1. МИНИЙ МОНГОЛ“Зээгт наамал”Баатар хот Москвагийн нэрэмжит Улсын тэргүүний 33-р сургуулийн Технологийн багш А. ГүнзэУлаанбаатар хот 2011 он

2. Миний монгол бахархалЭх орныг газар шороо, уул ус, ард түмэн, зан заншил, соёл урлаг зэрэг маш олон зүйл бүрдүүлнэ. Эдгээрийн эзэн нь ХҮН буюу хүмүүс бид. Монголчууд дээд тэнгэрээс заяатай, сайн сайхныг зөгнөж амьдардаг гэгээлэг ард түмэн бөгөөд өөрсдийн гэсэн өв соёл, онцлогтой. Эдгээрийн нэг болох чимэх, чимэглэх урлаг буюу зээгт торгон наамал нь маш нарийн ур ухаан, чадвар шаардсан чимэглэх урлагийн нэгэн төрөл юм. 33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ

3. Үндэслэл Зээгт наамлын төрөл нь хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх үнэт соёлын нэг бөгөөд энэ урлагийг танин мэдүүлж сурталчлах, урлан бүтээлгэх, өвлүүлэн үлдээх нэн шаардлагатай болоод байна. Ардын гар урлалаар дамжуулан хойч үеэ хөгжүүлэх, бахархах сэтгэлийг төрүүлэх, аливаад хандах хандлагаа зохиомж дүрслэлээр илэрхийлэх, эсгэх, наах, оёх, зээглэх, чимэглэх зэрэг гар урлалд сургах. Монголчуудын бахархах баялаг нь эд хөрөнгө бус оюуны үнэт өв, сэтгэлгээ юм гэдгийг урлагийн бүтээлээр чухалчлах зорилготой.33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ

4. Судалгаа33-р сургууль Технологийн багш А.ГүнзэСудалгааны зорилго:Монголын залуучууд ялангуяа өсвөр насныхан монголын уламжлалт урлагын бүтээл болох зээгт наамлын талаар хир мэдлэгтэй байгаа, цаашид хэрхэн уламжлуулан үлдээвэл зохих талаар залуучуудын санаа бодлыг мэдэхийг зорьсон юм.Судалгааны үр дүн:Судалгаанд нийт 60 хүн хамрагдсанаас 19 нь эрэгтэй, 41 нь эмэгтэй байв.Насны ангилалын хувьд авч үзвэл:

5. 33-р сургууль Технологийн багш А.ГүнзэСудалгаанд хамрагсадын боловсрол болон ажил мэргэжлийг нь авч үзвэл дараах байдалтай байна.

6. 33-р сургууль Технологийн багш А.ГүнзэЗээгт наамлын талаар мэддэг эсэх талаар дараах хариултуудыг өгсөн байна.

7. 33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ

8. 33-р сургууль Технологийн багш А.ГүнзэХанын зураг байдагГар урлалын зүйл байдагБэлэг дурсгалын зүйл байдагЗээгт наамлаар хийсэн бүтээл байдаггүй

9. 1-Бусад, 2-Чанартай бол худалдаж авна, 3-Үнэ боломжийн бол худалдаж авна,4-Өнгө үзэмж ба хийц нь сайн бол худалдаж авна, 5- Мэдэхгүй.33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ

10. 1-Зээгт наамлын бүтээлийн үзэсгэлэн зохион байгуулах,2-Бусад3-Зээгт наамлын урлалыг иргэдэд сурталчлах, таниулах3-Дунд сургуулийн технологийн хичээлийн сургалтын хөтөлбөрт оруулах33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ

11. ДүгнэлтСудалгаанд хамрагсдын дийлэнх буюу 35% нь зээгт наамлын талаар огт мэдлэггүй, 30% нь бага зэргийн мэдлэгтэй байгаа нь энэхүү соёлын үнэт өв улам бүр мартагдаж, улмаар устаж үгүй болох аюулын харангыг дэлдэж байгааг харуулж байна. Бага зэрэг мэдэж байгаа хүмүүсийн ихэнх буюу 80 гаруй хувь нь ардын урлалын эд зүйл бөгөөд бэлэг дурсгалын төдий зүйлсээр ашигладаг эд гэж үзэж байгаа нь үнэхээр харамсалтай байна.Хэрэв зээгт наамал байвал та худалдаж авахуу гэдэг асуултанд дийлэнх буюу 43% нь мэдэхгүй гэж хариулсан ба 27% нь Өнгө үзэмж ба хийц нь сайн байвал худалдаж авна гэсэн байв. Эндээс үзвэл зээгт наамлыг хөгжүүлбэл зөвхөн дотоодын гэлтгүй гадаадын иргэд ч сонирхон авах нь дамжиггүй юм.Дийлэнх иргэд зээгт наамлын талаар мэдлэггүй байгаа тул цаашид ямар арга хэмжээ авбал зээгт наамлыг олонд таниулах, нөгөө талаас ардын үнэт өв соёлыг устаж үгүй болголгүй цаашид уламжлуулах вэ гэдэг асуудал дээр судалгаанд хамрагдсагдын дийлэнх буюу 36% нь Үзэсгэлэн зохион байгуулж ард иргэдэд сурталчих гэсэн ба мөн 36 % нь хэрхэх талаар сайн мэдэхгүй гэсэн хариулт өгсөн байсан.Иймд цаашид зээгт наамлын урлалыг дунд сургуулийн хичээлийн хөтөлбөрт тусгайлан зааж оруулж мөн ард иргэдэд сурталчлан таниулах ажлыг тогтмол хийснээр Зээгт наамал хэмээх энэхүү ардын уламжлалт урлалын бүтээлийг хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх юм.33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ

12. Зохиомжийн үндэсЗохиомжийн төвд Чингис хааны сэнтийдээ амар тайван заларч, уудам орон зайг эзэгнэн сууж буйгаар гол дүрээ болгон дүрсэлсэн. Чингис хаанаар монголчуудын сүр хүчит оюун ухааныг төлөөлөв. Дэвсгэртээ босоо сонгосон нь монголчуудын босоо хийморийг бэлгэдсэн билээ. Дээлний шар өнгө ньамьдралынбаярбаясгалан, ард олондоо ээлтэй, ямар ч нөхцөлбайдалдзохицожчаддаг оюунт сэцэн ухааныг бэлэгдсэн. Энэ нь монголчуудын дэлхийд гайхагдах оюун ухааны илрэл болох юм. Тодруулбал амьд биеийн шалгарлын мөн чанар нь аливаад дасан зохицох чадвараар тодорхойлогддог болохыг Ч.Дарвин нэгэнтээ баталсан байдаг. 33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ

13. Нөмрөгийн улаан өнгө нь үргэлж бадрангуй дээшээ тэмүүлсэн, сүр хүч эр зоригийг нь илтгэнэ.Ногоон өнгийн уулаар нь өргөнуудам тал нутаг байгалийнцэвэрариун онгон залуу байдлыг, мөнх амгалан амьдрахыг бэлэгдсэн. Сэнтий болон олбог ширдэгээр нь эд баялаг, өв соёлоо илэрхийлсэн. 33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ

14. Зээгт наамал Монгол зээгт наамал нь зээглэдэг шитгээ чимэг суулгадаг хатгамал саа зэрэг олон төрлийн үйлээр бүтдэг онцлогтой. Эртнээс монголчууд эсгий арьсан хувцас эдлэл хэрэглэж түүнийг хээлж чимэглэж ирсэн нь наамал урлагийн эхийг тавьсан. Эсгийг хээлэхдээ зээгтэй, зээггүй хээ чимгийн гоёмсогоор ширдэг байжээ. Бүс бараа хийгдэх болсноор наамал урлал шинэ шатандаа хөгжиж ирсэн .33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ

15. Монголын уран сайхны сэтгэлгээний уламжлалд тулгуурлан торго хоргойг нааж зээглэх, хатгамалдах зэрэг оёдлын аргаар гүйцэтгэсэн ардын урлагийн бүтээлийг зээгт наамал гэнэ. Зээгт наамлыг торгон зураг хэмээн нэрлэсэн нь дүрслэл, уран сайхны төгс илэрхийлэлээрээ уран зургаас дутахааргүй түвшинд хүрсэн учраас урлагийн бие даасан төрөл болтлоо хөгжжээ. Эсгэмэл наамал, шивээсэн хатгамал, гурамсан зээгт наамал, хялгасан зээгт наамал гэж 4 төрөлд хуваадаг.33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ

16. Торгонзургийгурлах технологи33-р сургууль Технологийн багш А.ГүнзэХарзургийг 3 хувьгаргах

17. Торгооцардах, эсгэх

18. Дүрсийнхөвөөгнугалжнаах

19. Дүрсүүдээөржзурагүүсгэх

20. ЗээглэхЗээгтнаамалхийхтехнологи33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ1. Зурагэскизгаргах:

21. 33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ2. Эсгүүр бэлтгэж авах

22. 33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ3. Материал дээр эсгүүр буулгах

23. 33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ4. Бэлтгэсэндүрсийндагууилгараххэсгийгнугаланнаажхэвшүүлнэ.

24. 33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ5. Дүрсүүдийгэвлүүлэннаах

25. 33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ

26. 33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ6. Зээглэноёх

27. 33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ

28. 33-р сургууль Технологийн багш А.Гүнзэ7. Төгсгөлийнзаслынажиллагаа, хүрээхийжжаазлах