ışık ve ses

2,570 views
2,316 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,570
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
13
Actions
Shares
0
Downloads
13
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ışık ve ses

  1. 1. IŞIK VE SESİlköğretim 5. Sınıf 7. Ünite
  2. 2. Işık Nasıl Yayılır?• Bir kaynaktan çıkan ışık, doğrusal olarak yayılır.• Bir ışık kaynağından çıkan ve ışığın yolunu belirten doğrulara ışık ışınları denir.• Bir kaynaktan çıkan ışık, bir engelle karşılaşmadığı sürece her yönde yayılabilir.• Işığın iki nokta arasında izlediği yol, ışınlar çizilerek gösterilebilir. Varlıkları onlardan yansıyan ışığın gözümüze gelmesi sonucu görürüz.
  3. 3. Doğal Işık Kaynakları: Yapay Işık Kaynakları: Yıldızlar (güneş ve diğerleri) Doğal Işık KaynaklarıDoğa olayları Bazı canlı (şimşek hayvanlar yıldırım) (ateşböceği)
  4. 4. Işığı geçirgenliğine göre maddeler Yarı saydamSaydam maddeler Opak maddeler maddeler
  5. 5. IŞIK BİR ENGELLE KARŞILAŞIRSA NE OLUR?Maddeleri ışığı geçirip geçirmemesine göre 3 gruba ayırabiliriz.1. Saydam Maddeler: Gelen ışığı tamamen diğer tarafa geçiren maddelerdir. Cam, su hava vb. Şekil 1: Saydam cisim ışığı aynen geçirir.
  6. 6. 2. Yarı Saydam Maddeler: Gelen ışığın bir kısmını geçiren,bir kısmını geçirmeyen maddelerdir.Bu tür maddelerin diğer tarafı net görünmez. Buzlu cam, sis, yağlı kağıt vb.” Şekil 2: Yarı saydam ışık kaynağından Işık yarı netlikte geçer.
  7. 7. Saydam Olmayan Maddeler: Işığı geçirmeyen maddelerdir. Bunlara opak maddeler de denir. Tahta, taş, plastik, kağıt vb.Şekil 3: Ağaç bir saydam cisimdir
  8. 8. GÖLGEIşık doğrular halinde yayıldığından dolayı saydam olmayan maddelerin arkasınıaydınlatamaz. Bu maddelerin arkası karanlık olur. Bu olaya gölge adı verilir.
  9. 9. Yarı saydam ve hatta saydam maddelerin bile gölgesi oluşabilir. Yarı saydammaddelerin gölgesi opak maddelere göre daha belirsizdir. Saydam maddeleringölgesi ise neredeyse belirsizdir.Tam ve yarı gölgeŞekil 4: Noktasal ışık kaynağı Şekil 5: Noktasal olmayan ışık kaynağı
  10. 10. Güneş ve GölgeGüneşin gökyüzündeki konumu gün boyunca değişir. Güneşsabah ve akşam saatlerinde yere daha yakın, öğle saatlerindetepede görünür. Bu durumun sebebinin, Dünyanın kendietrafındaki dönme hareketi olduğunu öğrendik. AncakGüneşin hareketli görünmesi ve gökyüzünde yer değiştirmesisebebiyle yerdeki cisimlerin gölgesi sürekli hareket eder. Açıkve güneşli bir havada yere sabitlenmiş bir çubuğun günboyunca farklı uzunluklarda ve yeri değişen gölgesi oluşur.Gölge boyunun önce kısalması sonra tekrar uzaması güneşsaati modeli için kullanılır. Bu modelde çubuğun boyunun günün farklı zamanlardakiboyu ve yeri belli olduğundan gölgenin bir süre sonrakidurumu önceden söylenebilir.
  11. 11. Ay TutulmasıDünya ve ay, Güneş’in etrafında dolanırken bazen güneş,dünya ve ay aynı doğrultuda olur.Ay, Dünya’nın gölgesinde kalır ve görünmez. Buna ay tutulması denir.
  12. 12. Güneş TutulmasıAy, güneş ile dünya arasına girdiğinde Ay’ın gölgesi Dünya’nın bir bölümünü kapatır.Dünya’nın o bölgesi Güneş’ten tam ışık alamaz. Bu olaya güneş tutulması denir.Güneş tutulmasında Ay, Güneşe daha yakın konumdadır.Ay tutulmasında ise Dünya Güneşe daha yakındır.
  13. 13. Gölgeden Yararlanarak Saati Bulma: Güneş Saatleri meraklısına ileri güneş saati
  14. 14. SESKulağın duyabileceği basit titreşimlerdir.İnsanların birbirleriyle iletişim kurmaları, duygu ve düşüncelerini aktarabilmeleri için konuşmaları gerekir. Konuşmanın temel öğesi sestir.
  15. 15. SES KAYNAKLARI Ses çıkaran her madde veya cisme ses kaynağı adı verilir. Ses kaynaklarınınçıkardığı sesler birbirinden farklıdır. Bazı sesler doğaldır. Bazıları iseinsanlar tarafından yapay olarak oluşturulabilmektedir. 1.Doğal Ses Kaynakları: Kuş sesleri, deredeki suyun sesi,rüzgarın sesi,dalgaların sesi doğal seslerdir. Doğal sesleri üreten varlıklara doğal seskaynakları denir. 2.Yapay Ses Kaynakları: Müzik aletlerinden çıkan sesler, taşıtlarınçıkardığı sesler, hoparlörün, radyonun ve televizyonun çıkardığı sesleryapay seslerdir.Yapay sesleri üreten varlıklara yapay ses kaynakları denir. Müzik aletlerinden çıkan sesler, taşıtların çıkardığı sesler, hoparlörün,radyonun ve televizyonun çıkardığı sesler yapay seslerdir. Yapay sesleriüreten varlıklara yapay ses kaynakları denir.
  16. 16. Ses, bir kaynaktan çıkar. Suda oluşan dalgalar gibi etrafa yayılır.Bizler de etrafa yayılan bu sesleri kulaklarımızla işitiriz.Sesin yayılmasını, suyun içine atılan bir taşın oluşturduğuhalkalara benzetmek mümkündür. Durgun suya atılan taşındeğdiği noktada oluşan dalgalar sıktır. Dalga kaynağındanuzaklaştıkça bu dalgalar seyrekleşir. Ses de buna benzer.Kaynağa yakınken güçlü duyulur. Kaynaktan uzaklaştıkça sesiduymak güçleşir.Yakınımızdaki radyodan çıkan sesi kolayca duyabiliriz. Ancakradyodan uzaklaştıkça sesini duymak zorlaşır. Daha dauzaklaşırsak radyodan çıkan sesi duyamayız. Bunun sebebiradyodan uzaklaştıkça, radyodan gelen sesin şiddetininazalmasıdır.
  17. 17. EtkinlikAşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.Röntgen-ses-ışık-kulak-şiddetini-yayılma-sonar-mikrofon-madde-güneş saatiMaddenin titreşimi sonucu..................................meydana gelir.Ses ...................................... olan her ortamda yayılır..............................olmasaydı görme olayı da olmazdı.Megafon sesin......................... arttıran bir araçtır.Gölgenin farklı vakitlerdeki boyunun ölçülmesindenyararlanılarak.......................... yapılmıştır..................................X ışınlarının tıptaki kullanım alanlarıdır.Maddede tanecikler arası mesafe arttıkça sesin......................... hızı azalır.............................sağlığımız için yüksek sesle müzik dinlememeliyiz.Denizaltılar engellerin yerini...........................cihazları ile tespit ederler................................sesin şiddetini arttırmak için kullandığımız bir araçtır.

×