2.  Âbâdi Mehmet Çelebi
 Mehmet Çelebi, Amasya’nın “Mahmût” denilen,
Suluova’nın eski adı “Âbâd” (Hakala - Gala) olan
yeni adı Yolpınar köyündendir. Bu itibarla “Âbadi”
denilmiştir. Tahsil için köyünden ayrılarak
İstanbul’a gitmiş ve tahsilini Müftü Sakaleyn Kemal
Paşazâde’den bitirmiştir. Fetva eminliğine kadar
yükseldi. Hicri (1553-1554) yılında İstanbul'da vefat
edip üstadının medfun bulunduğu Edirnekapı
dışındaki türbeleri civarına defnedildi.

3.  Abdullah Amâsi (Hattat)
 Ünlü Hattat Şeyh Hamdullah’ın akrabasıdır. Anadolu’daki
hattatların 7 üstadından biri olarak kabul edilir. Amasyalı
olan hattat, yalnız Amasya’da değil bütün İslam dünyasında
tanınmıştır.
 Yakut yolundan ayrı, kendine mahsus bir tavrı vardır. Hayatı
hakkında fazla bilgi bulunmayan Abdullah Amasi, Kanuni
Sultan Süleyman için yazdığı Mushaf -ı Şerif
ketebesindeki 1524 tarihi itibariyle hayatta olduğu
anlaşılıyor.
 Abdullah Amasi’nin yazdığı, müze ve kütüphanelerde çok
sayıda kıt’a bulunmaktadır. Topkapı Sarayı Müzesi Abdullah
Amasi Ketebeli bir Mevlid-i Şerif mevcuttur.

4.  Ahmed Hulusi Efendi (Şirvanizâde)
 Sirâceddin İsmail Şirvâni’nin oğlu ve Sadrazam
Mehmet Rüştü Paşa’nın kardeşidir. Amasya’da
doğmuştur. Tahsilini bitirdikten sonra, 1284 (1867)
tarihinde “Galata Mollası” olmuş ve “Mekke Pâyesi”yle
daha sonra da “İstanbul Pâyelikleri”yle taltif edilmiştir.
 1294 (1877) tarihinde memuriyetine son verilerek
Afganistan’a gönderilmiş ve 1295 (1878) tarihinde
“Diyarbakır Nâipliği’ine (kadı vekilliğine) ve daha sonra
da Amasya’ya gelip 1306 (1888 -1899) senesi Amasya’da
vefat ederek babasının gömülü bulunduğu Şirvanlılar
Türbesi’ne defnedilmiştir.

5.  Dünyanın İlk Coğrafyacısı: STRABON
 Strabon; Ünlü coğrafyacı ve tarihçi Strabon Amasya'da
doğmuştur. Roma aristokratlarıyla kan bağı olduğu
düşünülmektedir. Varlıklı bir aileden olduğu için iyi bir
öğrenim görmüştür. Amasya'dan ayrılıp Nil boyunca gezmiştir.
Kendisi batıda Sardunya'ya, kuzeyde Karadeniz'den güneyde
Etiyopya'nın sınırlarına kadar seyahat ettiğini söylemektedir.
Daha sonra Roma şehrinde uzun yıllar geçirmiştir. Bu
gezintilerinde tarih, coğrafya, felsefe konularında çalışmış,
bilgi toplamış ve eserlerini yazmıştır. Amasya'ya dönmüş ve ve
hayatının geri kalan 26 / 27 yıllık kısmını "benim
memleketim" dediği Amasya'da geçirmiştir.Ve burada
ölmüştür.

6.  Tarihle ilgili 43 kitaptan oluşan eserinden geriye çok
küçük bölümler kalmıştır. En ünlü eseri o dönemin
bilgisine göre dünya coğrafyasını anlattığı
"Coğrafya"dır (Geographika). Dünyanın ilk
coğrafyacısı olarak da bilinen Strabon'un bu ünlü
eseri bir çok dile çevrilmiştir.
 Strabon'un yazdığı eser sadece bir coğrafya kitabı
olmayıp, aynı zamanda miladın başlarındaki eski çağ
dünyası hakkında bilgi veren bir ansiklopedi, bir
tarihi coğrafya veya coğrafyanın felsefesidir.

7.  1926 yılında Amasya'da dünyaya gelen İrfan Özbakır,
ilköğrenimini burada tamamladı. Küçük yaşta fark
edilen musiki yeteneği nedeniyle Amasya’da Ali
Şener, Mustafa Türköver ve Rasim İstanbul’dan ders
aldı. İstanbul’da vatanî görevini yaparken, ünlü
isimleri tanıma olanağı bularak, İstanbul Belediye
Konservatuarı’na girdi. Şefik Hürmeriç, Cavit Ongun,
Kemal Gürses gibi hocalardan aldığı derslerle usul,
makam, nazariye, edebiyat, solfej ve repertuar
bilgilerini güçlendirdi.

8.  İstanbul Radyosu’nda 7 yıl süreyle fasıl heyetinde
çalışan Özbakır, uzun yıllar solistlere uduyla eşlik
etti. 1960 yılında Yüksel hanımla evlenen Özbakır’ın
Ümit ve Bilgehan isimli iki çocuğu vardı.
Ayşe Tunalı, Sinan Özen, Emel Sayın, Muazzez Ersoy
gibi ünlülere ders veren, Türk Sanat Müziği’ne sayısız
eser kazandıran, 500’ün üzerinde bestesi bulunan
İrfan Özbakır, Marmaris’in Armutalan Beldesi’ndeki
evinde geçirdiği kalp krizi sonucu 14 Aralık 2003
günü hayatını kaybetti.

9. ŞEHZADELER ŞEHRİ
Amasya, dünya tarihinde önemli roller
oynamış Osmanlı padişahlarının adeta bir
"staj yeri"dir. Fatih Sultan Mehmet, Yıldırım
Bayezid, II. Bayezid şehzadeliklerini
Amasya'da yaptıktan sonra padişah
olmuşlardır. 12 Şehzadeye ev sahipliği yapan
Amasya'ya bu nedenle "Şehzadeler Şehri" de
denmektedir.

10.  YILDIRIM BAYEZİD
 I. Murad'ın oğlu olan Yıldırım Bayezid, 1386 yılında
Amasya'yı Osmanlı sınırları içine almış, 1389'da da
Amasya Valiliği'ne atanmıştır. Aynı yıl içerisinde de
Osmanlı tahtına davet edilmiştir.
 ÇELEBİ MEHMET
 Yıldırım Bayezid'in oğlu olan Çelebi Mehmet,
babasında sonra Amasya Valisi olarak tayin
edilmiştir. 1402 yılında Ankara Savaşı'ında Timur'a
yenilen ve dağılan Osmanlı birliğini Amasya'daki
dirayetli yönetim anlayışı ile yeniden sağlamıştır.

11.  II. MURAD
 1404 yılında Amasya'da doğmuştur. 1415'te 11
yaşındayken Amasya Vali'liğine atanmıştır. Babası
Çelebi Mehmet'in 1421 yılında vefatı ile birlikte
tahta davet edilmiştir.
 FATİH SULTAN MEHMET
 Kardeşi Şehzade Ahmet'in Amasya valiliği sırasında
ölümü üzerine (1438) yerine atanan Şehzade
Mehmet, bu görevini bir yıl kadar sürdürmüştür.

12. 
SULTAN II. BAYEZİD
1454 yılında 7 yaşındayken Amasya'ya vali olarak
gönderilen Şehzade Bayezid, 27 yıl bu görevde
kaldıktan sonra 1481 yılında Osmanlı tahtına
çıkmıştır.
III.MURAD
II. Selim'in oğludur. 1566'da Amasya valiliğine tayin
edilmiş olup, yaklaşık bir yıl bu görevinde kalmıştır.
Amasya'da valilik yapan son şehzade olmuştur.

13.  YAVUZ SULTAN SELİM (I. SELİM)
 Amasya Valisi Şehzade Bayezid'in (II. Bayezid)
oğludur. 1470'te Amasya sarayında doğmuş, 11
yaşına kadar babasının yanında Amasya'da eğitim
almış ve 1481'de Trabzon'a vali olarak atanmıştır.
 ŞEHZADE MUSTAFA
 1540 -1553 yılları arasında Amasya valiliği yapan
Şehzade Mustafa, veliaht olarak yetiştirildi. Amasya
Halkı tarafından da çok sevilen Şehzade, 1553
yılında boğdurularak öldürüldü.