De Factcheck-
Paradox
dr. Peter Burger (Journalistiek & Nieuwe Media, Universiteit Leiden)
Onwetendheid
in een oceaan
van kennis
De factcheck-paradox
op#misme	
pessimisme	
gema#gd	
op#misme
Renaissance van factchecking
1e	Wereldcongres	van	
factcheckers,	Londen,	2015
Factchecking	in	2015	
Duke	University	|	hBp://reporterslab.org/fact-checking/
Live
checking
Automa;sch checken
Truthteller: ‘Shazam for truth’
Crowdsourcing: Fiskkit
Storyful: zoekt, checkt, regelt rechten
Reac;e op gemedia;seerde poli;ek
Reac;e op
sociale media
als bron
John	Atkinson,	CC	BY	NC	ND	3.0
Op de werkvloer? 
Foto	Elger	van	der	Wel	(Flickr,	CC	BY-NC-SA	2.0)
Foto	Dennis	Siebert	(CC	BY-SA	3.0)	
Dokumenta#on:	
73	personen,	
11	gepromoveerd
Journalisten vinden checken belangrijk
•  99%	Nederlandse	journalisten:	factchecken	(zeer)	belangrijk	
•  Nog	belangrijker	dan	objec#viteit	en	onaXankelijkheid
Factchecken bij het ANP
Maar:	2	van	3	keer	betekende	‘checken’:	navragen	bij	bron	zelf	
Vicki	Blansjaar:	Terug	naar	de	bron	(masterscrip#e	Leiden,	
2014)
Waarom en wanneer checken journalisten niet? 
•  Tijdgebrek	
•  Geen	eindredac#e	
•  Vertrouwde	bron	
•  Zacht	nieuws,	amusement	
•  Journalisten	missen	zoekskills
Overheid als factchecker?
Daar komen de burger-checkers
Informa;eprofessionals 
•  Onderwijzen,	ontsluiten,	
bemiddelen,	kwaliteit	bewaken	
•  Mediawijsheid	op	alle	niveaus	
•  Redac#es:	eindredacteur	en	
documentalist	3.0
Iedereen factchecker
@jpeterburger

De factcheckparadox