1. 6 april 2011, De Reehorst te Ede
Oogst 3
Trots op mijn beroep:
Versterking van de professionele
identiteit van leraren
VO
Hanna de Koning en Hella Kroon

2. Project:
Versterking van de beroeps -
professionele
identiteit

3. Uw professionele identiteit

4. Deze workshop
Het onderzoek
Professionele identiteit
Interventies
Tips voor scholen

5. Aanleiding:
“Kwesties als het dreigend tekort aan leerkrachten, de
verminderende status van het beroep en de kritische toon
van het publieke debat over de rol en kwaliteit van de
school en het onderwijs vragen om het versterken van de
beroepsidentiteit van de leraar en het daardoor verbeteren
van het imago.”
Aanname:
“Versterking van de beroepsidentiteit kan bijdragen aan de
verhoging van de aantrekkelijkheid van het beroep en – zij
het indirect – aan het terugdringen van het lerarentekort.”
Doelstelling:
“We gaan op zoek naar factoren die een zelfbewuste
beroepsidentiteitsbeleving in de leraar versterken en
interventies die de ontwikkeling van een sterke
beroepsidentiteit kunnen ondersteunen.”

6. Onderzoek naar factoren die de
professionele identiteit versterken
2008 Bronnenonderzoek, expertraadpleging
Wat is professionele identiteit en wat heeft er
invloed op?
SBL
LPBO
VOraad
Fontys Hogeschool
RUG
Frank Kalshoven, Argumentenfabriek
Schoolleiders VO
Leraren VO
HRM-medewerkers VO

7. Onderzoek naar factoren die de
professionele identiteit versterken
2008 Bronnenonderzoek, expertraadpleging
Wat is professionele identiteit en wat heeft er
invloed op?
2009 Veldraadpleging, interviews met leraren,
leidinggevenden en HRM-medewerkers
Hoe beleven leraren hun professionele identiteit
en wat heeft er invloed op?
2010 Actieonderzoek
Welke interventies versterken de professionele
identiteit van leraren?

8. Persoonlijke identiteit Arbeidsidentiteit Schoolidentiteit
Professionele identiteit

9. De professionele identiteit wordt gevormd
door de interactie tussen:
Het persoonlijke (het deel dat gerelateerd wordt aan
werk), het deel dat de werkomgeving vraagt en het deel
dat de maatschappelijke context vraagt.
Aspecten:
Opvattingen, reflectie op het beroepsmatig handelen,
het zelfbeeld, tevredenheid, motivatie,
self-efficacy, betrokkenheid, gevoel van zelfsturing,
kennis en emoties.
De professionele identiteit is een actieve constructie,
persoonlijk én subjectief. Een continue en dynamisch
proces.

11. Sterk ontwikkelde PI
Iemand die “weet wie hij als leraar is en wil zijn” Bijaard,
Meijer en Verloop (2004)
Iemand die een ’professioneel zelfverhaal’ vertelt over
zichzelf als professional op een bepaald moment in zijn
loopbaan en levensloop, gesitueerd in een bepaalde
context”. Hermans en Hermans Jansen (1995)
Iemand die zijn
- eigen ontwikkeling
- motivatie voor het beroep
- taakopvatting
- zelfbeeld
- zelfwaardering
- toekomstperspectief
kan benoemen. Kelchtermans (1994)

12. Kernvragen professionele identiteit
Wie ben ik als leraar?
Wie wil ik zijn als leraar?
Kan ik de leraar zijn die ik wil zijn in
deze school?

13. Collectieve ambitie
Visie en Visie en
waarden Gemeen- waarden
schappelijke
van de waarden
van de
school persoon
Weggeman (2008)

14. Professionele identiteit
wordt versterkt door:
Organisatie Leidinggevende
Leraar Team
SCHOOL
Personeelsbeleid Werkomgeving

15. Opbrengsten:
Tools en tips voor scholen