Downloaded 453 times
Uploaded bySoM
SUY HÔ HẤP
Tài liệu giới thiệu về suy hô hấp ở trẻ em, định nghĩa, nguyên nhân, cơ chế, và phương pháp chẩn đoán cũng như điều trị. Nó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận diện sớm và can thiệp kịp thời để giảm tỷ lệ tử vong và biến chứng. Suy hô hấp được phân loại dựa vào nhiều tiêu chí để xác định mức độ và nguyên nhân cụ thể.
SUY HÔ HẤP
- 1. Suy hô hấp KHOAY – ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM BS. HỒ QUANG MINH PHÚC
- 2. Mục tiêu Nêuđược khái niệm về suy hô hấp Nắm được cơ chế và hậu quả của suy hô hấp Nhận biết các dấu hiệu suy hô hấp dựa vào lâm sàng và cận lâm sàng Nêu được các nguyên nhân gây suy hô hấp thường gặp ở trẻ em Nêu hướng điều trị suy hô hấp
- 3.
- 4. Đại cương Quátrình hô hấp cần có Hệ thần kinh Hệ cơ xương Hệ hô hấp Hệ tuần hoàn
- 5. Đại cương Hệhô hấp bao gồm Đường dẫn khí Đơn vị trao đổi khí
- 6. Đại cương Quátrình hô hấp Air Lungs Blood Tissue External respiration Internal respiration Transportation Ventilation Diffusion Perfusion
- 7. Đại cương Trẻem dễ suy hô hấp vì: Miễn dịch chưa có ( so với người lớn ) Đường hô hấp trên và dưới nhỏ (dễ tắc nghẽn ), chưa thông khí bàng hệ (xẹp phhổi) Lồng ngực có suất đàn cao hơn ( tăng công thở ) Thể tích cuối thì thở ra ~ thể tích đóng đường thở Số lượng phế nang ít ( dễ bất thường V/Q) Cơ hô hấp chưa phát triển hoàn thiện ( dễ mệt ) Mao mạch phổi có nhiều cơ trơn ( dễ co thắt ) Hay có hiện tương ức chế hô hấp ( 1-2 tháng đầu) HbF (4-6 tháng)
- 8. Khái niệm Nguykịch hô hấp: “respiratory distress is often used to indicate signs and symptoms of abnormal respiratory pattern” Suy hô hấp: “Respiratory failure is defined as inability of the lungs to provide sufficient oxygen (hypoxic respiratory failure) or remove carbon dioxide (ventilatory failure) to meet metabolic demands”
- 9.
- 10. Khái niệm Rốiloạn trao đổi oxy: “Impaired oxygenation refers to hypoxaemia resulting from reduced transfer of O2 from lungs to the bloodstream.” Giảm oxy máu động mạch: “Hypoxaemia refers to any state in which the O2 content of arterial bloods reduced.” Thiếu oxy mô: “Hypoxia refers to any state in which tissues receive an inadequate supply of O2 to support normal aerobic metabolism”
- 11. Air Lungs BloodTissue External respiration Internal respiration Transportation Ventilation Diffusion Perfusion HypoxiaImpaired Oxygenation Hypoxemia
- 12. Về mặtthực hành, suy hô hấp được định nghĩa bởi PaO2 < 60mmHg ở khí phòng và/hoặc PaCO2 > 50mmHg
- 13. Dịch tễ học 10% các trường hợp nhập cấp cứu nhi vì nguy kịch hô hấp 30% ICU do nguy kịch hô hấp 50% nguyên nhân tử vong ở trẻ dưới 1 tuổi Tỉ lệ nghịch với tuổi của trẻ: 66% ở nhũ nhi, trong đó 50% ở tuổi sơ sinh Ngừng thở: 1 trong 5 nguyên nhân tử vong hàng đầu ở trẻ
- 14. Phân loại Cónhiều cách phân loại Theo vị trí Theo PaCO2 Theo cơ chế gây bệnh Theo thời gian
- 15. Phân loại Theovị trí Respiratory failure Respiratory Circulation Nervous system Chest wall Upper Airway Lower Airway
- 16. Phân loại TheoPaCO2
- 17. Phân loại Suy hô hấp FiO2thấp Giảm thông khí Bất xứng V/Q Rối loạn khuếch tán
- 18. Phân loại Theothời gian Cấp tính (vài giờ) Mạn tính (vài ngày hay hơn) Cấp trên nền mạn
- 19. Phân loại Cấptính hay mạn tính?
- 20. Bệnh sinh Air LungsBlood Tissue Ventilation Diffusion Perfusion Low FiO2 Hypoventilation Bất xứng V/Q Rối loạn khuếch tán
- 21. Bệnh sinh GiảmFiO2
- 22. Bệnh sinh Đáp ứngtốt với O2. Causes of alveolar hypoventilation generator Pump Effector organ
- 23. Bệnh sinh Bấtxứng V/Q Phù phổi Viêm phổi Tăng khoảng chết ( hen, xẹp phổi, dị vật...) Thuyên tắc phổi Shunt (trong hay ngoài phổi) V/Q = 0 không đáp ứng với FiO2
- 24. Bệnh sinh Rốiloạn khuếch tán khí Tăng khoảng cách khuếch tán (phù phổi, viêm phổi,xơ phổi) Giảm diện tích trao đổi (xep phổi, khí phế thũng…) Giảm thời gian khuếch tán khí Structure of Alveolar-Capillary Membrane (Diffusion Membrane) Diffusion Speed∝ Surface Area Thickness Normal: Thickness：~1µm Surface area: 80 m2 Alveolus R B C Capillary O2 CO2 Epithelium Surfactant Endothelium
- 25. Hậu quả suyhô hấp ①Rối loạn toan-kiềm ②Rối loạn điện giải ③Rối loạn chức năng các cơ quan Hệ hô hấp Hệ tuần hoàn Hệ TKTW Hệ tiết niệu và tiêu hóa
- 26. SUY HÔ HẤP SUYHÔ HẤP CẤP PaO2 Thiếu oxy mô a. lactic TOAN MÁU PaCO2 thông khí (+) hô hấp Thở nhanh Vận động cơ Kiệt sức NGƯNG THỞ Co mạch phổi tuần hoàn phổi tính thấm thành mạch Phù/XH phổi
- 27. Rối loạn toankiềm Toan chuyển hóa (thiếu oxy mô) Toan hô hấp (SHH II) Kiềm hô hấp (SHH I) Kiềm chuyển hóa (Do thầy thuốc) Rối loạn toan kiềm hỗn hợp Suy hô hấp type I Toan chuyển hóa + Kiềm hô hấp Suy hô hấp type II: Toan chuyển hóa + Toan hô hấp Rối loạn toan kiềm đơn thuần
- 28. Hyperkalemia (↑ K+) Dotoan Tăng dị hóa mô ( chết tế bào) Hypochloremia (↓ Cl-) or Hyperchloremia (↑ Cl-) tùy loại rối loạn toan kiềm RAc: Hypochloremia RAl: Hyperchloremia Rối loạn điện giải 28
- 29. Hậu quả trênhệ hô hấp PaO2 <60 mmHg: ↑ Tăng kích thích hô hấp <30 mmHg:↓Ức chế trung tâm hô hấp PaCO2 >50 mmHg: ↑ Tăng hô hấp >80 mmHg:↓Ức chế trung tâm hô hấp 29
- 30. Type Ⅰ RF:Nhịp thở nhanh nông (thụ thể J) Type Ⅱ RF: Nhịp thở nhanh sâu (Kussmaul) 30
- 31. Ảnh hưởng trênhệ tuần hoàn Đáp ứng bù trừ Hypoxia and hypercapnia → ↑ vasomotor center Increase HR, CO, myocardial contraction, BP; blood redistribution Đáp ứng quá mức Hypoxia and hypercapnia → ↓vasomotor center decrease HR, CO, myocardial contraction, BP; cor pulmonale
- 32. Tăng áp phổi GĐsớm GĐ trễ Giảm oxy máu, tăng CO2 máu Co mạch máu phổi Tái cấu trúc mạch máu Tăng độ nhớt máu Tăng hậu tải tim (P) Phì đại và tái cấu trúc Suy tim phải Khả năng dãn và co cơ tim Khó thở Huyết khối trong phổi Giảm giường mao mạch phổi 32 Suy tim toàn bộ
- 33. Ảnh hưởng trênhệ TKTW Não: trung tâm nhạy cảm với giảm oxy máu nhất. PO2<60 mmHg: Rối loạn tri giác nhẹ , rối loạn thị giác (hoa mắt) PaCO2>80 mmHg: Hôn mê PO2<50 mmHg: Xuất hiện các triệu chứng thần kinh và tâm thần 33
- 34. Ảnh hưởng trênhệ tiết niệu và tiêu hoá Suy thận cơ năng : Tăng hoạt giao cảm co thắt mạch máu GFR. Tổn thương hệ tiêu hoá: Tăng hoạt giao cảm co thắt mạch máu → Loét, hoại tử ống tiêu hoá 34
- 35.
- 36. Chẩn đoán “THE PRIMARYCAUSE OF CARDIOPULMONARY ARREST IN CHILDREN IS UNRECOGNIZED RESPIRATORY FAILURE. CLINICIANS MUST RECOGNIZE RESPIRATORY FAILURE IN ITS EARLY STAGE OF PRESENTATION AND KNOW THE APPROPRIATE CLINICAL INTERVENTIONS.”
- 37. Chẩn đoán suyhô hấp 1. Chẩn đoán xác định suy hô hấp 2. Chẩn đoán mức độ suy hô hấp 3. Chẩn đoán nguyên nhân suy hô hấp
- 38. E E E EFFORT OF BREATHING EFFICACYOF BREATHING EFFECTS OF RESPIRATORY INADEQUACY Chẩn đoán suy hô hấp
- 39. • Cyanosis, SpO2< 92% E EFFORT OF BREATHING • Apnea• Irregular breathing • Slow breathing • Agonal gasp • Paradoxical breathing • Grunting • Stridor at rest • Suprasternal retraction • Tachypnea • Chest indrawing • Retraction of accessory muscles • Flared nostrils • Normal
- 40. !! !! Trẻ cóbệnh lý thần kinh cơ các dấu hiệu trên không rõ ràng !! !! RF II: Ửng da, nhức đầu NT, M, HA, lú lẫn Phù gai thị, hôn mê !!
- 41. E EFFICACY OFBREATHING Chẩn đoán suy hô hấp
- 42. Chest expansion Air entry Pulse oximetry ABG E EFFICACY OF BREATHING
- 43. Chest expansion Liênquan mật thiết đến thể tích khí lưu thông Bất đối xứng ? TKMP Mảng sườn di động
- 44. Pulse Oxymetry Cơchế hoạt động Hemoglobin liên kết oxy và hemoglobin khử có mức hấp thụ ánh sáng có bước sóng khác nhau thì khác nhau Dựa trên mức độ hấp thụ 2 ánh sáng của máu tính được độ bão hòa oxy Nhược điểm Phụ thuộc nồng độ Hb (< 5g/dL) Phụ thuộc độ cản quang của vật ánh sáng đi qua Ảnh hưởng của cử động Hb bất thường Độ chính xác kém khi < 75% Kỹ thuật đo
- 45. Pulse oxymetry Tươngquan SaO2 và PaO2 SpO2 <97% bất thường (tuỳ hoàn cảnh ) SpO2 < 90% thiếu oxy mô nặng SpO2 90-95% + thở nhanh: thiếu oxy mô ±
- 46.
- 47.
- 48.
- 50. A-a Gradient Khuynháp A-a: Sự chênh lệch áp suất phần giữa khí trong phế nang và mao mạch Thể hiện qua chỉ số P(A-a)O2: P(A-a)O2: giá trị bình thường < 20mmHg/khí trời < 65mmHg với FiO2 100% Giúp gợi ý nguyên nhân suy hô hấp ( V/Q và Shunt)
- 51.
- 53. E EFFECTS OFRESPIRATORY INADEQUACY Chẩn đoán suy hô hấp
- 54. Heart rate Skin color Mental status E EFFECTS OF RESPIRATORY INADEQUACY
- 55. PEDIATRIC HEART RATES AgesHeart rates Newborn ≥ 160 beats/min 2-month to < 2-year old ≥ 140 beats/min 2-year old to < 5-year old ≥ 120 beats/min ≥ 5-year old ≥ 100 beats/min BACK
- 56. Chẩn đoán nguyênnhân
- 57. Respiratory failure Respiratory Circulation Nervous system Chest wall UpperAirway Lower Airway • Stridor • Hoarse • Suprasternal retraction • Wheezing • Rales • Subcostal retraction • Past medical history of CHD • PAH, HF, Cyanotic episodes • Past medical history of ND • SMA, Cerebral palsy, Encephalitis • HSV, accidents Chẩn đoán nguyên nhân
- 58. CROUP EPIGLOTTITIS PHARYNGEAL ABCESS LARYNGEAL DIPTHERIA FOREIGNBODY ASPIRATION Onset Gradually (1 – 3 days) Suddenly (a few hours) Gradually Suddenly Suddenly Overall condition Good Bad Bad Bad Good Fever Mild Severe Severe Severe No Throat pain No Yes Yes Yes Unable to drink No Yes (Saliva secretion) Yes Yes No Specific signs Body leans forward, head tilts Pseudo- membrane Asp. syndrome UPPER AIRWAY OBSTRUCTION
- 59. PNEUMONIA BRONCHIOLITIS ASTHMAFOREIGN BODY ASPIRATION Age Unknown < 3yo, most < 6 mo >6 mo, most > 18mo When being able to touch or grap things Past medical history of recurrent wheezing < 2 times ≥ 2 times Significant clinical findings Fever, Cough, Tachypnea, Crackles Wheezing Rhonchi Wheezing Rhonchi Wheezing Rhonchi Significant laboratory findings Opacities Air trapping bilaterally Air trapping bilaterally Air trapping unilaterally Response to bronchial vasodilation No No Yes No LOWER AIRWAY
- 60. Nhìn hình đoánbệnh
- 66. Không bắtnằm Không khám họng Không kích thích mời TMH
- 69.
- 70. Khái quát điềutrị suy hô hấp
- 71. PRINCIPLE ÁNBD SJNFK JDF • Airway clearance •Maintain oxygen supply • Maintain oxygen transportation • Decrease demand • Energy supply • Treat the root cause(s)
- 72.
- 73.
- 75.
- 78. Respiratory failure Airway clearance Nasal cannula Nasalcannula Indication of NCPAP? NCPAP Bag – valve – mask Endotracheal intubation
- 79. CHÆ ÑÒNH THÔÛOXYGEN CHÆ ÑÒNH DÖÏA TREÂN LAÂMSAØNG ( WHO ) : Chæ ñònh tuyeät ñoái : 1. Tímtaùi trung öông 2. Libì – khoù ñaùnhthöùc Chæ ñònh töông ñoái : 3. Thôû nhanh> 70 laàn/ phuùt 4. Thôû co loõm ngöïc naëng 5. Ñaàugaät guø theo nhòp thôû 6. Reân ró 7. Vaätvaõ kíchthích – Naèm yeân sau khithôû oxygen
- 80. CHỈ ĐỊNH NCPAP Cơn ngừng thở sơ sinh non tháng: tránh xẹp đường hô hấp trên và kích thích trung tâm hô hấp. Bệnh màng trong. Ngạt nước. Phù phổi, ARDS ,TDMP. Viêm phổi hít phân su. Viêm phổi thất bại với oxy canuyn tối đa 6lit/phút, BN còn: Thở nhanh > 70l/p Co lõm ngực nặng Tím tái hoặc SaO2<90% hoặc PaO2< 60mmHg Viêm tiểu phế quản Xẹp phổi do tắc đàm Dập phổi do chấn thương ngực Hậu phẫu ngực: giảm độ giãn nở phổi do giảm hoạt động cơ liên sườn và cơ hoành. Cai máy thở: eCPAPnCPAP
- 81.
- 83. Biến chứng thởoxy Viêm loét mũi Tắc sonde Nhiễm trùng Chướng bụng Vỡ phế nang Ngộ độc oxy: ARDS, xẹp phổi, sơ hóa võng mạc, xơ phổi, loạn sản phế quản phổi Ngừng thở ở trẻ suy hô hấp mạn
- 84. Kết luận Suyhô hấp rất hay gặp ở trẻ em với tỉ lệ tử vong, biến chứng cao Đòi hỏi xử trí nhanh và kịp thời Vấn đề xác định nguyên nhân không phải là ưu tiên hàng đầu
- 85. Tài liệu thamkhảo 1. Fleisher & Ludwig’s Textbook of Pediatric Emergency Medicine 7th Edition , Chapter 66 2. Current Diagnosis Treatment Pediatrics 22nd Edition, Chapter 14 3. Respiratory Failure – Pediatric In Review - http://pedsinreview.aappublications.org/content/35/11/476 4. Mechanisms of Clinical Signs 2e 5. ABG Made Easy 6. Nelson Textbook of Pediatrics 20Ed, 7. Acute respiratory distress in children_ Emergency evaluation and initial stabilization – UpToDate 8. Fleisher and Ludwigs 5-Minute Pediatric Emergency Medicine Consult 9. Bài giảng Suy Hô Hấp Y3 – ĐHYD TP.HCM 10. Thực hành lâm sàng Nhi Khoa – Chẩn đoán và xử trí suy hô hấp
- 87. PEDIATRIC RESPIRATORY RATES AgesBreathing rates < 2-month old ≥ 60 beats/min 2-month to < 12 –month old ≥ 50 beats/min 12-month to < 5-year old ≥ 40 beats/min ≥ 5-year old to < 10 year-old ≥ 30 beats/min ≥ 10 year-old ≥ 25 beats/min BACK
- 88.
- 89. Retraction of accessorymuscle UA LA Upper airway accessory muscle Lower airway accessory muscle
- 90.
- 91.
- 92. Abdominal breathing Thởbụng: Lồng ngực xẹp, bụng phồng khi hít vào Hay gặp ở sơ sinh hay trẻ nhũ nhi ( infancy) Ngoài lứa tuổi này mệt cơ hô hấp BACK
- 93.
Editor's Notes
- #5 mpulses are transmitted from the brain via the vagus and spinal nerves to the larynx, trachea, bronchi, bronchioles, and acini; the glossopharyngeal to the pharynx; the hypoglossal (CN XII) to the tongue; and the spinal accessory (CN XI) to accessory muscles. Cervical nerves (C2 to C4), the phrenic nerve (C3 to C5), and the intercostal nerves (T1 to T12), innervate accessory muscles, the respiratory diaphragm, and intercostal muscles, respectively.
- #8 An infant’s thoracic cage is more compliant than that of the adult or older child, allowing a greater tendency toward alveolar collapse. The intercostal muscles are poorly developed and unable to achieve the “bucket-handle” motion characteristic of adult breathing, and the diaphragm is shorter and relatively flat with fewer type I muscle fibers, making it less effective and more easily fatigued. The infant’s airways are smaller in caliber than those in older children and adults, resulting in greater resistance to inspiratory and expiratory airflow and greater susceptibility to occlusion by mucus plugging and mucosal edema. Compared with adults, the alveoli of children are also smaller and have less collateral ventilation, again resulting in a greater tendency to collapse and develop atelectasis. Finally, young infants may have an especially reactive pulmonary vascular bed, impaired immune system, or residual effects from prematurity, all of which increase the risk of respiratory failure.
- #9 Như vậy: Nguy kịch hô hấp bao gồm các duấ hiệu như phấp phồng cánh mũi, co lõm ngực, thở nhanh và ám chỉ về mặt lâm sàng Trong khi suy hô hấp ám chỉ sự cung cấp oxy không đủ hay không thể thải CÒ cho nhu cầu cơ thể Nguy kịch hô hấp có thể có ở BN không có bệnh hô hấp (shock tim, Shock nhiem trùng) và suy hô hấp có thể xảy ra ở Bn mà không có biểu hiện nguy kịch hô hấp
- #13 An important fact to bear in mind is that even though the definition of hypoxemic respiratory failure rests on measurement of PaO2, the major threat of arterial hypoxemia is inadequate tissue oxygenation, reflected in tissue oxygen delivery. Tissue oxygen delivery is determined by the product of cardiac output and blood oxygen content (see Chapter 15, Blood-Gas Transport); the latter, in turn, depends on hemoglobin concentration and oxygen saturation. Therefore, factors that lower cardiac output or hemoglobin concentration, or inhibit dissociation of oxygen from hemoglobin at the tissue level, may promote tissue hypoxia without technically producing respiratory failure.
- #23 Thường gây suy hô hấp loại II
- #25 Khả năng khuếch tán của CO2 gấp 20 lần oxy thường gây suy hô hấp loại I
- #29 Why acidosis leads to hyperkalemia? Across cells: H+-K+ interchange; Kidney: H+-Na+ exchange increase, K+-Na+ exchange decrease. In acidosis, 1) HCO3- goes out from the cell, and Cl- goes in; 2) NH4Cl secretion is increased (therefore lower Cl).
- #30 Hypoxia inhibits the central respiratory center and excites peripheral respiratory center. <60 mmHg: Respiration faster and deeper.
- #34 CNS is activated to control our body, so, CNS need large energy to maintain its activation status.
- #45 Pulse oximetry cannot distinguish carboxyhemoglobin from oxyhemoglobin, resulting in a falsely high reading. Pulse oximetry can yield falsely low saturations in critically ill patients who have vasoconstriction, poor perfusion, hypothermia, or arrhythmia Methemoglobin absorbs light equally at both wavelengths (940 and 660), with pulse oximetry displaying a O2 Sat of 85%
- #65 Viral Pneumonia. Frontal view of the chest demonstrates hyperinflation with marked increase in bronchovascular markings emanating from hilum and areas of atelectasis at both bases
- #77 Ngửa đầu nâng cằm: một bàn tay ấn trán bệnh nhân xuống, đầu ngón trỏ và ngón giữa của bàn tay thứ hai sẽ nâng cằm bệnh nhân, đồng thời nâng lưỡi bệnh nhân từ phía họng sau. Kỹ thuật này giúp thông đường thở tạm thời. 3.2. Động tác nâng hàm (nhấc hàm): khi nghi ngờ chấn thương cột sống cổ dùng thủ thuật ấn hàm mà không ngửa đầu để tránh di lệch cột sống cổ. Bệnh nhân nằm ngửa, cấp cứu viên giữ chặt góc hàm bằng ngón trỏ và các ngón dài đồng thời kéo hàm về phía trước giúp thông đường thở mà không làm ngửa cổ bệnh nhân