TECIDOS ANIMAIS
Carmen Cid Manzano/Mª José Camba Seara
Modificacións: Adán Gonçalves
I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense.
Departamento Bioloxía e Xeoloxía.
TECIDOS ANIMAIS
Os organismos pluricelulares están formados por
un conxunto de células orixinadas pola multiplicación dunha
célula inicial (zigoto). Todas as células orixinadas teñen a
mesma información xenética, pero sofren un proceso de
diferenciación celular que da lugar a distintos
tipos celulares.
As células especializadas dos seres pluricelulares están
organizadas en tecidos.
A parte da Bioloxía que estudia os tecidos é a
Histoloxía.
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
TECIDOS ANIMAIS
1.- Con células pouco modificadas:
1.1 Tecido epitelial
1.2 Tecidos conectivos:
- Tecido conxuntivo
- Tecido cartilaxinoso
- Tecido óseo
2.- Con células moi modificadas:
2.1 Tecido muscular
2.2 Tecido nervioso
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
1.1 TECIDO EPITELIAL
- Formado por células intimamente unidas, con pouca
substancia intercelular.
- As células son en xeral de forma xeométrica.
- Non leva vasos sanguíneos nin nervios, polo que vai sempre
asociado a tecido conxuntivo.
- Segundo a súa función hai dous tipos:
-A) Epitelios de revestimento
-B) Epitelios glandulares
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
A) EPITELIOS DE REVESTIMENTO
As súas células están fortemente unidas
• EPITELIOS MONOESTRATIFICADOS teñen
unha única capa de células o que permite o
intercambio de substancias o seu través.
• EPITELIOS PLURIESTRATIFICADOS con varias
capas de células. Recubren a superficie corporal
e o interior de órganos ocos.
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
EPITELIOS DE REVESTIMENTO
EPITELIOS
MONOESTRATIFICADOS
EPITELIOS
ESTRATIFICADOS
Cels aplanadas
Cels cúbicas
Cels prismáticas
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Con células aplanadas
EPITELIOS MONOESTRATIFICADOS
Endotelios: forman a parede dos
capilares sanguíneos, alvéolos
pulmonares e outras superficies.
Protexen pero ademais permiten o
intercambio de substancias.
Alveolo pulmonar
Parede dun capilar
Superficie ovarios, túbulos renales,
conductos secretores de moitas
glándulas, etc.
EPITELIOS MONOESTRATIFICADOS
Con células cúbicas
EPITELIO SIMPLE CÚBICO
Conducto excretor glándula da tráquea
Intestino
delgado.
EPITELIOS MONOESTRATIFICADOS
Con células prismáticas con microvellosidades
Célula glandular
caliciforme
Celula prismática con
microvellosidades
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
EPITELIOS MONOESTRATIFICADOS
Con células prismáticas con microvellosidades
debuxos:©www.monografias.com
Con células prismáticas con cilios
Epitelio ciliado das Trompas de Falopio
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
EPITELIO PSEUDOESTRATIFICADO.
Epitelio pseudoestratificado da tráquea: parece estratificado pero todas as súas
células chegan á membrana basal mentras que só as células máis altas chegan á
superficie.
Con células prismáticas con cilios
EPITELIO POLIÉDRICO PSEUDOESTRATIFICADO CILIADO. Tráquea
Célula caliciforme
Cilios
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Con células prismáticas con cilios
-Están formados por varias capas de células.
Sitúanse en zonas do organismo onde é necesaria
unha maior protección.
-A epiderme (capa máis superficial da pel), está
formada por un epitelio pluriestratificado
pavimentoso e con queratina.
-As mucosas (recubren cavidade bucal, vaxina, o
ano…) están protexidas por un epitelio similar, pero
sen queratina.
EPITELIOS PLURIESTRATIFICADOS
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
EPITELIO PLURIESTRATIFICADO NO QUERATINIZADO
(mucosas)
Esófago: epitelio estratificado plano no queratinizado
Especie: ratón (Mus musculus; mamíferos)
Técnica: Hematoxilina-eosina en cortes de 8 micras de parafina.
Células
mortas
EPITELIO PLURIESTRATIFICADO QUERATINIZADO (epiderme)
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Tecido conxuntivo
Tecido epitelial
Tejido conjuntivo
Tejido epitelial
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Estructura da pel (órgano)
http://www.elpais.com/articulo/salud/Piel/cultivada/grandes/quemados/elpepu
sal/20071030elpepisal_1/Tes
B) Epitelios GLANDULARES
Exocrinas
O producto fabricado nelas sae
por conductos secretores ó exterior
do corpo ou a unha cavidade
(sudoríparas, salivares…)
Endocrinas
Nelas fabrícanse as hormonas. Non
teñen conductos secretores, polo que
o producto formado pasa ó torrente
circulatorio (glándula tiroides…).
•
Son epitelios con función secretora, formados por células
cúbicas ou prismáticas.
As glándulas poden ser:
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Piel. Glándulas sebáceas
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
1.2 TECIDOS CONECTIVOS
- Tecidos variados, con funcións protectoras ou de soporte.
- Están formados por células dispersas, variadas (propias e
emigradas), entre elas hai substancia intercelular ou matriz,
formada por substancia fundamental e fibras proteicas.
-Hai tres tipos fundamentais de tecidos conectivos:
a) Tecido conxuntivo
b) Tecido cartilaxinoso
c) Tecido óseo
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
TECIDO CONXUNTIVO
CÉLULAS PROPIAS
SUBSTANCIA
INTERCELULAR
FIBROBLASTOS/FIBROCITOS
MASTOCITOS
MACRÓFAGOS
ADIPOCITOS
FIBRAS
PROTEICAS
Coláxenas
Elásticas
Reticulares
SUBSTANCIA
FUNDAMENTAL
Rica en glícidos
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
COMPONENTES TECIDO CONXUNTIVO
FIBROCITO
sintetiza a
substancia
fundamental e
as fibras
MACRÓFAGO
función de defensa
ADIPOCITO
Almacena graxa
CAPILAR
MASTOCITO
Sintetiza heparina
(anticoagulante), histamina
(vasodilatador) e serotonina
(vasoconstrictor).
capilar
FIBRAS
SUBSTANCIA
FUNDAMENTAL
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
VARIEDADES DO
TECIDO CONXUNTIVO
Tecido conxuntivo laxo
Tecido conxuntivo denso
Tecido adiposo
Tecido conxuntivo elástico
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Tecido conxuntivo laxo: atópase nos espacios entre os
órganos e entre outros tecidos. Ten abundante substancia
fundamental.
Tecido conxuntivo laxo
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Tecido adiposo: almacena graxa debaixo da pel e ó redor
dalgúns órganos como é o caso do corazón e riles e na
médula amarela.
Tecido adiposo
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Tecido conxuntivo denso: ten abundantes fibras coláxenas,
forman os tendóns e os ligamentos.
Fibras coláxenas
Tecido conxuntivo denso
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Tecido conxuntivo elástico Lámina interna dunha arteria.
Tecido conxuntivo elástico
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Composición
tecido blando e flexible
Substancia fundamental semisólida
(posúe condrina)
Células: condrocitos
Grupos isoxénicos:conxunto de
células orixinados a partir da
mesma célula.
Fibras de coláxeno
é elásticas
Tecido cartilaxinoso elástico
Tecido cartilaxinoso hialino
Tecido cartilaxinoso fibroso
TECIDO CARTILAXINOSO
Variedades
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
 Carece de nervios e vasos polo que se nutre por difusión na matriz
de nutrientes procedentes do conxuntivo próximo (Pericondrio).
 Constitúe o esqueleto embrionario, que logo é substituido nos
Vertebrados por óso (excepto quenllas e raias)
 A substancia intercelular rodea os condrocitos formando a Cápsula.
 Cada cápsula pode englobar 1 ou 2 condrocitos.
 A lagoa é o espazo entre a cápsula e o condrocito.
TECIDO CARTILAXINOSO
Tecido cartilaxinoso elástico (orella)
Atópase na epiglote, larinxe, trompa de Eustaquio e oido externo.
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Cartilaxe hialino
É o tipo máis abundante de cartilaxe: contén numerosos
condrocitos. Atópase nas articulacións, nariz, traquea, bronquios,
cordas vocales e entre as vértebras.
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Corte lonxitudinal cartilaxe fibroso
É un cartilaxe rico en fibras de coláxeno, o que lle da unha gran
resistencia á tracción, atópase nos discos intervertebrais e articulares,
tendón de Aquiles e sínfise do púbis.
• As súas funcións son o sostén e a
protección de órganos vitais (caixa
craneana, caixa torácica...).
• É o máis resistente dos tecidos
conectivos, xa que ten unha matriz
mineralizada.
• Forma parte dos ósos. A maioría dos ósos
orixinanse a partir da cartilaxe
embrionaria.
• Está fomado por células chamadas
osteocitos que se dipoñen en lagoas
óseas.
TECIDO ÓSEO
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
TECIDO ÓSEO
 A matriz ósea esta formada por unha proteína denominada osteína, constituida
basicamente por fibras de coláxeno que se impregnan de sales minerais (fosfato
e carbonato cálcico). As sales danlle dureza e resistencia e a osteína certa elasti
cidade.
 Os ósos están rodeados por unha capa de tecido conxuntivo febroso, periostio,
onde se insiren os tendóns e ligamentos, cuxa función e reparar as fracturas
óseas
 Para a renovación do óso é indispensable a acción dos osteoclastos que
reabsorben matriz ósea.
 Segundo a forma os ósos poden ser: planos (p.e. bóveda craneal), curtos
(p.e. Vertebras) e longos (p.e. Fémur).
 Segundo a estrutura macroscópica podemos falar de dous tipos de tecido óseo:
esponxoso e compacto.
TECIDO ÓSEO
ESPONXOSO
 A unidade estrutural básica do tecido óseo esponxoso é a trabécula, placas
de óso composto por laminillas óseas irregulares que deixan amplos espazos
recheos de médula ósea vermella.
 Os osteocitos atópanse no interior destas trabéculas.
 Os vasos sanguíneos chegan ao interior deste tecido nutrindo as células.
 O tecido óseo esponsoxo forma as epífises dos ósos longos e o interior doutros
ósos.
TECIDO ÓSEO
COMPACTO
 O tecido óseo compacto é unha masa solida con espazos só perceptibles ó micros
copio.
A súa matriz dispónse formando laminiñas concéntricas que conforman a súa unidade
estrutural básica, a osteona ou sistema de Havers.
 As laminiñas rodean uns canais denominados conductos de Havers por onde circulan
os vasos (sanguineos e linfáticos) que son paralelos o eixe do óso. Estes conductos
 comunícanse entre sí mediante os conductos de Volkmann.
 Este tecido forma as diáfises dos ósos longos, en cuxo interior hai médula ósea
amarela ou miolo.
Os osos longos posúen os dous tipos de tecido óseo,1.- Esponxoso, nas
epífises, e 2.- Compacto, na diáfise.
conductos de Volkman
conducto de Havers
osteocito
Médula
amarela
Médula
vermella
TECIDO ÓSEO
laguna ósea
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Sistema de Havers
TECIDO ÓSEO COMPACTO
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
TECIDO ÓSEO ESPONXOSO
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
DISPOSICIÓN DO:
TECIDO CARTILAXINOSO
Esqueleto peixes
cartilaxinosos, embrións dos
vertebrados e superficie de
articulación dos osos, aneis da
larinxe, traquea e bronquios.
TECIDO ÓSEO COMPACTO
diáfise osos longos.
TECIDO ÓSEO ESPONXOSO
epífise dos osos longos e o
interior dos osos planos e
curtos.
TECIDO MUSCULAR
Tecido muscular liso
Tecido muscular estriado (esquelético)
Tecido muscular cardíaco (miocardio)
Células uninucleadas,e fusiformes.Máis
común en invertebrados. Nos Vertbr.
forma os músculos de contracción
involuntaria e lenta (recobre cavidades
internas (dixestivo, respiratorio, vasos,
útero, vexiga urinaria...)
Formado por células
alongadas chamadas
fibras, especializadas
na contracción. Con
miofibriñas proteicas
de actina e miosina.
Células multinucleadas, cilíndricas, de
aspecto estriado (bandas clares e
oscuras. Músculos de contracción
voluntaria e rápida.
Exclusivas do corazón dos vertebrados.
Células uni ou binucleadas, de aspecto
estriado con discos intercalares. Son
máis curtas e máis anchas que as
estriadas e son ramificadas. Contracción
involuntaria.
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Tecido muscular liso
Fibras lisas
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Tecido muscular estriadoI.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
http://images.google.com.ar/imgres?imgurl=http://www.anatomiahumana.ucv.cl/morfo1/foto1/contraccion.JPG&imgrefurl=http://www.anatomiahumana.ucv.cl/efi/modulo11.html&h=531&w=537&sz=40&hl=es&start=39&um=1&tbnid=
iutXh7lw5DqBJM:&tbnh=131&tbnw=132&prev=/images%3Fq%3Dmiosina%26start%3D20%26ndsp%3D20%26um%3D1%26hl%3Des%26client%3Dfirefox-a%26rls%3Dorg.mozilla:es-ES:official%26sa%3DN
As miofibriñas son estruturas
cilíndricas, que se distribúen
lonxitudinalmente na fibra
muscular, ocupando case por
completo o seu interior. Ao
microscopio obsérvanse
estriaciones transversais
orixinadas pola alternancia de
bandas claras e escuras. A
estriación é debida a existencia de
Bandas I (Isótropas: que deixan
pasar a luz uniformemente), e
bandas escuras, Bandas A
(Anisótropas: non deixan pasar a
luz). Así, constitúen unha estrutura
que se repite, denominada
sarcómero, formado por proteínas
chamadas actina e miosina, con
capacidade de contracción.
Tecido muscular estriado, bandas clara e escuras
As bandas escuras (A) correspóndese coa superposición dos filamentos
de actina e miosina do seu citoesqueleto, e as bandas claras (I)
correspóndense só aos filamentos de actina.
A = Banda escura
I = Banda clara
Z = Unidade contráctil
do músculo
http://images.google.com.ar/imgres?imgurl=http://www.anatomiahumana.ucv.cl/morfo1/foto1/contraccion.JPG&imgrefurl=http://www.anatomiahumana.ucv.cl/efi/mo
dulo11.html&h=531&w=537&sz=40&hl=es&start=39&um=1&tbnid=iutXh7lw5DqBJM:&tbnh=131&tbnw=132&prev=/images%3Fq%3Dmiosina%26start%3D20%2
6ndsp%3D20%26um%3D1%26hl%3Des%26client%3Dfirefox-a%26rls%3Dorg.mozilla:es-ES:official%26sa%3DN
FUNCIONAMENTO DO SARCÓMERO
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
CARACTERÍSTICAS DIFERENCIADORAS DO
MÚSCULO CARDÍACO
 Fibras ramificadas e entrelazadas que permiten que a contracción
sexa transmitida en todas as direccións.
 A contracción e relaxación rítmica xérase no miocardio.
 Non experimenta fatiga, malia contraerse sen parar.
 Presenta discos intercalares.
Músculo cardiaco discos intercalares
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
As células musculares cardíacas están
unidas entre si polos chamados discos
intercalares, que aparecen como
bandas escuras nas preparacións
histolóxicas, e que son complexos de
unión entre as células. A súa misión é a
de manter cohesionadas ás células,
sendo ademais sitios de ancoraxe do
citoesqueleto.
Sistema nervioso central (SNC)
Sistema nervioso central (SNP)
TECIDO NERVIOSO
TECIDO NERVIOSO
Células da neuroglía ou
da glía: células non
nerviosas con funcións
metabólicas, de soporte e
protección.
Neuronas:
células
nerviosas
A Neurona está formada polo
corpo celular ou soma, que
posúe o núcleo e a maioría
dos orgánulos celulares, as
dendritas que reciben a
información desde outras
neuronas e o axón, que é por
onde o impulso nervioso
viaxa cara a outras células. A
terminación deste recibe o
nome de telodendron ou
botón Terminal.
O Corpo Celular presenta como típico, un retículo endoplásmico rugoso moi
desenvolvido chamado substancia de Nissl. Posúe neurofibrillas
(neurofilamentos), microtúbulos e filamentos de Actina que forman parte do
citoesqueleto e proporcionan sostén mecánico á neurona, sobre todo no axón.
O Núcleo adoita ser central, redondo, de aspecto baleiro.
Soma ou Corpo Celular da neurona
Soma Neuronal ao Microscopio Electrónico
AXÓNS DENDRITAS
Función: Portan información do
corpo celular
Levan información ao
corpo celular
Superficie: Lisa Irregular (espiñas
dendríticas)
Abundancia: Normalmente, existe un
en cada célula
Existen moitas
dendritas en cada
célula
Cobertura: Poden estar cubertos
de mielina
Non están cubertas de
mielina
Ramifícanse: Ao longo do corpo
celular
Ao redor do corpo
celular
Diferencias entre Axóns e Dendritas
O citoplasma do axón é continuación do
soma celular e contén os orgánulos típicos
das células: mitocondrias, retículo
endoplásmico liso, microtúbulos e gran
cantidade de microfilamentos. Non posúe
substancia de Nissl.
Feixe de axóns entrecruzados.
Axón
Dendritas
Soma
Neuronal
O axón ou fibra nerviosa dunha neurona pode estar envolto nunha
capa de mielina (mielinizado) como se ve no gráfico. A mielina envolve
o axón para favorecer a condución do sinal nervioso. O axón se
ramifica cara a terminais ou botóns sinápticos que ao relacionarse
con outras neuronas xeran unha sinapsis.
Corte Transversal das
Fibras Mielinizadas
Vaina de Mielina
Célula de Schwann
Axón
Existen axón ou fibras nerviosas mielinizadas e fibras nerviosas non
mielinizadas.
Vaina de mielina
As fibras mielinizadas son as que presentan mielina, unha
cobertura externa ao axón construida pola membrana celular da
célula de Schwann se se trata dunha fibra do SNP, ou por un
oligodendrocito se se trata dunha fibra do SNC.
Axón
Oligodendrocito Célula de Schwann
A mielina non é continua senón interrompida. Cada interrupción
recibe o nome de Nodo ou Nódulo de Ranvier.
Tipos de Neuronas
Multipolares: a maioría das
neuronas, presenta numerosas
dendritas que se proxectan do
corpo celular. Vese en neuronas
de asociación e motoras.
Bipolares: só teñen unha
dendrita, que sae do corpo
celular, oposto á orixe do axón.
Pouco frecuentes, actúan como
receptores dos sentidos do
olfacto, a vista e o equilibrio.
Unipolares: son a maioría das
neuronas sensitivas, teñen
unha soa dendrita que nace
xunto ao axón dun talo común
do corpo celular; este talo está
formado pola fusión da primeira
parte da dendrita e o axón
dunha neurona bipolar, fusión
que se produce durante o
período embrionario.
A mielinización aumenta a velocidade de conducción do
impulso nervioso no axón.
Axón
mielinizado
Axón
non mielinizado
TIPOS DE NEURONAS E TRASMISIÓN DO IMPULSO NERVIOSO
I.E.S. Otero Pedrayo.
Ourense
Son esenciais para a actividade das neuronas e son o tipo celular
mais abundante do tecido nervioso. Están nunha proporción de 10:1
con respecto ás neuronas. Rodean ás neuronas tanto do SNC como
do SNP e tamén rodean os vasos sanguíneos do tecido nervioso. As
Células Gliales non xeran potenciais de acción nin forman sinapsis.
Células da Glía ou da Neuroglía
Astrocitos
Oligodendrocitos
Microcitos
Células ependimarias
Célula de Schwann
Células
da Glía
.Os astrocitos que cumpren funcións
de intercambio entre os vasos
sanguíneos e as neuronas. Outra das
súas funcións é a regulación do
equilibrio iónico.
 Os oligodendrocitos que forman a
mielina do SNC.
 Os microcitos ou células da
microglía son células moi pequenas,
presentes só no SNC. As súas funcións
son defensivas e inmunolóxicas. Son os
macrófagos do tecido nervioso.
As células ependimarias que
cumpren funcións de sostén e
atribúenselle capacidades secretoras e
rexenerativas.
As célula de Schwann forman a
mielina no SNP.
Na figura inferior obsérvanse
células da Microglía.
Á dereita obsérvase o proceso de
mielinización dun axón (en Verde)
do SNC a partir de un
Oligodendrocito.
Web interesante:
http://webs.uvigo.es/mmegias/guiada_a_inicio.php
Departamento Bioloxía e Xeoloxía
I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense.

Tecidos animais

  • 1.
    TECIDOS ANIMAIS Carmen CidManzano/Mª José Camba Seara Modificacións: Adán Gonçalves I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense. Departamento Bioloxía e Xeoloxía.
  • 2.
    TECIDOS ANIMAIS Os organismospluricelulares están formados por un conxunto de células orixinadas pola multiplicación dunha célula inicial (zigoto). Todas as células orixinadas teñen a mesma información xenética, pero sofren un proceso de diferenciación celular que da lugar a distintos tipos celulares. As células especializadas dos seres pluricelulares están organizadas en tecidos. A parte da Bioloxía que estudia os tecidos é a Histoloxía. I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 3.
    TECIDOS ANIMAIS 1.- Concélulas pouco modificadas: 1.1 Tecido epitelial 1.2 Tecidos conectivos: - Tecido conxuntivo - Tecido cartilaxinoso - Tecido óseo 2.- Con células moi modificadas: 2.1 Tecido muscular 2.2 Tecido nervioso I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 4.
    1.1 TECIDO EPITELIAL -Formado por células intimamente unidas, con pouca substancia intercelular. - As células son en xeral de forma xeométrica. - Non leva vasos sanguíneos nin nervios, polo que vai sempre asociado a tecido conxuntivo. - Segundo a súa función hai dous tipos: -A) Epitelios de revestimento -B) Epitelios glandulares I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 5.
    A) EPITELIOS DEREVESTIMENTO As súas células están fortemente unidas • EPITELIOS MONOESTRATIFICADOS teñen unha única capa de células o que permite o intercambio de substancias o seu través. • EPITELIOS PLURIESTRATIFICADOS con varias capas de células. Recubren a superficie corporal e o interior de órganos ocos. I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 6.
    EPITELIOS DE REVESTIMENTO EPITELIOS MONOESTRATIFICADOS EPITELIOS ESTRATIFICADOS Celsaplanadas Cels cúbicas Cels prismáticas I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 7.
    Con células aplanadas EPITELIOSMONOESTRATIFICADOS Endotelios: forman a parede dos capilares sanguíneos, alvéolos pulmonares e outras superficies. Protexen pero ademais permiten o intercambio de substancias. Alveolo pulmonar Parede dun capilar
  • 8.
    Superficie ovarios, túbulosrenales, conductos secretores de moitas glándulas, etc. EPITELIOS MONOESTRATIFICADOS Con células cúbicas
  • 9.
    EPITELIO SIMPLE CÚBICO Conductoexcretor glándula da tráquea
  • 10.
    Intestino delgado. EPITELIOS MONOESTRATIFICADOS Con célulasprismáticas con microvellosidades Célula glandular caliciforme Celula prismática con microvellosidades I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 11.
    EPITELIOS MONOESTRATIFICADOS Con célulasprismáticas con microvellosidades debuxos:©www.monografias.com
  • 12.
    Con células prismáticascon cilios Epitelio ciliado das Trompas de Falopio I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 13.
    EPITELIO PSEUDOESTRATIFICADO. Epitelio pseudoestratificadoda tráquea: parece estratificado pero todas as súas células chegan á membrana basal mentras que só as células máis altas chegan á superficie. Con células prismáticas con cilios
  • 14.
    EPITELIO POLIÉDRICO PSEUDOESTRATIFICADOCILIADO. Tráquea Célula caliciforme Cilios I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 15.
  • 16.
    -Están formados porvarias capas de células. Sitúanse en zonas do organismo onde é necesaria unha maior protección. -A epiderme (capa máis superficial da pel), está formada por un epitelio pluriestratificado pavimentoso e con queratina. -As mucosas (recubren cavidade bucal, vaxina, o ano…) están protexidas por un epitelio similar, pero sen queratina. EPITELIOS PLURIESTRATIFICADOS I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 17.
    EPITELIO PLURIESTRATIFICADO NOQUERATINIZADO (mucosas)
  • 18.
    Esófago: epitelio estratificadoplano no queratinizado Especie: ratón (Mus musculus; mamíferos) Técnica: Hematoxilina-eosina en cortes de 8 micras de parafina.
  • 19.
    Células mortas EPITELIO PLURIESTRATIFICADO QUERATINIZADO(epiderme) I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense Tecido conxuntivo Tecido epitelial
  • 20.
    Tejido conjuntivo Tejido epitelial I.E.S.Otero Pedrayo. Ourense Estructura da pel (órgano)
  • 21.
  • 23.
    B) Epitelios GLANDULARES Exocrinas Oproducto fabricado nelas sae por conductos secretores ó exterior do corpo ou a unha cavidade (sudoríparas, salivares…) Endocrinas Nelas fabrícanse as hormonas. Non teñen conductos secretores, polo que o producto formado pasa ó torrente circulatorio (glándula tiroides…). • Son epitelios con función secretora, formados por células cúbicas ou prismáticas. As glándulas poden ser: I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 24.
    Piel. Glándulas sebáceas I.E.S.Otero Pedrayo. Ourense
  • 26.
    1.2 TECIDOS CONECTIVOS -Tecidos variados, con funcións protectoras ou de soporte. - Están formados por células dispersas, variadas (propias e emigradas), entre elas hai substancia intercelular ou matriz, formada por substancia fundamental e fibras proteicas. -Hai tres tipos fundamentais de tecidos conectivos: a) Tecido conxuntivo b) Tecido cartilaxinoso c) Tecido óseo I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 27.
  • 28.
    COMPONENTES TECIDO CONXUNTIVO FIBROCITO sintetizaa substancia fundamental e as fibras MACRÓFAGO función de defensa ADIPOCITO Almacena graxa CAPILAR MASTOCITO Sintetiza heparina (anticoagulante), histamina (vasodilatador) e serotonina (vasoconstrictor). capilar FIBRAS SUBSTANCIA FUNDAMENTAL I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 29.
    VARIEDADES DO TECIDO CONXUNTIVO Tecidoconxuntivo laxo Tecido conxuntivo denso Tecido adiposo Tecido conxuntivo elástico I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 30.
    Tecido conxuntivo laxo:atópase nos espacios entre os órganos e entre outros tecidos. Ten abundante substancia fundamental. Tecido conxuntivo laxo I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 31.
    Tecido adiposo: almacenagraxa debaixo da pel e ó redor dalgúns órganos como é o caso do corazón e riles e na médula amarela. Tecido adiposo I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 32.
    Tecido conxuntivo denso:ten abundantes fibras coláxenas, forman os tendóns e os ligamentos. Fibras coláxenas Tecido conxuntivo denso I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 33.
    Tecido conxuntivo elásticoLámina interna dunha arteria. Tecido conxuntivo elástico I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 34.
    Composición tecido blando eflexible Substancia fundamental semisólida (posúe condrina) Células: condrocitos Grupos isoxénicos:conxunto de células orixinados a partir da mesma célula. Fibras de coláxeno é elásticas Tecido cartilaxinoso elástico Tecido cartilaxinoso hialino Tecido cartilaxinoso fibroso TECIDO CARTILAXINOSO Variedades I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 35.
     Carece denervios e vasos polo que se nutre por difusión na matriz de nutrientes procedentes do conxuntivo próximo (Pericondrio).  Constitúe o esqueleto embrionario, que logo é substituido nos Vertebrados por óso (excepto quenllas e raias)  A substancia intercelular rodea os condrocitos formando a Cápsula.  Cada cápsula pode englobar 1 ou 2 condrocitos.  A lagoa é o espazo entre a cápsula e o condrocito. TECIDO CARTILAXINOSO
  • 36.
    Tecido cartilaxinoso elástico(orella) Atópase na epiglote, larinxe, trompa de Eustaquio e oido externo. I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 37.
    Cartilaxe hialino É otipo máis abundante de cartilaxe: contén numerosos condrocitos. Atópase nas articulacións, nariz, traquea, bronquios, cordas vocales e entre as vértebras. I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 38.
    Corte lonxitudinal cartilaxefibroso É un cartilaxe rico en fibras de coláxeno, o que lle da unha gran resistencia á tracción, atópase nos discos intervertebrais e articulares, tendón de Aquiles e sínfise do púbis.
  • 39.
    • As súasfuncións son o sostén e a protección de órganos vitais (caixa craneana, caixa torácica...). • É o máis resistente dos tecidos conectivos, xa que ten unha matriz mineralizada. • Forma parte dos ósos. A maioría dos ósos orixinanse a partir da cartilaxe embrionaria. • Está fomado por células chamadas osteocitos que se dipoñen en lagoas óseas. TECIDO ÓSEO I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 40.
    TECIDO ÓSEO  Amatriz ósea esta formada por unha proteína denominada osteína, constituida basicamente por fibras de coláxeno que se impregnan de sales minerais (fosfato e carbonato cálcico). As sales danlle dureza e resistencia e a osteína certa elasti cidade.  Os ósos están rodeados por unha capa de tecido conxuntivo febroso, periostio, onde se insiren os tendóns e ligamentos, cuxa función e reparar as fracturas óseas  Para a renovación do óso é indispensable a acción dos osteoclastos que reabsorben matriz ósea.  Segundo a forma os ósos poden ser: planos (p.e. bóveda craneal), curtos (p.e. Vertebras) e longos (p.e. Fémur).  Segundo a estrutura macroscópica podemos falar de dous tipos de tecido óseo: esponxoso e compacto.
  • 41.
    TECIDO ÓSEO ESPONXOSO  Aunidade estrutural básica do tecido óseo esponxoso é a trabécula, placas de óso composto por laminillas óseas irregulares que deixan amplos espazos recheos de médula ósea vermella.  Os osteocitos atópanse no interior destas trabéculas.  Os vasos sanguíneos chegan ao interior deste tecido nutrindo as células.  O tecido óseo esponsoxo forma as epífises dos ósos longos e o interior doutros ósos.
  • 42.
    TECIDO ÓSEO COMPACTO  Otecido óseo compacto é unha masa solida con espazos só perceptibles ó micros copio. A súa matriz dispónse formando laminiñas concéntricas que conforman a súa unidade estrutural básica, a osteona ou sistema de Havers.  As laminiñas rodean uns canais denominados conductos de Havers por onde circulan os vasos (sanguineos e linfáticos) que son paralelos o eixe do óso. Estes conductos  comunícanse entre sí mediante os conductos de Volkmann.  Este tecido forma as diáfises dos ósos longos, en cuxo interior hai médula ósea amarela ou miolo.
  • 43.
    Os osos longosposúen os dous tipos de tecido óseo,1.- Esponxoso, nas epífises, e 2.- Compacto, na diáfise. conductos de Volkman conducto de Havers osteocito Médula amarela Médula vermella TECIDO ÓSEO laguna ósea I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 44.
    Sistema de Havers TECIDOÓSEO COMPACTO I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 45.
    TECIDO ÓSEO ESPONXOSO I.E.S.Otero Pedrayo. Ourense
  • 47.
    DISPOSICIÓN DO: TECIDO CARTILAXINOSO Esqueletopeixes cartilaxinosos, embrións dos vertebrados e superficie de articulación dos osos, aneis da larinxe, traquea e bronquios. TECIDO ÓSEO COMPACTO diáfise osos longos. TECIDO ÓSEO ESPONXOSO epífise dos osos longos e o interior dos osos planos e curtos.
  • 48.
    TECIDO MUSCULAR Tecido muscularliso Tecido muscular estriado (esquelético) Tecido muscular cardíaco (miocardio) Células uninucleadas,e fusiformes.Máis común en invertebrados. Nos Vertbr. forma os músculos de contracción involuntaria e lenta (recobre cavidades internas (dixestivo, respiratorio, vasos, útero, vexiga urinaria...) Formado por células alongadas chamadas fibras, especializadas na contracción. Con miofibriñas proteicas de actina e miosina. Células multinucleadas, cilíndricas, de aspecto estriado (bandas clares e oscuras. Músculos de contracción voluntaria e rápida. Exclusivas do corazón dos vertebrados. Células uni ou binucleadas, de aspecto estriado con discos intercalares. Son máis curtas e máis anchas que as estriadas e son ramificadas. Contracción involuntaria. I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 50.
    Tecido muscular liso Fibraslisas I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 52.
    Tecido muscular estriadoI.E.S.Otero Pedrayo. Ourense
  • 53.
    http://images.google.com.ar/imgres?imgurl=http://www.anatomiahumana.ucv.cl/morfo1/foto1/contraccion.JPG&imgrefurl=http://www.anatomiahumana.ucv.cl/efi/modulo11.html&h=531&w=537&sz=40&hl=es&start=39&um=1&tbnid= iutXh7lw5DqBJM:&tbnh=131&tbnw=132&prev=/images%3Fq%3Dmiosina%26start%3D20%26ndsp%3D20%26um%3D1%26hl%3Des%26client%3Dfirefox-a%26rls%3Dorg.mozilla:es-ES:official%26sa%3DN As miofibriñas sonestruturas cilíndricas, que se distribúen lonxitudinalmente na fibra muscular, ocupando case por completo o seu interior. Ao microscopio obsérvanse estriaciones transversais orixinadas pola alternancia de bandas claras e escuras. A estriación é debida a existencia de Bandas I (Isótropas: que deixan pasar a luz uniformemente), e bandas escuras, Bandas A (Anisótropas: non deixan pasar a luz). Así, constitúen unha estrutura que se repite, denominada sarcómero, formado por proteínas chamadas actina e miosina, con capacidade de contracción.
  • 54.
    Tecido muscular estriado,bandas clara e escuras As bandas escuras (A) correspóndese coa superposición dos filamentos de actina e miosina do seu citoesqueleto, e as bandas claras (I) correspóndense só aos filamentos de actina.
  • 55.
    A = Bandaescura I = Banda clara Z = Unidade contráctil do músculo
  • 56.
  • 57.
    FUNCIONAMENTO DO SARCÓMERO I.E.S.Otero Pedrayo. Ourense
  • 58.
    CARACTERÍSTICAS DIFERENCIADORAS DO MÚSCULOCARDÍACO  Fibras ramificadas e entrelazadas que permiten que a contracción sexa transmitida en todas as direccións.  A contracción e relaxación rítmica xérase no miocardio.  Non experimenta fatiga, malia contraerse sen parar.  Presenta discos intercalares.
  • 59.
    Músculo cardiaco discosintercalares I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 60.
    As células muscularescardíacas están unidas entre si polos chamados discos intercalares, que aparecen como bandas escuras nas preparacións histolóxicas, e que son complexos de unión entre as células. A súa misión é a de manter cohesionadas ás células, sendo ademais sitios de ancoraxe do citoesqueleto.
  • 61.
    Sistema nervioso central(SNC) Sistema nervioso central (SNP) TECIDO NERVIOSO
  • 62.
    TECIDO NERVIOSO Células daneuroglía ou da glía: células non nerviosas con funcións metabólicas, de soporte e protección. Neuronas: células nerviosas
  • 63.
    A Neurona estáformada polo corpo celular ou soma, que posúe o núcleo e a maioría dos orgánulos celulares, as dendritas que reciben a información desde outras neuronas e o axón, que é por onde o impulso nervioso viaxa cara a outras células. A terminación deste recibe o nome de telodendron ou botón Terminal.
  • 64.
    O Corpo Celularpresenta como típico, un retículo endoplásmico rugoso moi desenvolvido chamado substancia de Nissl. Posúe neurofibrillas (neurofilamentos), microtúbulos e filamentos de Actina que forman parte do citoesqueleto e proporcionan sostén mecánico á neurona, sobre todo no axón. O Núcleo adoita ser central, redondo, de aspecto baleiro. Soma ou Corpo Celular da neurona
  • 65.
    Soma Neuronal aoMicroscopio Electrónico
  • 66.
    AXÓNS DENDRITAS Función: Portaninformación do corpo celular Levan información ao corpo celular Superficie: Lisa Irregular (espiñas dendríticas) Abundancia: Normalmente, existe un en cada célula Existen moitas dendritas en cada célula Cobertura: Poden estar cubertos de mielina Non están cubertas de mielina Ramifícanse: Ao longo do corpo celular Ao redor do corpo celular Diferencias entre Axóns e Dendritas
  • 67.
    O citoplasma doaxón é continuación do soma celular e contén os orgánulos típicos das células: mitocondrias, retículo endoplásmico liso, microtúbulos e gran cantidade de microfilamentos. Non posúe substancia de Nissl. Feixe de axóns entrecruzados. Axón Dendritas Soma Neuronal
  • 68.
    O axón oufibra nerviosa dunha neurona pode estar envolto nunha capa de mielina (mielinizado) como se ve no gráfico. A mielina envolve o axón para favorecer a condución do sinal nervioso. O axón se ramifica cara a terminais ou botóns sinápticos que ao relacionarse con outras neuronas xeran unha sinapsis.
  • 69.
    Corte Transversal das FibrasMielinizadas Vaina de Mielina Célula de Schwann Axón Existen axón ou fibras nerviosas mielinizadas e fibras nerviosas non mielinizadas. Vaina de mielina
  • 70.
    As fibras mielinizadasson as que presentan mielina, unha cobertura externa ao axón construida pola membrana celular da célula de Schwann se se trata dunha fibra do SNP, ou por un oligodendrocito se se trata dunha fibra do SNC. Axón Oligodendrocito Célula de Schwann
  • 71.
    A mielina noné continua senón interrompida. Cada interrupción recibe o nome de Nodo ou Nódulo de Ranvier.
  • 72.
    Tipos de Neuronas Multipolares:a maioría das neuronas, presenta numerosas dendritas que se proxectan do corpo celular. Vese en neuronas de asociación e motoras. Bipolares: só teñen unha dendrita, que sae do corpo celular, oposto á orixe do axón. Pouco frecuentes, actúan como receptores dos sentidos do olfacto, a vista e o equilibrio. Unipolares: son a maioría das neuronas sensitivas, teñen unha soa dendrita que nace xunto ao axón dun talo común do corpo celular; este talo está formado pola fusión da primeira parte da dendrita e o axón dunha neurona bipolar, fusión que se produce durante o período embrionario.
  • 73.
    A mielinización aumentaa velocidade de conducción do impulso nervioso no axón. Axón mielinizado Axón non mielinizado
  • 74.
    TIPOS DE NEURONASE TRASMISIÓN DO IMPULSO NERVIOSO I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense
  • 75.
    Son esenciais paraa actividade das neuronas e son o tipo celular mais abundante do tecido nervioso. Están nunha proporción de 10:1 con respecto ás neuronas. Rodean ás neuronas tanto do SNC como do SNP e tamén rodean os vasos sanguíneos do tecido nervioso. As Células Gliales non xeran potenciais de acción nin forman sinapsis. Células da Glía ou da Neuroglía Astrocitos Oligodendrocitos Microcitos Células ependimarias Célula de Schwann Células da Glía
  • 76.
    .Os astrocitos quecumpren funcións de intercambio entre os vasos sanguíneos e as neuronas. Outra das súas funcións é a regulación do equilibrio iónico.  Os oligodendrocitos que forman a mielina do SNC.  Os microcitos ou células da microglía son células moi pequenas, presentes só no SNC. As súas funcións son defensivas e inmunolóxicas. Son os macrófagos do tecido nervioso. As células ependimarias que cumpren funcións de sostén e atribúenselle capacidades secretoras e rexenerativas. As célula de Schwann forman a mielina no SNP.
  • 77.
    Na figura inferiorobsérvanse células da Microglía. Á dereita obsérvase o proceso de mielinización dun axón (en Verde) do SNC a partir de un Oligodendrocito.
  • 78.
  • 79.
    Departamento Bioloxía eXeoloxía I.E.S. Otero Pedrayo. Ourense.