шшшрхшгТэрхийн цагаан  нуурын домогТэрхийн цагаан нуурын оршин байгаа газар нь урьд өвс бэлчээр сайтай уужим тал нутаг байжээ.Тал дунд нэг худаг байсан бөгөөд эрт цагт эмгэн,өвгөн хоёр тэр худгаас ус аваад худгаа тагладаг байж. Гэтэл эмгэн нь нэг удаа ус аваад худгаа таглахаа мартчихжээ.Тэр шөнө худаг нь оргилж алтан дэлхийг усны үер авах аюул нөмөрсөн үед Бөх Мандах гэгч нэгэн хүчтэн Уран мандал уулын оройг таслан аваад худгийн тагруу шидэн хаасанд хальж асгарсан ус нь тэрхийн цагаан нуур болон тогтжээ. Ийнхүү нуур гэнэт тогтсоныг нутгийн нэг хүн хараад “тэр их нуурыг хараач” гэж дуу алдсанаар уг нуурыг “Тэр их” гэж нэрлэх болж хожим Тэрх болон хураагдсан гэдэг домог яриа бий. Бөх Мандалын авчирч худгийн амыг тагласан толгойг нуур толгой гэх бөгөөд үнэхээр ч нуур толгойг Уран мандал уулын оройд аваачаад тавьчихвал яг эвээрэй таарах шинжтэй харагддаг гэлцэнэ.
Хичээлийн сэдэв:Нуурын гарал үүсэл,тархалт79-р сургуулийн газарзүйн багш О.Хандмаа
Хичээлийн зорилго:Монгол орны нууруудын гарал үүсэл, тархалтын  талаар мэдлэг олгохХичээлийн зорилт:Нууруудыг гарал үүслээр нь ангилах
Нууруудын тархалтыг газрын зурагт заах
Нууруудын аж ахуйн ач холбогдолыг тодорхойлохНууруудНайман нуур     Даян нуурХөвсгөл нуурӨгий нуур
Монгол орны нууруудын тархалт
Тектоникийн хөдөлгөөнөөр үүссэн нуур    Энэ төрлийн нуур нь гүнзгий байхын хамт зууван хэлбэртэй, эргийн шугам урт, тахир, эгц хажуутай байна.Йим гаралтай нуурт Хөвсгөл, Хяргас, Үүрэг, Ачит, Увс зэрэг нуурууд хамрагдана.Галт уулын гаралтай нуур Унтарсан галт уулын өрх тогоонд тогтож үүснэ. Йим гаралтай нуурт Тэрхийн цагаан, Шарга, Ширээ зэрэг нуур хамрагдана.Мөстлөгийн гаралтай нуур Монгол Алтай , Хангай, Хэнтэй, Хөвсгөлийн уулсаар байрлана. Йим нуурт Толбо, Хотон, Хоргон, Даян зэрэг нуур хамрагдана.Салхиний гаралтай нуур Салхинд туугдаж хуримтлагдсан элсэн хотгорт тогтсон нуурт Хунт, Хүнгүйн хар, Баян зэрэг нуурууд орно.
монгол орны нуурууд үгийн сүлжээг таагаарай Босоогоор:1.Хонхор газар тогтсон хуурай газрын усыг юу гэдэг вэ?2.Тектоник гаралтай Монгол орны хамгийн гүн цэнгэг нуур3.Хөвсгөл,хяргас,үүрэг зэрэг нуур ямар гаралтай вэ?4.Хөвсгөл аймгийн нутагт орших мөстлөгийн гаралтай нэгэн нуур5.ХарУс,Хар нуур хоёрыг холбодог голын нэрХөндлөнгөөр::1.Тектоник гаралтай Хөвсгөл,Увс аймгийн хил дээр байдаг нуурын нэрийг урвуугаар нь бич2.Манай улсын хамгийн том талбайтай нуур3.Дорнод аймагт байдаг нуур4.Монгол орны Тэрхийн цагаан нуур ямар гарал үүсэлтэй вэ?5.Онги голд цутгадаг Говьд байдаг нуур6.Их нуруудын хотгорт байдаг томоохон нуур7.Өвөрхангай аймагт байдаг тооны нэрээр нэрлэгдсэн нуур
Үгийн сүлжээний хариуАмжилт хүсье
\\\“Нуур” сэдвээр таван мөрт бичээрэй Таван мөрт бичих зааварГарчиг Тэмдэг нэр хоёр үг Гурван үйл үг Дөрвөн үгтэй өгүүлбэр Адилтгал, зүйрлэл нэг үг
Гэрийн даалгавар:Сурах бичгийн хуудас-103 нууруудын талбайн талбайн хэмжээгээр диаграмм байгуулах
Дуунд орсон нууруудын нэрийг олж бич.

нуур хичээл

  • 1.
    шшшрхшгТэрхийн цагаан нуурын домогТэрхийн цагаан нуурын оршин байгаа газар нь урьд өвс бэлчээр сайтай уужим тал нутаг байжээ.Тал дунд нэг худаг байсан бөгөөд эрт цагт эмгэн,өвгөн хоёр тэр худгаас ус аваад худгаа тагладаг байж. Гэтэл эмгэн нь нэг удаа ус аваад худгаа таглахаа мартчихжээ.Тэр шөнө худаг нь оргилж алтан дэлхийг усны үер авах аюул нөмөрсөн үед Бөх Мандах гэгч нэгэн хүчтэн Уран мандал уулын оройг таслан аваад худгийн тагруу шидэн хаасанд хальж асгарсан ус нь тэрхийн цагаан нуур болон тогтжээ. Ийнхүү нуур гэнэт тогтсоныг нутгийн нэг хүн хараад “тэр их нуурыг хараач” гэж дуу алдсанаар уг нуурыг “Тэр их” гэж нэрлэх болж хожим Тэрх болон хураагдсан гэдэг домог яриа бий. Бөх Мандалын авчирч худгийн амыг тагласан толгойг нуур толгой гэх бөгөөд үнэхээр ч нуур толгойг Уран мандал уулын оройд аваачаад тавьчихвал яг эвээрэй таарах шинжтэй харагддаг гэлцэнэ.
  • 2.
    Хичээлийн сэдэв:Нуурын гаралүүсэл,тархалт79-р сургуулийн газарзүйн багш О.Хандмаа
  • 3.
    Хичээлийн зорилго:Монгол орнынууруудын гарал үүсэл, тархалтын талаар мэдлэг олгохХичээлийн зорилт:Нууруудыг гарал үүслээр нь ангилах
  • 4.
  • 5.
    Нууруудын аж ахуйнач холбогдолыг тодорхойлохНууруудНайман нуур Даян нуурХөвсгөл нуурӨгий нуур
  • 7.
  • 9.
    Тектоникийн хөдөлгөөнөөр үүссэннуур Энэ төрлийн нуур нь гүнзгий байхын хамт зууван хэлбэртэй, эргийн шугам урт, тахир, эгц хажуутай байна.Йим гаралтай нуурт Хөвсгөл, Хяргас, Үүрэг, Ачит, Увс зэрэг нуурууд хамрагдана.Галт уулын гаралтай нуур Унтарсан галт уулын өрх тогоонд тогтож үүснэ. Йим гаралтай нуурт Тэрхийн цагаан, Шарга, Ширээ зэрэг нуур хамрагдана.Мөстлөгийн гаралтай нуур Монгол Алтай , Хангай, Хэнтэй, Хөвсгөлийн уулсаар байрлана. Йим нуурт Толбо, Хотон, Хоргон, Даян зэрэг нуур хамрагдана.Салхиний гаралтай нуур Салхинд туугдаж хуримтлагдсан элсэн хотгорт тогтсон нуурт Хунт, Хүнгүйн хар, Баян зэрэг нуурууд орно.
  • 10.
    монгол орны нууруудүгийн сүлжээг таагаарай Босоогоор:1.Хонхор газар тогтсон хуурай газрын усыг юу гэдэг вэ?2.Тектоник гаралтай Монгол орны хамгийн гүн цэнгэг нуур3.Хөвсгөл,хяргас,үүрэг зэрэг нуур ямар гаралтай вэ?4.Хөвсгөл аймгийн нутагт орших мөстлөгийн гаралтай нэгэн нуур5.ХарУс,Хар нуур хоёрыг холбодог голын нэрХөндлөнгөөр::1.Тектоник гаралтай Хөвсгөл,Увс аймгийн хил дээр байдаг нуурын нэрийг урвуугаар нь бич2.Манай улсын хамгийн том талбайтай нуур3.Дорнод аймагт байдаг нуур4.Монгол орны Тэрхийн цагаан нуур ямар гарал үүсэлтэй вэ?5.Онги голд цутгадаг Говьд байдаг нуур6.Их нуруудын хотгорт байдаг томоохон нуур7.Өвөрхангай аймагт байдаг тооны нэрээр нэрлэгдсэн нуур
  • 11.
  • 13.
    \\\“Нуур” сэдвээр таванмөрт бичээрэй Таван мөрт бичих зааварГарчиг Тэмдэг нэр хоёр үг Гурван үйл үг Дөрвөн үгтэй өгүүлбэр Адилтгал, зүйрлэл нэг үг
  • 14.
    Гэрийн даалгавар:Сурах бичгийнхуудас-103 нууруудын талбайн талбайн хэмжээгээр диаграмм байгуулах
  • 15.
    Дуунд орсон нууруудыннэрийг олж бич.