที่ไม่แน่นอนตรงนี้ ถ้ำมันมีปัญหำกันเมื่อไหร่ผลิตของทุเรียนที่เกินล้ำนตันของเรำจะส่งไปไหน อันนี้คือมอง
ภำพไม่ออก ถ้ำเรำส่งทุเรียนไปจีนไม่ได้นั่นคือหำยนะ ควำมเสี่ยงข้อต่อไปคือเรื่องทุเรียนอ่อน อันนี้เป็นปัญหำ
มำนำนมำกแล้ว เป็นปัญหำที่เรื้อรังมำ 30 กว่ำปีแล้วตั้งแต่ที่เรำส่งทุเรียนไปจีน ก็คือปัญหำเรื่องทุเรียนอ่อน
หรือกำรตัดทุเรียนก่อนที่จะมีกำรสุกแก่อย่ำงแท้จริง ตัวนี้ก็จะไปทำลำยตลำด ทำลำยควำมเชื่อมั่นของผู้บริโภค
ตลำดก็จะไม่โต ก็จะมีปัญหำมำถึงรำคำของทุเรียนในประเทศ ซึ่งเป็นปัญหำที่มันมีมำนำนแล้วตอนนี้เรำก็ยัง
แก้ไขกันไม่สำเร็จ เป็นประเด็นเรื่องที่เป็นข่ำวกันทุกปี
ควำมเสี่ยงข้อต่อไปก็คือในประเทศกลุ่มอำเซียน มีกำรปลูกทุเรียนกันมำกขึ้นรวมทั้งที่ประเทศจีนด้วย ที่
เกำะไห่หนำนมีกำรปลูกทุเรียน โอกำสที่จะเกิดกำรแย่งตลำดก็มีมำกขึ้น ควำมเสี่ยงในประเด็นต่อไปก็คือทุเรียน
ไทยถูกสวมสิทธิ์ อย่ำงที่ท่ำนวิทยำกรพูดเมื่อสักครู่ ท่ำนบอกว่ำทุเรียนไทยเป็นที่นิยมในตลำดจีน เพรำะฉะนั้น
โอกำสที่ทุเรียนไทยจะถูกทุเรียนจำกประเทศอื่น จำกประเทศเพื่อนบ้ำน มำสวมสิทธิ์ แต่ว่ำทุเรียนที่มำสวมสิทธิ์
อำจจะมีคุณภำพที่ไม่ดีพอหรือด้อยคุณภำพ ก็จะกระทบต่อควำมเชื่อมั่นที่มีต่อทุเรียนไทย
ประเด็นควำมเสี่ยงต่อมำคือเรื่องของระบบโลจิสติกส์ เพรำะเรำไม่ได้อยู่ติดกับจีน กำรเดินทำงขนส่งจึง
ต้องผ่ำนประเทศที่ 3 ดังนั้นต้นทุนกำรขนส่งของทุเรียนไทยจึงค่อนข้ำงสูงกว่ำในกลุ่มของประเทศอำเซียน
โดยเฉพำะของเวียดนำม และต่อไปของลำว เรำก็จะเสียเปรียบตรงนี้ได้ ควำมเสี่ยงข้อต่อไปในฐำนะผู้ผลิต เรำ
ต้องยอมรับว่ำปัจจุบันสภำพอำกำศที่มันแปรปรวน ตรงนี้เป็นควำมเสี่ยงอย่ำงยิ่งสำหรับผู้ผลิต ภำวะโลกร้อน
โดยเฉพำะในปี 2566-2567 ที่ผู้เชี่ยวชำญหลำยท่ำนออกมำบอกว่ำจะเกิดปรำกฏกำรณ์เอลนีโญ หรือภัยแล้ง
รุนแรงในรอบ 75 ปี หมำยควำมว่ำในชีวิตพวกเรำส่วนใหญ่ไม่เคยเจอภัยแล้งหนักขนำดนี้ที่มำก่อน นี่คือเรื่อง
ใหญ่ อำจจะเป็นหำยนะของทุเรียนไทย ถ้ำเตรียมกำรไม่พร้อม เพรำะทุเรียนเป็นพืชที่ต้องกำรน้ำมำกและต้อง
ใช้น้ำมำกในกำรผลิต
ควำมเสี่ยงข้อต่อไปที่เรำมองข้ำมไม่ได้ก็คือภำวะโรคระบำดจำกกำรปลูกพืชเชิงเดี่ยวในพื้นที่กว้ำงนั้น มัน
จะเกิดควำมเสี่ยงที่จะเกิดโรคระบำดขึ้นมำได้เมื่อ พ.ศ. 2537 มันเคยเกิดโรครำกเน่ำโคนเน่ำระบำดและทำลำย
ทุเรียนให้ยืนต้นตำยมำกกว่ำ 50,000 ไร่ ในเขตอำเภอเขำสมิง จังหวัดตรำด เรื่องแบบนี้เคยเกิดมำแล้วไม่ใช่ว่ำ
ไม่เคยเกิด ควำมเสี่ยงต่อไปก็คือในกำรผลิตทุเรียน หรือกำรคัดบรรจุต้องใช้แรงงำนเป็นจำนวนมำก ภำวะของ

21
ประเทศไทยปัจจุบันนั้นขำดแคลนแรงงำนในกำรคัดบรรจุ ในกำรเก็บเกี่ยว ในห่วงโซ่ของกำรส่งออกทุเรียน
ควำมเสี่ยงข้อต่อไปก็คือในส่วนของผลผลิตที่จะล้นตลำด อันนี้ไม่ได้มองว่ำมันออกมำมำกเกินกว่ำที่ตลำดจีนจะ
รองรับ แต่มองในโอกำสที่ทุเรียนออกสู่ตลำดในช่วงเวลำเดียวกัน ในช่วงสั้นๆ หรือช่วงพีค มันระบำยออกจำก
ตลำดไม่ทันและจะล้นตลำดในแหล่งผลิต อันนี้เคยเกิดมำแล้วเป็นปัญหำที่หนักมำก แล้วปัจจุบันก็กำลังเกิดที่
ภำคใต้ พอผลผลิตเป็นออกมำพร้อมกันจำนวนมำก จนโรงคัดบรรจุไม่สำมำรถที่จะบรรจุได้ทันต้องปิดโรงงำน
เพื่อให้คนงำนได้พัก เรำโชคดีที่ประเทศไทย ช่วง 2-3 ปีที่ผ่ำนมำนี้ทุเรียนมันทยอยออกมำหลำยรุ่น แต่ถ้ำเกิดปี
ใดสภำพอำกำศที่มันเอื้ออำนวย แล้วออกมำเป็นรุ่นเดียวกัน พร้อมกัน นั่นคือสิ่งที่เรำไม่อยำกให้เกิดขึ้น แต่ถ้ำ
มันเกิดขึ้นมำก็คือเรำจะระบำยไม่ทันครับ
ควำมเสี่ยงต่อไปก็คือโรงคัดบรรจุในภำคตะวันออกและภำคใต้ ส่วนใหญ่เป็นของนำยทุนจีน เหลือโรงคัด
บรรจุที่เป็นของคนไทยแท้ๆ อยู่ประมำณ 3-4 รำยเท่ำนั้นเอง ที่เหลือเป็นนำยทุนจีนทั้งหมด เพรำะฉะนั้น
โอกำสที่จะถูกผูกขำด หรือเรำเรียกว่ำกำรฮั้วกัน ก็มีโอกำสสูง ผมอยำกให้มองบทเรียนของลำไยกับมังคุด แต่
ตอนนี้ในตลำดทุเรียน เรำยังมีโรงคัดบรรจุที่มันมีผู้เล่นมำก จำนวนโรงคัดบรรจุของทุเรียนมำกกว่ำลำไยกับ
มังคุดมำก ดังนั้นยังไม่น่ำเป็นห่วงมำก แต่ว่ำก็เป็นเรื่องที่เรำมองข้ำมไม่ได้ ต่อมำควำมเสี่ยงอีกข้อหนึ่งที่เรำ
อำจจะมองข้ำมกันแต่ในฐำนะที่ผมเคยทำงำนอยู่ด้ำนนี้มำก่อน มันมีควำมเสี่ยงสูงที่จะถูกแบนในเรื่องของ
สุขอนำมัยพืช เรื่องของศัตรูพืชกับสำรเคมีตกค้ำงปนเปื้อน เรื่องนี้เคยเกิดขึ้นในลำไย หลังจำกทำงกำรจีนตรวจ
พบกำรปนเปื้อนของเพลี้ยแป้งและสำรเคมีที่จีนห้ำมใช้ตกค้ำงเข้ำไป จึงมีกำรสั่งระงับกำรนำเข้ำ กำรสั่งระงับ
กำรนำเข้ำหรือกำรถูกแบน ไม่ว่ำจะเป็นชั่วครำวหรือใช้ระยะเวลำระงับเท่ำไหร่นั้น มันก็คือควำมเสียหำยที่เกิด
ขึ้นกับเกษตรกรผู้ผลิต สมมุติว่ำระงับกำรนำเข้ำ 7 วัน ก็คือตำยเลยครับ ทุเรียนไม่ได้รอให้ถอนกำรระงับก่อน
แล้วค่อยตัดได้นะครับ เพรำะว่ำทุเรียนสุกทุกวัน ถ้ำเกิดระงับขึ้นมำเรำจะทำยังไง

22
ภำพ ทุเรียนอ่อน
จำกภำพนะครับ ปัญหำที่มันเกิดขึ้นมำ เป็นควำมเสี่ยงแต่ละด้ำนที่ผมพูดมำเมื่อสักครู่นี้ ปัญหำใหญ่
ที่สุดก็คือปัญหำเรื่องทุเรียนอ่อน หรือก็คือคุณภำพของทุเรียน ซึ่งจะทำลำยทั้งตัวเกษตรกรชำวสวนผู้ปลูก คนที่
ตั้งใจทำทุเรียนคุณภำพ แต่ว่ำเมื่อถูกกระบวนกำรทุเรียนอ่อนไปทำลำยตลำด ก็ทำให้เกษตรกรที่ตั้งใจทำ
คุณภำพได้รับผลกระทบ ก็คือรำคำถูกลง เป็นคำกล่ำวที่ว่ำคนขำยทุเรียนอ่อนได้รำคำ คนขำยก็จะแก่รำคำต่ำลง
คนขำยทุเรียนอ่อนมันก็รวยแต่คนขำยทุเรียนแก่ต้องรับผลกระทบที่รำคำลดลงไป เรื่องของคู่แข่งในประเทศ
อำเซียน อันนี้ผมไม่เป็นห่วงเรื่องคู่แข่งนะครับ ขอเพียงเรำรักษำคุณภำพของเรำให้ได้เท่ำนั้นเอง ไม่ว่ำจะเป็นทีม
ปลูกหรือเวียดนำมหรือมำเลเซีย ผมมองว่ำถ้ำเรำทำคุณภำพได้ ทุเรียนไทยก็ยังเป็นที่ชื่นชอบของผู้บริโภคชำว
จีนอยู่ ปัญหำเรื่องทุเรียนอ่อน ที่บอกว่ำจะแก้ไขอย่ำงไรนั้น เรำก็พยำยำมผลักดันให้มันมีมำตรฐำนบังคับ ซึ่งก็
คงต้องช่วยกันผลักดันให้มันออกมำให้ได้ ซึ่งสำนักงำนมำตรฐำนสินค้ำเกษตรและอำหำรแห่งชำติ (มกอช.) ได้
เคยบอกว่ำจะบังคับใช้ในเดือนกันยำยน พ.ศ. 2566 อันนี้เรำต้องช่วยกัน ร่วมมือกันทุกฝ่ำยผลักดันให้มัน
ออกมำให้ได้
เมื่อทุเรียนอ่อนมีกฎหมำยรองรับ เพรำะอำศัยเรื่องของจิตสำนึกนั้นมันพิสูจน์ออกมำแล้วใน 30 ปีที่
ผ่ำนมำว่ำมันไม่ได้ผล ในขณะเดียวกันตัวเกษตรกรผู้ที่เกี่ยวข้อง ก็ต้องร่วมมือกัน ผมตั้งเป็นเครือข่ำยพิทักษ์
ทุเรียนไทย แล้วเรำก็จะช่วยกันผลักดัน เพิ่มคุณภำพของทุเรียนจำกเดิมที่เรำเคยตัดทุเรียนที่เปอร์เซ็นต์แป้งที่
32% ซึ่งเป็นเปอร์เซ็นต์ที่ต่ำที่สุดที่พอจะรับประทำนได้ แต่ถ้ำเรำจะแข่งกับเวียดนำม แข่งกับมำเลเซีย ใน

23
อนำคตเรำต้องยกระดับคุณภำพของทุเรียนหมอนทองเรำขึ้นมำที่เปอร์เซ็นต์แป้ง 35% ให้ทุเรียนมีรสชำติดีแล้ว
ก็อร่อยยิ่งขึ้น ก็จะเป็นที่ติดใจของผู้บริโภคคนจีน
ปัญหำเรื่องโลจิสติกส์ ก็เป็นปัญหำที่หน้ำถ้ำเป็นห่วงมำก ผมมีโอกำสไปดูเส้นทำงขนส่งทำงบก ที่ด่ำน
โม่ฮำน ติดชำยแดนจีนที่ประเทศลำว ที่บ่อเต็น ถนนแถวนั้นยังเป็นถนนลูกรัง หน้ำแล้งฝุ่นตลบ หน้ำฝนก็เป็น
หลุมเป็นบ่อ นี่คือเส้นทำงที่ขนส่งทุเรียนมูลค่ำเป็นแสนล้ำน แต่ว่ำยังขำดกำรพัฒนำ พวกนี้คงต้องฝำกทำง
ผู้เกี่ยวข้องและทำงรัฐบำลไปเจรจำขอควำมร่วมมือในต่ำงประเทศ จีน, ลำว, ไทย, ที่จะพัฒนำกำรขนส่งส่วนนี้
นอกเหนือจำกเส้นทำงรถไฟที่เรำกำลังทำขึ้นมำ
ปัญหำโรคระบำดปีนี้เยอะมำก ตอนนี้ต้องบอกว่ำมีทุเรียนตำยในสวนประมำณ 20% ที่เกิดโรคระบำด
ไม่ว่ำจะเป็นไฟทอปธอรำและฟิวซำเรียม ช่วงแล้งนี้ก็น่ำเป็นห่วง เพรำะมีกำรเตือนเรื่องของภัยแล้ง น้ำแห้ง
เพรำะว่ำในเขตภำคตะวันออก แม้จะเป็นเขตฝนชุกแต่เรำไม่มีเขื่อนหรืออ่ำงเก็บน้ำขนำดใหญ่ที่จะรองรับในช่วง
ฤดูแล้ง น้ำฝนที่ตกลงมำก็ไหลลงทะเลไม่มีกำรกักเก็บ พอกำรขยำยพื้นที่ปลูกทุเรียนที่มันเพิ่มมำกขึ้นทำให้กำร
ใช้น้ำในแม่น้ำลำคลองก็แห้งขอด ซึ่งเป็นปัญหำที่น่ำเป็นห่วงที่สุดในตอนนี้ ก็คือเรื่องของภัยแล้ง ช่วงนี้ก็มีผลทิ้ง
ช่วงแล้วด้วย ตัวปัญหำเรื่องของแมลงศัตรูพืช พวกเพลี้ยแป้งที่ติดไปกับทุเรียนไทย และทุเรียนสวมสิทธิ์ อันนี้
น่ำเป็นห่วงมำก แล้วก็สำรเคมีที่เอำมำใช้ในกระบวนกำร ไม่ว่ำกำรใช้กล่องบรรจุ น้ำยำที่แช่ ส่วนผสมของ
สำรเคมีตรงนี้ มันตกค้ำงมำกน้อยขนำดไหนเป็นเรื่องที่เรำต้องให้ควำมสำคัญกันพอสมควร
ในช่วงสุดท้ำย ผมอยำกให้ชำวสวนและผู้ส่งออกที่จะต้องให้ควำมสำคัญกับเรื่องของทุเรียน ถ้ำเรำ
อยำกให้ทุเรียนไทยมีควำมมั่นคงและยั่งยืน เรื่องแรกก็คือว่ำเรำต้องมองว่ำเรำจะวำงตำแหน่งของทุเรียนไทยใน
ตลำดจีนที่จุดไหน เป็นทุเรียนที่มีมำตรฐำน คุณภำพ เป็นที่ชื่นชอบของผู้บริโภค หรือจะเป็นทุเรียนรำคำถูกที่มี
คุณภำพต่ำ เรำคงไม่ไปสู้กับทุเรียนเกรดพรีเมียมของมำเลเซีย แต่เรำต้องวำงตำแหน่งของเรำให้ชัดเจน ว่ำเรำจะ
เป็นทุเรียนที่คนจีนมีควำมต้องกำรแล้วก็ชื่นชอบ เรำจะต้องเน้นกำรผลิตทุเรียนที่มีคุณภำพ มีมำตรฐำน ควบคุม
เรื่องของทุเรียนอ่อน มีระบบกำรตรวจสอบย้อนกลับ ถ้ำเรำพัฒนำระบบตรวจสอบย้อนกลับให้รู้ว่ำทุเรียนผลนี้
มำจำกสวนใคร ให้รู้ถึงแหล่งต้นตอ ตรงนี้ก็จะเป็นเรื่องที่จะต้องทำกันในอนำคต ผมก็พยำยำมผลักดันว่ำทุเรียน
มันจะต้องบอกได้ว่ำมำจำกใคร ต้องมี QR Code ติดที่ขั้วพอไปถึงที่โรงคัดบรรจุก็เอำสติ๊กเกอร์ของโรงคัดบรรจุ
ติดทับเข้ำไปพอถึงตลำดปลำยทำงถ้ำเจอทุเรียนอ่อนเรำสำมำรถรู้ได้เลยว่ำมำจำกสวนใครมันต้องไปถึงระดับนั้น
เรื่องของตัวเกษตรกรต้องมีกำรวำงแผนกำรผลิตในแต่ละภูมิภำค ทุเรียนจะออกมำไม่พร้อมกัน
เพรำะฉะนั้นจะต้องมีกำรวำงแผนผลิตไม่ให้มันออกมำชนกันหรือเป็นรุ่นเดียวกัน แล้วก็ต้องมองเรื่องของกำร
ขยำยตลำดที่เพิ่มมำกขึ้นด้วย ประเด็นต่อมำก็คือกำรพัฒนำเครือข่ำยระบบโลจิสติกส์ ทั้งในประเทศและก็
ระหว่ำงประเทศให้กำรขนส่งทุเรียนออกจำกแหล่งผลิตเป็นไปด้วยควำมรวดเร็วและคล่องตัว ด้วยต้นทุนที่ต่ำ

24
แข่งขันได้ อันนี้ก็เป็นโจทย์ที่จะต้องให้รัฐบำลเข้ำมำช่วยดำเนินกำร และส่วนของมำตรกำรป้องกันกำรปนเปื้อน
ศัตรูพืชและสำรเคมีตกค้ำงนั้นเป็นเรื่องที่ละเลยไม่ได้ แล้วคงจะต้องให้ควำมสำคัญกันต่อไป
กำรพัฒนำสินค้ำและผลิตภัณฑ์จำกแปรรูปจำกทุเรียน เรำจะต้องเพิ่มสัดส่วนจำก 20% ให้เพิ่มมำกขึ้น
และลดกำรส่งผลสดลง เพรำะกำรส่งผลสดนั้นมีควำมเสี่ยงมำกกว่ำ ทุกวันนี้ ในรำคำทุเรียนปัจจุบันนี้ ทำให้กำร
แปรรูปทุเรียนนั้นเกิดได้น้อยแล้วก็ไม่ค่อยคุ้ม ทุกวันนี้เรำต้องนำเข้ำทุเรียนจำกเวียดนำมหรือกัมพูชำเข้ำมำแปร
รูป เพรำะว่ำทุเรียนไทยรำคำสูงเกินไปที่จะเข้ำสู่กำรแปรรูป ในส่วนของกำรพัฒนำตัวสินค้ำ อย่ำงที่บอกว่ำเรำ
โชคดีที่เรำมีกำรผลิตทุเรียนมำนำน เรำมีทุเรียนหลำกหลำยพันธุ์ ผมมองว่ำอันนี้เป็นโอกำสของเรำที่จะขยำย
ตลำดและพัฒนำสินค้ำให้มันมีควำมหลำกหลำยเพิ่มขึ้น ทุกวันนี้พันธุ์ทุเรียนที่ขำยดีที่สุดปัจจุบันนี้คือพันธุ์อะไรรู้
ไหมครับ มันคือพันธุ์หนำมดำครับ จนต้นพันธุ์หนำมดำไม่พอขำย เนื่องจำกว่ำเป็นทุเรียนที่ตลำดนิยม แล้วต่อไป
ก็จะเข้ำมำแย่งส่วนแบ่งของหมอนทอง
เรำมีทุเรียนไม่ว่ำจะเป็นพวงมณี เป็นก้ำนยำว เป็นนกหยิบ หรือตระกูลจันทร์ต่ำงๆ ที่ผู้บริโภคชำวจีน
ได้ลิ้มรสแล้วมีควำมชื่นชอบ แล้วก็ขยับตลำดขยำยตัวมำกขึ้น ยกตัวอย่ำงเช่นอย่ำงพวงมณีในปีที่ผ่ำนมำ มีกำร
ขยำยขนำดตลำดเพิ่มมำกขึ้น แถมบำงช่วงเวลำก็รำคำดีกว่ำหมอนทองด้วยซ้ำ ดังนั้นนี่ก็เป็นโอกำสที่เรำจะ
นำเสนอพันธุ์ทุเรียนใหม่เข้ำไปสู่ตลำด แล้วก็เป็นทำงเลือกให้เกษตรกร ได้ทำตลำดมำกขึ้น ถ้ำเรำมีทุเรียนพันธุ์
เบำ พันธุ์กลำง พันธุ์หนัก เรำก็ส่งป้อนตลำดได้แต่ระยะเวลำที่เพิ่มขึ้น ตลำดผลสดก็ต้องรักษำไว้ให้ได้ แล้วก็
พยำยำมหำตลำดใหม่ๆ อันนี้เป็นโจทย์ที่ต้องฝำกทำงหน่วยงำนที่เกี่ยวข้องในเรื่องของกำรหำตลำด เพิ่มสัดส่วน
ของทุเรียนแปรรูป โดยเฉพำะทุเรียนที่แกะเนื้อ แช่แข็ง ส่งตลำด ตัวนี้ก็จะโตขึ้นอย่ำงต่อเนื่อง เพรำะว่ำ 70%
ของผลทุเรียนคือเปลือก เนื้อมีแค่ 30% เท่ำนั้นเอง คนจีนคงไม่อยำกจะเอำเปลือกทุเรียนเข้ำไปประเทศมำก
เกินไป เพรำะฉะนั้นถ้ำแกะเนื้อไป เรำก็จะคุมเรื่องของคุณภำพทุเรียน และทุเรียนอ่อนได้ดีทีเดียว
ผมมองว่ำเรำประมำณกำรในช่วง 5 ปีข้ำงหน้ำรำคำทุเรียนก็ยังคงสูงอยู่ อำจจะเป็นเลข 3 หลัก
หลังจำกนั้นเนี่ยเมื่อผลผลิตออกมำมำกขึ้นรำคำก็คงจะลดลง ในระดับที่ 80, 90, 70, สุดท้ำยเกษตรกรจะรับได้
ที่รำคำเท่ำไหร่ก็อยู่ที่ต้นทุนกำรผลิต สำมำรถควบคุมต้นทุนได้ เพิ่มปริมำณกำรผลิตได้ ทุเรียนก็ยังคงจะเป็นพืช
ที่สร้ำงควำมมั่นคงและควำมยั่งยืนให้กับชำวสวนไปได้นำน เพียงแต่ว่ำเรำทุกคนต้องร่วมมือกัน ร่วมแรงร่วมใจ
กัน รักษำคุณภำพแล้วก็ควำมเชื่อมั่นของผู้บริโภคชำวจีนกับทุเรียนไทยให้ได้ครับ

25
Q&A และแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
คุณอัณณ์ณิชา :
ขออนุญำตค่ะ อัณณ์ณิชำ จำก สำนักงำนกำรวิจัยแห่งชำติ (วช.) ก็ต้องขอชื่นชมคุณชลธีที่เป็นทั้ง
นักวิชำกำรและผู้เชี่ยวชำญโดยตรงด้ำนทุเรียน จึงขออนุญำตสอบถำมเรื่องควำมเสี่ยงว่ำเรำมีตลำดจีนเป็นตลำด
ใหญ่ดังที่คุณชลธีกล่ำว ถ้ำเรำมีปัญหำกับจีนเนี่ย เรำมีแผนสำรองหรือไม่ อีกข้อหนึ่งก็คือเรื่องควำมเสี่ยงของกำร
ถูกระงับกำรส่งออกจำกกำรเจอสำรเคมีตกค้ำง โดยเฉพำะผู้ปลูกทุเรียนรำยใหม่หรือผู้ค้ำรำยใหม่ เรำมีศูนย์ที่
คอยแนะนำคนกลุ่มนี้ไหมคะ เพรำะถ้ำเกิดมีกำรตรวจระงับหนึ่งรำย รำยอื่นก็จะได้รับผลกระทบไปด้วย และขอ
อนุญำตถำมคุณแก้วด้วยว่ำตลำดของฟิลิปปินส์และเวียดนำมนั้นน่ำกลัวสำหรับตลำดของไทยหรือไม่ รสชำติเขำ
ดีกว่ำหรือไม่ รำคำเขำถูกกว่ำหรือไม่ เหมือนตัวอย่ำงในเรื่องข้ำวในอดีตที่เรำเคยส่งออกข้ำวรสชำติดีกว่ำแต่พอ
เวลำผ่ำนไปผลผลิตของเรำต่ำกว่ำและรสชำติเรำอำจจะเป็นรองของคนอื่น
คุณชลธี นุ่มหนู :
เป็นคำถำมที่ตอบยำกมำกเลยนะครับ เพรำะควำมจริงแล้วผมก็ยังมองไม่ออกว่ำถ้ำเรำไม่ส่งไปจีนแล้ว
เรำจะส่งไปไหนได้อีก โดยสัดส่วนที่เรำส่งออกไปตอนนี้คือ 70% ของผลผลิตที่เรำผลิตได้ 20% บริโภค
ภำยในประเทศ 10% แปรรูป เพรำะฉะนั้น สัดส่วนกำรส่งออกผลสดนั้นสูงถึง 70% และจำกที่ส่งออกนี้เรำ
พึ่งพำตลำดใหญ่จีนอยู่ 93% ที่เหลือก็อำจจะไปมำเลเซียบ้ำง เกำหลีบ้ำง ไปยุโรป สหรัฐอเมริกำ ซึ่งก็ถือเป็น
สัดส่วนที่น้อยมำก ดังนั้น จึงเป็นเรื่องที่เรำชำวสวนเป็นห่วงกันมำกในกำรดำเนินนโยบำยของรัฐบำล ผมเองก็
พยำยำมพูดในหลำยเวทีว่ำในกำรดำเนินนโยบำยต่ำงประเทศต้องสร้ำงควำมสมดุล ไม่เลือกข้ำงและวำงตัวเป็น
กลำง ต้องรักษำตรงนี้ไว้ให้ได้ เพรำะนั่นคือควำมเสียหำยที่เกิดกับพี่น้องเกษตรกร รัฐบำลอำจจะมองเรื่องนี้ไม่
ออก แต่ว่ำถ้ำเป็นคนในพื้นที่จริงจะรู้ว่ำมันเป็นควำมเสี่ยงมำก
เรื่องเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนหน้ำใหม่ คุณชลธีมีช่องทำงกำรแนะนำคนเหล่ำนี้ไหมคะ
คุณชลธี :
เรื่องโอกำสที่จะถูกแบน ถ้ำถำมว่ำมีไหมก็ต้องบอกว่ำในปัจจุบันทำงหน่วยงำน TATC ของทำงกำรจีน
ให้ควำมเข้มงวดในเรื่องสุขอนำมัยพืชเป็นอย่ำงยิ่ง เรำคงจำในช่วงวิกฤติโควิด-19 ที่ผ่ำนมำนั้นกำรส่งออกผลไม้
ไปตลำดจีนทำได้ยำกมำก โรงงำนใดที่ตรวจเจอเชื้อโควิด จีนจะสั่งระงับทันที ซึ่งเรำก็ต้องมำพิสูจน์ให้จีนเห็นว่ำ

26
เรำให้ควำมสำคัญในเรื่องของมำตรำฐำนด้ำนสุขอนำมัยพืช ผมเองตอนที่เป็นผู้กำกับเองก็เป็นคนริเริ่ม GAP+
และ GMP+ เรื่องสุขอนำมัยของโรงคัดบรรจุ สุขอนำมัยสวน และบวกด้วยมำตรำกำรป้องกันโควิด-19 เข้ำมำ
ทำให้ทำงกำรจีนเกิดควำมมั่นใจและผ่ำนพ้นวิกฤตินั้นมำได้ด้วยควำมร่วมมือกันของหลำยฝ่ำยในภำคตะวันออก
ที่เรำฝ่ำฟันกันมำ
ประเด็นที่น่ำเป็นห่วงก็คือเรื่องของศัตรูพืชที่ทำงจีนเตือนเรำมำหลำยครั้งเช่น เพลี้ยแป้งที่ติดไปกับผล
ทุเรียน เรื่องนี้น่ำเป็นห่วงเพรำะมีกระบวนกำรนำทุเรียนจำกต่ำงประเทศมำสวมรอยเป็นทุเรียนไทยแล้วเขำไม่
ควบคุมตรงนี้ พอมันไปถึงตลำดจีนมันก็กลำยเป็นทุเรียนไทยไปแล้วตำมเอกสำร แต่มีเพลี้ยแป้ง รำดำ หนอน
เจำะเมล็ด มีศัตรูพืชจำนวนมำก โอกำสที่เรำจะถูกแบนก็มีสูง เรื่องนี้เรำกำลังเป็นห่วง เรื่องสำรพิษตกค้ำงก็
เช่นกัน บำงครั้งชำวสวนก็อำจจะละเลยซึ่งผมเคยเตือนไปหลำยครั้ง สำรกลุ่ม Omethoate ทำงกำรจีนห้ำมไว้
แต่ชำวสวนนำมำฉีดพ่นเพื่อให้มีกลิ่นเหม็นไว้ไล่ช้ำง ไล่กระรอก ดังนั้น โอกำสที่จะที่มันจะตกค้ำงปนเปื้อนไปกับ
ผลผลิตจึงมีสูง ในส่วนนี้หน่วยรำชกำรก็ต้องช่วยประชำสัมพันธ์ให้ควำมมรู้กับเกษตรกร ในขณะเดียวกัน
ผู้ประกอบกำรโรงคัดบรรจุก็ต้องให้ควำมสำคัญ เพรำะถ้ำถูกแบนขึ้นมำอำจจะโดนกันทั้งประเทศ นี่คือควำม
เสียหำยที่จะเกิดขึ้นและเป็นข้อที่ผมเป็นห่วงค่อนข้ำงมำกครับ
Prof. Yu :
สวัสดีค่ะ อ.อัณณ์ณิชำ ควำมจริงแล้วถำมทุเรียนของฟิลิปปินส์และเวียดนำมที่เข้ำมำในตลำดจีนน่ำ
กลัวไหม ยังไม่ถึงขนำดที่น่ำกลัว แต่ว่ำคนจีนของเรำเกือบทุกคนยังชอบทุเรียนของไทยที่สุด รักทุเรียนของไทย
ที่สุดเลย เพรำะทุเรียนของฟิลิปปินส์และเวียดนำมยังอร่อยสู้ทุเรียนของไทยไม่ได้ ของไทยรสชำติดีกว่ำ และคน
จีนมีอุปนิสัยและควำมเคยชินที่ชอบทุเรียนของไทยมำกกว่ำ เช่นทุเรียนหมอนทองนั้นกินแล้วนิ่มนวลถูกปำกคน
จีนมำกกว่ำ แต่ว่ำที่ถำมว่ำน่ำกลัวไหม คนไทยก็อำจจะต้องระวังสักหน่อยเนื่องจำกทุเรียนของเวียดนำมมีรำคำ
ถูกกว่ำทุเรียนไทยอยู่มำก ทำให้พ่อค้ำแม่ค้ำนักธุรกิจทำกำรเอำทุเรียนเวียดนำมมำใส่กล่องของทุเรียนไทยขำย
ทำให้เสียชื่อเสียงทุเรียนของไทย
ในส่วนนี้แก้วคิดว่ำทุกฝ่ำย ทั้งฝ่ำยบริโภค ฝ่ำยผลิต ฝ่ำยส่งออก-นำเข้ำ ต้องระวังให้ดี สำหรับทุเรียน
ของฟิลิปปินส์เพิ่งเริ่มเข้ำตลำดของจีนได้ไม่นำน ยังกระจำยอยู่ในตลำดของจีนเป็นจำนวนน้อย แล้วก็ต้องเข้ำใจ
ก่อนว่ำตลำดของจีนมีขนำดใหญ่และทุเรียนก็มีกำรแบ่งเป็นหลำยเกรดหลำยรำคำ ตั้งแต่กิโลกรัมละมำกกว่ำ
1,000 บำท ถึงกิโลกรัมละร้อยกว่ำบำท อย่ำงที่คุณณัฐพลได้บอกไว้นะคะ รำคำทุเรียนไทยหน้ำสวนปีนี้ก็
กิโลกรัมละร้อยกว่ำบำทแล้วยังไม่รวมบวกค่ำขนส่ง ค่ำภำษีโน่นนั่นนี่ ก็ร้อยกว่ำบำทแล้ว บำงครั้งผู้บริโภคของ
จีนก็ต้องเลือกให้ดี ขอบคุณค่ะ

27
คุณชัยยนต์ :
อยำกจะถำมสองประเด็นครับ ปัจจุบันเรำมีองค์ควำมรู้พอที่จะทำให้ทุเรียนยั่งยืนหรือยังครับ ทุเรียน
เป็นเรื่องภูมิปัญญำและองค์ควำมรู้ที่เรำสะสมมำสำมำรถทำให้มันยั่งยืนต่อไปได้หรือไหม ข้อที่สองทุเรียนที่
เติบโตขนำดนี้มันเป็นบทบำทของภำครัฐ ภำคเอกชน และภำคธุรกิจไทย ภำคส่วนใดที่ต้องปรับปรุงเพื่อให้เรำ
ต่อสู่ในตลำดทุเรียนโลกได้ดียิ่งขึ้นครับ
ขออนุญำตตอบอำจำรย์เลยนะครับ ในฐำนะที่เคยอยู่กรมวิชำกำรเกษตรและศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี
ทำงำนวิจัยเรื่องทุเรียนมำก่อน ต้องขอบอกว่ำในส่วนของงำนวิจัยเรื่องทุเรียนศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี
สถำบันวิจัยพืชสวน กรมวิชำกำรเกษตร และหน่วยงำนของกรมวิชำกำรเกษตร ได้ดำเนินกำรมำนำนในสมัยของ
ดร.หิรัญ หิรัญประดิษฐ์ ผู้ทรงคุณวุฒิ, ดร.เสริมสุข สลักเพ็ชร์, คุณสุขวัฒน์ จันทรปรรณิก, คุณอัมพิกำ ปุนนจิต,
และอีกหลำยๆ ท่ำนได้ทำกำรวิจัยแล้วรวบรวมองค์ควำมรู้ของทุเรียนในแต่ละสำขำวิชำมำผนวกรวมกัน
เรียกว่ำเทคโนโลยีกำรผลิตทุเรียนให้มีคุณภำพ ซึ่งออกเผยเพร่มำนำนแล้วและข้อมูลก็มีกำรปรับปรุงแก้ไข และ
ตีพิมพ์ออกไปมำกมำย
ผมมองว่ำในปัจจุบันกำรทำงำนวิจัยทุเรียนของกรมวิชำกำรเกษตร ของมหำวิทยำลัยต่ำงๆ ไม่ว่ำจะ
เป็น มหำวิทยำลัยเกษตรศำสตร์ หรือทำงหน่วยงำนอย่ำง วช. ก็มีกำรทำกันมำกมำยและก้ำวหน้ำกัน
ค่อนข้ำงมำก ตัวของเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนเองในทุกวันนี้ก็มีควำมรู้กันมำกบำงคนจบปริญญำโท ปริญญำเอก
บำงคนเป็นวิศวกร ก็เข้ำมำทำธุรกิจสวนทุเรียนกันมำก รวมไปถึงควำมทันสมัยของกำรสื่อสำรผ่ำนระบบโซ
เชียล ถ้ำเรำเปิดดูก็จะเห้นควำมรู้เรื่องกำรปลูก กำรดูแลสวนทุเรียนที่แชร์กันออกมำเยอะมำก ผิดบ้ำงถูกบ้ำง
ผู้ฟังก็ต้องใช้วิจำรณญำณในกำรตัดสินเอง ถ้ำจะให้แน่นอนก็คือควำมรู้ที่มำจำกส่วนรำชกำร เพรำะผ่ำนกำร
กลั่นกรองและกำรวิจัยมำแล้ว
แล้วทำงด้ำนสังคมศำสตร์ละครับคุณชลธี เช่นกำรจัดกำรควำมสัมพันธ์กับจีน นโยบำยต่ำงประเทศ
เรื่องของเศรษฐกิจ เรื่องกำรจักกำรแรงงำน ในเรื่องของสังคมตรงนี้เรำมีองค์ควำมรู้พอที่จะต่อสู้ไหมครับ

28
ประเด็นเรื่องนี้ผมมองว่ำเรำมีค่อนข้ำงจะน้อยนนะครับ ต้องรอท่ำนอำจำรย์นั่นเหละครับมำทำกำร
วิจัยตรงส่วนนี้ ก็อยำกเห็นงำนวิจัยที่อำจำรย์ทำออกมำแล้วเผยแพร่ให้สำธำรณชนได้ทรำบ งำนวิจัยด้ำนสังคม
งำนวิจัยด้ำนกำรตลำด เรำต้องยอมรับว่ำเรำมีค่อนข้ำงน้อยนะครับ อันนี้เป็นข้อด้อยที่เรำจะต้องเร่งดำเนินกำร
กันต่อไป ส่วนเรื่องที่ว่ำใครควรจะมีส่วนร่วมของกำรผลักดันควำมยั่งยืนของทุเรียน ผมมองว่ำทุกภำคส่วนไม่ว่ำ
จะเป็นชำวสวน พ่อค้ำ มือตัดทุเรียน หน่วยรำชกำร จะต้องร่วมมือกันอย่ำงจริงจังและผลักดันกำรส่งออกให้
มำกที่สุดครับอำจำรย์
คุณชลธีครับ มีชำวสวนที่อยู่หน้ำงำนเขำบอกว่ำภำครัฐไม่ค่อยได้ทำอะไร รวมทั้งภำคกำรเมืองด้วย ยัง
ไม่ทำอะไรอย่ำงจริงจัง สังเกตจำกเรื่องกำรส่งออก เรื่องกำรส่งเสริมแรงงำน หรือเรื่องของคุณชลธีเองที่ต้อง
ออกจำกรำชกำรมำก็เพรำะภำคกำรเมือง แบบนี้ชำวสวนเขำบอกว่ำภำครัฐยังไม่เต็มที่ ส่วนใหญ่จะชอบหำทำง
เก็บภำษี
อันนี้ต้องเป้นโจทย์ให้รัฐบำลชุดต่อไปเข้ำมำแก้ไขนะครับ
คุณยุวดี :
มีผู้ถำมอำจำรย์แก้วนะคะ ถำมว่ำทุเรียนของมำเลเซียมูซังคิง (เหมำซำนหวัง) คนจีนนิยมมำกว่ำ
หมอนทองไหมคะ
Prof. Yu :
คนจีนชอบมูซังคิงค่ะ แต่ที่มีในจีนมีน้อยและรำคำแพงมำก ส่วนใหม่จะอยู่ในเกรดเอ ผู้บริโภคธรรมดำ
ซื้อน้อยค่ะ คนที่รู้จักก็แค่รู้ว่ำอร่อยแต่ไม่เคยชิม แค่เป็นที่รู้จักแต่ไม่ได้ขำยดีมำกค่ะ
คุณกิตติ :
สวัสดีครับ ขออนุญำตสอบถำมนะครับ สืบเนื่องจำกว่ำทุเรียนของเพื่อนบ้ำนเรำที่มีกำรใช้กล่องของ
ทุเรียนไทย หรือเลียนแบบกล่องบรรจุของไทยแต่ไม่ใช่ทุเรียนไทย รัฐบำลไทยจะมีวิธีป้องกันแก้ไขได้อย่ำงไร
เพื่อให้ทุเรียนที่ไปถึงประเทศจีนเป็นทุเรียนของไทยจริง ไม่ใช่เป็นของไทยแค่กล่องแต่ข้ำงในไม่ใช่ทุเรียนไทย

29
Prof. Yu :
เรื่องนี้ทำงเรำก็เพิ่งเจอ 1-2 ปีก่อนเองค่ะ ทุเรียนของเวียดนำมที่เข้ำจีนโดยตรงเพิ่งเริ่ม ค.ศ. 2022
ตอนนี้ยังหำวิธีไม่ได้ เพรำะบำงทีผู้ค้ำก็นำทุเรียนของไทยและเวียดนำมมำขำยปนกัน ยำกที่จะแยกออกได้ ถ้ำ
จะหำทำงออกต้องให้ชำวสวน ผู้นำเข้ำ-ส่งออก รัฐบำลไทย ให้มำเปิดสวนทุเรียนที่จีนเองเลย เช่นที่คุนหมิง
ปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ จะได้กำรันตีว่ำเป็นสินค้ำไทยแน่นอน ฝำกให้รัฐบำลชุดใหม่มำทำเรื่องนี้ด้วยค่ะ ขอบคุณค่ะ
เรื่องกำรสวมสิทธิ์มันมีหลำยเรื่องเข้ำมำเกี่ยวข้อง ข่ำวในตอนนี้มีข่ำวของทุเรียนกัมพูชำกับทุเรียน
ศรีษะเกษก็เป็นส่วนหนึ่งของเรื่องนี้เอง เรื่องนี้เกิดมำเมื่อ 2-3 ปีก่อนโดยเฉพำะทุเรียนจำกเวียดนำมที่เข้ำมำ
สวมสิทธิ์มีกำรจับกุมที่ชำยแดน ส่วนหนึ่งก็เพรำะกำรทุจริตจำกเจ้ำหน้ำที่ภำครัฐร่วมด้วย ถ้ำภำครัฐไม่รู้เห็นเป็น
ใจมันก็เกิดขึ้นได้ยำก ต้องมีกำรสมรู้ร่วมคิดกันระหว่ำงผู้สวมสิทธิ์และเจ้ำหน้ำที่รัฐรู้เห็นกัน เรำต้องไปแก้ใน
ระดับของนโยบำยกำรควบคุม ป้องกันกำรทุจริตในส่วนนี้ ถ้ำเจ้ำหน้ำที่ในพื้นที่ไม่ทุจริตมันจะเข้ำมำได้อย่ำงไร
เมื่อเข้ำมำแล้วกำรจะติดตู้ส่งออกก็ต้องมีกำรรู้เห็นเป็นใจกัน เพรำะถ้ำตรวจกันจริงๆมันพอจะแยกได้ว่ำเป็น
ทุเรียนมำจำกไหน เพรำะถ้ำจะส่งออกต้องเป็นทุเรียนที่มำจำกแหล่งผลิตที่มีใบรับรอง GAP ซึ่งในใบรับรอง
GAP ก็มีกำรสวมกัน อย่ำงไรก็ต้องแก้ที่ต้นตอของปัญหำกำรทุจริตคอรัปชั่นครับ
ผมคิดประเด็นในแง่ของสถำบันคลังปัญญำฯ จะทำอย่ำงไรให้ผลักดันประเด็นทุเรียนเป็นวำระแห่งชำติ
อันนี้ไม่ได้อยำกจะคุยประเด็นซ้ำซำกนะครับ แต่ตอนนี้ทุเรียนกลำยมำเป็นพืชเศรษกิจที่ทำรำยได้สูงสุดของ
ประเทศแทนข้ำวไปแล้ว และเกี่ยวข้องกับคนจำนวนมำก เรำจึงควรจะมีกำรเตรียมควำมพร้อม และเป็นเรื่องที่
ประชำชนให้ควำมสำคัญ อย่ำงเช่นที่คุณชลธีพูดเรื่องปัญหำทุเรียนอ่อน แล้วทำไมกฎหมำยไม่มีสักที ทำไมถึงไม่
มีกำรดำเนินกำร เรื่องนี้ควรมีกำรเอำใจใส่อย่ำงจริงจัง เพรำะว่ำภำคของเกษตรกรมีกำรปรับตัวกันอย่ำง
ต่อเนื่อง ภำคธุรกิจก็เช่นกันล้งต่ำงๆของไทยมีควำมตื่นตัวกันมำก เหลือแต่ภำครัฐ อันนี้เป็นประเด็นที่อยำกจะ
เสนอ แล้วผมก็จะขอถำมอ.แก้ว 3 คำถำมครับ ข้อแรกคนจีนชอบทำนทุเรียนไทยแบบไหน ในฐำนะคนจันทบุรี
มันก็มีหลำยแบบเช่น แบบกรอบนอกนุ่มในหรือแบบห่ำม แบบสุกพอดี แบบงอม
ข้อที่สอง อ.แก้วบอกว่ำคนจีนชอบทุเรียนหมอนทอง แต่ทำไมรำคำของมูซังคิงและหนำมดำถึงสูงกว่ำ
ถึง 5-10 เท่ำ
ข้อที่สำม ในกำรบริโภคทุเรียนของคนจีนในด้ำนของวัฒนธรรม มีควำมเชื่ออะไรในกำรทำนทุเรียนไหม
ครับ เช่นกรณีของลำไยที่คนจีนมองว่ำเป็นตำมังกร อันนี้เป็นสำมประเด็นที่อยำกให้อ.แก้วช่วยตอบครับ

30
Prof. Yu :
แก้วจะขอตอบตำมลำดับนะคะ ข้อแรกนะคะ คนจีนชอบทำนทุเรียนแบบนุ่มนิ่มที่ทำนแล้วเหมือนทำน
ไอศกรีม มีคนจีนส่วนน้อยที่ชอบทำนแบบกรอบ แต่คนไทยจำนวนมำกชอบทำนทุเรียนนแบบกรอบ ส่วนใหญ่
ทุเรียนที่นำมำขำยในประเทศจีนที่ตัดออกจำกต้นที่ไทยมำก็สุกมำ 70% แล้วกว่ำจะขนส่งมำถึงเมืองจีนใช้เวลำ
5-7 วัน ก็จะสุกพอดี สำมำรถซื้อไปไว้ที่บ้ำน 1-2 วันก็กินได้เลย และคนจีนส่วนใหญ่ปอกทุเรียนไม่เป็นต้องให้ที่
ร้ำนแกะให้ และคนจีนชอบทุเรียนหมอนทองมำกที่สุดเนื่องจำกเรำรู้จักหมอนทองนำนแล้วเป็นควำมเคยชิน
และรำคำคุ้มค่ำ ชำวบ้ำนธรรมดำก็ซื้อกินได้ ส่วนมูซังคิงมีรำคำเป็นหลำยเท่ำของหมอนทองส่วนใหญ่จะซื้อไป
ฝำกคนอื่นที่รู้คุณค่ำของมูซังคิง แต่ถ้ำถำมว่ำชอบมูซังคิงหรือไม่ อันนี้ก็พูดยำกอยู่เหมือนกันค่ะ แล้วที่อำจำรย์
ถำมว่ำคนจีนมีควำมเชื่ออะไรเกี่ยวกับทุเรียนบ้ำง ซึ่งก็มีจริงๆค่ะ ที่คนจีนชอบทุเรียนทั้งๆ ที่มีกลิ่นแปลกๆ
เพรำะว่ำเนื้อทุเรียนมีสีเหลือง เป็นที่นิยมในวันตรุษจีน เชื่อว่ำทำให้มีเงินทอง ควำมร่ำรวยเข้ำบ้ำน เหมือนกับที่
ลำไยเป็นดวงตำของมังกร นี่เป็นสัญลักษณ์ของทุเรียนคือเงินทองร่ำรวยไหลเข้ำบ้ำน
มีคำถำมมำจำกผู้ฟังนะคะ ถำมว่ำขออนุญำตสอบถำมจำกกำรคำดกำรณ์ที่ประเทศไทยปลูกทุเรียนกัน
ทุกจังหวัดและประเทศอื่นเริ่มปลูกทุเรียนกันมำกขึ้นในอนำคตทุเรียนจะล้นตลำดไหมครับ คำถำมที่สอง
ปรำกฎกำรณ์เอลนีโญที่คำดว่ำจะส่งผลกระทบถึงปีหน้ำจะทำให้ผลผลิตหำยไปมำกน้อยแค่ไหนและจะส่งผลให้
คุณภำพมีปัญหำหรือไม่
ประเด็นแรก ทุเรียนจะล้นตลำดหรือไม่นั้น เมื่อวิเครำะดูแล้วสัดส่วนควำมต้องกำรของตลำดจีน
ผู้บริโภคชำวจีนกว่ำ 1,400 ล้ำนคน ซึ่งอำจำรย์แก้วน่ำจะตอบได้ดี ว่ำมีคนจีนที่ต้องกำรบริโภคทุเรียนมำกขนำด
ไหน ประมำณกำรว่ำมี 800 ล้ำนคนที่อยำกจะบริโภคทุเรียน แต่ไทยเรำส่งไปประมำณปีละ 200-300 ล้ำนลูก ก็
ยังถือว่ำน้อยมำกและตลำดยังเติบโตได้อีกเยอะ เพียงแต่เรำต้องป้องกันควำมเสี่ยงที่ผมได้เสนอไปก่อนหน้ำอย่ำ
ให้มันเกิดขึ้น อนำคตทุเรียนไทยก็จะยังยั่งยืนไปอีกนำนหลำยปี ข้อต่อมำเรื่องเอลนีโญ ตอนนี้ยังเพิ่งเริ่มต้นก็
ต้องเฝ้ำระวังในช่วงเดือนกรกฎำคมจะเกิดภำวะฝนทิ้งช่วง ซึ่งก็ยังไม่เป็นปัญหำเท่ำไร แต่ถ้ำแล้งยำวนำนไป
จนถึงฤดูแล้งหน้ำที่จะเริ่มตั้งแต่เดือนตุลำคมเป็นต้นไปจนถึงฤดูกำลหน้ำ ถ้ำสวนใดที่มีแหล่งกักเก็บน้ำไม่
เพียงพอจะต้องได้รับผลกระทบแน่นอน อำจจะผลผลิตเสียหำยหรือยืนต้นตำย เพรำะพื้นที่ที่ไม่เหมำะสมเช่น
พื้นที่ที่เปลี่ยนจำกสวนยำงพำรำมำเป็นสวนทุเรียน เนื่องจำกตั้งแต่แรกที่ปลูกยำงพำรำก็เพรำะน้ำไม่เพียงพอ
บำงคนกัดฟันก็ยอมขุดบ่อบำดำล หรือขุดสระกักเก็บน้ำฝน แต่ถ้ำมันแล้งจัดก็ต้องกระทบแน่นอน อย่ำงเช่นที่

31
ผ่ำนมำที่ชุมพรก็ประสบปัญหำภัยแล้งทุเรียนยืนต้นตำยกันเยอะมำก ย้อนหลังไป 5-6 ปี ในภำคตะวันออกก็เคย
เกิดขึ้นมีหลำยส่วนที่ทุเรียนยืนต้นตำยเพรำะไม่มีน้ำ และถ้ำปีนี้มันจะรุนแรงที่สุดในรอบ 74 ปี ถ้ำเรำไม่
เตรียมกำรตั้งแต่วันนี้ยังไงก็เสียหำยแน่นอน บำงคนมองว่ำมันเป็นกำรคัดเลือกผู้อยู่รอด แต่ผมก็เห็นใจผู้ที่ลงทุน
ปลูกทุเรียนแล้วผมก็ไม่อยำกให้เขำผิดหวัง ก็อยำกจะให้วำงแผนกำรใช้น้ำให้รัดกุมและมีประสิทธิภำพครับ
เรำสำมำรถผลิตทุเรียนนอกฤดูกำลได้ไหมคะ
ได้ครับ พวกทุเรียนนอกฤดูกำลทำกันมำนำนแล้ว แรกเริ่มเป็นงำนวิจัยของศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี
โดยใช้สำรควบคุมกำรเจริญเติบโตมำควบคุม ปัจจัยที่ทำให้ทุเรียนมันออกดอกมี 2 ปัจจัยก็คือควำมสมบูรณ์ต้น
และสภำวะแล้งที่ทำให้ต้นเกิดควำมเครียดและสร้ำงตำดอกขึ้นมำ เรำใช้สำรควบคุมกำรเติบโต แพคโคลบิวทรำ
โซล เพื่อให้ทุเรียนไม่แตกใบอ่อนและเกิดกำรสะสมอำหำร แต่ก็ต้องใช้จังหวะของธรรมชำติเข้ำช่วยเช่น มีช่วง
แล้งติดต่อกันนำนกว่ำ 7 วัน ก็จะบังคับให้ทุเรียนออกดอก ซึ่งเป็นสิ่งที่เกษตรกรทำกันมำอยู่แล้วครับ
คุณธวัชชัย :
ผมไม่มีควำมรู้เรื่องทุเรียน ต้องขอขอบคุณท่ำนวิทยำกรที่ให้ควำมรู้ผมมำก ผมคิดว่ำสิ่งที่ท่ำนวิทยำกร
ได้แนะนำไว้นั้นมีประโยชน์มำกสำหรับคคนที่ต้องกำรลู่ทำงในกำรนำไปปฏิบัติต่อไป ไม่อยำกให้กำรสัมมนำใน
วันนี้หำยไป เรื่องที่ผมช่วยได้น่ำจะเป็นเรื่องกำรติดยี่ห้อ เหมือนสมัยก่อนเรื่องข้ำวที่ไม่มีใครเขำคิดยี่ห้อกัน แต่
สมัยนี้ติดยี่ห้อกันหมดแล้ว ทุเรียนก็น่ำจะทำได้ และเรื่องกำรติด QR code ที่ขั้วทุเรียนก็เป็นจุดเริ่มต้นที่น่ำทำ
เพื่อจะได้ติดตำมกลับไปได้ว่ำซื้อจำกที่ไหน และควบคุมคุณภำพได้ เมื่อคุมคุณภำพได้เกษตรกรเขำจะรู้ว่ำมันจะ
ปลอมปนยำกและควำมตั้งใจที่จะคุมคุณภำพก็น่ำจะดีขึ้น เรื่องเล็กน้อยเหล่ำนี้ผมทำได้ และควรที่จะจริงจัง
เจำะเป็นเรื่องๆไป ส่วนเรื่องศัตรูพืชเป็นเรื่องใหญ่และกำรจะมำห้ำมใช้สำรต่ำงๆ มันก็พูดง่ำย แต่เกษตรกรที่
เผชิญปัญหำอยู่ทุกวันนี้เขำต้องกำรทำงออก เวลำนี้มันพูดกันคนละภำษำ เพรำะคนที่เจอปัญหำเขำก็ต้องพึ่งยำ
แล้วมันก็เกิดเป็นสำรตกค้ำง ผมคิดว่ำเรื่องนี้เป็นเรื่องที่ภำคเอกชนหรือชำวสวนเองแก้ปัญหำไม่ได้ ภำครัฐ
โดยเฉพำะอย่ำงยิ่งกรมวิชำกำรเกษตรจะต้องให้ควำมสนใจ ไม่ใช่เฉพำะเรื่องทุเรียน แต่เป็นผลิตพรรณผลไม้
และกำรเกษตรทั้งหมด ไม่เช่นนั้นอนำคตถูกแบนแน่นอนครับ เพรำะเวลำนี้สำรนำเข้ำที่กลุ่มแพทย์ร้องเรียนว่ำ
ไม่ให้นำเข้ำเรำก็ยังไปต่ออำยุให้นำเข้ำมำได้ ผมคิดว่ำกำรแก้ปัญหำที่ถูกต้อง คือต้องหำทำงออกให้เกษตรกร
ไม่ใช่ปล่อยให้เป็นปัญหำเรื้อรังอย่ำงนี้ วันหนึ่งถูกห้ำมเข้ำ มันแน่นอนว่ำประเทศเขำก็ต้องคำนึงถึงประชำชน

32
ของเขำ ถ้ำเขำห้ำมขึ้นมำเรำก็จะไม่มีทำงออก เรื่องแรกเกษตรกรน่ำจะร่วมมือกันเองได้ แต่เรื่องที่สองต้องอยู่ที่
ภำครัฐครับ ขอบคุณครับ
ขอบคุณค่ะ อ.ธวัชชัย อำจำรย์เป็นนักเศรษฐศำสตร์ที่มีชื่อเสียงคนหนึ่งของไทยนะคะ อ.กวี จงกิจถำวร
ค่ะ ขอเรียนเชิญค่ะ
คุณกวี :
ขอบคุณมำกครับ ผมมีประเด็นเดียวครับ เนื่องจำกว่ำทุเรียนเป็นเครื่องมือทำงกำรทูตที่สำคัญมำก
เท่ำที่ฟังมำประเทศไทยนั้นเป็นประเทศแรกที่จีนให้ส่งผลไม้สดเข้ำไปในประเทศ ถ้ำจำไม่ผิดน่ำจะปี 2004 แต่อ.
แก้วบอกว่ำปี 2000 ต้องลองตรวจสอบดูอีกรอบ แล้วก็ทุเรียนจะเปรียบเสมือนบำรอมิเตอร์ที่จะวัด
ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงไทยและจีน ทั่วโลกอำจจะพูดถึงประเด็นอื่น ประเด็นเรื่องอำวุธนิวเคลียร์ ประเด็นเรื่อง
ชีวภำพ ประเด็นภำษี แต่ของไทยต้องพยำยำมไม่ให้เรื่องทุเรียนถูกแปลงเป็นอำวุธ (weaponization) ผมกลัว
ว่ำในยุคเปลี่ยนผ่ำนในยุคไม่แน่นอน นักกำรเมืองสำมำรถแสดงควำมคิดเห็นที่ส่งผลกระทบต่อเกษตรกร
ชำวสวนทุเรียนอย่ำงที่มีควำมกังวลกัน ซึ่งผมเห็นด้วย อย่ำลืม ว่ำฟิลิปปินส์เคยประสบปัญหำกำรส่งออก-นำเข้ำ
กล้วยหอมนับร้อยตัน ออสเตรเลียมีปัญหำส่งออก-นำเข้ำล็อบสเตอร์ นิวซีแลนด์มีปัญหำนำเข้ำนมผง ประเทศ
ไทยโชคดีมำกครับเป็นประเทศเดียวที่ยังไม่เคยโดนมำตรำกำรแบบนี้ วันนี้ผมได้เรียนรู้เรื่องทุเรียน สำหรับผม
เรื่องนี้จำเป็นต้องให้รัฐบำลเข้ำมำมีส่วนร่วม กระทรวงต่ำงประเทศ หรือกระทรวงเกษตรก็ดี ต้องเข้ำมำช่วยกัน
วำงแผนให้มีมำตรกำรที่รัดกุม ทำให้ทุเรียนของไทยมีคุณภำพ และผมเห็นด้วยกับอ.ธวัชชัย ว่ำเรำควรจะมี
แบรนด์เป็นของเรำ ขอบคุณครับ
คุณกรรณิการ์ :
สวัสดีค่ะ อยำกจะสอบถำมคุณแก้วค่ะว่ำ ผู้บริโภคจีนมีทัศนะคติต่อกำรบริโภคทุเรียนแช่แข็งอย่ำงไร
ชอบกินหรือไม่ มองคุณภำพของทุเรียนแช่แข็งเทียบกับทุเรียนผลสดอย่ำงไร ข้อที่สอง ขณะนี้คนจีนส่วนใหญ่ให้
ควำมสำคัญกับปัจจัยด้ำนคุณภำพของทุเรียน ประเทศผู้ผลิต หรือรำคำมำกว่ำกัน ข้อที่สำม ตอนนี้เวียดนำมทำ
กำรส่งออกผลสดได้และมีอัตรำส่งออกที่เพิ่มขึ้นอย่ำงรวดเร็ว รำคำทุเรียนในปีนี้ของจีนเทียบกับในปีที่ผ่ำมมำมี

33
กำรเปลี่ยนแปลงอย่ำงไรบ้ำง ข้อที่สี่ นอกจำกำรปลูกทุเรียนที่ไห่หนำนกว่ำหมื่นไร่ ตอนนี้จีนมีแนวโน้ม หรือ
นโยบำย หรือโครงกำรที่จะขยำยผลกำรปลูกทุเรียนไปในมณฑลใดเพิ่มอีกไหมคะ ขอบคุณมำกค่ะ
Prof. Yu :
ทุเรียนแช่แข็งกับทุเรียนสด ปรกติแล้วทุเรียนแช่แข็งอยู่ในขอบเขตของทุเรียนแปรรูป และทุเรียนสดมีมำ
ก่อนทุเรียนแช่แข็ง แต่ทุเรียนสดมีตำมฤดูกำลปีหนึ่งมีตั้งแต่เดือนเมษำยนถึงสิงหำคม ต่ำงจำกทุเรียนแช่แข็งที่มี
ให้ซื้อตลอดปี ถ้ำถำมว่ำคนจีนชอบแบบไหน ถ้ำเป็นคนจีนรุ่นใหม่ที่อำยุต่ำกว่ำ 35 จะชอบซื้อทุเรียนแช่แข็ง ถ้ำ
เป็นคนมีอำยุหน่อยจะชอบซื้อทุเรียนสดกลับบ้ำน นำมำทำอำหำรทั้งเนื้อและเปลือก ข้อที่สองคนจีนให้
ควำมสำคัญกับคุณภำพหรือรำคำมำกว่ำกัน ก็ต้องถือว่ำเท่ำกัน เพรำะโดยส่วนใหญ่แล้วคนก็อยำกได้ทุเรียน
คุณภำพดีที่รำคำถูก อำจจะมีคนมีฐำนะที่เน้นคุณภำพมำกกว่ำ ควำมจริงแล้วหลังจำกทุเรียนเวียดนำมได้เข้ำ
ตลำดมำทำให้ทุเรียนมีเยอะขึ้นและรำคำถูกลง ล่ำสุดที่แก้วเห็นก็มีต่ำสุด 100 บำท/กิโลกรัม ซึ่งไม่เคยเจอมำ
ก่อน ข้อที่สี่ นอกจำกไห่หนำนแล้ว มีปลูกที่ภำคใต้ของกวำงสีและยูนนำนกันเล็กน้อย และขยำยตัวไม่มำก
เนื่องจำกทุเรียนเป็นผลไม้เขตร้อนต้องใช้อุณหภูมิกำรปลูกที่ค่อนข้ำงสูงถึงปลูกได้ค่ะ
เรื่องทุเรียนแช่แข็งตลำดของมันมีแนวโน้มจะโตขึ้นไหมคะ
Prof. Yu :
ตลำดของทุเรียนแปรรูปมีแนวโน้มที่จะโตขึ้นอย่ำงแน่นอนและเป็นตลำดที่กว้ำงด้วยค่ะ ควำมจริงแล้ว
บำงมณฑลของจีนยังไม่มีกำรขำยทุเรียนเลยเช่นเมืองเล็กที่ภำคตะวันตกของจีนยังมีขำยน้อยอยู่ค่ะ
คุณธวัชชัย :
ผมขอแทรกควำมเห็นตรงนี้หน่อย เนื่องจำกที่ได้ฟังมำทุเรียนเรำพึ่งตลำดจีนอำจจะเรียกได้ว่ำทั้งหมด
มันเป็นเรื่องธรรมดำที่จะมีควำมเสี่ยงในกำรพึ่งตลำดใดมำกเกินไป แต่ควำมเสี่ยงขณะนี้น่ำจะยังไม่เกิดขึ้นใน 4-
5 ปีนี้อย่ำงไม่มีทำงเลือก ทีนี้ผมไม่ค่อยสบำยใจที่ได้ยินว่ำพรรคกำรเมืองบำงพรรคต้องกำรปรับสมดุลระหว่ำง
ประเทศเพื่อพึ่งพำจีนให้น้อยลง ต้องขอเรียนว่ำตอนนี้ประเทศจีนเป็นประเทศคู่ค้ำกับทุกประเทศในโลกไม่ว่ำจะ
ชอบหรือไม่ก็ตำม เพรำะตลำดสหรัฐและยุโรปในช่วงนี้เป็นเศรษฐกิจช่วงขำลง แม้กระทั่งสหรัฐเองที่ตั้งป้อมเป็น
ไม้เบื่อไม้เมำกับจีนมำตลอด แต่ตัวเลขที่เกิดขึ้นคือใน 2 ปีที่ผ่ำนมำอเมริกำนำเข้ำจำกจีนเพิ่มขึ้นทุกปี ถ้ำจีนเป็น
ฝ่ำยกดดันอเมริกำ อเมริกำตำยนะ สินค้ำและอุตสำหกรรมของอเมริกำตอนนี้อยู่ที่จีนหมด และย้ำยกลับก็ไม่ได้

34
เพรำะต้นทุนที่อเมริกำแพงกว่ำ หรืออย่ำงออสเตรเลียที่มีปัญหำกับจีนและในที่สุดก็ไม่ใช่แค่กุ้งมังกรที่ขำยไม่ได้
ตลำดหำลยอย่ำงเสียหำย ผมจึงอยำกจะให้ฝ่ำยกำรเมืองฟังหูไว้หู ต้องเข้ำใจปัญหำให้ถ่องแท้เสียก่อน ขอบคุณ
ครับ
มีคนส่งคำถำมมำว่ำ ทุเรียนไทยมีโอกำสส่งออกไปตลำดอินโดนีเซียหรือฟิลิปปินส์ไหมครับ เพรำะ
ขนส่งทำงเรือ 5-7 วันใกล้เคียงไปจีนเหมือนกัน
ผมมองว่ำตลำดฟิลิปปินส์หรืออินโดนีเซียนี่น่ำจะยำก เพรำะสองประเทศนี้เป็นต้นกำเนิดทุเรียนเขำมี
ทุเรียนเยอะกว่ำไทยเสียอีก ถ้ำจะไปตลำดของสองประเทศนี้ผมว่ำน่ำจะยำกครับ
Prof. Yu :
เห็นด้วยกับอำจำรย์ชลธีนะคะ ควำมจริงจะส่งไปขำยที่ไหนก็ได้ค่ะแต่คงได้รำคำที่ไม่ค่อยดี ไม่มีกำไร
เพรำะประเทศเขำก็เป็นแหล่งผลิตอยู่แล้วด้วย ขอบคุณค่ะ
มีคำถำมกับอ.ณัฐพล กำรผลิตทุเรียนของฟิลิปปินส์ในตลำดโลกมีกี่เปอร์เซ็นต์คะ
ดร.ณัฐพล :
เขำมีส่งออกไม่ถึง 1% ครับ น้อยมำกครับ แต่เขำก็มีแหล่งผลิตของเขำ แถวดำเวำ ซึ่งก็พยำยำมส่งขำย
ตลำดจีน แต่ที่ส่งออกมำก็ไม่มำกนะครับ หลักสิบหลักร้อยตันเท่ำนั้น ถือว่ำน้อยมำกครับ
คุณพงษ์ศักดิ์ :
ผมมีคำถำมเรื่องระบบกำรขนส่งทุเรียน ระบบโลจิสติกส์จำกไทยไปจีน ยังมีข้อแนะนำหรือปัญหำอะไร
จำกผู้ซื้อในจีนไหมครับ มีติดขัดอะไรไหมครับ เพื่อจะได้หำทำงแก้ไขให้เชื่อมโยงกัน

35
ในควำมคิดผมก็อยำกให้พัฒนำในเรื่องของเส้นทำงรถไฟ เพรำะมันเร็วกว่ำทำงรถยนต์และทำงเรือ
อยำกจะให้พัฒนำในเรื่องของตู้บรรจุทุเรียนที่ใช้ในกำรขนส่งของระบบรำงรถไฟให้มำกขึ้น มันจะสะดวกมำกถ้ำ
เรำขนส่งทำงรถไฟจำกภำคตะวันออก จำกมำบตำพุดเข้ำสู่ตลำดจีนได้เลย อำจจะไปยกตู้ใส่รำงรถไฟจีนที่ลำว
ที่ท่ำนำแล้ง เพื่อวิ่งตรงเข้ำจีน มันก็จะเร็วมำกขึ้นและช่วยเพิ่มโอกำสในกำรส่งออกให้มำกขึ้น แล้วผมก็ขอฝำก
เรื่องเส้นทำงทำงบกที่บ่อเต็น ถ้ำมีโอกำสได้จับมือกัน 3 ประเทศแล้วร่วมกันพัฒนำเส้นทำงขนส่งให้มันสะดวก
รวดเร็วและดีขึ้น เพรำะปัจจุบันยังเป็นถนนลูกรังเป็นหลุมเป็นบ่ออยู่เลยครับ
ผมขอเพิ่มข้อมูลนิดนึงนะครับ เมื่อต้นเดือนเพิ่งจะมีกำรเปิดเส้นทำงกำรขนส่งใหม่เป็นเส้นทำงรถไฟ
เป็นกำรขนส่งทำงรถไปลงที่ลำวแล้วขึ้นรถไฟจำกลำวไปที่ฉงชิ่ง รอบแรกส่งไป 150,000 ลูก ใช้เวลำเพียง 4 วัน
ซึ่งลดเวลำได้เยอะมำก ยิ่งถ้ำสำมำรถขึ้นรถไปจำกภำคตะวันออกโดยไม่ต้องขนทำงรถไปที่ลำวอีก ก็น่ำจะลด
ต้นทุนได้มำกเลยนะครับ
Prof. Yu :
เท่ำที่แก้วได้วิจัยมำก็ได้ยินจำกพวกนักธุรกิจว่ำค่ำขนส่งแพงขึ้นทุกปีเลย โดยในรำคำของทุเรียน 1 ลูก
มีต้นทุนค่ำขนส่งอยู่ที่ 25-30 % ซึ่งเป็นสัดส่วนที่สูงนะคะ ไม่ทรำบว่ำมีวิธีแก้ไขปัญหำนี้ไหมคะ
ก็คงต้องรวบรวมเสนอรัฐบำลไทยชุดใหม่นะครับ อย่ำงในกรณีของกำรขนส่งรถไฟก็ยังแพงกว่ำรถยนต์
นะครับ แม้จะสะดวกรวดเร็วกว่ำ เพรำะว่ำจำนวนตู้มีน้อยนะครับ
Prof. Yu :
พวกตู้ conditioner ทั้งทำงบก ทำงเรือ และทำงรถไฟ ทำไมถึงหำยำกคะ
อันนี้เป็นนโยบำยนะครับ ต้องช่วยกระตุ้นจำกทำงฝ่ำยจีน เพรำะมันมีโควตำจำกัดครับ ที่ส่งไปรอบ
ก่อนนี้เป็นตัวอย่ำงให้รู้ว่ำเรำมีกำรขนส่งจริงครับ แต่ทุกวันนี้ยังไม่ค่อยมีตู้ครับ เพรำะต้องขนอย่ำงอื่นด้วย

36
Prof. Yu :
ฝ่ำยจีนไม่มีตู้หรือฝ่ำยไทยไม่มีตู้คะ
ฝ่ำยไทยเรำพร้อมให้บริกำรนะครับ แต่โควตำในกำรจองตู้เพื่องส่งสินค้ำไปที่จีนเรำได้มำจำกัดนะครับ
อำจจะได้มำน้อยไปหน่อย รบกวนช่วยแจ้งทำงจีนด้วยครับ
ขออนุญำตถำมอ.ณัฐพลนะคะ แนวโน้มตลำดยุโรปหรืออเมริกำพอจะมีไหมคะ ในอนำคต
ตลำดทำงฝั่งนั้นค่อนข้ำงคงที่ครับ ตลำดใหญ่อยู่ฝั่งอเมริกำแต่ก็ไม่ใหญ่มำกถ้ำเทียบกับจีนแล้ว ขนำด
มันต่ำงกันมำก ดังนั้นทิศทำงกำรพัฒนำเลยมำอยู่ที่ตลำดจีนเสียเยอะ แนวโน้มเลยค่อยข้ำงยำก
ขอถำมด้วยครับว่ำ ทุเรียนเรำไปตลำดอินเดียได้ไหมครับ
ผมไม่แน่ใจว่ำเรำมีส่งไปอินเดียบ้ำงหรือเปล่ำ แต่ถ้ำจะเปิดตลำดอินเดียเรำต้องไปศึกษำกันหลำยอย่ำง
เลยนะครับ แต่ก็เข้ำใจว่ำเป็นตลำดใหญ่นะครับ จำนวนประชำกรสูง เป็นตลำดที่มีศักยภำพ ส่วนตัวผมเองผม
คิดว่ำตลำดจีนก็ยังมีอีกมำกนะครับ ยังเป็นตลำดที่กว้ำงอยู่ ควำมต้องกำรยังสูงอยู่ ผมว่ำเรำมำเน้นตรงนี้น่ำจะดี
ที่สุดแล้วครับ
ขออนุญำตถำมค่ะ ไม่แน่ใจเหมือนกันว่ำเคยเห็นใน whitelist cross border e-commerce ว่ำตอนนี้
ทุเรียนสดอยู่ในรำยชื่อใช่ไหมคะ แล้วเรำมีกำรส่งทุเรียนสดผ่ำนช่องทำงนี้หรือยังคะ ขอบคุณค่ะ

37
เกี่ยวกับตลำด e-commerce ผมเองก็ไม่แน่ใจเหมือนกันครับว่ำมันมีขนำดประมำณไหน มันอำจจะ
หำตัวเลขที่ชัดเจนได้ยำก แต่ที่ได้ยินจำกอ.แก้ว มันจะมีกำรซื้อขำยผ่ำนอำลีบำบำ ต้องรบกวนอ.แก้วอธิบำย
เพิ่มเติม เกี่ยวกับกำรกระจำยสินค้ำในจีนนะครับ
ขออนุญำตค่ะไม่ใช่ทำงอำลีบำบำ แต่เป็นช่องทำง cross border e-commerce ที่จะมี whitelist ว่ำ
ถ้ำส่งสินค้ำในรำยกำรไปจะไม่ถูกเก็บภำษีนำเข้ำของจีน อันนี้ได้ข้อมูลมำจำกศูนย์บริกำรข้อมูลธุรกิจไทยในจีน
ณ นครเฉิงตู แล้วเห็นทุเรียนสดอยู่ในรำยกำรนี้ด้วย ก็เลยอยำกถำมว่ำมีกำรซื้อขำยผ่ำนช่องทำงนี้หรือยังน่ะค่ะ
มันน่ำจะเป็นช่องทำงสำหรับผู้ค้ำรำยย่อยหรือคนไทยที่สำมำรถไปตรงนั้นได้ แต่มันจะมีกำหนดโควตำ ปริมำณ
มูลค่ำ เลยไม่แน่ใจว่ำช่องทำงนี้มันเป็นอีกช่องทำงหนึ่งของผู้ประกอบกำรไทยหรือไม่ค่ะ
Prof. Yu :
ควำมจริงแล้วทุเรียนไทยอย่ำงที่อ.กวี กล่ำวคือเซ็นสัญญำนำเข้ำในปี 2004 แต่เริ่มมีทุเรียนไทยผ่ำน
ชำยแดนจีนตั้งแต่ปี 2000 แล้วคะ แค่ยังไม่ค่อยเป็นเรื่องเป็นรำว ตอนนี้ก็อยู่ในรำยกำรของชำยแดนส่วนใหญ่
แล้ว แต่ก่อนทุเรียนของไทยต้องผ่ำนชำยแดนเวียดนำมหรือลำวก่อนแล้วค่อยเข้ำจีน
ถ้ำอย่ำงนั้นขออนุญำตถำมคุณแก้วครับ ว่ำมันมีช่วงที่เรำส่งทุเรียนทำงเครื่องบินโดยมีควำมช่วยเหลือ
จำกรัฐบำลจีน อยำกทรำบว่ำโอกำสแบบนี้จะมีอีกไหมครับ
Prof. Yu :
มีแน่นอนค่ะ ที่จีนจะมีเที่ยวบินสองแบบนะคะ คือ charter flight ที่จะบินไปลงเมืองเล็กที่ได้สร้ำง
สนำมบินไว้ โดยเฉพำะภำคตะวันตกของจีน เช่นเมืองซีอำน ซึ่งมีตลำดผลไม้ขนำดใหญ่ โดยจะมี 5-6 วันต่อ
รอบ โดยบำงคนจะขนทุเรียนหรือผลไม้ไปจำกไทยเพื่อขำยและรับนักท่องเที่ยวจำกจีนกลับมำที่ไทย ตรงนี้
สำมำรถเป็นจุดเติบโตของเศรษฐกิจได้ ขอบคุณค่ะ

38
ขอบคุณค่ะ ต้องขอขอบคุณทุกท่ำน ข้อเสนอแนะที่หลำยท่ำนได้เสนอไว้ ทำงเรำจะทำข้อสรุปแล้ว
เสนอฝ่ำยนโยบำยนะคะ เช่นอ.พงษ์ศักดิ์ เองก็อยู่ในกรรมกำรของศูนย์วิจัยไทย-จีน ถ้ำมีโอกำศเสนอฝ่ำยที่
เกี่ยวข้องเรำก็จะเสนอไปนะคะ และผลกำรประชุมในวันนี้จะมีกำรนำเสนอสำหรับผู้ที่ไม่ได้มีโอกำสเข้ำมำร่วม
ฟังนะคะ จะมีเป็นกำรตัดต่อวิดีโอขึ้นทำงยูทูป ให้มีโอกำสรับฟังและขยำยผลต่อไปนะคะ โอกำสแบบนี้ยังมีอีก
หลำยประเด็นก็ขอเชิญทุกท่ำนติดตำมกันต่อไปค่ะ วันนี้ต้องขอขอบคุณทั้งวิทยำกร อ.แก้ว อ.ณัฐพล และอ.ชลธี
นุ่มหนู ขอบคุณมำกค่ะ และขอขอบคุณผู้เข้ำร่วมประชุมมทุกท่ำนด้วยค่ะ ที่สละเวลำมำเข้ำร่วมประชุมในวันนี้
ขอบคุณค่ะ

การปฏิวัติทุเรียนไทยในจีน การเกษตร การตลาดและการบริโภค

More Related Content

More from Klangpanya

การปฏิวัติทุเรียนไทยในจีน การเกษตร การตลาดและการบริโภค