Slides van de workshop "Informatie vindbaar maken met metadata en taxonomieën" op de VOGIN-IP lezing op donderdag 20 maart 2014

1. Informatie vindbaar maken met
metadata en taxonomieën
VOGIN-IP lezing
Donderdag 20 maart 2014
Joyce van Aalten

2. Voorstellen
• Joyce van Aalten, Invenier
– Niet zoeken, maar vinden
– Zelfstandig consultant
– Docent GO Opleidingen
– Productonafhankelijk, o.a. SharePoint, GX,
Drupal, Lucene/SOLR
– Diverse opdrachten in verschillende sectoren

3. Wat gaan we doen?
• Toepassingsmogelijkheden uit de praktijk
• Technieken om een taxonomie te bouwen
• Beheren van taxonomie in tools

4. Metadata
• Bibliografische/formele
– Aanmaakdatum, auteur, titel…
• Contenttype/informatiesoort
– Dit is een…./ ishness
• Onderwerp/trefwoord
– Dit gaat over… / abouteness
– > Woordsystemen

5. Woordsystemen
• Gecontroleerde woordsystemen
– Trefwoordenlijsten/synoniemenlijsten
– Taxonomieën
– Thesauri
– Ontologieën
• Ongecontroleerde woordsystemen
– Folksonomy

6. Toepassingsmogelijkheden
• Zoeken op trefwoorden
• Browsen
• Facetnavigatie (filteren)
• Relateren van informatie/soortgelijke content
• Suggesties voor zoektermen
• Uitbreiden van zoekvraag
• Verbeteren van zoekmachine
• Verduidelijking van begrippen
• Personaliseren van content

7. Facetnavigatie
• Zoeken/navigeren/filteren aan de hand van
facetten
• Mogelijk content uit verschillende
invalshoeken te benaderen
• Uitermate geschikt voor gestructureerde
informatie en formele metadata
• Maar ook trefwoorden is mogelijk -> vaak in
de vorm van thema’s of kennisdossiers

8. Toepassingsmogelijkheden
• Zoeken op trefwoorden
• Browsen
• Facetnavigatie (filteren)
• Relateren van informatie/soortgelijke content
• Suggesties voor zoektermen
• Uitbreiden van zoekvraag
• Verbeteren van zoekmachine
• Verduidelijking van begrippen
• Personaliseren van content

9. Soortgelijke content
• Tonen van gerelateerde content
– Handmatig links leggen
– Op basis van inhoud
– Op basis van trefwoorden
• Meeste overeenkomstige gelijke
trefwoorden
• Eventueel ook verwante (BT, NT, RT)
trefwoorden

10. Toepassingsmogelijkheden
• Zoeken op trefwoorden
• Browsen
• Facetnavigatie (filteren)
• Relateren van informatie/soortgelijke content
• Suggesties voor zoektermen
• Uitbreiden van zoekvraag
• Verbeteren van zoekmachine
• Verduidelijking van begrippen
• Personaliseren van content

11. Suggesties voor zoektermen
• Gelijktijdig met stellen van zoekvraag ->
automatisch terwijl je tikt -> autocomplete
– Meestal in aanvulling met geïndexeerde termen
uit content
• Na stellen van een zoekvraag -> handmatig
aanklikken van term voor nieuwe zoekvraag
-> autosuggest

12. Toepassingsmogelijkheden
• Zoeken op trefwoorden
• Browsen
• Facetnavigatie (filteren)
• Relateren van informatie/soortgelijke content
• Suggesties voor zoektermen
• Uitbreiden van zoekvraag
• Verbeteren van zoekmachine
• Verduidelijking van begrippen
• Personaliseren van content

13. Uitbreiden van zoekvraag
• Automatisch -> auto-expand
• Met name geschikt voor synoniemen
– Ook: afkortingen, onjuiste zoektermen
• Vooral interessant bij groot verschil in taal
tussen aanbieder en gebruiker
• Maak inzichtelijk dat zoekvraag is
uitgebreid

14. Opdracht
• Welke toepassingen van gecontroleerde
en/of ongecontroleerde woordsystemen
herken je op www.kanker.nl?

15. Toepassingsmogelijkheden
• Zoeken op trefwoorden
• Browsen
• Facetnavigatie (filteren)
• Relateren van informatie/soortgelijke content
• Suggesties voor zoektermen
• Uitbreiden van zoekvraag
• Verbeteren van zoekmachine
• Verduidelijking van begrippen
• Personaliseren van content

16. Wat gaan we doen?
• Toepassingsmogelijkheden uit de praktijk
• Technieken om een taxonomie te bouwen
• Beheren van taxonomie in tools

17. Bouw van taxonomie
• Activiteiten
– Termen verzamelen
– Structurering aanbrengen/ordenen
– Termen toevoegen/samenvoegen/verwijderen
– Structurering aanbrengen/ordenen
• Door middel van workshops en/of interviews
– Met gebruikers en toekomstige toekenners
– Creëren van draagvlak
– Vergaren van input/domeinkennis

18. Bouw- technieken
• Termen/facetten verzamelen
– Voorbeelden van content labelen
– Text mining tools
– Speedwriting
– Mindmapping
• Ordenen
– Mindmapping
– Cardsorting

19. Bouw- mindmapping
• Met de hand -> tekenen en kleuren
• Diverse tools voor beschikbaar, o.a.
– Mindjet www.mindjet.com
– Mindomo www.mindomo.com
– Mindmeister www.mindmeister.com
– Mindmup www.mindmup.com
– Freemind freemind.nl.softonic.com

20. Bouw- cardsorting
• Handmatig met kaartjes/post-its
• Online tooling, bv.
www.optimalworkshop.com

21. Oefening- cardsorting
• Zelf aan de slag met cardsorting
• Ga naar http://bit.ly/1g1tkPS
• Volg de instructies

22. Wat gaan we doen?
• Toepassingsmogelijkheden uit de praktijk
• Technieken om een taxonomie te bouwen
• Beheren van taxonomie in tools

23. Beheertools
• Excel (?)
• Software met een taxonomie module
• Taxonomie/thesaurus/ontologie
management tools
• Auto classificatie / text mining software

24. Software met taxonomie module
• Bibliotheeksystemen (Adlib, Bibis etc.)
• ECM-systemen, o.a.
– Drupal (taxonomy manager)
– SharePoint (managed metadata store)
– GX Software (thesaurus module)
– Gridline (Gridwalker T)

25. Vragen of meer weten?
• Mail: joyce@invenier.nl
• Website: www.invenier.nl
• Twitter: @joycevanaalten
• LinkedIn: /joycevanaalten