Yapılandırmacılık… İngilizce construct(inşa etmek) yapılandırmak kelime kökünden türeyen “contstructivist” kavramı için yapılandırmacı kelimesi kullanılmaktadır. Jean Piaget’in ve Levy Vygotsky’in gelişim ve öğrenme ile ilgili olarak geliştirdikleri teorilerden etkilenerek ortaya çıkmış bir bilgi ve öğrenme yaklaşımıdır. Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının temel dayanaklarına baktığımızda Vygotsky'in düşüncelerine sık rastlanmaktadır. Şimdi bu düşünce ve teorileri bilimsel olarak inceleyelim;
Yeni eğitim Programları;2005-2006 Öğretim yılı itibari ile 1-5. Sınıflar 2006-2007 Öğretim Yılında da 6. Sınıflarda uygulamaya konulmuştur.
5.
Bilimsel ve teknolojikgelişmeler, Eğitim bilimlerinde öğretme/öğrenme anlayışında gelişmeler, Eğitimde kaliteyi ve eşitliği artırma ihtiyacı, Toplumun çağdaş toplumlar düzeyine ulaşması için; bilgilerin, inançların ve duyguların bireylere doğrudan aktarılmasının yeterli olmaması. NEDEN DEĞİŞİME İHTİYAÇ DUYULDU?
Bu gerekliliklerden yolaçıkarak programlar; Yapılandırmacılık felsefesini temel alan öğrenme anlayışı ile oluşturulmuştur.
8.
“ Öğretmekten” çok “öğrenmeyi” merkeze alan bir anlayıştır. YAPILANDIRMACILIK
9.
NASIL ÖĞRENİYORUZ? Öğrenmeaktif bir süreçtir: Öğrenme,öğrencinin çevresi ile sürekli meşgul olmasını gerektirir. Öğrenmek için önceki bilgimize ihtiyaç vardır: Yeni bilgi, önceki bilgilerin üzerine inşa edilerek oluşturulan yapılarla kazanılır,özümsenir. Öğrenme ve dil iç içedir: Kullandığımız dil öğrenmeyi etkiler.
10.
NASIL ÖĞRENİYORUZ? Öğrenmesosyal bir etkinliktir: Diğerleri ile etkileşim öğrenmemizde önemli yer tutar. Öğrenme yaşantımızla bağlantılıdır: Bilgilerimiz, inançlarımız, korkularımız, değer yargılarımız öğrenmelerimizi etkiler. Motivasyon öğrenmede anahtar öğedir: Motivasyon, sadece öğrenmeye yardım etmez,aynı zamanda gerekliliktir.
11.
Öğrenme için zamanagerek vardır: Anlamlı öğrenme için fikirlerin yeniden gözden geçirilmesi,onlarla oynama, kullanma söz konusudur.Bu işlemler de zaman ister.
Öğrencilerin görüşlerine önemverir, öğrenci görüşleri doğrultusunda yöntem ve tekniklerini,dersin içeriğini değiştirebilir. Öğrencinin sahip olduğu mevcut bilgi, beceri, çeşitli yönleriyle kapasite ve özelliklerini iyi tanır, tanıma çalışmalarında bilimsel yöntem ve teknikleri kullanır.
14.
Öğrencilerin eğitim ortamındaolabildiğince rahat olmalarını sağlar, onların bağımsız iş yapabilme güçlerini geliştirmelerine yardımcı olur, sınıf içinde öğrenme etkinliklerinin gerektirdiği hareket ve yer değiştirmelere izin verir. Açık uçlu sorularla öğrencilerin düşünmelerini, sorgulama ve soru sorma becerilerini geliştirir. Öğrencilerine öğrenmeyi ve düşünmeyi öğretir. Eğitim ortamında öğrenci yerleşimini; iletişimin yönü, “öğretmenden öğrenciye, öğrenciden öğretmene ve öğrenciden öğrenciye” olacak şekilde düzenler.
15.
Grupla çalışmayöntem ve tekniklerine önem verir. Öğrenmeyi öğrencinin ilgi ve ihtiyaçları etrafında yoğunlaştırır. Öğrencilerin geniş bir bakış açısı kazanmaları için, devamlı farklı ve alternatif görüşler sunar. Öğrencilerin moral,motivasyon ve meraklarını devamlı canlı tutar.
16.
Öğrencilerin özgün, üreticiyönlerinin ürünü olan çalışmaları tespit ve takdirde çok titiz davranır. Öğrencilerin kendi yanlışlarını, görüşlerindeki çelişkileri yine kendilerinin görmesine,bulmasına fırsat verecek etkinlikler düzenler.Öğrenci hatalarını,yanlışlarını öğrenmede bir fırsat olarak bilir ve kullanır. Öğrenmenin değerlendirilmesinde sonuçtan çok, sürece önem verir,ölçme değerlendirme ölçütlerini öğrencilerle birlikte tespit eder.
17.
Yapılandırmacılıkta tek doğruyoktur.İki farklı birey bir kavrama farklı anlamlar yükleyebilir. Buna bir örnek verebiliriz; farklı yaşlardaki çocuklar “bulutlar neden düşmez ? ” sorusuna şu yanıtları vermişler; Allah onları tutar. Onu gökyüzü tutar. Onu hava kaldırır. Hafif oldukları için düşmezler.
18.
Bu örnekten deanlaşıldığı gibi çocuklar bir olayın sebebine farklı cevaplar vermekte, bilgilerini bireysel olarak oluşturmaktadırlar. Yani dünyanın pasif alıcısı değil,aksine dünyayı algılamada aktif varlıklardır
Merak Uyandırma, DikkatÇekme; Bu aşamada öğretmen öğrencilerin dikkatini çekmek için çeşitli sorular sorar, resim gösterilir, deney veya gösteri yapılır ya da senaryo anlatılır. Öğrencilerin konuya dikkatleri çekilerek düşünme şekilleri ve ön bilgileri öğrenilmeye çalışılır.
21.
Araştırma, Keşfetme ;Verilen kavram haritasında boş bırakılan yerleri doldurmaları istenebilir.Konuyla ilgili bir olay anlatılıp sebep ve sonuç ilişkilerini bulmaları ve açıklamaları söylenebilir. Resim veya poster gösterilerek çeşitli sorular sorulabilir. Tüm bu etkinliklerde öğrenciler gruplar halinde çalışmalıdırlar.
22.
Gruplar tartışmalarının sonundakısa bir açıklama yazarlar ve öğretmene verirler. Grup çalışmaları sırasında öğretmen gruplar arasında dolaşarak öğrencilere rehberlik eder. Öğrencilerin aktif olduğu beyin fırtınası, sınıf tartışması gibi teknikler kullanarak öğrencilere yardımcı olur.
23.
Çözümleme ve Derinleştirme;Bu aşamada öğrenciler yaptıkları etkinlikleri,öğrendikleri bilgi ve kavramları açıklarken,öğretmen onlara rehberlik eder. Sonuçlar sınıfça tartışılır, varsa yanlış anlamalar düzeltilir Gerekirse yeni kavramlar ekleyip,yeni sorular sorarak öğrencilerin bilgilerini daha da derinleştirmesine olanak sağlar.
24.
Değerlendirme; Her gruptanbir öğrencinin öğrendiklerini özetlemesi istenir. Öğrenci edindiği bilgileri çevresi ile paylaşır
Yapılandırmacı öğrenme, öğrencininkendi yetenekleri, güdüleri, tutumu ve tecrübelerinden edindikleri ile oluşan bir karar verme sürecidir.
27.
Öğrenmenin kontrolü bireydedir.Öğrenmeye öğretmenle birlikte yön verir. Bu yön verme sürecinde öğrencinin geçmiş yaşantıları, bakış açısı,hazır bulunuşluk düzeyi etkilidir.
28.
Öğrenci öğrenme sürecindeetkili olabilmek için eleştirel ve yapıcı sorular sorar,diğer öğrencilerle ve öğretmeniyle etkileşim ve iletişim içinde bulunur. Yapılandırmacılık sürecinde öğrenci öğrenmeyi kendisine sunulan şekliyle değil de, zihninde yapılandırdığı biçimi ile gerçekleştirir. Yapılandırmacılıkta öğrenci; meraklı,girişimci ve sabırlı olmalıdır.
Değişen öğrenme anlayışıeğitim sisteminin önemli ve ayrılmaz bir parçası olan ölçme-değerlendirmede de değişimi gerektirmiştir.
31.
NEDİR BU DEĞİŞİM?Geleneksel Anlayışta Amaç öğrenciye tek tek tanımlanmış davranışları kazandırmak iken Yapılandırmacı Anlayışta Amaç bir çok davranışın bir araya gelmesinden oluşan yapılandırılmış ve karmaşık üst düzey becerileri kazandırmak(eleştirel düşünme, problem çözme vb.)
32.
NEDİR BU DEĞİŞİM?Geleneksel Anlayışta Öğrencinin belli zaman dilimi içerisindeki performansı ön plandayken, yani sonuç önemliyken Yapılandırmacı Anlayışta Öğrencinin uzun dönemde neyi, nasıl yaptığı, yani süreç önemli
33.
NEDİR BU DEĞİŞİM?Geleneksel Anlayışta Değerlendirme sürecinde ön planda olan kişi öğretmen iken Yapılandırmacı Anlayışta Öğrenci de öğretmenle birlikte sürecin içerisinde
34.
GELENEKSEL ANLAYIŞTA KULLANILANÖLÇME ARAÇLARI Çoktan seçmeli testler Kısa yanıtlı, doğru-yanlış, eşleştirmeli, boşluk doldurmalı testler
35.
YAPILANDIRMACI ANLAYIŞTA KULLANILANÖLÇME ARAÇLARI Klasik anlayıştaki ölçme anlayışlarına ek olarak; Öz değerlendirme, grup değerlendirme, akran değerlendirme formları Tutum ölçekleri Gözlem formları Görüşmeler Sunumlar ve sunum değerlendirme formları Projeler ve proje değerlendirme ölçekleri Performans ödevleri ve rubrikler Portfolyolar ve portfolyo değerlendirme ölçekleri Kontrol listeleri Kavram Haritaları
Bu yeni anlayışınsavunduğu temel özelliklerden biri de öğrenenin okul dışı öğrenmelere de ihtiyaç duyduğunu kabul etmesidir. Bu bağlamda baktığımız zaman öğrenen okul dışı öğrenmelerinde ona rehberlik edebilecek bir çevreye ihtiyaç duymaktadır. Öğrenenlerin çevresinde ulaşabilecekleri en yakın kişiler de ebeveynleridir.
38.
Öğrenci kültürel vetoplumsal etkinliklere, bir yetişkinin kılavuzluğunda katılır. Dolayısıyla yetişkin ve öğrenci arasında, usta çırak ilişkisine benzer bir ilişki ortaya çıkar. Bir yetişkin olarak veli öğrenciyle girdiği problem çözme diyaloglarında öğrenciye rehberlik yapar.
39.
Bu süreçte velisorularıyla, açıklamalarıyla, diyalog tarzıyla hem öğrenciye model olur, hem de bu yolla problemin çözümünde ve bilginin edinilmesinde öğrenciye kılavuzluk eder. Veli öğrencinin öğrenme sürecine “ katılımcı gözlemci ” olarak dahil olmalıdır.
40.
Bu katılım yolgösterici, olası çözüm yollarını düşündürücü, araştırmaya yöneltici, farklı konularla ve bilgilerle bağlantı kurmaya teşvik edici sorularla öğrencinin bizzat kendi ödevini ve öğrenmesini tamamlamasını sağlayıcı sorularla olmalıdır.
41.
Sorular bir madendekivurulan kazmalara benzer. Her bir soru madencinin değerli madene ulaşmasına götüren yol gibi, sorulan her bir soruda öğrenciyi bilgiye kendi kendine götüren araçtır. Bu süreçte öğrenci sadece bilgiye ulaşmaz aynı zamanda kendi bilgisini kendisi inşa ettiği için düşünme becerisi de gelişir.
42.
Veli çocuğuyla bu şekilde girdiği yapıcı diyaloglarla onun sosyal ve duygusal gelişimine de katkıda bulunmuş olur.
43.
Sonuçta; Değişen programlarlabirlikte, okul yaşantıları ve gerçek hayat durumları arasındaki ilişkiler kuvvetlendirilmiş, öğrenmelerde velinin rolü de artmıştır.
44.
“ İnsanlara birşeyin nasıl yapılaması gerektiğini söylemeyin.Yapılmasını istediğiniz şeyin ne olduğunu söyleyin ve ürettikleri ile sizi nasıl hayran bırakacaklarını görün.” General George S. Patton