Μεσογειακή φύση &
πολιτισμός
στη σχολική
αυλή
Λεμονιά Μαντούβαλου, Φιλόλογος M.A.Ed.
«Οι σχολικές αυλές
εκτός από χώροι αγωγής
είναι ουσιαστικά και
οι τελευταίες ευκαιρίες
που έχουν απομείνει
στη σύγχρονη ελληνική πόλη
για να φιλοξενηθούν
χώροι φύσης
για τους μαθητές…»
.Υπαίθριος Σχολικός Χώρος: Εργαλείο Αγωγής και Εκπαίδευσης. Εκπαιδευτικό Υλικό, Θεσ/νίκη 2000
http://www.env-edu.gr/Documents/Sxoliki%20avli.pdf
Μεσογειακός κήπος
Ο πλούτος μέσα από
τη λιτότητα του τοπίου
Η Μεσόγειος
Αυτός ο κόσμος
ο μικρός, ο μέγας…
Καλιφόρνια, κεντρική Χιλή, ΝΔ Νότια Αφρική,
τμήματα της Κεντρικής Ασίας,
Δυτική και Νότια Αυστραλία
γύρω από τη Μεσόγειο Θάλασσα
ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟ ΚΛΙΜΑ
Μεσογειακός
κήπος:
Συνάντηση
του Τοπικού
με το
Παγκόσμιο
«Τα φυτά δεν έχουν εθνική ταυτότητα.
Έχουν γεωγραφική ή κλιματική καταχώριση
στη βιοκοινωνία των όντων».
(Σπαντιδάκης, Ελληνικός κήπος, 2008)
Εξαίρεση: τα Ενδημικά φυτά
Από τα 6200 είδη της ελληνικής χλωρίδας
τα 950 είναι ενδημικά
Μεσογειακοί κήποι ανά τον κόσμο
ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ, ΗΠΑ
Ενδημική παπαρούνα της Καλιφόρνιας
Eschscholzia californica
Ενδημική παπαρούνα Χίου
Μεσογειακοί κήποι ανά τον κόσμο
Ν. Γαλλία,
Domaine du Rayol,
St Tropez
Μεσογειακοί κήποι ανά τον κόσμο
Χιλή
Νότια Αφρική
Μεσογειακοί κήποι ανά τον κόσμο
Ακτές Αδριατικής
Μεσογειακοί κήποι ανά τον κόσμο
Τουρκία
Μεσογειακοί κήποι ανά τον κόσμο
Αδελαϊδα, Αυστραλία
Μεσογειακοί κήποι ανά τον κόσμο
NAPA VALLEY, ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ
Μεσογειακοί κήποι ανά τον κόσμο
Αυστραλία
Μεσογειακοί κήποι ανά τον κόσμο
SEATTLE, ΒΔ ΗΠΑ
ΑΚΤΕΣ ΕΙΡΗΝΙΚΟΥ
ΩΚΕΑΝΟΥ
Καρδαμύλη, Πελοπόννησος
Άνω Παλαιόπολη, Άνδρος
Σπάροζα, Παιανία.
Ποια στοιχεία έχει ο κήπος
με μεσογειακό στυλ;
• Ρουστίκ λιθοδομή σε τοίχους και ταράτσες που δημιουργεί μια
σύνδεση με το παρελθόν.
• Μείωση της χρήσης νερού.
• Πέτρινα πεζούλια, μονοπάτια με χαλίκι διαφόρων χρωμάτων που
προσθέτουν μια ζεστή απόχρωση στο σκηνικό.
• Φυτά ηλιοχαρή και ανθεκτικά στην ξηρασία.
• Παιχνίδι χρωματικών αντιθέσεων (γκρίζο φύλλωμα της λεβάντας
και βαθύ πράσινο του δεντρολίβανου).
• Διαφορετικά σχήματα φυλλωμάτων και φύλλων.
• Φυτά με χρηστική αξία (βότανα).
• Αρωματικά φυτά.
• Αίσθηση στοχαστική, χαλάρωσης, απόλαυσης, ξεγνοιασιάς.
«Μεσογειακό όνειρο».
• Γλυπτά, σιντριβάνια, αψίδες, κίονες, αγάλματα.
• Σχετικά εύκολη φροντίδα.
Χαρακτηριστική Μεσογειακή Βλάστηση
Στοιχεία Προσαρμογής των Φυτών
στο Μεσογειακό Κλίμα.
Προσαρμογή του βιολογικού τους κύκλου:
-εποχή εμφάνισης οφθαλμών
-περίοδος και εύρος ανθοφορίας
-εύρος περιόδου φυλλοφορίας
-εποχή εισόδου στο χειμερινό λήθαργο
Ανάπτυξη συστημάτων άμυνας
και επιβίωσης
σε περιόδους με ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα:
• Μετατροπή των φύλλων σε αγκάθια
(φραγκοσυκιά)
-μείωση καλοκαιρινής εξάτμισης.
• Μετατροπή των φύλλων σε αποθήκη
νερού (μπούζι)
-θα καταναλωθεί για την καλοκαιρινή
επιβίωση
• Κάλυψη των φύλλων με χνούδι ή τρίχες
(ελιά, πικροδάφνη, φλομίς)
-περιορισμός της απώλειας υγρασίας.
• Φυτά βολβώδη σε μορφή ληθάργου βολβού ή
ριζώματος (ανεμώνη, ασφόδελος, κρόκος, κα.)
-αντιμετώπιση της καλοκαιρινής λειψυδρίας.
www.antemisaris.gr
• Φυτά βολβώδη που αναπτύσσονται το
καλοκαίρι, (λιλιο-κρίνος, παγκράτιο ή κρινάκι
του γιαλού)
-επιβιώνουν στο ψύχος του χειμώνα.
www.antemisaris.gr
• Φυτά βλαστάνουν μετά την πλούσια
βροχόπτωση του φθινοπώρου (ξινήθρα).
• Φυτά με δερματώδη και σκληρά φύλλα
(σχίνος, χαρουπιά)
-επιβίωση στο θερμό και άνυδρο καλοκαίρι.
• Φυτά που αφυδατώνουν και αποξηραίνουν
τα φύλλα τους
(μηδική δενδρώδης).
Τα γνωρίσματα αυτά επιδρούν άμεσα στη
Χρηστικότητα
Διακοσμητική
Λειτουργική αξία των φυτών
Κακή πλευρά της προσαρμογής:
η επιβίωση πολλών ζιζανίων που είναι
δύσκολο να εξοντωθούν.
Βρωμοκαρυδιά
Ξινήθρα
Αγριάδα
Κύπερη
Τα του Μεσογειακού κήπου
• Φυτά προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες
κλιματικές συνθήκες της περιοχής.
• Ξηροφυτικά είδη με ελάχιστες απαιτήσεις σε
νερό άρδευσης. Άνυδρος, ξερικός κήπος.
• Κατάλληλος για την ανενεργή περίοδο του
σχολείου κατά τους θερινούς μήνες.
• Προσφέρεται για τη σύνδεση με τη μελέτη του
ελληνικού πολιτισμού και ευρύτερα του
πολιτισμού των λαών της Μεσογείου.
Τα μεσογειακά φυτά εντάσσονται στον κήπο
καλύτερα όταν αφήνονται να αναπτυχθούν
ελεύθερα κατά έναν τελείως φυσικό τρόπο.
Παρουσιάζουν χαρακτηριστική μοναδικότητα
και ανεξαρτησία παρουσίας.
Δεν επιτρέπεται να αλλοιωθούν με κλαδευτικές
επεμβάσεις (διαμόρφωση θάμνων)
«χαρακτηριστική μοναδικότητα
και ανεξαρτησία παρουσίας»
Ο Μεσογειακός κήπος προσφέρεται ως
ένα ζωντανό παράδειγμα για την
καλλιέργεια της ισορροπημένης
αυτοεκτίμησης των μαθητών.
Μια αναλογία για τη μοναδικότητα κάθε
παιδιού αλλά και την συνύπαρξη στο
σύνολο.
ανα-Γνωρίζω το τοπίο του τόπου μου
και
το ανα-Πλάθω σε γωνιές του σχολείου μου
Φυτά που συναντάμε στο φυσικό μας περιβάλλον
και τα οποία οι μαθητές θα φυτέψουν και
θα φροντίσουν στον κήπο του σχολείου.
Θα τα αναγνωρίζουν κατόπιν στο τοπίο –
Δράση: «διάβασε» τον χώρο
(κήπο/πάρκο/εξωτερικό χώρο)
Να ανακαλύψουμε ξανά το μέρος που
νομίζουμε ότι ήδη γνωρίζουμε.
Καλλιέργεια της νατουραλιστικής

Μεσογειακή φύση & Πολιτισμός στην σχολική αυλή

  • 1.
    Μεσογειακή φύση & πολιτισμός στησχολική αυλή Λεμονιά Μαντούβαλου, Φιλόλογος M.A.Ed.
  • 2.
    «Οι σχολικές αυλές εκτόςαπό χώροι αγωγής είναι ουσιαστικά και οι τελευταίες ευκαιρίες που έχουν απομείνει στη σύγχρονη ελληνική πόλη για να φιλοξενηθούν χώροι φύσης για τους μαθητές…» .Υπαίθριος Σχολικός Χώρος: Εργαλείο Αγωγής και Εκπαίδευσης. Εκπαιδευτικό Υλικό, Θεσ/νίκη 2000 http://www.env-edu.gr/Documents/Sxoliki%20avli.pdf
  • 4.
    Μεσογειακός κήπος Ο πλούτοςμέσα από τη λιτότητα του τοπίου
  • 5.
    Η Μεσόγειος Αυτός οκόσμος ο μικρός, ο μέγας…
  • 6.
    Καλιφόρνια, κεντρική Χιλή,ΝΔ Νότια Αφρική, τμήματα της Κεντρικής Ασίας, Δυτική και Νότια Αυστραλία γύρω από τη Μεσόγειο Θάλασσα ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟ ΚΛΙΜΑ
  • 7.
  • 8.
    «Τα φυτά δενέχουν εθνική ταυτότητα. Έχουν γεωγραφική ή κλιματική καταχώριση στη βιοκοινωνία των όντων». (Σπαντιδάκης, Ελληνικός κήπος, 2008) Εξαίρεση: τα Ενδημικά φυτά Από τα 6200 είδη της ελληνικής χλωρίδας τα 950 είναι ενδημικά
  • 9.
    Μεσογειακοί κήποι ανάτον κόσμο ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ, ΗΠΑ
  • 10.
    Ενδημική παπαρούνα τηςΚαλιφόρνιας Eschscholzia californica
  • 11.
  • 12.
    Μεσογειακοί κήποι ανάτον κόσμο Ν. Γαλλία, Domaine du Rayol, St Tropez
  • 13.
    Μεσογειακοί κήποι ανάτον κόσμο Χιλή
  • 14.
  • 15.
  • 16.
  • 17.
  • 18.
  • 19.
  • 20.
    Μεσογειακοί κήποι ανάτον κόσμο SEATTLE, ΒΔ ΗΠΑ ΑΚΤΕΣ ΕΙΡΗΝΙΚΟΥ ΩΚΕΑΝΟΥ
  • 21.
  • 22.
  • 23.
  • 24.
    Ποια στοιχεία έχειο κήπος με μεσογειακό στυλ; • Ρουστίκ λιθοδομή σε τοίχους και ταράτσες που δημιουργεί μια σύνδεση με το παρελθόν. • Μείωση της χρήσης νερού. • Πέτρινα πεζούλια, μονοπάτια με χαλίκι διαφόρων χρωμάτων που προσθέτουν μια ζεστή απόχρωση στο σκηνικό. • Φυτά ηλιοχαρή και ανθεκτικά στην ξηρασία. • Παιχνίδι χρωματικών αντιθέσεων (γκρίζο φύλλωμα της λεβάντας και βαθύ πράσινο του δεντρολίβανου). • Διαφορετικά σχήματα φυλλωμάτων και φύλλων. • Φυτά με χρηστική αξία (βότανα). • Αρωματικά φυτά. • Αίσθηση στοχαστική, χαλάρωσης, απόλαυσης, ξεγνοιασιάς. «Μεσογειακό όνειρο». • Γλυπτά, σιντριβάνια, αψίδες, κίονες, αγάλματα. • Σχετικά εύκολη φροντίδα.
  • 25.
  • 26.
    Στοιχεία Προσαρμογής τωνΦυτών στο Μεσογειακό Κλίμα. Προσαρμογή του βιολογικού τους κύκλου: -εποχή εμφάνισης οφθαλμών -περίοδος και εύρος ανθοφορίας -εύρος περιόδου φυλλοφορίας -εποχή εισόδου στο χειμερινό λήθαργο
  • 27.
    Ανάπτυξη συστημάτων άμυνας καιεπιβίωσης σε περιόδους με ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα: • Μετατροπή των φύλλων σε αγκάθια (φραγκοσυκιά) -μείωση καλοκαιρινής εξάτμισης.
  • 28.
    • Μετατροπή τωνφύλλων σε αποθήκη νερού (μπούζι) -θα καταναλωθεί για την καλοκαιρινή επιβίωση
  • 29.
    • Κάλυψη τωνφύλλων με χνούδι ή τρίχες (ελιά, πικροδάφνη, φλομίς) -περιορισμός της απώλειας υγρασίας.
  • 30.
    • Φυτά βολβώδησε μορφή ληθάργου βολβού ή ριζώματος (ανεμώνη, ασφόδελος, κρόκος, κα.) -αντιμετώπιση της καλοκαιρινής λειψυδρίας. www.antemisaris.gr
  • 31.
    • Φυτά βολβώδηπου αναπτύσσονται το καλοκαίρι, (λιλιο-κρίνος, παγκράτιο ή κρινάκι του γιαλού) -επιβιώνουν στο ψύχος του χειμώνα. www.antemisaris.gr
  • 32.
    • Φυτά βλαστάνουνμετά την πλούσια βροχόπτωση του φθινοπώρου (ξινήθρα).
  • 33.
    • Φυτά μεδερματώδη και σκληρά φύλλα (σχίνος, χαρουπιά) -επιβίωση στο θερμό και άνυδρο καλοκαίρι.
  • 34.
    • Φυτά πουαφυδατώνουν και αποξηραίνουν τα φύλλα τους (μηδική δενδρώδης).
  • 35.
    Τα γνωρίσματα αυτάεπιδρούν άμεσα στη Χρηστικότητα Διακοσμητική Λειτουργική αξία των φυτών Κακή πλευρά της προσαρμογής: η επιβίωση πολλών ζιζανίων που είναι δύσκολο να εξοντωθούν.
  • 36.
  • 37.
  • 38.
  • 39.
  • 40.
    Τα του Μεσογειακούκήπου • Φυτά προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες κλιματικές συνθήκες της περιοχής. • Ξηροφυτικά είδη με ελάχιστες απαιτήσεις σε νερό άρδευσης. Άνυδρος, ξερικός κήπος. • Κατάλληλος για την ανενεργή περίοδο του σχολείου κατά τους θερινούς μήνες. • Προσφέρεται για τη σύνδεση με τη μελέτη του ελληνικού πολιτισμού και ευρύτερα του πολιτισμού των λαών της Μεσογείου.
  • 41.
    Τα μεσογειακά φυτάεντάσσονται στον κήπο καλύτερα όταν αφήνονται να αναπτυχθούν ελεύθερα κατά έναν τελείως φυσικό τρόπο. Παρουσιάζουν χαρακτηριστική μοναδικότητα και ανεξαρτησία παρουσίας. Δεν επιτρέπεται να αλλοιωθούν με κλαδευτικές επεμβάσεις (διαμόρφωση θάμνων)
  • 42.
    «χαρακτηριστική μοναδικότητα και ανεξαρτησίαπαρουσίας» Ο Μεσογειακός κήπος προσφέρεται ως ένα ζωντανό παράδειγμα για την καλλιέργεια της ισορροπημένης αυτοεκτίμησης των μαθητών. Μια αναλογία για τη μοναδικότητα κάθε παιδιού αλλά και την συνύπαρξη στο σύνολο.
  • 43.
    ανα-Γνωρίζω το τοπίοτου τόπου μου και το ανα-Πλάθω σε γωνιές του σχολείου μου Φυτά που συναντάμε στο φυσικό μας περιβάλλον και τα οποία οι μαθητές θα φυτέψουν και θα φροντίσουν στον κήπο του σχολείου. Θα τα αναγνωρίζουν κατόπιν στο τοπίο – Δράση: «διάβασε» τον χώρο (κήπο/πάρκο/εξωτερικό χώρο) Να ανακαλύψουμε ξανά το μέρος που νομίζουμε ότι ήδη γνωρίζουμε. Καλλιέργεια της νατουραλιστικής