Your SlideShare is downloading. ×
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Voedselcrisis: Globale problematiek
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Voedselcrisis: Globale problematiek

157

Published on

Powerpoint presentatie van Rudy Rabbing tijdens lezing Voedselcrisis: Globale problematiek, VU Connected & Tresoar, 15 oktober 2013

Powerpoint presentatie van Rudy Rabbing tijdens lezing Voedselcrisis: Globale problematiek, VU Connected & Tresoar, 15 oktober 2013

Published in: Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
157
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. 17-10-13 Voedselcrisis onnodig Een rol voor de Friese landbouw Inhoud Prof. dr ir Rudy Rabbinge !  Voedselvoorziening in historisch perspectief !  Megatrends !  Mondiale uitdagingen !  Mogelijkheden en perspectieven !  Friese bedrijfstakken !  Conclusies Emeritus Universiteitshoogleraar Duurzame Ontwikkeling & Voedsel zekerheid Tresoar, 15 oktober 2013 1 !  Malthus: ‘An essay on the principle of population’, 1798 !  RIVM: ‘Zorgen voor morgen’, 1987 !  Brundland: ‘Our common future’, 1988 !  WRR: ‘Duurzame risico’s, een blijvend gegeven’, 1994 Global population & sources of agricultural production pastoralism gathering farming irrigation 500 6000 400 300 aquatic (prim. & sec. prod.) terrestrial (sec. prod.) rearing plough 200 24 3 fishing hunting 5 (-10000 BC / 2010 CE) <1 population (x mln) Voedselvoorziening in historisch perspectief 2 manuring terrestrial (prim. prod.) Ancient fish trap (9000 BC) 2000 1500 1000 0 500 -2,500 -5,000 -7,500 -10,000 year Discovery 2012, Swedish coastal line Source: BK Gross 3 9,000 5,000 6,000 7,000 4,000 1,000 3,000 Global urbanisation towards 2050 9,000 5,000 6,000 7,000 4,000 3,000 1,000 2,000 (1700 / 2050) 2,000 Global population & sources of agricultural production blue revolution green revolution population 2050 2000 1950 1900 1850 1800 1750 1700 metropolitan farming 2050 2000 1950 1900 arable land HYV, irrigation, fertilizers,marine farming marineaqua culture (fish ponds) greenhouse culture animal husbandry (poultry) (LED) catch aqua horticulture indoor (hydroponics) pestcontrol (algae) 1850 1800 1750 1700 aquatic (prim. & sec. prod.) terrestrial (sec. prod.) terrestrial (prim. prod.) adapted from Land Commodities Asset Management AG (2009) with data from FAOstat, NEAA & UNPD 1
  • 2. 17-10-13 Megatrend (1): Productiviteitsverhoging 10,0 x5-6 arbeidsproductiviteit x 200 - 300 energie, andere inputs x2-4 ton graan per ha grondproductiviteit 7,5 9 600 600 350 2,5 400 1,8 5,0 200 0,8 0,0 1250 800 arbeidsuren per ha Megatrends in landbouw 12 0 1500 1750 jaar 2000 7 Megatrends (2): Van ambachtelijk naar industrieel 8 Megatrends (3): Integratie van de keten !  Van grond tot mond !  Keten-omkering: consument (of retail) dicteert !  Kwaliteit, food safety, gemaksvoedsel, etc. !  Efficientie in logistiek (on time delivery), kostprijs !  Toegevoegde waarde op diverse schakels van de ! Van adaptief (aanpassen aan omgeving) naar maximale controle (kunstmest, pesticiden, irrigatie) ! Introductie van niet-grondgebonden landbouw keten " cumulatief kasteelt substraatteelt ! Hoge toegevoegde waarde !! 9 Megatrends (4): Verbreding van doeleinden 10 Megatrends (5): Koppeling aan gezondheid !  Milieuvriendelijk !  Diervriendelijk !  Landschap !  Groente, fruit en vis zijn goed voor de gezondheid !  Gezondheidsbevorderende componenten nastreven door keuzes in uitgangsmateriaal, teeltmethodes en verwerking: meervoudig onverzadigde vetzuren !  Good Agricultural Practices: landbouwproducten vrij van residuen (nitraat, pesticiden) www.eceat.nl !  Food safety: tracking and tracing (BSE, dioxine) 11 12 2
  • 3. 17-10-13 Megatrends (6): Biobased economy Mondiale uitdagingen !  Materialen kunnen doeltreffender en doelmatiger worden vervaardigd !  De plant als fabriek !  Verschillende producten en technieken in ontwikkeling en gebruik !  biocascadering, bioraffinage 13 Uitdaging (1): Voedselzekerheid 14 Vraag Uitbannen honger Groeiende bevolking Meer vlees consumptie = Bevolking x Bevolking (miljard) Dieet Graan equivalenten per jaar (miljard ton) 15 15 10 10 5 5 0 1700 Meer voedsel 1800 1900 2000 2050 2100 0 dieet-typen (medium bevolking 2050) 16 15 Verhoging primaire productie Verhoging primaire productie Global grain production (1950-2010) Global grain production (1950-2010) 300 population 200 per capita production 100 0 1950 Source: FAOstat 400 production 1960 1970 1980 1990 year 2000 2010 Index value Index value 400 ton/ha 300 200 area 100 0 1950 2020 production Source: FAOstat 1960 1970 1980 1990 year 2000 2010 2020 17 18 3
  • 4. 17-10-13 Voedsel per capita (1950 – 2010) Naar een duurzame voedselzekerheid met minder meer Index value 150 beter Asia S. America 125 SS Africa 100 75 50 1950 1960 1970 Source: FAOstat 1980 1990 year 2000 2010 2020 19 Verhoging primaire productie / trendbreuk Groene revoluties ook elders 6 0 1900 1925 1950 1975 1925 1950 1975 African start 2000 discontinuities ? Africa UK USA 1900 SE Asia 2 0 1875 2000 Maize 3 1 2 Rice SE Asia 15 kg ha-1 y-1 Wheat 4 Indonesia 6 5 150 kg ha-1 y-1 yield (ton/ha) 8 Groene revolutie Graan opbrengst (NL) ton graan ha-1 10 4 20 2025 22 21 Uitdaging (2): Klimaatverandering Uitdaging (3): Voedsel & gezondheid Verwoestijning Overstroming Verzouting Obesitas Allergie Anti-oxidanten Bestrijding Gezonde voeding producten Aanpassing 23 24 4
  • 5. 17-10-13 Voeding & gezondheid: voedselkeuze Voeding & gezondheid: voedselkeuze Bron: Groene economie (2011) 25 Lifestyles 26 Uitdaging (4): Planeet Natuur Biodiversiteit GHG gezonder voedsel = gezonder oud Health / “Quality of life” 100 % Monitoren van conservatie Time 27 Onduurzaamheid en natuurlijke hulpbronnen 28 Verhogen agrarische productie human-induced causes of soil degradation over-grazing 35% deforestation 29% productiviteitsverhoging areaaluitbreiding mismanagement 28% bio-industry 1% overexploitation 7% Oldeman LR et al. (ISRIC 1991) 5
  • 6. 17-10-13 Think blue ! Uitdaging (5): Biobased economy Bio-brandstoffen Bio-materialen Bio-raffinaderij Wereld areaal (Gha) overig landareaal restant landbouw areaal (tbv bio-diversity) 2,9 grasland 7 3,4 akkerbouw 1,6 36,1 water (~ 71%) Aangepaste gewassen Nieuwe agrosystemen 31 32 H2O flowers CxHyOzNuPvKw fruits fresh vegetables food crops CaHbOcNmPnKo fibers CdHeOfNqPrKs farma fragrances fodder NPK primaire productie H2O, CO2 CO2 H2O, CO2 zonneenergie H2O, CO2 Minimaliseer lekstromen, upcycle reststoffen flavours fermentation products fuel secundaire tertiaire functional molecules productie productie …Mogelijkheden & Perspectieven… 34 33 Productie-ecologische principes & praktijk yield increasing measures Reducing factors • weeds • pests • diseases • pollutants yield protecting measures Post-harvest losses • microbial • insects • rodents • waste bio techno logy Defining factors • temperature • genetics postharvesttechnology Limiting factors • energy • proteins • minerals • water yield increasing measures yield level Limiting factors • water • nutrients (N,P,K) yield gap Defining factors • CO2 • radiation • temperature • crop genetics yield level bio techno logy Reducing factors • stress • pests • diseases • pollutants yield protecting measures • storage • packing potential production attainable production actual production PRODUCTION SITUATION Post-harvest losses • microbial • waste yield gap Productie-ecologische principes & praktijk postharvesttechnology • storage • packing available production potential production attainable production actual production PRODUCTION SITUATION available production 35 36 6
  • 7. 17-10-13 Twee strategieën Voedselketen in groter verband potentiële opbrengst opbrengst kloof kloof verhoog potentiële opbrengst actuele opbrengst potentiële opbrengst verklein opbrengst kloof actuele opbrengst Naar: www.GECAFS.org 37 Beïnvloeding keten NL 38 Beïnvloeding keten EU Voedselketen in Nederland The supply chain funnel in Europe 16.700.000 Consumenten 7.000.000 Huishoudens 160,000,000 Consumers 89,000,000 Customers 4.400 Supermarkten macht 170,000 Outlets 25 Supermarket formules 600 Supermarket formats power 5 Inkoopkantoren 110 Buying desk 1.500 Leveranciers 8,600 Manufacturers 6.500 Levensmiddelenfabrikanten 80,000 Semi-Manufacturers 160,000 Suppliers 3,200,000 Farmers 65.000 Boeren en tuinders data: www.pbl.nl/nederlandverbeeld, 2012 Bron: J. Grievink, Cap Gemini/OECD (2003) 39 Verandering in Europese voedselsystemen 40 Keten denken •  verhoog resource use efficiency •  verminder vervuiling door armoede •  voorkom verspilling door rijkdom !  integratie verschillende culturen: gevarieerde diëten !  consumentendruk: o.a. voedsel veiligheid, dierenwelzijn !  voedselindustrie en technologie: gemak !  afname agrarische sector !  toename regelgeving EU !  milieu-veranderingen !  grotere collectieve verantwoordelijkheid GROND landbouw voedsel industrie retail MOND sluit de keten 41 42 7
  • 8. 17-10-13 Ketendenken Biobased economy: productie oppervlak/pers. nutrienten sluit de keten BIOMASSA horizontale keten traditioneel (back end) (akkerbouw) CHEMISCHE INDUSTRIE verticale keten (laterale verbanden) design keten (front end) verwerken BIOMASSA nieuw (GMO, algen) PRODUCT 1 (aardappelzetmeel) 2 m2 10 rozen/week reststroom verwerken cascaderen 6 m2 regelmatig portie ‘nederwiet’ PRODUCT 2 (lysine eiwit) 100 m2 vegetarisch dieet PRODUCT 1 (biopolymeer) reststroom CHEMISCHE INDUSTRIE cascaderen 1000 m2 vlees dieet PRODUCT 2 (fermentatie) vele hectares 43 farma fragrances flavours health flowers fruits fresh vegetables nutrition food crops fodder functional molecules fermentation products chemicals & materials fibers fuel energy fill… ca sc ad er en farma fragrances flavours health flowers fruits fresh vegetables nutrition food crops fodder functional molecules fermentation products chemicals & materials fibers fuel energy Cascaderen: maximale grondstof benutting volume toegevoegde waarde Van Food tot Fashion (RR’s 12 F’s) 44 45 Toegevoegde waarde voedselsystemen 46 De 21ste eeuw van dromen & verhalen omgekeerde piramide van Maslow piramide van Maslow Meta: dromen, verhalen & ‘virtual reality added value consument voeding & gezondheid Cultuur tertiaire productie verwerking tot voedsel, biofeed stock Sociale cohesie primaire & secundaire productie systemen Voedsel & veiligheid plantaardige & dierlijke suikers, eiwitten, vetten 47 48 8
  • 9. 17-10-13 Bio-chemische (bulk)precursors oud fossiel Ter vervanging 5,75% brandstof door biodiesel: jong fossiel + Secundaire metabolieten fijn chemie 1,4 millioen ha koolzaad CxHzN CxHzN CxHy ie ol koolhydraten CxHzOy(OCHz)v lignine Chemische bouwstenen Vele producten # Één ruw uitgangsmateriaal # Eindig olie / vet CxHzOy CxHzO Petro-chemische route eiwit CxHyOz CxHy s ga amine CxHzOyN Sv Biomassa Biobased economy: Biodiesel ? Bio-chemische route Vele ruwe uitgangsmaterialen # Hernieuwbaar # 49 ++ D +/ongunstige energie balans 5% chemie low end solar oil coal wind 20-25 % bulk & fijnchemie gas hydro bulk chemicals fuel power Y transport brandstof fiber G + biomass fodder ER hernieuwbaar chemie 75-80 % tbv food & non-food (bv constructiehout) EN voorraad fine high end… chemicals food MA TE % + 95% energie CO2 complexity $ eindig jong fossiel BI OB AS E oud fossiel Complexiteit & toegevoegde waarde RI AL S Chemie aandeel ‘biomassa’ consumptie 50 added value 51 Energie: organische zonne-energie collector !  !  52 Europe 2050: 650 mln people = 2 TW Power Efficiency of solar conversion Surface per capita Total area needed Bio-mimicry fotosynthese dmv nanotechnologie Duurzame, flexibele, goedkope productie 100 % 30 m2 0,5 x Netherlands 10 % 300 m2 0,5 x Sweden 1% 3000 m2 3 x France 0.4 % 7500 m2 ! EU Artificial Leaf Algae 2. Electron-transfer 1. Light absorption Energy increase Plants 3. Photo-voltage Bio fuel Acceptor Antenna adapted from H. De Groot (2011) 53 54 9
  • 10. 17-10-13 Biobased economy: Elektriciteit opwekkende kas Alternatieve eiwitten 55 De gouden driehoek voor succes publiek-privaat partnerschap Economisch Perspectief Nederlandse agri-sector Onderzoek University nieuwe oplossingen innovaties Beleid Extension Industrie Research Maatschappij station 57 Verpakte waarde 58 Bedrijfstakkenanalyse van de Nederlandse economie rund embryo kunstmatig zaad kennis Op basis van 2 criteria (Diamond Model Porter): 1.  Economische potentie van bedrijfstak: "  mate van investeren, "  marktaandeel, "  financiële positie lucht water gezondheid 2.  Innovatiekracht, vernieuwingskracht bedrijfstak: "  mate van koppeling bedrijfstak en kennisinstellingen energie 59 60 10
  • 11. 17-10-13 Bedrijfstakkenanalyse van de Nederlandse economie Bedrijfstakkenanalyse van de Nederlandse economie: +3 aanvullende criteria 8 agrofood bedrijfstakken scoren bij de 10 economisch beste van de 200 geanalyseerden 1.  Denken in ketens en in laterale verbanden (naast verticale dus ook horizontale structuren) met als doel producten en productiewijze te verbeteren Twee oorzaken: 2.  Ecologische vernieuwing: begrip van ecologie en biologie gebruiken voor betere benutting van grondstoffen en IPM " verliezen/vervuiling dalen 1. Innovatie- en concurrentiekracht als gevolg van particuliere initiatieven 3.  Investering in sociale orientatie zowel mbt eigen personeel, maar ook dierenwelzijn en civil concerns omdat deze het maatschappelijk contract bepalen 2. Facilitatie door overheid via voorlichting, onderzoek & onderwijs 61 62 Bedrijfstakkenanalyse van de Nederlandse economie (op basis alle 5 criteria) Toppers !  200 NL bedrijfstakken: 9 van top10 uit agrofoodsector !  Toppers zijn m.n. de sectoren die kennisintensief zijn en goede handelsnetwerken hebben. Zoals bedrijven die uitgangsmateriaal produceren. !  15 van de 20 NL agrofood bedrijfstakken behoren zelfs bij de 30 % beste ter wereld !  Alle genoemde toppers, subtoppers en ook middenmoters scoren positief qua vernieuwingsperspectief !  11 NL agrofood bedrijfstakken horen zelfs bij de top 5 % van de wereld !  Matig/slecht presterende bedrijfstakken kunnen goed worden 63 Verschillende aggregatieniveaus Gewassysteem Mm !  5 jarige rotatie (bv. tarwe,aardappelen, suikerbieten, km uien en luzerne "  Hogere efficiëntie "  Bodemvruchtbaarheid "  Veel minder ziekten en plagen m mm h sociaal-economische factoren gewas bedrijf regio 64 continentaal mondiaal bio-fysische factoren day year centu ry 65 11
  • 12. 17-10-13 Bedrijfsniveau Regionaal !  Ruime rotatie !  Ontkoppeling / Herkoppeling !  Optimaal landgebruik !  Optimaal gebruik water en nutrienten !  Geografische positioneringssystemen (GPS) "  Herkoppeling plantaardig / dierlijk "  Ontkoppeling puur bedrijfsmatig Continentaal (Europa) / grondgebruik Continentaal (Europa) / N-input 12 120 10 100 N (mln ton) Acreage (mln ha) 140 80 60 40 8 6 4 2 20 0 0 free market & regional nature & trade development landscape enviroment protection reference (1992) free market & regional nature & trade development landscape enviroment protection reference (1992) 69 Continentaal (Europa) / pesticiden 70 De Noordwest Europese Deltametropool Active agent (mln kg) 500 400 300 200 100 0 free market & regional nature & trade development landscape enviroment protection reference (1992) Kaart afgeleid van Van den Broeck et al. 1996 71 72 12
  • 13. 17-10-13 Overlappende Agglomerationsräume in Noordwest Europa Metropolitane landbouw Source: Green Living Technologies Design: Hamzah & Yeang (Singapore) 73 74 Bedrijfstakken & mogelijkheden in Friesland !  Pootaardappelen !  Zuivel !  Uitgangsmateriaal !  Bloemen …Conclusies… 75 76 Een aantal conclusies (1) Een aantal conclusies (2) !  Landbouw perspectiefvol mits ecologisch vernieuwend !  Beïnvloed de trends !  Benut de ketens !  Kracht door kiezen, Kiezen voor kracht !  Doorgaan met verhoging kennisintensiteit Hoogproductieve landbouw op basis van ‘best ecological means’: !  economisch efficiënt !  voor milieu minst belastend !  creëert veel ruimte voor biodiversiteit !  schept mogelijkheden voor de biobased economy !  beste garantie voor voedselzekerheid 77 78 13
  • 14. 17-10-13 tank jo wol foar jo oandacht 79 14

×