سدهای لاستیکی

3. ‫سدهاي‬‫الستيكي‬
‫روش‬‫معمول‬‫براي‬‫كنترل‬‫آب‬‫در‬‫كشورهاي‬
‫مختلف‬‫سدسازي‬‫مي‬،‫باشد‬‫مهمترين‬‫مسئله‬‫در‬
‫سدسازي‬‫حجم‬‫و‬‫نوع‬‫مصالح‬‫است‬‫و‬‫همواره‬
‫حجم‬‫زياد‬‫مصالح‬‫مصرفي‬‫در‬‫اين‬‫نوع‬‫سازه‬
‫ها‬‫بشر‬‫را‬‫بر‬‫آن‬‫داشته‬‫است‬‫كه‬‫از‬‫تكنيكه‬‫اي‬
‫مدرن‬‫تر‬‫استفاده‬‫نمايد‬.‫در‬‫سنوات‬‫اخير‬‫ب‬‫ا‬
‫ازدياد‬‫پروژه‬‫هاي‬‫سدسازي‬‫و‬‫ارتباط‬‫آن‬‫با‬
‫كشتيراني‬‫و‬‫مرفولوژي‬،‫رودخانه‬‫نياز‬‫به‬
‫دريچه‬‫هاي‬‫مختلف‬‫بيشتر‬‫حس‬‫شده‬‫است‬.
‫متخصصين‬‫به‬‫دنبال‬‫آن‬‫هستند‬‫تا‬‫با‬‫ياف‬‫تن‬‫راه‬
‫حلهاي‬‫جديد‬‫براي‬‫كنترل‬‫آب‬‫در‬‫عين‬‫استف‬‫اده‬
‫از‬‫حداكثر‬‫پتانسيل‬‫آبهاي‬‫موجود‬‫از‬‫تأثير‬‫منفي‬
‫آن‬‫بر‬‫مرفولوژي‬‫رودخانه‬‫و‬‫كشتيراني‬‫بك‬‫اهند‬
‫و‬‫به‬‫همين‬‫خاطر‬‫است‬‫كه‬‫دنيا‬‫همواره‬‫شاهد‬
‫پيدايش‬‫ايده‬‫هاي‬‫نو‬‫در‬‫اين‬‫زمينه‬‫بوده‬‫است‬.

4. ‫نتو‬ ‫آنتاي‬ ‫استت‬ ‫نمتوده‬ ‫فعاليتت‬ ‫راستتا‬ ‫اين‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫افرادي‬ ‫از‬ ‫يكي‬‫رمن‬
‫ايمبرتستون‬(Normal Imbertsone)‫بختش‬ ‫رياستت‬ ‫كته‬ ‫استت‬
‫تتوس‬‫ت‬‫ل‬ ‫تتهر‬‫ت‬‫ش‬ ‫تتر‬‫ت‬‫ب‬ ‫و‬ ‫آب‬ ‫تتان‬‫ت‬‫دپارتم‬ ‫تتداري‬‫ت‬‫ه‬ ‫ن‬ ‫و‬ ‫تتاربرد‬‫ت‬‫ك‬ ‫تتي‬‫ت‬‫مهندس‬
‫داشت‬ ‫بعهده‬ ‫را‬ ‫آمريكا‬ ‫آنجلس‬.‫ز‬ ‫در‬ ‫تجربه‬ ‫سالها‬ ‫از‬ ‫پي‬ ‫ايشان‬‫مينه‬
‫دريچته‬ ‫از‬ ‫استتفاده‬ ‫ايتده‬ ،‫هتا‬ ‫دريچته‬ ‫هداري‬ ‫ن‬ ‫و‬ ‫اندازي‬ ‫راه‬ ،‫نصب‬
‫سال‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫شونده‬ ‫متورم‬ ‫هاي‬1965‫داد‬ ‫ارائه‬.‫در‬ ‫ايتده‬ ‫اين‬ ‫بعدها‬
‫ت‬‫ت‬‫س‬ ‫در‬ ‫تتيكي‬‫ت‬‫الس‬ ‫تد‬‫ت‬‫س‬ ‫تين‬‫ت‬‫اول‬ ‫و‬ ‫تت‬‫ت‬‫ورف‬ ‫ترار‬‫ت‬‫ن‬ ‫تي‬‫ت‬‫بررس‬ ‫تورد‬‫ت‬‫م‬ ‫تن‬‫ت‬‫ژاپ‬‫ال‬
1967‫سد‬ ‫اين‬ ‫از‬ ‫زيادي‬ ‫تعداد‬ ‫پس‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫ساخته‬ ‫ژاپن‬ ‫در‬‫ها‬

5. ‫توسط‬‫ژاپني‬‫ها‬‫در‬‫نقاط‬‫مختلف‬
‫دنيا‬‫ساخته‬‫شده‬‫و‬‫هم‬‫اكنون‬‫تعداد‬
‫سدهاي‬‫ساخته‬‫شده‬‫از‬‫اين‬‫نوع‬‫بالغ‬
‫بر‬1500‫عدد‬‫مي‬‫وردد‬.‫طويل‬
‫ترين‬‫اين‬‫سدها‬‫به‬‫طول‬609‫متر‬
‫در‬‫آمريكا‬‫و‬‫بلندترين‬‫آنها‬‫به‬‫ارتف‬‫اع‬
18/5‫متر‬‫در‬‫استراليا‬‫ساخته‬‫شده‬
‫است‬‫و‬‫هم‬‫اكنون‬‫نيز‬‫ساخت‬‫اين‬
‫نوع‬‫سدها‬‫بر‬‫روي‬‫رودخانه‬‫هاي‬
‫بزرگ‬‫دنيا‬‫در‬‫دست‬‫بررسي‬‫است‬.
‫اين‬‫سدها‬‫به‬‫عنوان‬،‫دريچه‬‫سدهاي‬
،‫انحرافي‬‫سدهاي‬،‫مخزني‬‫استخرها‬
‫و‬‫حوضچه‬‫هاي‬‫كشتيراني‬‫نابل‬
‫كاربرد‬‫است‬.

7. 12-1-‫الستيكي‬ ‫سدهاي‬ ‫جنس‬
‫ت‬‫ت‬‫ش‬ ‫ته‬‫ت‬‫بافت‬ ‫تايلوني‬‫ت‬‫ن‬ ‫تاف‬‫ت‬‫الي‬ ‫از‬ ‫تتيكي‬‫ت‬‫الس‬ ‫تدهاي‬‫ت‬‫س‬‫اي‬ ‫ده‬
‫الستتي‬ ‫خميتر‬ ‫توستط‬ ‫كته‬ ‫اند‬ ‫يافته‬ ‫تشكيل‬‫پوشتانده‬
‫شود‬ ‫مي‬.‫خ‬ ‫و‬ ‫مقاوم‬ ‫شبكه‬ ‫نقش‬ ‫نايلوني‬ ‫الياف‬‫مير‬
‫تد‬‫ت‬‫كن‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫تازي‬‫ت‬‫ب‬ ‫را‬ ‫تدي‬‫ت‬‫بن‬ ‫آب‬ ‫تش‬‫ت‬‫نق‬ ‫تتي‬‫ت‬‫الس‬.‫ت‬‫ت‬‫بط‬‫ور‬
‫كت‬ ‫اي‬ ‫اليته‬ ‫سته‬ ‫ضتخامت‬ ‫كته‬ ‫وفت‬ ‫توان‬ ‫مي‬ ‫كلي‬‫ه‬
‫تين‬‫ت‬‫ب‬ ‫تد‬‫ت‬‫ويرن‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫ترار‬‫ت‬‫ن‬ ‫تم‬‫ت‬‫ه‬ ‫روي‬5‫تا‬‫ت‬‫ت‬25‫تر‬‫ت‬‫ميليمت‬
‫تتد‬‫ت‬‫باش‬ ‫تتي‬‫ت‬‫م‬.‫در‬ ‫تته‬‫ت‬‫ورن‬ ‫تتورت‬‫ت‬‫بص‬ ‫تتا‬‫ت‬‫ه‬ ‫تتتي‬‫ت‬‫الس‬ ‫تتن‬‫ت‬‫اي‬
‫پت‬ ‫محل‬ ‫به‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫ويردند‬ ‫مي‬ ‫توليد‬ ‫كارخانه‬‫روژه‬
‫شوند‬ ‫مي‬ ‫برده‬.‫الستتيكي‬ ‫ستدهاي‬ ‫دهانته‬ ‫طتول‬ ‫لتاا‬
‫و‬ ‫نتدارد‬ ‫سازنده‬ ‫كارخانه‬ ‫لحاظ‬ ‫از‬ ‫محدوديتي‬ ‫هيچ‬
‫تتد‬‫ت‬‫س‬ ‫تتاد‬‫ت‬‫ابع‬ ‫تته‬‫ت‬‫ك‬ ‫تتت‬‫ت‬‫اس‬ ‫تتل‬‫ت‬‫نق‬ ‫و‬ ‫تتل‬‫ت‬‫حم‬ ‫تتكلت‬‫ت‬‫مش‬ ‫تنهتتا‬
‫تازد‬‫ت‬‫س‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫تدود‬‫ت‬‫مح‬ ‫را‬ ‫تتيكي‬‫ت‬‫الس‬.‫تد‬‫ت‬‫س‬ ‫تي‬‫ت‬‫روئ‬ ‫ته‬‫ت‬‫الي‬
‫مقتاو‬ ‫هتوازدوي‬ ‫و‬ ‫آفتاب‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫الستيكي‬‫استت‬ ‫م‬
‫تتود‬‫ت‬‫خ‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫تتيلت‬‫ت‬‫س‬ ‫تته‬‫ت‬‫ك‬ ‫تتت‬‫ت‬‫اس‬ ‫تتايي‬‫ت‬‫ه‬ ‫اج‬ ‫داراي‬ ‫و‬
‫كند‬ ‫مي‬ ‫جمع‬.

8. ‫به‬‫طور‬‫خلصه‬‫مي‬‫توان‬‫وفت‬‫سدالست‬‫يكي‬
‫از‬‫ي‬‫ورنه‬‫الستيكي‬‫با‬‫تحمل‬‫كششي‬‫باال‬
‫كه‬‫ضخامت‬‫آن‬25-5‫ميليمتر‬،‫است‬
‫تشكيل‬‫شده‬‫است‬.‫اين‬‫ورنه‬‫الستيكي‬‫توسط‬
‫ي‬‫سري‬‫پيچ‬‫مهاري‬‫به‬‫ي‬‫پي‬‫بتني‬‫ك‬‫ه‬‫در‬
‫بستر‬‫رودخانه‬‫استقرار‬‫يافته‬‫است‬‫مت‬‫صل‬
‫مي‬‫شود‬‫و‬‫به‬‫وسيله‬‫سيستمي‬‫كه‬‫از‬‫ي‬
‫موتور‬،‫پمپ‬‫فشارسنج‬‫و‬‫تعدادي‬‫سوپا‬‫پهاي‬
‫كنترل‬‫تشكيل‬‫شده‬‫است‬‫به‬‫كار‬‫مي‬‫اف‬‫تد‬.
‫يكي‬‫از‬‫مهمترين‬‫خواص‬‫سد‬‫الستيكي‬
‫فرونشستن‬‫منظم‬‫و‬‫نابل‬‫اعتماد‬،‫آنست‬‫يعني‬
‫آنكه‬‫بلفاصله‬‫پس‬‫از‬‫كم‬‫شدن‬‫فشار‬‫و‬
‫خروج‬‫سيال‬‫داخلي‬،‫آن‬‫سد‬‫يا‬‫يكنواختي‬
‫فرو‬‫مي‬‫نشيند‬.‫ضمنا‬‫در‬‫سدهاي‬‫الست‬‫يكي‬
‫تغيير‬‫فرم‬‫سد‬‫و‬‫همچنين‬‫عبور‬‫آشغال‬‫و‬
‫موارد‬‫معلق‬‫از‬‫روي‬‫آن‬‫هيچ‬‫مشكلي‬‫را‬
‫ايجاد‬‫نمي‬‫كند‬.

9. ‫عبارتنداز‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫تشكيل‬ ‫مختلفي‬ ‫اجزاي‬ ‫از‬ ‫الستيكي‬ ‫سد‬:‫فونداس‬‫غشاء‬ ،‫يون‬
‫تو‬ ‫مكانيكي‬ ‫سيستمهاي‬ ‫و‬ ‫بدنه‬ ‫اتصاالت‬ ،‫مهاربندي‬ ‫سيستم‬ ،‫الستيكي‬‫تخليه‬ ‫و‬ ‫رم‬
‫سد‬.‫ويرند‬ ‫مي‬ ‫نرار‬ ‫بررسي‬ ‫مورد‬ ‫فصل‬ ‫اين‬ ‫در‬ ‫ماكور‬ ‫اجزاي‬.
12-2-‫ه‬‫و‬‫ح‬‫ن‬‫ر‬‫ا‬‫ك‬‫ي‬‫ا‬‫ه‬‫د‬‫س‬‫ي‬‫ك‬‫ي‬‫ت‬‫س‬‫ال‬
‫سدهاي‬‫الستيكي‬‫در‬‫حالت‬‫بسته‬‫همچون‬‫كف‬‫پوشي‬‫بر‬‫بستر‬‫رودخانه‬‫آرم‬‫يده‬‫اند‬
‫و‬‫ونتي‬‫كه‬‫الزو‬‫شود‬‫تا‬‫سد‬‫باز‬‫شود‬‫هوا‬‫يا‬‫آب‬‫به‬‫داخل‬‫آن‬‫دميده‬‫مي‬‫شود‬.‫با‬
‫نرار‬‫ورفتن‬‫سيال‬‫در‬‫داخل‬،‫سد‬‫سد‬‫متورم‬‫مي‬‫شود‬‫و‬‫به‬‫صورت‬‫مانعي‬‫جلوي‬
‫آب‬‫را‬‫مي‬‫ويرد‬.‫فرآيند‬‫باز‬‫شدن‬‫سد‬‫به‬‫صورت‬‫يكنواخت‬‫و‬‫در‬‫تمامي‬‫عرض‬
‫رودخانه‬‫اتفا‬‫مي‬‫افتد‬‫و‬‫براي‬‫بستن‬‫آن‬‫نيز‬‫كافي‬‫است‬‫كه‬‫سيال‬‫دروني‬‫توسط‬
‫ي‬‫شير‬‫فلكه‬‫تخليه‬‫وردد‬.‫البته‬‫تراكم‬‫جريان‬‫در‬‫وسط‬‫سد‬‫كمي‬‫بيشت‬‫ر‬‫است‬‫كه‬
‫بعدا‬‫به‬‫اكر‬‫علت‬‫آن‬‫پرداخته‬‫مي‬‫شود‬.‫ولي‬‫به‬‫طور‬‫كلي‬‫مي‬‫توان‬‫وفت‬‫ك‬‫ه‬‫در‬
‫خلل‬‫باز‬‫و‬‫بسته‬‫شدن‬‫سدهاي‬‫الستيكي‬‫جريانهاي‬‫متراكم‬‫موضعي‬‫كمتر‬‫ا‬‫تفا‬
‫مي‬‫افتند‬

11. 12-3-‫كف‬ ‫دال‬ ‫به‬ ‫الستيكي‬ ‫سد‬ ‫كردن‬ ‫مهار‬
‫اب‬ ‫رودخانته‬ ‫يتا‬ ‫كانتال‬ ‫كف‬ ‫به‬ ‫الستيكي‬ ‫غشاء‬ ‫كردن‬ ‫مهار‬ ‫براي‬‫تتدا‬
‫و‬ ‫تده‬‫ت‬‫ش‬ ‫تدا‬‫ت‬‫اح‬ ‫ته‬‫ت‬‫رودخان‬ ‫تف‬‫ت‬‫ك‬ ‫در‬ ‫تب‬‫ت‬‫مناس‬ ‫تاد‬‫ت‬‫ابع‬ ‫ته‬‫ت‬‫ب‬ ‫تي‬‫ت‬‫بتن‬ ‫دال‬ ‫ت‬‫ت‬‫ي‬
‫وردند‬ ‫مي‬ ‫نصب‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫مدفون‬ ‫صفحه‬ ‫ي‬ ‫و‬ ‫مهاري‬ ‫پيچهاي‬.
‫سپس‬‫غشاء‬‫الستيكي‬‫به‬‫محل‬‫آورده‬‫مي‬‫شود‬‫و‬‫سوراخهائي‬‫ك‬‫ه‬
‫بر‬‫روي‬‫غشاء‬‫الستيكي‬‫تعبيه‬‫شده‬‫با‬‫پيچهاي‬‫مهاري‬‫تن‬‫ظيم‬‫مي‬
‫وردند‬‫و‬‫پس‬‫از‬‫نرار‬‫ورفتن‬‫سوراخها‬‫بر‬‫روي‬‫پيچ‬،‫ها‬‫بس‬‫تهاي‬
‫مهاري‬‫روي‬‫الستي‬‫نرار‬‫مي‬‫ويرند‬‫و‬‫مهره‬‫ها‬‫روي‬‫آنها‬‫بست‬‫ه‬
‫مي‬‫شوند‬.‫براي‬‫مهار‬‫كردن‬‫غشاء‬‫الستيكي‬‫به‬‫دال‬‫كف‬‫دو‬
‫روش‬‫وجود‬‫دارد‬‫كه‬‫عبارتند‬‫از‬:

12. 1-‫دوگانه‬ ‫مهار‬ ‫روش‬
‫تعد‬ ‫لاا‬ ،‫شود‬ ‫مي‬ ‫بسته‬ ‫كف‬ ‫دال‬ ‫به‬ ‫مهاري‬ ‫هاي‬ ‫پيچ‬ ‫سري‬ ‫دو‬ ‫توسط‬ ‫الستيكي‬ ‫غشاء‬ ‫روش‬ ‫اين‬ ‫در‬‫و‬ ‫پيچ‬ ‫اد‬
‫دار‬ ‫كمتتري‬ ‫وزن‬ ‫و‬ ‫مقاومت‬ ‫پيچها‬ ‫عوض‬ ‫در‬ ‫ولي‬ ‫است‬ ‫زياد‬ ‫حالت‬ ‫اين‬ ‫در‬ ‫رفته‬ ‫بكار‬ ‫مهاري‬ ‫بستهاي‬‫نتد‬.
‫جت‬ ‫تام‬ ‫هن‬ ‫در‬ ‫يتا‬ ‫بيايتد‬ ‫بتاالتر‬ ‫معينتي‬ ‫حتد‬ ‫از‬ ‫دستت‬ ‫پائين‬ ‫حد‬ ‫از‬ ‫دست‬ ‫پائين‬ ‫آب‬ ‫سطح‬ ‫كه‬ ‫مواردي‬ ‫در‬‫و‬ ‫زر‬
‫شود‬ ‫استفاده‬ ‫روش‬ ‫اين‬ ‫از‬ ‫بايد‬ ‫لزوما‬ ،‫مد‬.
2-‫منفرد‬ ‫مهار‬ ‫روش‬
‫لت‬ ،‫وتردد‬ ‫متي‬ ‫متصتل‬ ‫كتف‬ ‫دال‬ ‫بته‬ ‫مهتاري‬ ‫پيچهتاي‬ ‫يكسري‬ ‫توسط‬ ‫تنها‬ ‫الستيكي‬ ‫غشاء‬ ‫روش‬ ‫اين‬ ‫در‬‫در‬ ‫اا‬
‫بيشت‬ ‫مقاومتت‬ ‫پيچهتا‬ ‫عوض‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫مي‬ ‫جويي‬ ‫صرفه‬ ‫مهاري‬ ‫بستهاي‬ ‫و‬ ‫پيچها‬ ‫تعداد‬ ‫در‬ ‫روش‬ ‫اين‬‫تري‬
‫دارند‬.

13. -‫گاهها‬ ‫تكيه‬ ‫به‬ ‫الستيكي‬ ‫غشاء‬ ‫اتصال‬
‫ط‬ ‫در‬ ‫اما‬ ‫است‬ ‫يكسان‬ ‫بسته‬ ‫طول‬ ‫سراسر‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫مقطع‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫تشكيل‬ ‫اليه‬ ‫دو‬ ‫از‬ ‫الستيكي‬ ‫سد‬‫محل‬ ‫ول‬
‫كتوچكت‬ ‫بتتدريج‬ ‫مقطع‬ ‫ابعاد‬ ‫كه‬ ‫صورت‬ ‫بدين‬ ‫كند‬ ‫مي‬ ‫تغيير‬ ‫مقطع‬ ‫ها‬ ‫كناره‬ ‫به‬ ‫سد‬ ‫اتصال‬‫بته‬ ‫تتا‬ ‫شتده‬ ‫ر‬
‫رسد‬ ‫مي‬ ‫صفر‬.
12-4-‫الستيكي‬ ‫غشاء‬ ‫روي‬ ‫از‬ ‫آب‬ ‫ريزش‬ ‫نحوه‬
‫فين‬ ‫بنام‬ ‫زائده‬ ‫ب‬ ‫الستيكي‬ ‫سد‬ ‫روي‬ ‫بر‬(Fin)‫شود‬ ‫مي‬ ‫نصف‬.‫آب‬ ‫تيغته‬ ‫تتا‬ ‫شتود‬ ‫مي‬ ‫باع‬ ‫زائده‬ ‫اين‬
‫ب‬ ‫تيغه‬ ‫زير‬ ‫هوادهي‬ ‫امكان‬ ‫آب‬ ‫تيغه‬ ‫و‬ ‫الستيكي‬ ‫بدنه‬ ‫بين‬ ‫فاصله‬ ‫ايجاد‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫وردد‬ ‫جدا‬ ‫سد‬ ‫از‬‫آيتد‬ ‫وجتود‬.
‫هتوادهي‬ ‫البته‬Airation‫از‬ ‫كته‬ ‫وتردد‬ ‫متي‬ ‫ستبب‬ ‫امتر‬ ‫ايتن‬ ‫و‬ ‫ويترد‬ ‫متي‬ ‫صتورت‬ ‫انتهتا‬ ‫دو‬ ‫از‬ ‫آب‬ ‫تيفت‬
‫ت‬‫ت‬‫كاويتاس‬ ‫تده‬‫ت‬‫پدي‬ ‫تدن‬‫ت‬‫آم‬ ‫تود‬‫ت‬‫بوج‬ ‫از‬ ‫تمنا‬‫ت‬‫ض‬ ‫و‬ ‫تود‬‫ت‬‫ش‬ ‫تته‬‫ت‬‫كاس‬ ‫تد‬‫ت‬‫س‬ ‫روي‬ ‫از‬ ‫آب‬ ‫تور‬‫ت‬‫عب‬ ‫از‬ ‫تي‬‫ت‬‫ناش‬ ‫تات‬‫ت‬‫ارتعاش‬‫يون‬
(Cavitation)‫وردد‬ ‫جلوويري‬.‫صتا‬ ‫موجتب‬ ‫بتاال‬ ‫هيتدروليكي‬ ‫خواص‬ ‫بر‬ ‫علوه‬ ‫الستيكي‬ ‫زائده‬‫و‬ ‫ف‬
‫ك‬ ‫بطتور‬ ‫خواهتد‬ ‫متي‬ ‫ستد‬ ‫كته‬ ‫ونتتي‬ ‫يعني‬ ‫شود‬ ‫مي‬ ‫نيز‬ ‫كامل‬ ‫تخليه‬ ‫ام‬ ‫هن‬ ‫در‬ ‫غشاء‬ ‫شدن‬ ‫يكنواخت‬‫امتل‬
‫تف‬‫ت‬‫ك‬ ‫در‬ ‫تل‬‫ت‬‫كام‬ ‫تواختي‬‫ت‬‫يكن‬ ‫تا‬‫ت‬‫ب‬ ‫تتيكي‬‫ت‬‫الس‬ ‫تد‬‫ت‬‫س‬ ‫تا‬‫ت‬‫ت‬ ‫تود‬‫ت‬‫ش‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫تب‬‫ت‬‫موج‬ ‫تده‬‫ت‬‫زائ‬ ‫تن‬‫ت‬‫اي‬ ‫تد‬‫ت‬‫بخواب‬ ‫ته‬‫ت‬‫رودخان‬ ‫تف‬‫ت‬‫ك‬ ‫در‬
‫شود‬ ‫وسترده‬ ‫رودخانه‬.

14. -5-‫الستيكي‬ ‫سد‬ ‫بدنه‬ ‫به‬ ‫هوا‬ ‫خروج‬ ‫و‬ ‫ورود‬
‫الستي‬ ‫بدنه‬ ‫كف‬ ‫در‬ ‫لوله‬ ‫دو‬ ‫بشود‬ ‫الستيكي‬ ‫سد‬ ‫بدنه‬ ‫وارد‬ ‫بتواند‬ ‫آب‬ ‫يا‬ ‫هوا‬ ‫آنكه‬ ‫براي‬‫متي‬ ‫تعبيته‬ ‫كي‬
‫وردد‬.‫سيال‬ ‫عبور‬ ‫هاي‬ ‫لوله‬ ‫بنام‬ ‫ها‬ ‫لوله‬ ‫اين‬(Space Pipes)‫موسومند‬.‫بته‬ ‫تواند‬ ‫مي‬ ‫آب‬ ‫يا‬ ‫هوا‬
‫نمايد‬ ‫عبور‬ ‫لوله‬ ‫دو‬ ‫درون‬ ‫از‬ ‫سادوي‬.‫ست‬ ‫استت‬ ‫خوابيتده‬ ‫كتامل‬ ‫ستد‬ ‫كته‬ ‫تامي‬ ‫هن‬ ‫در‬ ‫بخصتوص‬‫يال‬
‫ندارد‬ ‫لوله‬ ‫دو‬ ‫اين‬ ‫جز‬ ‫عبوري‬ ‫راه‬ ‫هيچ‬.‫مت‬ ‫بطتور‬ ‫الستتيكي‬ ‫ستد‬ ‫كه‬ ‫وردند‬ ‫مي‬ ‫باع‬ ‫ها‬ ‫لوله‬‫قتارن‬
‫شود‬ ‫بسته‬ ‫و‬ ‫باز‬ ‫سد‬ ‫مركزي‬ ‫محور‬ ‫به‬ ‫نسبت‬.

15. -6-‫پديده‬V‫سرريز‬ ‫شدن‬ ‫شكل‬
‫بس‬ ‫آرامي‬ ‫به‬ ‫الستيكي‬ ‫سرريز‬ ‫كه‬ ‫امي‬ ‫هن‬‫مي‬ ‫ته‬
‫ت‬‫ت‬‫ب‬ ‫تط‬‫ت‬‫وس‬ ‫در‬ ‫ترريز‬‫ت‬‫س‬ ‫تتن‬‫ت‬‫رف‬ ‫تايين‬‫ت‬‫پ‬ ‫تزان‬‫ت‬‫مي‬ ‫تود‬‫ت‬‫ش‬‫ه‬
‫تت‬‫ت‬‫عل‬ ‫ته‬‫ت‬‫ب‬ ‫ترا‬‫ت‬‫زي‬ ‫تت‬‫ت‬‫هاس‬ ‫تاره‬‫ت‬‫كن‬ ‫از‬ ‫تتر‬‫ت‬‫بيش‬ ‫تب‬‫ت‬‫مرات‬
‫تته‬‫ت‬‫ب‬ ‫آب‬ ‫تتروج‬‫ت‬‫خ‬ ‫و‬ ‫تتط‬‫ت‬‫وس‬ ‫در‬ ‫آب‬ ‫تتان‬‫ت‬‫جري‬ ‫تتراكم‬‫ت‬‫ت‬
‫مهتتار‬ ‫همچنتتين‬ ‫و‬ ‫طتترف‬ ‫دو‬ ‫از‬ ‫نرينتته‬ ‫صتتورت‬
‫رفت‬ ‫پتائين‬ ‫ميتزان‬ ،‫طرف‬ ‫دو‬ ‫از‬ ‫سد‬ ‫بدنه‬ ‫بودن‬‫تن‬
‫متتي‬ ‫هتتا‬ ‫كنتتاره‬ ‫از‬ ‫بيشتتتر‬ ‫وستتط‬ ‫نستتمت‬ ‫در‬ ‫ستتد‬
‫بصتورت‬ ‫سترريز‬ ‫ابتتدا‬ ‫لتاا‬ ،‫باشد‬V‫بستته‬ ‫شتكل‬
‫تد‬‫ت‬‫رس‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫تادل‬‫ت‬‫تع‬ ‫ته‬‫ت‬‫ب‬ ‫تدتي‬‫ت‬‫م‬ ‫از‬ ‫تس‬‫ت‬‫پ‬ ‫و‬ ‫تود‬‫ت‬‫ش‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬.
‫نيس‬ ‫اي‬ ‫ناخواسته‬ ‫مسئله‬ ‫پروسه‬ ‫اين‬ ‫البته‬‫چترا‬ ‫ت‬
‫ته‬‫ت‬‫ك‬V‫ته‬‫ت‬‫ك‬ ‫تود‬‫ت‬‫ش‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫ت‬‫ت‬‫باع‬ ‫ترريز‬‫ت‬‫س‬ ‫تدن‬‫ت‬‫ش‬ ‫تكل‬‫ت‬‫ش‬
‫اتفتتا‬ ‫رودخانتته‬ ‫وستتط‬ ‫در‬ ‫بستتتر‬ ‫جريتتان‬ ‫تتتراكم‬
‫بخت‬ ‫رودخانته‬ ‫وستط‬ ‫در‬ ‫معموال‬ ‫چون‬ ‫و‬ ‫بيفتد‬‫اطر‬
‫تته‬‫ت‬‫يافت‬ ‫تتوب‬‫ت‬‫رس‬ ‫ارات‬ ‫تتدي‬‫ت‬‫بن‬ ‫تته‬‫ت‬‫دان‬ ‫تتادتر‬‫ت‬‫زي‬ ‫تتق‬‫ت‬‫عم‬
‫بست‬ ‫فرسايش‬ ‫مسئله‬ ‫لاا‬ ،‫است‬ ‫تر‬ ‫درشت‬‫بعلتت‬ ‫ر‬
‫پيو‬ ‫مي‬ ‫بونوع‬ ‫كمتر‬ ‫جريان‬ ‫بودن‬ ‫نوساني‬‫ندد‬

16. ‫تان‬‫ت‬‫جري‬ ‫توع‬‫ت‬‫ن‬ ‫تن‬‫ت‬‫اي‬ ‫ته‬‫ت‬‫ك‬ ‫تري‬‫ت‬ ‫دي‬ ‫تت‬‫ت‬‫مزي‬
‫تتاال‬‫ت‬‫ب‬ ‫در‬ ‫تتان‬‫ت‬‫جري‬ ‫تته‬‫ت‬‫ك‬ ‫تتت‬‫ت‬‫اس‬ ‫تتن‬‫ت‬‫اي‬ ‫دارد‬
‫تراك‬‫ت‬‫مت‬ ‫تط‬‫ت‬‫وس‬ ‫در‬ ‫تز‬‫ت‬‫ني‬ ‫ترريز‬‫ت‬‫س‬ ‫تت‬‫ت‬‫دس‬‫م‬
‫تتتتا‬‫ت‬‫ب‬ ‫آب‬ ‫تتتتورد‬‫ت‬‫برخ‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫تتتتردد‬‫ت‬‫و‬ ‫تتتتي‬‫ت‬‫م‬
‫بتتاال‬ ‫هتتاي‬ ‫ديتتواره‬ ‫بتته‬ ‫زيتتاد‬ ‫ستترعت‬
‫جلووير‬ ‫دايكها‬ ‫فرسايش‬ ‫و‬ ‫دست‬‫به‬ ‫ي‬
‫آيد‬ ‫مي‬ ‫عمل‬.‫وستط‬ ‫در‬ ‫جريان‬ ‫تراكم‬
‫تتتان‬‫ت‬‫جري‬ ‫تتتز‬‫ت‬‫تمرك‬ ‫تتتب‬‫ت‬‫موج‬ ‫تتته‬‫ت‬‫رودخان‬
‫در‬ ‫و‬ ‫وتتتردد‬ ‫تتي‬‫ت‬‫م‬ ‫وستتتط‬ ‫در‬ ‫تتوب‬‫ت‬‫رس‬
‫فرصتتت‬ ‫كتتافي‬ ‫انتتدازه‬ ‫بتته‬ ‫هتتا‬ ‫كنتتاره‬
‫در‬ ‫رسوبات‬ ‫شدن‬ ‫نشين‬ ‫ته‬ ‫براي‬‫شتت‬
‫تد‬‫ت‬‫آي‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫تود‬‫ت‬‫بوج‬ ‫ته‬‫ت‬‫دان‬.‫تت‬‫ت‬‫حال‬ ‫تن‬‫ت‬‫اي‬ ‫در‬
‫تد‬‫ت‬‫س‬ ‫تت‬‫ت‬‫پش‬ ‫در‬ ‫تاركف‬‫ت‬‫ب‬ ‫تز‬‫ت‬‫تمرك‬ ‫از‬ ‫تم‬‫ت‬‫ه‬
‫ورود‬ ‫از‬ ‫هتتم‬ ‫و‬ ‫تود‬‫ت‬‫ش‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫توويري‬‫ت‬‫جل‬
‫كانتال‬ ‫داختل‬ ‫به‬ ‫دانه‬ ‫درشت‬ ‫رسوبات‬
‫آيد‬ ‫مي‬ ‫عمل‬ ‫به‬ ‫جلوويري‬ ‫ير‬ ‫آب‬.

17. ‫و‬ ‫جريان‬ ‫كه‬ ‫رسد‬ ‫مي‬ ‫فرا‬ ‫زماني‬ ‫شود‬ ‫زياد‬ ‫غشاء‬ ‫روي‬ ‫آب‬ ‫تيغه‬ ‫ارتفاع‬ ‫ونتي‬‫رودي‬
‫پديده‬ ‫و‬ ‫وردد‬ ‫مي‬ ‫متمركز‬ ‫وسط‬ ‫بطرف‬ ‫بتدريج‬V‫سترريز‬ ‫شتدن‬ ‫شتكل‬(V-Notch)
‫افتد‬ ‫مي‬ ‫اتفا‬.‫سترري‬ ‫ارتفتاعي‬ ‫بتاالنس‬ ‫تتا‬ ‫شتود‬ ‫متي‬ ‫باعت‬ ‫عتواملي‬ ‫چته‬ ‫اينكه‬‫بهتم‬ ‫ز‬
‫استت‬ ‫بوده‬ ‫مختلف‬ ‫محققين‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫مدتها‬ ‫بخورد‬.‫داد‬ ‫نشتان‬ ‫تحقيقتات‬ ‫ايتن‬‫استت‬ ‫ه‬
‫بعلتت‬ ‫غشتاء‬ ‫داخلتي‬ ‫فشتار‬ ‫بتتدريج‬ ‫شتود‬ ‫متي‬ ‫زيتاد‬ ‫آب‬ ‫تيغه‬ ‫ارتفاع‬ ‫ونتي‬ ‫كه‬‫افتزايش‬
‫بيشتت‬ ‫ستد‬ ‫ارتفتاع‬ ‫معادل‬ ‫آب‬ ‫فشار‬ ‫از‬ ‫آن‬ ‫مقدار‬ ‫و‬ ‫وردد‬ ‫مي‬ ‫زياد‬ ‫آن‬ ‫روي‬ ‫آب‬ ‫وزن‬‫ر‬
‫وردد‬ ‫مي‬.‫نسبت‬ ‫ونتي‬
‫پديتده‬ ‫شتود‬ ‫متي‬ ‫زيتاد‬ ‫تتدريج‬ ‫به‬V-Notch‫دهتد‬ ‫متي‬ ‫رخ‬.‫روابتط‬ ‫طتي‬ ‫مستئله‬ ‫ايتن‬
‫است‬ ‫ورديده‬ ‫بيان‬ ‫زير‬:
+
-
<

18. .‫پديده‬V-Notch‫آ‬ ‫تيغته‬ ‫ارتفتاع‬ ‫شتدن‬ ‫زيتاد‬ ‫و‬ ‫طغيتان‬ ‫بروز‬ ‫ام‬ ‫هن‬ ‫در‬ ‫تنها‬ ‫نه‬‫ب‬
‫يت‬ ‫و‬ ‫سترريز‬ ‫ارتفتاع‬ ‫كردن‬ ‫كم‬ ‫ام‬ ‫هن‬ ‫در‬ ‫بلكه‬ ‫افتد‬ ‫مي‬ ‫اتفا‬ ‫سرريز‬ ‫روي‬‫تخليته‬ ‫ا‬
‫تتد‬ ‫بته‬ ‫غشتاء‬ ‫ارتفتاع‬ ‫شدن‬ ‫كم‬ ‫با‬ ‫نيز‬ ‫حالت‬ ‫اين‬ ‫در‬ ‫زيرا‬ ،‫دهد‬ ‫مي‬ ‫رخ‬ ‫نيز‬ ‫آن‬‫ريج‬
‫يابد‬ ‫مي‬ ‫افزايش‬ ‫سد‬ ‫ارتفاع‬ ‫به‬ ‫داخلي‬ ‫فشار‬ ‫نسبت‬.
‫شكل‬ ‫در‬12-8‫در‬ ‫سترريز‬ ‫ستطح‬ ‫آمتدن‬ ‫پتائين‬ ‫تام‬ ‫هن‬ ‫در‬ ‫پديتده‬ ‫ايتن‬ ‫آمدن‬ ‫بوجود‬
‫شتود‬ ‫متي‬ ‫مشتاهده‬ ‫الستيكي‬ ‫غشاء‬ ‫با‬ ‫سد‬ ‫ي‬.‫سترري‬ ‫ارتفتاع‬ ‫آزمتايش‬ ‫ايتن‬ ‫در‬‫بته‬ ‫ز‬
‫ته‬‫ت‬‫ب‬ ‫تاء‬‫ت‬‫غش‬ ‫تاع‬‫ت‬‫ارتف‬ ‫ته‬‫ت‬‫ك‬ ‫تامي‬‫ت‬ ‫هن‬ ‫و‬ ‫ترده‬‫ت‬‫ك‬ ‫تدا‬‫ت‬‫پي‬ ‫تاهش‬‫ت‬‫ك‬ ‫آرام‬ ‫تي‬‫ت‬‫خيل‬ ‫تورت‬‫ت‬‫ص‬75/0
‫پديده‬ ‫رسد‬ ‫مي‬ ‫خود‬ ‫اوليه‬ ‫ارتفاع‬V-Notch‫دهد‬ ‫مي‬ ‫رخ‬.‫شكل‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫ونه‬ ‫همان‬
12-8‫وست‬ ‫سترريز‬ ‫طتول‬ ‫تمتامي‬ ‫در‬ ‫بتتدريج‬ ‫پديتده‬ ‫اين‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫نشان‬‫ترش‬
‫كنتد‬ ‫مي‬ ‫پيدا‬.‫شتر‬ ‫از‬ ‫پتس‬ ‫مختلتف‬ ‫زمانهتاي‬ ‫در‬ ‫سترريز‬ ‫ارتفتاع‬ ‫شتكل‬ ‫ايتن‬ ‫در‬‫وع‬
‫است‬ ‫شده‬ ‫تعيين‬ ‫داخلي‬ ‫فشار‬ ‫ميزان‬ ‫براساس‬ ‫تخليه‬.

19. ‫تع‬‫ت‬‫مون‬ ‫در‬ ‫ته‬‫ت‬‫ك‬ ‫تت‬‫ت‬‫اس‬ ‫تاكر‬‫ت‬‫بت‬ ‫الزم‬
‫ك‬ ‫متي‬ ‫فتر‬ ‫مستئله‬ ،‫ستد‬ ‫تخليه‬‫نتد‬
‫فشتار‬ ‫ستريع‬ ‫كتاهش‬ ‫خاطر‬ ‫به‬ ‫و‬
‫بت‬ ‫وستط‬ ‫در‬ ‫پديده‬ ‫اين‬ ‫غشاء‬ ‫در‬‫ه‬
‫تورت‬‫ت‬‫ص‬U‫و‬ ‫تود‬‫ت‬‫ش‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫تروع‬‫ت‬‫ش‬
‫تتتترض‬‫ت‬‫ع‬ ‫تتتتر‬‫ت‬‫سراس‬ ‫در‬ ‫تتتتدريج‬‫ت‬‫بت‬
‫تتد‬‫ت‬‫كن‬ ‫تتي‬‫ت‬‫م‬ ‫تتدا‬‫ت‬‫پي‬ ‫تته‬‫ت‬‫ادام‬.‫تتكل‬‫ت‬‫ش‬ ‫در‬
12-9‫تده‬‫ت‬‫پدي‬ ‫تكيل‬‫ت‬‫تش‬ ‫تل‬‫ت‬‫مراح‬V-
Notch‫تتتد‬‫ت‬‫س‬ ‫تتته‬‫ت‬‫تخلي‬ ‫تتتام‬‫ت‬ ‫هن‬ ‫در‬
‫شود‬ ‫مي‬ ‫مشاهده‬.

20. 12-7-‫الستيكي‬ ‫سدهاي‬ ‫در‬ ‫كنترل‬ ‫سيستم‬
1-‫ك‬‫ي‬‫ت‬‫ا‬‫م‬‫و‬‫ت‬‫ا‬ ‫ه‬‫م‬‫ي‬‫ن‬ ‫ي‬‫ك‬‫ي‬‫ت‬‫س‬ ‫ال‬ ‫ي‬‫ا‬‫ه‬‫د‬‫س‬ ‫ر‬‫د‬ ‫ل‬‫ر‬‫ت‬‫ن‬‫ك‬ ‫م‬‫ت‬‫س‬ ‫ي‬‫س‬
‫در‬‫اين‬‫سيستم‬‫تورم‬‫غشاء‬‫الستيكي‬‫نياز‬‫به‬‫اپراتور‬‫دارد‬‫ولي‬‫كنترل‬‫سطح‬‫آ‬‫ب‬‫در‬‫ام‬ ‫هن‬
‫طغيان‬‫بطور‬‫اتوماتي‬‫انجام‬‫مي‬‫ويرد‬‫و‬‫پس‬‫از‬‫فرونشستن‬،‫طغيان‬‫اپراتور‬‫ب‬‫ايد‬‫ارتفاع‬
‫را‬‫تنظيم‬‫نمايد‬.‫چون‬‫فشار‬‫هواي‬‫داخل‬‫سد‬‫الستيكي‬‫بنحوي‬‫متناسب‬‫با‬‫ارتفاع‬‫آب‬‫باال‬
‫دست‬‫مي‬‫باشد‬‫لاا‬‫با‬‫كنترل‬‫فشار‬‫در‬‫درون‬‫غشاء‬‫بسادوي‬‫مي‬‫توان‬‫ارتفاع‬‫آب‬‫ب‬‫اال‬‫دست‬
‫را‬‫تنظيم‬‫كرد‬.‫چون‬‫باز‬‫و‬‫بسته‬‫كردن‬‫سوپاپ‬‫ورودي‬‫و‬‫خروجي‬‫بصورت‬‫اتوماتي‬
‫امكان‬‫پاير‬‫است‬‫لاا‬‫كنترل‬‫اتوماتي‬‫در‬‫سدهاي‬‫الستيكي‬‫امري‬‫بسيار‬‫ساده‬‫اس‬‫ت‬.‫در‬
‫سدهاي‬‫موجود‬‫دو‬‫نوع‬‫سيستم‬‫كنترل‬‫وجود‬‫دارد‬‫كه‬‫عبارتند‬‫از‬:
‫ف‬ ‫ل‬‫ا‬-‫ت‬‫س‬ ‫د‬‫ال‬‫ا‬‫ب‬ ‫ب‬‫آ‬ ‫ح‬‫ط‬‫س‬ ‫ع‬‫ا‬‫ف‬‫ت‬‫ر‬‫ا‬ ‫م‬‫م‬‫ي‬‫ز‬‫ك‬‫ا‬‫م‬ ‫ل‬‫ر‬‫ت‬‫ن‬‫ك‬
‫تكل‬‫ت‬‫ش‬ ‫در‬ ‫ته‬‫ت‬‫ك‬ ‫ته‬‫ت‬‫ون‬ ‫همان‬ ‫تتم‬‫ت‬‫سيس‬ ‫تن‬‫ت‬‫اي‬ ‫در‬12-10‫تود‬‫ت‬‫وج‬ ‫اي‬ ‫تچه‬‫ت‬‫حوض‬ ‫تود‬‫ت‬‫ش‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫تاهده‬‫ت‬‫مش‬
‫نصتب‬ ‫حوضتچه‬ ‫ايتن‬ ‫در‬ ‫شتناوري‬ ‫و‬ ‫استت‬ ‫متصتل‬ ‫باالدستت‬ ‫بته‬ ‫اي‬ ‫لولته‬ ‫توسط‬ ‫كه‬ ‫دارد‬
‫است‬ ‫ورديده‬.‫شت‬ ‫بتاز‬ ‫موجتب‬ ‫شتناور‬ ‫ايتن‬ ‫رستد‬ ‫متي‬ ‫مشخصي‬ ‫حد‬ ‫به‬ ‫آب‬ ‫ارتفاع‬ ‫ونتي‬‫دن‬
‫حت‬ ‫تا‬ ‫سد‬ ‫ارتفاع‬ ‫شدن‬ ‫كم‬ ‫نتيجه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫هوا‬ ‫تخليه‬ ‫عمل‬ ‫و‬ ‫وردد‬ ‫مي‬ ‫هوا‬ ‫خروج‬ ‫سوپاپ‬‫دي‬
‫برستد‬ ‫دلختواه‬ ‫شتده‬ ‫تعيتين‬ ‫حتد‬ ‫بته‬ ‫دستت‬ ‫بتاال‬ ‫در‬ ‫آب‬ ‫سطح‬ ‫كه‬ ‫كند‬ ‫مي‬ ‫پيدا‬ ‫ادامه‬.‫ا‬ ‫در‬‫يتن‬
‫تثبيتت‬ ‫ستد‬ ‫پشتت‬ ‫در‬ ‫آب‬ ‫ارتفتاع‬ ‫و‬ ‫شتود‬ ‫متي‬ ‫بستته‬ ‫مجتددا‬ ‫هتوا‬ ‫خروج‬ ‫سوپاپ‬ ‫حالت‬‫متي‬
‫وردد‬.

21. ‫ب‬-‫داخلي‬ ‫فشار‬ ‫ماكزيمم‬ ‫كنترل‬
‫شتكل‬ ‫در‬ ‫كته‬ ‫ونه‬ ‫همان‬12-10‫متي‬ ‫مشتاهده‬
‫تتتوپاپ‬‫ت‬‫س‬ ‫تتت‬‫ت‬‫ي‬ ‫تتتوا‬‫ت‬‫ه‬ ‫ورودي‬ ‫تتتير‬‫ت‬‫مس‬ ‫در‬ ‫تتتود‬‫ت‬‫ش‬
‫فشتتتتار‬ ‫كنتتتتترل‬(Execive Pressure
Preventation Valve)‫تتتده‬‫ت‬‫وردي‬ ‫تتتب‬‫ت‬‫نص‬
‫تتت‬‫ت‬‫اس‬.‫تتداوم‬‫ت‬‫م‬ ‫تتردن‬‫ت‬‫ك‬ ‫تتار‬‫ت‬‫ك‬ ‫تتر‬‫ت‬‫اث‬ ‫در‬ ‫تته‬‫ت‬‫چنانچ‬
‫تتتن‬‫ت‬‫اي‬ ‫تتتود‬‫ت‬‫ش‬ ‫تتتاد‬‫ت‬‫زي‬ ‫تتتي‬‫ت‬‫داخل‬ ‫تتتار‬‫ت‬‫فش‬ ،‫تتتور‬‫ت‬‫كمپرس‬
‫تت‬‫ت‬‫تخلي‬ ‫را‬ ‫تتافي‬‫ت‬‫اض‬ ‫تتار‬‫ت‬‫فش‬ ‫تتد‬‫ت‬‫توان‬ ‫تتي‬‫ت‬‫م‬ ‫تتوپاپ‬‫ت‬‫س‬‫ه‬
‫نمايد‬.
2-‫سد‬ ‫كردن‬ ‫متودم‬ ‫و‬ ‫تخليه‬ ‫دستورالعمل‬
‫ستطح‬ ‫آمتدن‬ ‫بتاال‬ ‫تام‬ ‫هن‬ ‫بته‬ ‫سد‬ ‫كلي‬ ‫حالت‬ ‫در‬
‫تتتردد‬‫ت‬‫و‬ ‫تتتي‬‫ت‬‫م‬ ‫تخليتتته‬ ‫تتت‬‫ت‬‫اتوماتي‬ ‫بصتتتورت‬ ‫آب‬.
‫تين‬‫ت‬‫چن‬ ‫تدن‬‫ت‬‫آم‬ ‫تود‬‫ت‬‫بوج‬ ‫تدون‬‫ت‬‫ب‬ ‫تد‬‫ت‬‫باش‬ ‫الزم‬ ‫ته‬‫ت‬‫چنانچ‬
‫سوپا‬ ‫وشودن‬ ‫با‬ ‫شود‬ ‫تخليه‬ ‫سد‬ ‫حالتي‬‫تخليه‬ ‫پ‬
‫كرد‬ ‫تخليه‬ ‫را‬ ‫سد‬ ‫توان‬ ‫مي‬ ‫هوا‬.
‫بت‬ ‫را‬ ‫هتوا‬ ‫شتير‬ ‫بايتد‬ ‫سد‬ ‫كردن‬ ‫متورم‬ ‫براي‬‫از‬
‫تتود‬‫ت‬‫نم‬.‫و‬ ‫تتور‬‫ت‬‫كمپرس‬ ‫تتردن‬‫ت‬‫ك‬ ‫تتن‬‫ت‬‫روش‬ ‫از‬ ‫تتس‬‫ت‬‫پ‬
‫بت‬ ‫داخلتي‬ ‫فشار‬ ‫كه‬ ‫امي‬ ‫هن‬ ،‫سد‬ ‫شدن‬ ‫متورم‬‫ه‬
‫وتردد‬ ‫متي‬ ‫خاموش‬ ‫كمپرسور‬ ‫رسيد‬ ‫الزم‬ ‫حد‬.
(‫شكل‬12-10.)

22. 3-‫سيستم‬‫كنترل‬‫در‬‫سدهاي‬‫تمام‬‫اتوماتيك‬
‫در‬‫اين‬‫نوع‬‫سدها‬‫كنترل‬،‫تورم‬‫تخليه‬‫و‬‫كن‬‫ترل‬
‫سطح‬‫آب‬‫در‬‫ام‬ ‫هن‬‫طغيان‬‫بصورت‬‫اتوماتي‬
‫و‬‫به‬‫دو‬‫صورت‬‫زير‬‫انجام‬‫مي‬‫شود‬:
‫الف‬-‫كنترل‬‫فشار‬‫داخلي‬
‫اين‬‫سيستم‬‫فشار‬‫داخلي‬‫غشاء‬‫را‬‫كنترل‬‫مي‬
‫كند‬.‫امي‬ ‫هن‬‫كه‬‫فشار‬‫داخلي‬‫از‬‫حد‬‫معيني‬
‫پايين‬‫تر‬‫آمد‬‫ي‬‫كمپرسور‬‫بصورت‬‫خودك‬‫ار‬
‫خاموش‬‫مي‬‫شود‬.‫اين‬‫عمل‬‫توسط‬‫ي‬‫سوپاپ‬
‫كنترل‬‫فشار‬‫انجام‬‫مي‬‫شود‬‫و‬‫نيازي‬‫به‬
‫اپراتور‬‫ندارد‬.‫در‬‫اين‬‫سيستم‬‫چنانچه‬‫نش‬‫ت‬‫هوا‬
‫از‬‫درون‬‫غشاء‬‫صورت‬‫ويرد‬‫نيز‬‫فشار‬‫داخ‬‫لي‬
‫تنظيم‬‫مي‬‫وردد‬.
‫ب‬-‫كنترل‬‫سطح‬‫آب‬‫باال‬‫دست‬
‫اين‬‫سيستم‬‫ارتفاع‬‫آب‬‫باال‬‫دست‬‫را‬‫بهمر‬‫اه‬
‫فشار‬‫داخل‬‫توسط‬‫دو‬‫عامل‬‫ثبات‬(Sensor)
‫ثبت‬‫مي‬‫كند‬‫و‬‫چنانچه‬‫تغييري‬‫در‬‫سطح‬‫آ‬‫ب‬
‫باال‬‫دست‬‫صورت‬‫پايرد‬‫با‬‫تغيير‬‫فشار‬‫داخلي‬
‫ارتفاع‬‫باالدست‬‫را‬‫تنظيم‬‫مي‬‫كند‬.‫در‬‫اين‬
‫سيستم‬‫دو‬‫روش‬‫براي‬‫تثبيت‬‫آب‬‫باالدس‬‫ت‬
‫وجود‬‫دارد‬:

24. 1-‫شناور‬ ‫توسط‬ ‫باالدست‬ ‫آب‬ ‫ارتفاع‬ ‫كنترل‬
‫تت‬‫ت‬‫باالدس‬ ‫آب‬ ‫تطح‬‫ت‬‫س‬ ‫تاع‬‫ت‬‫ارتف‬ ‫ت‬‫ت‬‫اتوماتي‬ ‫ته‬‫ت‬‫نيم‬ ‫تدهاي‬‫ت‬‫س‬ ‫تد‬‫ت‬‫همانن‬ ‫روش‬ ‫تن‬‫ت‬‫اي‬ ‫در‬
‫وردد‬ ‫مي‬ ‫تنظيم‬ ‫شناور‬ ‫توسط‬.‫ست‬ ‫يت‬ ‫بته‬ ‫كابتل‬ ‫يت‬ ‫توستط‬ ‫شتناور‬ ‫ايتن‬‫وپاپ‬
‫ستوپ‬ ‫كترد‬ ‫تجتاوز‬ ‫معينتي‬ ‫حتد‬ ‫از‬ ‫آب‬ ‫ستطح‬ ‫چنانچته‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫متصل‬ ‫تخليه‬‫اپ‬
‫شود‬ ‫مي‬ ‫باز‬ ‫تخليه‬.‫متي‬ ‫پتايين‬ ‫شتناور‬ ،‫آب‬ ‫ستطح‬ ‫شتدن‬ ‫تنظيم‬ ‫از‬ ‫پس‬‫و‬ ‫آيتد‬
‫شود‬ ‫مي‬ ‫بسته‬ ‫تخليه‬ ‫سوپاپ‬ ‫نتيجه‬ ‫در‬(‫شكل‬12-11
-2‫باكت‬ ‫توسط‬ ‫آب‬ ‫سطح‬ ‫كنترل‬
‫منتق‬ ‫باكت‬ ‫ي‬ ‫به‬ ‫لوله‬ ‫ي‬ ‫توسط‬ ‫دست‬ ‫باال‬ ‫آب‬ ‫سيستم‬ ‫اين‬ ‫در‬‫وردد‬ ‫مي‬ ‫ل‬
‫ين‬ ‫ستن‬ ‫باكتت‬ ‫وزن‬ ‫باالدست‬ ‫آب‬ ‫سطح‬ ‫رفتن‬ ‫باال‬ ‫با‬ ‫نتيجه‬ ‫در‬ ‫و‬‫شتده‬ ‫تتر‬
‫ت‬ ‫ستوپاپ‬ ‫شتدن‬ ‫بتاز‬ ‫موجتب‬ ‫وزن‬ ‫ازدياد‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫باكت‬ ‫رفتن‬ ‫پائين‬ ‫و‬‫خليته‬
‫وتردد‬ ‫مي‬(‫شتكل‬12-12.)‫باكتت‬ ‫وزن‬ ‫مجتددا‬ ‫آب‬ ‫ستطح‬ ‫تنظتيم‬ ‫از‬ ‫پتس‬
‫شود‬ ‫مي‬ ‫بسته‬ ‫تخليه‬ ‫سوپاپ‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫مي‬ ‫كم‬.

25. -8-‫هههدهاي‬‫ه‬‫س‬ ‫ههها‬‫ه‬‫ب‬ ‫هههتيكي‬‫ه‬‫الس‬ ‫هههدهاي‬‫ه‬‫س‬ ‫هههه‬‫ه‬‫مقايس‬
‫بتني‬ ‫انحرافي‬
1-‫رودخانه‬ ‫مرفولوژي‬ ‫بر‬ ‫بتني‬ ‫انحرافي‬ ‫سد‬ ‫و‬ ‫الستيكي‬ ‫سد‬ ‫تأثير‬
‫ستت‬ ‫تتتأثير‬ ‫ابتتتدا‬ ‫رودخانتته‬ ‫مرفولتتوژي‬ ‫بتتر‬ ‫الستتتيكي‬ ‫ستتد‬ ‫تتتأثير‬ ‫بررستتي‬ ‫بتتراي‬‫دهاي‬
‫ست‬ ‫و‬ ‫ويترد‬ ‫متي‬ ‫نرار‬ ‫بررسي‬ ‫مورد‬ ‫رودخانه‬ ‫مرفولوژي‬ ‫روي‬ ‫بر‬ ‫بتني‬ ‫انحرافي‬‫پس‬
‫شود‬ ‫مي‬ ‫پرداخته‬ ‫دو‬ ‫آن‬ ‫تأثيرات‬ ‫مقايسه‬ ‫به‬.‫اي‬ ‫بتا‬ ‫بتنتي‬ ‫انحرافتي‬ ‫سدهاي‬ ‫در‬‫ستد‬ ‫جتاد‬
‫تدت‬‫ت‬‫م‬ ‫از‬ ‫تس‬‫ت‬‫پ‬ ‫و‬ ‫تد‬‫ت‬‫آي‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫تود‬‫ت‬‫بوج‬ ‫تتر‬‫ت‬‫بس‬ ‫تراي‬‫ت‬‫ب‬ ‫ترل‬‫ت‬‫كنت‬ ‫ته‬‫ت‬‫نقط‬ ‫ت‬‫ت‬‫ي‬ ‫ته‬‫ت‬‫رودخان‬ ‫روي‬ ‫تر‬‫ت‬‫ب‬
‫وردد‬ ‫مي‬ ‫رسوب‬ ‫از‬ ‫پر‬ ‫سد‬ ‫پشت‬ ‫كوتاهي‬.‫يابت‬ ‫نمتي‬ ‫خاتمته‬ ‫جا‬ ‫همين‬ ‫به‬ ‫كار‬ ‫ولي‬‫و‬ ‫د‬
‫ت‬‫ت‬‫حم‬ ‫تت‬‫ت‬‫نابلي‬ ‫تت‬‫ت‬‫باالدس‬ ‫تيب‬‫ت‬‫ش‬ ‫تاهش‬‫ت‬‫ك‬ ‫تت‬‫ت‬‫بعل‬ ‫توب‬‫ت‬‫رس‬ ‫از‬ ‫تد‬‫ت‬‫س‬ ‫تزن‬‫ت‬‫مخ‬ ‫تدن‬‫ت‬‫ش‬ ‫تر‬‫ت‬‫پ‬ ‫از‬ ‫تس‬‫ت‬‫پ‬‫ل‬
‫كته‬ ‫جتايي‬ ‫تتا‬ ‫ويترد‬ ‫متي‬ ‫صتورت‬ ‫باالدستت‬ ‫در‬ ‫وتااري‬ ‫رستوب‬ ‫شودو‬ ‫مي‬ ‫كم‬ ‫رسوب‬
‫آيد‬ ‫مي‬ ‫باال‬ ‫سد‬ ‫ارتفاع‬ ‫اندازه‬ ‫به‬ ‫رودخانه‬ ‫باالدست‬ ‫بستر‬.‫جت‬ ‫تتا‬ ‫مستئله‬ ‫اين‬‫ادامته‬ ‫ايي‬
‫شود‬ ‫برخورد‬ ‫ر‬ ‫دي‬ ‫كنترل‬ ‫نقطه‬ ‫ي‬ ‫به‬ ‫كه‬ ‫يابد‬ ‫مي‬.‫بس‬ ‫در‬ ‫تغييرات‬ ‫اين‬‫باالدستت‬ ‫تر‬
‫رودخانت‬ ‫اوتر‬ ‫و‬ ‫منفتي‬ ‫باشتد‬ ‫اار‬ ‫رسوب‬ ‫نوع‬ ‫از‬ ‫رودخانه‬ ‫صورتيكه‬ ‫در‬ ‫رودخانه‬‫از‬ ‫ه‬
‫است‬ ‫مثبت‬ ‫باشد‬ ‫فرسايشي‬ ‫نوع‬.‫درس‬ ‫مسئله‬ ‫انحرافي‬ ‫سد‬ ‫دست‬ ‫پايين‬ ‫در‬‫بترعكس‬ ‫ت‬
‫تورد‬‫ت‬‫م‬ ‫تف‬‫ت‬‫مختل‬ ‫تت‬‫ت‬‫حال‬ ‫دو‬ ‫در‬ ‫توع‬‫ت‬‫موض‬ ‫تردد‬‫ت‬‫و‬ ‫تخص‬‫ت‬‫مش‬ ‫آن‬ ‫تأثير‬‫ت‬‫ت‬ ‫ته‬‫ت‬‫آنك‬ ‫تراي‬‫ت‬‫ب‬ ‫و‬ ‫تت‬‫ت‬‫اس‬
‫ويرد‬ ‫مي‬ ‫نرار‬ ‫بررسي‬.

26. ‫الف‬-‫است‬ ‫ناچيز‬ ‫رودخانه‬ ‫دبي‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫انحراف‬ ‫دبي‬ ‫كه‬ ‫حالتي‬.
‫مت‬ ‫نشتين‬ ‫تته‬ ‫انحرافتي‬ ‫ستد‬ ‫عمل‬ ‫خاطر‬ ‫به‬ ‫رسوبات‬ ‫از‬ ‫مقداري‬ ‫چون‬ ‫حالت‬ ‫اين‬ ‫در‬‫ي‬
‫نتدرت‬ ‫همان‬ ‫آب‬ ‫بنابراين‬ ،‫كند‬ ‫نمي‬ ‫تغييري‬ ‫تقريبا‬ ‫رودخانه‬ ‫دبي‬ ‫و‬ ‫شوند‬‫شستشتوي‬
‫است‬ ‫شده‬ ‫كم‬ ‫آن‬ ‫رسوب‬ ‫مقدار‬ ‫ولي‬ ،‫دارد‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫نبلي‬.‫شتود‬ ‫متي‬ ‫موجتب‬ ‫امتر‬ ‫اين‬
‫ويترد‬ ‫انجتام‬ ‫بستتر‬ ‫كتف‬ ‫از‬ ‫بترداري‬ ‫رستوب‬ ‫مقتداري‬ ‫تا‬.‫شت‬ ‫جائيكته‬ ‫تتا‬ ‫عمتل‬ ‫ايتن‬‫يب‬
‫ي‬ ‫مي‬ ‫ادامه‬ ،‫شود‬ ‫كم‬ ‫رودخانه‬ ‫حمل‬ ‫ندرت‬ ‫نتيجه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫يافته‬ ‫كاهش‬ ‫دست‬ ‫پايين‬‫ابد‬.

27. ‫ب‬-‫ههههي‬‫ه‬‫دب‬ ‫ه‬‫هههه‬‫ه‬‫ب‬ ‫ت‬‫ههههب‬‫ه‬‫س‬‫ن‬ ‫ف‬‫ا‬‫ر‬‫هههه‬‫ه‬‫ح‬‫ان‬ ‫ههههي‬‫ه‬‫دب‬ ‫ه‬‫هههه‬‫ه‬‫ك‬ ‫لتي‬‫ا‬‫هههه‬‫ه‬‫ح‬
‫د‬‫ش‬‫ا‬‫ب‬ ‫ه‬‫ظ‬‫ح‬‫ال‬‫م‬ ‫ل‬‫ب‬‫ا‬‫ق‬ ‫ه‬‫ن‬‫ا‬‫خ‬‫د‬‫و‬‫ر‬.
‫در‬ ‫تتوب‬‫ت‬‫رس‬ ‫و‬ ‫تتود‬‫ت‬‫ش‬ ‫تتي‬‫ت‬‫م‬ ‫تتت‬‫ت‬‫برداش‬ ‫تتر‬‫ت‬‫ي‬ ‫آب‬ ‫تتال‬‫ت‬‫كان‬ ‫تتط‬‫ت‬‫توس‬ ‫آب‬ ‫تتت‬‫ت‬‫حال‬ ‫تتن‬‫ت‬‫اي‬ ‫در‬
‫متي‬ ‫رودخانه‬ ‫وارد‬ ‫دوباره‬ ‫كف‬ ‫رسوبي‬ ‫بار‬ ‫تمامي‬ ‫و‬ ‫وردد‬ ‫مي‬ ‫رها‬ ‫رودخانه‬
‫شود‬.‫تغ‬ ‫رستوب‬ ‫ولتي‬ ‫شتده‬ ‫كتم‬ ‫دبتي‬ ،‫ستد‬ ‫دستت‬ ‫پايين‬ ‫در‬ ‫ر‬ ‫دي‬ ‫بعبارت‬‫ييتري‬
‫است‬ ‫نكرده‬.‫باالدستت‬ ‫در‬ ‫رستوب‬ ‫شدن‬ ‫كم‬ ‫تأثيرات‬ ‫مقداري‬ ‫حالت‬ ‫اين‬ ‫در‬‫بتا‬
‫بست‬ ‫تغييترات‬ ‫لتاا‬ ‫و‬ ‫وردد‬ ‫مي‬ ‫برطرف‬ ‫دست‬ ‫پايين‬ ‫در‬ ‫آب‬ ‫دبي‬ ‫شدن‬ ‫كم‬‫در‬ ‫تر‬
‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫كمتر‬ ‫دست‬ ‫پايين‬ ‫در‬ ‫رودخانه‬ ‫كف‬.
‫و‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫مي‬ ‫ايجاد‬ ‫كم‬ ‫جريانات‬ ‫در‬ ‫تنها‬ ‫سد‬ ‫چون‬ ‫الستيكي‬ ‫سدهاي‬ ‫در‬‫انع‬
‫ر‬ ‫تتتأثيري‬ ‫ونتته‬ ‫هيچ‬ ‫طغيتتان‬ ‫مونتتع‬ ‫در‬ ‫يعنتتي‬ ‫استتت‬ ‫بستتته‬ ‫كتتامل‬ ‫طغيتتان‬‫وي‬
‫روي‬ ‫الستتتيكي‬ ‫ستتد‬ ‫تتتأثير‬ ‫كتته‬ ‫وفتتت‬ ‫تتتوان‬ ‫متتي‬ ‫لتتاا‬ ‫نتتدارد‬ ‫رودخانتته‬ ‫جريتتان‬
‫مت‬ ‫خلصه‬ ‫انحرافي‬ ‫سد‬ ‫پشت‬ ‫درياچه‬ ‫محدوده‬ ‫در‬ ‫تنها‬ ‫رودخانه‬ ‫مرفولوژي‬‫ي‬
‫شود‬.‫ست‬ ‫نباشتد‬ ‫بستتر‬ ‫كنترل‬ ‫سد‬ ‫از‬ ‫منظور‬ ‫صورتيكه‬ ‫در‬ ‫بنابراين‬‫الستتيكي‬ ‫د‬
‫نمايد‬ ‫مي‬ ‫عمل‬ ‫بتني‬ ‫سد‬ ‫از‬ ‫بهتر‬

28. 2-‫ي‬‫ب‬‫ن‬‫ا‬‫ج‬ ‫ي‬‫ا‬‫ه‬ ‫ه‬‫ر‬‫ا‬‫و‬‫ي‬‫د‬ ‫ع‬‫ا‬‫ف‬‫ت‬‫ر‬‫ا‬ ‫ي‬‫و‬‫ر‬ ‫ر‬‫ب‬ ‫ي‬‫ك‬‫ي‬‫ت‬‫س‬‫ال‬ ‫د‬‫س‬ ‫ر‬‫ث‬‫ا‬
‫پوشتان‬ ‫متي‬ ‫را‬ ‫رودخانته‬ ‫عرض‬ ‫سراسر‬ ‫دريچه‬ ‫ي‬ ‫بصورت‬ ‫الستيكي‬ ‫سد‬ ‫چون‬‫و‬ ‫د‬
‫ت‬‫ت‬‫ك‬ ‫تت‬‫ت‬‫نيس‬ ‫الزم‬ ‫تد‬‫ت‬‫نماي‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫تل‬‫ت‬‫عم‬ ‫تيل‬‫ت‬‫س‬ ‫تروز‬‫ت‬‫ب‬ ‫تام‬‫ت‬ ‫هن‬ ‫در‬ ‫ت‬‫ت‬‫اتوماتي‬ ‫تور‬‫ت‬‫بط‬ ‫تي‬‫ت‬‫طرف‬ ‫از‬‫ه‬
‫ست‬ ‫روي‬ ‫بتر‬ ‫ستيلب‬ ‫متاكزيمم‬ ‫ارتفتاع‬ ‫براساس‬ ‫سد‬ ‫جانبي‬ ‫هاي‬ ‫ديواره‬ ‫ارتفاع‬‫رريز‬
‫شوند‬ ‫طراحي‬.‫ديتوار‬ ‫تنهتا‬ ‫كته‬ ‫باشند‬ ‫حدي‬ ‫تا‬ ‫بايد‬ ‫جانبي‬ ‫هاي‬ ‫ديواره‬ ‫ارتفاع‬‫هتاي‬ ‫ه‬
‫نمايند‬ ‫محافظت‬ ‫را‬ ‫رودخانه‬( .‫شكل‬12-13.)

29. 3-‫ز‬‫ا‬ ‫ي‬‫ك‬‫ي‬‫ت‬‫سهه‬‫ال‬ ‫ي‬‫ا‬‫ه‬‫د‬‫سهه‬ ‫ا‬‫بهه‬ ‫ي‬‫نهه‬‫ت‬‫ب‬ ‫ي‬‫فهه‬‫ا‬‫ر‬‫ح‬‫ن‬‫ا‬ ‫ي‬‫ا‬‫ه‬‫د‬‫سهه‬ ‫ه‬‫سهه‬‫ي‬‫ا‬‫ق‬‫م‬
‫ي‬‫ئ‬‫ا‬‫د‬‫ز‬ ‫ب‬‫و‬‫س‬‫ر‬ ‫ر‬‫ظ‬‫ن‬
‫ت‬‫ت‬‫ت‬ ‫تردد‬‫ت‬‫و‬ ‫تور‬‫ت‬‫منظ‬ ‫تي‬‫ت‬‫زداي‬ ‫توب‬‫ت‬‫رس‬ ‫تراي‬‫ت‬‫ب‬ ‫اي‬ ‫ته‬‫ت‬‫دريچ‬ ‫تد‬‫ت‬‫باي‬ ‫تي‬‫ت‬‫بتن‬ ‫تي‬‫ت‬‫انحراف‬ ‫تداي‬‫ت‬‫س‬ ‫در‬‫ا‬
‫دهتد‬ ‫انتقتال‬ ‫دست‬ ‫پايين‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫بر‬ ‫آب‬ ‫كانال‬ ‫جلو‬ ‫رسوبات‬.‫م‬ ‫بختاطر‬ ‫معمتوال‬‫حتدود‬
‫نس‬ ‫دريچه‬ ‫اين‬ ‫توسط‬ ‫شده‬ ‫تخليه‬ ‫رسوبات‬ ‫حجم‬ ‫دريچه‬ ‫اين‬ ‫عمل‬ ‫شعاع‬ ‫بودن‬‫به‬ ‫بت‬
‫ب‬ ‫تداي‬‫ت‬‫ابت‬ ‫در‬ ‫تا‬‫ت‬‫عموم‬ ‫و‬ ‫تت‬‫ت‬‫اس‬ ‫تم‬‫ت‬‫ك‬ ‫تيار‬‫ت‬‫بس‬ ‫تد‬‫ت‬‫س‬ ‫تت‬‫ت‬‫پش‬ ‫در‬ ‫تده‬‫ت‬‫ش‬ ‫تته‬‫ت‬‫انباش‬ ‫توبات‬‫ت‬‫رس‬‫تره‬‫ت‬‫ه‬
‫وتردد‬ ‫متي‬ ‫پتر‬ ‫رستوب‬ ‫از‬ ‫ستد‬ ‫پشتت‬ ‫درياچته‬ ‫اعظتم‬ ‫بخش‬ ‫بتني‬ ‫سد‬ ‫از‬ ‫برداري‬.‫بت‬‫ا‬
‫شت‬ ‫متي‬ ‫زدايي‬ ‫رسوب‬ ‫تخليه‬ ‫دريچه‬ ‫جلوي‬ ‫محدوده‬ ‫تنها‬ ‫زدايي‬ ‫رسوب‬ ‫عمليات‬‫ود‬.
‫جر‬ ‫صتورت‬ ‫ايتن‬ ‫غيتر‬ ‫در‬ ‫باشتد‬ ‫كتم‬ ‫بايد‬ ‫زدايي‬ ‫رسوب‬ ‫عمليات‬ ‫زماني‬ ‫فاصله‬‫يتان‬
‫بتود‬ ‫خواهتد‬ ‫بيشتتري‬ ‫رستوبات‬ ‫حتاوي‬ ‫بر‬ ‫آب‬ ‫كانال‬ ‫به‬ ‫ورودي‬.‫صتورتيكه‬ ‫در‬‫در‬
‫دري‬ ‫يت‬ ‫بعنتوان‬ ‫توانتد‬ ‫متي‬ ‫ستد‬ ‫عترض‬ ‫تمتامي‬ ‫آنكته‬ ‫علتت‬ ‫بته‬ ‫الستتيكي‬ ‫سدهاي‬‫چته‬
‫از‬ ‫تاري‬‫ت‬‫ع‬ ‫را‬ ‫ته‬‫ت‬‫درياچ‬ ‫تم‬‫ت‬‫حج‬ ‫تامي‬‫ت‬‫تم‬ ‫توان‬‫ت‬‫ت‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫تواره‬‫ت‬‫هم‬ ‫تد‬‫ت‬‫كن‬ ‫تل‬‫ت‬‫عم‬ ‫توب‬‫ت‬‫رس‬ ‫ته‬‫ت‬‫تخلي‬
‫داشت‬ ‫اه‬ ‫ن‬ ‫رسوب‬.‫عتل‬ ‫الستيكي‬ ‫سدهاي‬ ‫در‬ ‫تا‬ ‫وردد‬ ‫مي‬ ‫باع‬ ‫تفاوت‬ ‫اين‬‫بتر‬ ‫وه‬
‫تا‬‫ت‬‫ب‬ ‫تي‬‫ت‬‫زداي‬ ‫توب‬‫ت‬‫رس‬ ‫تات‬‫ت‬‫عملي‬ ،‫ير‬ ‫توب‬‫ت‬‫رس‬ ‫ته‬‫ت‬‫دريچ‬ ‫تدا‬‫ت‬‫اح‬ ‫ته‬‫ت‬‫هزين‬ ‫در‬ ‫تويي‬‫ت‬‫ج‬ ‫ترفه‬‫ت‬‫ص‬
‫پايرد‬ ‫انجام‬ ‫باالتري‬ ‫راندمان‬.

30. 4-‫الستيكي‬ ‫سدهاي‬ ‫و‬ ‫بتني‬ ‫انحرافي‬ ‫سدهاي‬ ‫در‬ ‫آرامش‬ ‫حوضچه‬ ‫مقايسه‬
‫تام‬ ‫بهن‬ ‫نتيجته‬ ‫در‬ ‫استت‬ ‫زيتاد‬ ‫سرريز‬ ‫تاج‬ ‫ارتفاع‬ ‫چون‬ ‫بتني‬ ‫سدهاي‬ ‫در‬‫ستيلب‬
‫سترعت‬ ‫افتزايش‬ ‫موجتب‬ ‫سرريز‬ ‫باالي‬ ‫از‬ ‫آب‬ ‫ريزش‬ ‫و‬ ‫رود‬ ‫مي‬ ‫باال‬ ‫آب‬ ‫سطح‬
‫وردد‬ ‫مي‬.‫د‬ ‫پايين‬ ‫در‬ ‫آب‬ ‫سطح‬ ‫كنترل‬ ‫و‬ ‫سرعت‬ ‫اين‬ ‫كردن‬ ‫متعادل‬ ‫براي‬،‫ستت‬
‫در‬ ‫كته‬ ‫صتورتي‬ ‫در‬ ‫وتردد‬ ‫طراحتي‬ ‫جريتان‬ ‫حداكثر‬ ‫براي‬ ‫آرامش‬ ‫حوضچه‬ ‫بايد‬
‫اتومات‬ ‫تور‬‫ت‬‫بط‬ ‫تيلب‬‫ت‬‫س‬ ‫تروز‬‫ت‬‫ب‬ ‫تام‬‫ت‬ ‫هن‬ ‫در‬ ‫تاء‬‫ت‬‫غش‬ ‫ته‬‫ت‬‫آنك‬ ‫تت‬‫ت‬‫بعل‬ ‫تتيكي‬‫ت‬‫الس‬ ‫تدهاي‬‫ت‬‫س‬‫ت‬‫ت‬‫ي‬
‫نت‬ ‫لزومتي‬ ‫و‬ ‫ويترد‬ ‫نمتي‬ ‫صتورت‬ ‫جريتان‬ ‫رژيتم‬ ‫در‬ ‫تغييري‬ ‫وردد‬ ‫مي‬ ‫تخليه‬‫دارد‬
‫شتود‬ ‫طراحي‬ ‫جريان‬ ‫حداكثر‬ ‫براي‬ ‫آرامش‬ ‫حوضچه‬.‫حوضتچه‬ ‫طراحتي‬ ‫بتراي‬
‫تخ‬ ‫توم‬‫ت‬‫رن‬ ‫از‬ ‫تر‬‫ت‬‫كمت‬ ‫را‬ ‫ترريز‬‫ت‬‫س‬ ‫تاج‬‫ت‬‫ت‬ ‫توم‬‫ت‬‫رن‬ ‫تد‬‫ت‬‫باي‬ ‫تتيكي‬‫ت‬‫الس‬ ‫تدهاي‬‫ت‬‫س‬ ‫در‬ ‫تش‬‫ت‬‫آرام‬‫ته‬‫ت‬‫لي‬
‫تت‬‫ت‬‫ورف‬ ‫تر‬‫ت‬‫نظ‬ ‫در‬ ‫ت‬‫ت‬‫اتوماتي‬.‫تچه‬‫ت‬‫حوض‬ ‫تدا‬‫ت‬‫اح‬ ‫ته‬‫ت‬‫هزين‬ ‫تاهش‬‫ت‬‫ك‬ ‫تب‬‫ت‬‫موج‬ ‫تر‬‫ت‬‫ام‬ ‫تن‬‫ت‬‫اي‬
‫شود‬ ‫مي‬ ‫الستيكي‬ ‫سدهاي‬ ‫در‬ ‫آرامش‬.

31. 12-9-‫ي‬‫ك‬‫ي‬‫ت‬‫س‬‫ال‬ ‫ي‬‫ا‬‫ه‬‫د‬‫س‬ ‫ي‬‫ك‬‫ي‬‫ل‬‫و‬‫ر‬‫د‬‫ي‬‫ه‬ ‫ت‬‫ا‬‫ي‬‫ص‬‫و‬‫ص‬‫خ‬
1-‫تغيير‬‫شكل‬‫سد‬‫در‬‫برابر‬‫تغيير‬‫ارتفاع‬‫آب‬
‫تنش‬‫كششي‬‫ايجاد‬‫شده‬‫در‬‫غشاء‬‫بعلت‬‫تفاوت‬‫فشار‬‫داخل‬‫و‬‫خارج‬‫سد‬‫مي‬‫باش‬‫د‬.‫مقدار‬
‫تنش‬‫كششي‬‫كه‬‫در‬‫جسم‬‫سد‬‫بوجود‬‫مي‬‫آيد‬‫تابع‬‫مقدار‬‫اختلف‬‫فشار‬‫داخلي‬‫و‬‫خ‬‫ارجي‬
‫اعمال‬‫شده‬‫به‬‫سد‬‫است‬.‫انحناء‬‫و‬‫شكل‬‫سد‬‫با‬‫تغييرات‬‫ارتفاع‬‫آب‬‫در‬‫باال‬‫دست‬‫و‬‫پايين‬
‫دست‬‫غشاء‬‫تغيير‬‫مي‬‫كند‬.‫الزم‬‫به‬‫يادآوري‬‫است‬‫كه‬‫ونتي‬‫شكل‬‫غشاء‬‫تغيير‬‫مي‬‫كند‬
‫ارتفاع‬‫آن‬‫نيز‬‫تغيير‬‫مي‬‫كند‬‫و‬‫امي‬ ‫هن‬‫كه‬‫جريان‬‫از‬‫روي‬‫غشاء‬‫عبور‬‫نمي‬‫كن‬‫د‬‫اين‬
‫پديده‬‫بيشتر‬‫مشهود‬‫است‬.‫اين‬‫مسئله‬‫ي‬‫نكته‬‫حساس‬‫در‬‫طراحي‬‫سد‬‫الستي‬‫كي‬‫است‬.
‫تغييرات‬‫شكل‬‫سد‬‫الستيكي‬‫را‬‫مي‬‫توان‬‫بشرح‬‫زير‬‫خلصه‬‫نمود‬:
‫الف‬-‫تأثير‬‫آب‬‫باالدست‬‫بر‬‫روي‬‫شكل‬‫سد‬
‫ب‬-‫سد‬ ‫شكل‬ ‫روي‬ ‫بر‬ ‫دست‬ ‫پايين‬ ‫آب‬ ‫تأثير‬

32. 2-‫د‬‫س‬ ‫ل‬‫خ‬‫ا‬‫د‬ ‫ل‬‫ا‬‫ي‬‫س‬ ‫ع‬‫و‬‫ن‬ ‫ر‬‫ي‬‫ث‬‫أ‬‫ت‬
‫استت‬ ‫غشتاء‬ ‫درون‬ ‫سيال‬ ‫نوع‬ ‫تابع‬ ‫كامل‬ ‫الستيكي‬ ‫غشاء‬ ‫مقطع‬ ‫شكل‬.‫الست‬ ‫غشتاء‬ ‫اوتر‬‫بتا‬ ‫تيكي‬
‫شود‬ ‫مي‬ ‫پر‬ ‫آب‬ ‫با‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫حالتي‬ ‫از‬ ‫كمتر‬ ‫مساحت‬ ‫به‬ ‫محيط‬ ‫نسبت‬ ‫شود‬ ‫پر‬ ‫هوا‬.
-3‫ي‬‫ك‬‫ي‬‫ت‬‫س‬‫ال‬ ‫ء‬‫ا‬‫ش‬‫غ‬ ‫ي‬‫و‬‫ر‬ ‫ر‬‫ب‬ ‫ر‬‫ف‬‫س‬‫م‬‫ت‬‫ا‬ ‫ر‬‫ا‬‫ش‬‫ف‬ ‫ت‬‫ا‬‫ر‬‫ي‬‫ي‬‫غ‬‫ت‬ ‫ر‬‫ي‬‫ث‬‫أ‬‫ت‬
‫متي‬ ‫تغيير‬ ‫نيز‬ ‫سد‬ ‫ارتفاع‬ ‫اتمسفر‬ ‫فشار‬ ‫تغيير‬ ‫با‬ ‫هوايي‬ ‫الستيكي‬ ‫غشاء‬ ‫در‬‫اوتر‬ ‫يعنتي‬ ،‫كنتد‬
‫بتالعكس‬ ‫و‬ ‫يابتد‬ ‫متي‬ ‫افزايش‬ ‫سد‬ ‫ارتفاع‬ ‫وردد‬ ‫كم‬ ‫اتمسفر‬ ‫فشار‬.‫الست‬ ‫غشتاهاي‬ ‫در‬‫آبتي‬ ‫تيكي‬
‫ت‬ ‫تن‬‫ت‬‫اي‬ ‫تي‬‫ت‬‫ول‬ ‫تت‬‫ت‬‫نيس‬ ‫تأثير‬‫ت‬‫ت‬ ‫تي‬‫ت‬‫ب‬ ‫تاء‬‫ت‬‫غش‬ ‫روي‬ ‫تر‬‫ت‬‫ب‬ ‫تفر‬‫ت‬‫اتمس‬ ‫تار‬‫ت‬‫فش‬ ‫ترات‬‫ت‬‫تغيي‬ ‫ته‬‫ت‬‫ك‬ ‫تد‬‫ت‬‫چن‬ ‫تر‬‫ت‬‫ه‬‫ترات‬‫ت‬‫غيي‬
‫باشد‬ ‫نمي‬ ‫محسوس‬.
4‫ء‬‫ا‬‫ش‬‫غ‬ ‫ع‬‫ط‬‫ق‬‫م‬ ‫ح‬‫ط‬‫س‬ ‫ي‬‫ك‬‫چ‬‫و‬‫ك‬ ‫گ‬‫ر‬‫ز‬‫ب‬ ‫ر‬‫ي‬‫ث‬‫أ‬‫ت‬
‫نت‬ ‫فترم‬ ‫تغييتر‬ ‫معترض‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫الستيكي‬ ‫طول‬ ‫باشد‬ ‫بزروتر‬ ‫سد‬ ‫مقطع‬ ‫سطح‬ ‫چه‬ ‫هر‬‫متي‬ ‫رار‬
‫است‬ ‫بيشتر‬ ‫طول‬ ‫تغيير‬ ‫نتيجه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫بيشتر‬ ‫ويرد‬.‫بزروت‬ ‫مقطع‬ ‫سطح‬ ‫چه‬ ‫هر‬‫زمتان‬ ‫باشتد‬ ‫ر‬
‫وردد‬ ‫مي‬ ‫بيشتر‬ ‫نيز‬ ‫غشاء‬ ‫شدن‬ ‫بسته‬ ‫و‬ ‫باز‬.
5-‫ي‬‫ك‬‫ي‬‫ت‬‫س‬‫ال‬ ‫د‬‫س‬ ‫ر‬‫د‬ ‫ش‬‫ا‬‫ع‬‫ت‬‫ر‬‫ا‬
‫بوجتو‬ ‫الستيكي‬ ‫بدنه‬ ‫در‬ ‫ارتعاش‬ ،‫شود‬ ‫زياد‬ ‫سرريز‬ ‫روي‬ ‫آب‬ ‫تيغه‬ ‫ارتفاع‬ ‫ونتي‬‫آيتد‬ ‫متي‬ ‫د‬.
‫ت‬‫ت‬‫كيفي‬ ‫و‬ ‫تد‬‫ت‬‫س‬ ‫فترم‬ ‫و‬ ‫تكل‬‫ت‬‫ش‬ ،‫داخلتي‬ ‫تار‬‫ت‬‫فش‬ ،‫تد‬‫ت‬‫س‬ ‫روي‬ ‫آب‬ ‫عمتق‬ ‫ته‬‫ت‬‫ب‬ ‫ارتعتاش‬ ‫تود‬‫ت‬‫پري‬ ‫و‬ ‫دامنته‬‫ت‬
‫دارد‬ ‫ي‬ ‫بست‬ ‫سد‬ ‫مصالح‬.

33. 12-2-‫ب‬‫و‬‫س‬‫ر‬‫ر‬‫د‬‫ي‬‫ا‬‫ه‬‫د‬‫س‬‫ي‬‫ك‬‫ي‬‫ت‬‫س‬‫ال‬
‫بطور‬‫كلي‬‫مي‬‫توان‬‫وفت‬‫كه‬‫سدهاي‬‫الستيكي‬‫مقاومت‬‫خوبي‬‫در‬‫مق‬‫ابل‬
‫رسوب‬‫دارند‬‫و‬‫در‬‫حاليكه‬‫غشاء‬‫در‬‫حالت‬‫خوابيده‬‫است‬‫حتي‬‫عبور‬‫م‬‫واد‬
‫درشت‬‫دانه‬‫از‬‫روي‬‫آنها‬‫ونه‬ ‫هيچ‬‫صدمه‬‫اي‬‫به‬‫آنها‬‫نخواهد‬‫زد‬.‫براي‬
‫تصور‬‫مقاومت‬‫الستي‬‫در‬‫مقابل‬‫عبور‬‫رسوبات‬‫مي‬‫توان‬‫تاير‬‫ات‬‫ومبيلي‬
‫را‬‫مجسم‬‫نمود‬‫كه‬‫در‬‫شرايط‬‫لخي‬ ‫سن‬‫سالها‬‫عمر‬‫مي‬‫كند‬.‫امي‬ ‫هن‬‫ك‬‫ه‬
‫غشاء‬‫متورم‬‫است‬‫بايد‬‫مديريت‬‫بهره‬‫برداري‬‫ونه‬ ‫ب‬‫اي‬‫باشد‬‫كه‬‫هي‬‫اه‬ ‫چ‬
‫ارتفاع‬‫رسوبات‬‫در‬‫پشت‬‫سد‬‫با‬‫ارتفاع‬‫سد‬‫يكي‬،‫نشود‬‫زيرا‬‫اين‬‫مسئله‬
‫موجب‬‫مي‬‫وردد‬‫تا‬‫پس‬‫از‬‫پر‬‫شدن‬‫مخزن‬،‫سد‬‫رسوبات‬‫از‬‫روي‬‫سد‬
‫عبور‬‫كنند‬.‫چون‬‫معموال‬‫تمركز‬‫عبور‬‫رسوبات‬‫در‬‫وسط‬‫غشاء‬‫است‬.
‫اين‬‫امر‬‫موجب‬‫فرسايش‬‫موضعي‬‫در‬‫غشاء‬‫الستيكي‬‫مي‬‫وردد‬.‫براي‬
‫جلوويري‬‫از‬‫بوجود‬‫آمدن‬‫اين‬‫مسئله‬‫بايد‬‫متناوبا‬‫رسوبات‬‫پشت‬‫سد‬‫را‬
‫تخليه‬‫كرد‬‫تا‬‫صدمه‬‫اي‬‫از‬‫اين‬‫بابت‬‫به‬‫غشاء‬‫وارد‬‫نشود‬.

34. ‫م‬ ‫كه‬ ‫وفت‬ ‫توان‬ ‫مي‬ ‫حتي‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫زياد‬ ‫رسوب‬ ‫جريان‬ ‫عبور‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫الستي‬ ‫مقاومت‬‫قاومت‬
‫است‬ ‫بيشتر‬ ‫نيز‬ ‫فوالد‬ ‫از‬ ‫مورد‬ ‫اين‬ ‫در‬ ‫الستي‬.‫رستو‬ ‫كته‬ ‫هتايي‬ ‫رودخانه‬ ‫اين‬ ‫وجود‬ ‫با‬‫از‬ ‫بات‬
‫تخام‬‫ت‬‫ض‬ ‫تراي‬‫ت‬‫ب‬ ‫تافي‬‫ت‬‫اض‬ ‫تي‬‫ت‬‫پوشش‬ ‫تاء‬‫ت‬‫غش‬ ‫از‬ ‫توان‬‫ت‬‫ت‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ،‫تتند‬‫ت‬‫هس‬ ‫ته‬‫ت‬‫تيزووش‬ ‫و‬ ‫ته‬‫ت‬‫دان‬ ‫تت‬‫ت‬‫درش‬ ‫توع‬‫ت‬‫ن‬‫ت‬
‫كرد‬ ‫استفاده‬ ‫الستي‬.‫ضمن‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫باالست‬ ‫مقاومت‬ ‫با‬ ‫كششي‬ ‫الياف‬ ‫فاند‬ ‫غشاء‬ ‫اين‬‫نيست‬ ‫الزم‬
‫خ‬ ‫اصلي‬ ‫الستيكي‬ ‫غشاء‬ ‫از‬ ‫ارزانتر‬ ‫بسيار‬ ‫لاا‬ ،‫شود‬ ‫ساخته‬ ‫يكپارچه‬ ‫بصورت‬ ‫كه‬‫و‬ ‫بتود‬ ‫واهد‬
‫كرد‬ ‫محافظت‬ ‫را‬ ‫سد‬ ‫بسادوي‬ ‫توان‬ ‫مي‬ ‫آن‬ ‫بردن‬ ‫بكار‬ ‫با‬.‫كته‬ ‫استت‬ ‫شتده‬ ‫مشاهده‬ ‫بعضا‬‫اشتياء‬
‫ب‬ ‫روي‬ ‫تتيكي‬‫ت‬‫الس‬ ‫تاء‬‫ت‬‫غش‬ ‫ته‬‫ت‬‫ك‬ ‫تامي‬‫ت‬ ‫هن‬ ‫و‬ ‫توند‬‫ت‬‫ش‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫تل‬‫ت‬‫منتق‬ ‫تاء‬‫ت‬‫غش‬ ‫ته‬‫ت‬‫ب‬ ‫تت‬‫ت‬‫دس‬ ‫تايين‬‫ت‬‫پ‬ ‫از‬ ‫تز‬‫ت‬‫تي‬‫تتر‬‫ت‬‫س‬
‫شوند‬ ‫مي‬ ‫غشاء‬ ‫پاروي‬ ‫موجب‬ ‫است‬ ‫خوابيده‬.‫است‬ ‫كتم‬ ‫اتفتاني‬ ‫چنتين‬ ‫ونوع‬ ‫احتمال‬ ‫البته‬‫ولتي‬ ‫ت‬
‫باشد‬ ‫مي‬ ‫ونوع‬ ‫سابقه‬ ‫داراي‬ ‫بهرحال‬.
‫خوابيت‬ ‫تام‬ ‫هن‬ ‫در‬ ‫كته‬ ‫آنستت‬ ‫آيتد‬ ‫بوجتود‬ ‫است‬ ‫ممكن‬ ‫رسوب‬ ‫با‬ ‫رابطه‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫ري‬ ‫دي‬ ‫مسئله‬‫دن‬
‫بت‬ ‫الستتيكي‬ ‫غشتاء‬ ‫روي‬ ‫در‬ ‫رستوب‬ ‫مقتداري‬ ‫استت‬ ‫ممكتن‬ ‫ستد‬ ‫رسوبات‬ ‫تخليه‬ ‫در‬ ‫يا‬ ‫و‬ ‫سد‬‫اني‬
‫بماند‬.‫افتتد‬ ‫متي‬ ‫اتفتا‬ ‫بنتدرت‬ ‫نيتز‬ ‫متورد‬ ‫اين‬ ‫البته‬.‫ارتفت‬ ‫اوتر‬ ‫استتثنايي‬ ‫موانتع‬ ‫در‬‫رستوبات‬ ‫اع‬
‫از‬ ‫بتيش‬ ‫الستتيكي‬ ‫غشتاء‬ ‫روي‬ ‫شده‬ ‫جمع‬20%‫غشتاء‬ ‫كتردن‬ ‫متتورم‬ ‫تر‬ ‫دي‬ ‫باشتد‬ ‫ستد‬ ‫ارتفتاع‬
‫ت‬‫ت‬‫پ‬ ‫تاء‬‫ت‬‫غش‬ ‫روي‬ ‫از‬ ‫تانيكي‬‫ت‬‫مك‬ ‫تورت‬‫ت‬‫بص‬ ‫تد‬‫ت‬‫س‬ ‫تورم‬‫ت‬‫ت‬ ‫از‬ ‫تل‬‫ت‬‫نب‬ ‫را‬ ‫توبات‬‫ت‬‫رس‬ ‫تد‬‫ت‬‫باي‬ ‫و‬ ‫تت‬‫ت‬‫نيس‬ ‫تلح‬‫ت‬‫ص‬‫ا‬
‫كرد‬.‫از‬ ‫كمتتر‬ ‫رستوبات‬ ‫ارتفتاع‬ ‫چنانچته‬20%‫كتردن‬ ‫متتورم‬ ‫بتا‬ ‫تتوان‬ ‫متي‬ ‫باشتد‬ ‫ستد‬ ‫ارتفتاع‬
‫ميزان‬ ‫به‬ ‫غشاء‬5/1‫غشاء‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫كرد‬ ‫جدا‬ ‫غشاء‬ ‫روي‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫رسوبات‬ ‫معمول‬ ‫فشار‬ ‫برابر‬
‫بازورداند‬ ‫نرمال‬ ‫حالت‬ ‫به‬ ‫را‬.

35. 1-‫ي‬‫ب‬‫و‬‫ه‬‫ه‬‫س‬‫ر‬ ‫ي‬‫ا‬‫ه‬‫ه‬‫ه‬ ‫ه‬‫د‬‫و‬‫ه‬‫ه‬‫ت‬ ‫ن‬‫ا‬‫ه‬‫ه‬‫ي‬‫ر‬‫ج‬ ‫ر‬‫ه‬‫ه‬‫ب‬‫ا‬‫ر‬‫ب‬ ‫ر‬‫د‬ ‫ي‬‫ك‬‫ي‬‫ت‬‫ه‬‫ه‬‫س‬‫ال‬ ‫ء‬‫ا‬‫ه‬‫ه‬‫ش‬‫غ‬ ‫ت‬‫ه‬‫ه‬‫م‬‫و‬‫ا‬‫ق‬‫م‬
‫ت‬‫ش‬‫ر‬‫د‬
‫الف‬-‫سنگ‬ ‫هاي‬ ‫توده‬ ‫عبور‬ ‫برابر‬ ‫در‬ ‫مقاومت‬
‫ته‬‫ت‬‫دان‬ ‫تت‬‫ت‬‫درش‬ ‫توبي‬‫ت‬‫رس‬ ‫توده‬‫ت‬‫ت‬ ‫تان‬‫ت‬‫جري‬ ‫ت‬‫ت‬‫ي‬ ‫در‬ ‫تر‬‫ت‬‫او‬(Rock Debries)‫تتيكي‬‫ت‬‫الس‬ ‫تاء‬‫ت‬‫غش‬ ‫روي‬ ‫از‬
‫آ‬ ‫بته‬ ‫اي‬ ‫صتدمه‬ ،‫استت‬ ‫خوابيتده‬ ‫ستد‬ ‫كته‬ ‫حتالتي‬ ‫در‬ ‫شتد‬ ‫اشتاره‬ ‫نتبل‬ ‫كته‬ ‫همتانطور‬ ‫نمايد‬ ‫عبور‬‫ن‬
‫شد‬ ‫نخواهد‬ ‫وارد‬.
‫ب‬-‫درخت‬ ‫تنه‬ ‫عبور‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫مقاومت‬
‫ايجت‬ ‫درختتان‬ ‫هتاي‬ ‫تنته‬ ‫و‬ ‫هتا‬ ‫شاخه‬ ‫راه‬ ‫سر‬ ‫بر‬ ‫مانعي‬ ‫هيچ‬ ‫باشد‬ ‫خوابيده‬ ‫حالت‬ ‫در‬ ‫غشاء‬ ‫اور‬‫اد‬
‫كرد‬ ‫نخواهد‬.‫ب‬ ‫است‬ ‫ممكن‬ ‫غشاء‬ ‫روي‬ ‫از‬ ‫درخت‬ ‫تنه‬ ‫عبور‬ ‫است‬ ‫متورم‬ ‫غشاء‬ ‫كه‬ ‫حالتي‬ ‫در‬‫ه‬
‫تد‬‫ت‬‫بزن‬ ‫تدمه‬‫ت‬‫ص‬ ‫آن‬.‫تام‬‫ت‬ ‫هن‬ ‫در‬ ‫تود‬‫ت‬‫ش‬ ‫تي‬‫ت‬‫م‬ ‫تل‬‫ت‬‫حم‬ ‫تت‬‫ت‬‫درخ‬ ‫تزرگ‬‫ت‬‫ب‬ ‫تاي‬‫ت‬‫ه‬ ‫ته‬‫ت‬‫تن‬ ‫ته‬‫ت‬‫ك‬ ‫تائي‬‫ت‬‫ه‬ ‫ته‬‫ت‬‫رودخان‬ ‫در‬
‫نشود‬ ‫صدمه‬ ‫دچار‬ ‫تا‬ ‫وردد‬ ‫تخليه‬ ‫الستيكي‬ ‫غشاء‬ ‫است‬ ‫بهتر‬ ‫سيلب‬.
‫تت‬ ‫متي‬ ‫باشتد‬ ‫متتورم‬ ‫نيز‬ ‫سيلب‬ ‫بروز‬ ‫ام‬ ‫هن‬ ‫در‬ ‫غشاء‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫كه‬ ‫نادر‬ ‫بسيار‬ ‫موارد‬ ‫در‬‫وان‬
‫نمتود‬ ‫استتفاده‬ ‫ير‬ ‫اشتغال‬ ‫هاي‬ ‫دريچه‬ ‫از‬.‫از‬ ‫نبتل‬ ‫همتواره‬ ‫كته‬ ‫شتود‬ ‫متي‬ ‫پيشتنهاد‬ ‫متورد‬ ‫ايتن‬ ‫در‬
‫ت‬‫ت‬‫ن‬ ‫تياء‬‫ت‬‫اش‬ ‫تود‬‫ت‬‫وج‬ ‫تا‬‫ت‬‫ت‬ ‫تردد‬‫ت‬‫و‬ ‫تازبيني‬‫ت‬‫ب‬ ‫تل‬‫ت‬‫كام‬ ‫تور‬‫ت‬‫بط‬ ‫آن‬ ‫تت‬‫ت‬‫دس‬ ‫تايين‬‫ت‬‫پ‬ ‫تتيكي‬‫ت‬‫الس‬ ‫تاء‬‫ت‬‫غش‬ ‫ته‬‫ت‬‫تخلي‬‫تز‬‫ت‬‫تي‬ ‫و‬
‫نشود‬ ‫غشاء‬ ‫پاروي‬ ‫موجب‬.

36. 12-13-‫ي‬‫د‬‫ال‬‫و‬‫ف‬ ‫ي‬‫ا‬‫ه‬ ‫ه‬‫چ‬‫ي‬‫ر‬‫د‬ ‫ا‬‫ب‬ ‫ي‬‫ك‬‫ي‬‫ت‬‫س‬‫ال‬ ‫ي‬‫ا‬‫ه‬‫د‬‫س‬ ‫ه‬‫س‬‫ي‬‫ا‬‫ق‬‫م‬
‫استت‬ ‫دريچته‬ ‫بعنتوان‬ ‫هتا‬ ‫آن‬ ‫بكتارويري‬ ‫الستتيكي‬ ‫ستدهاي‬ ‫كاربرد‬ ‫موارد‬ ‫از‬ ‫يكي‬.‫ايتن‬
‫باشتند‬ ‫فتوالدي‬ ‫هتاي‬ ‫دريچته‬ ‫بتراي‬ ‫ختوبي‬ ‫زين‬ ‫جتاي‬ ‫تواننتد‬ ‫متي‬ ‫سدها‬.‫در‬ ‫معمتوال‬‫يچته‬
‫يت‬ ‫بته‬ ‫احتياج‬ ‫آنها‬ ‫نور‬ ‫براي‬ ‫و‬ ‫باشند‬ ‫مي‬ ‫حجيم‬ ‫و‬ ‫ين‬ ‫سن‬ ‫بسيار‬ ‫فوالدي‬ ‫هاي‬‫موتتور‬
‫باشد‬ ‫مي‬ ‫نوي‬ ‫ناب‬ ‫ي‬ ‫و‬ ‫مستقل‬.‫ستط‬ ‫زيتر‬ ‫در‬ ‫كته‬ ‫دريچه‬ ‫از‬ ‫نسمتهائي‬ ‫همچنين‬‫آب‬ ‫ح‬
‫الستتيكه‬ ‫و‬ ‫دارنتد‬ ‫زدوتي‬ ‫اززنگ‬ ‫جلوويري‬ ‫براي‬ ‫هداري‬ ‫ن‬ ‫به‬ ‫نياز‬ ‫دارند‬ ‫نرار‬‫آب‬ ‫اي‬
‫تعت‬ ‫به‬ ‫نياز‬ ‫و‬ ‫شوند‬ ‫مي‬ ‫فرسوده‬ ‫سريعا‬ ‫زياد‬ ‫فشار‬ ‫تحمل‬ ‫بعلت‬ ‫دريچه‬ ‫بند‬‫دارنتد‬ ‫ويض‬.
‫از‬ ‫بيش‬ ‫فوالدي‬ ‫دريچه‬ ‫از‬ ‫برداري‬ ‫بهره‬ ‫و‬ ‫ساخت‬ ‫كلي‬ ‫بطور‬5‫پرهزينته‬ ‫بستيار‬ ‫متتر‬
‫عترض‬ ‫بته‬ ‫فتوالدي‬ ‫دريچه‬ ‫ي‬ ‫كه‬ ‫شود‬ ‫مي‬ ‫مشاهده‬ ‫بندرت‬ ‫كه‬ ‫بطوري‬ ،‫باشد‬ ‫مي‬10
‫ويرد‬ ‫نرار‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫متر‬.

37. ‫طتول‬ ‫بتا‬ ‫هتاي‬ ‫دريچته‬ ‫بجتاي‬ ‫تواننتد‬ ‫متي‬ ‫الستتيكي‬ ‫ستدهاي‬ ‫صتوريتكه‬ ‫در‬50
‫محتدودي‬ ‫الستتيكي‬ ‫ستدهاي‬ ‫كته‬ ‫چرا‬ ،‫ويرند‬ ‫نرار‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫نيز‬ ‫متر‬‫در‬ ‫تي‬
‫الستتيكي‬ ‫غشتاء‬ ‫ي‬ ‫مانور‬ ‫شد‬ ‫اشاره‬ ‫نبل‬ ‫كه‬ ‫ونه‬ ‫همان‬ ‫و‬ ‫ندارند‬ ‫طول‬‫بطتول‬
50‫كمپرستور‬ ‫ي‬ ‫با‬ ‫براحتي‬ ‫متر‬11‫استت‬ ‫پتاير‬ ‫امكتان‬ ‫كيلتوواتي‬.‫همچنتين‬
‫ت‬‫ت‬‫ب‬ ‫تا‬‫ت‬‫ب‬ ‫تا‬‫ت‬‫تنه‬ ‫تود‬‫ت‬‫ش‬ ‫تاز‬‫ت‬‫ب‬ ‫تطراري‬‫ت‬‫اض‬ ‫تور‬‫ت‬‫بط‬ ‫ته‬‫ت‬‫دريچ‬ ‫تن‬‫ت‬‫اي‬ ‫ته‬‫ت‬‫ك‬ ‫تد‬‫ت‬‫باش‬ ‫تاز‬‫ت‬‫ني‬ ‫ته‬‫ت‬‫چنانچ‬‫از‬
‫نمتود‬ ‫بتاز‬ ‫را‬ ‫دريچته‬ ‫تتوان‬ ‫مي‬ ‫هوا‬ ‫شير‬ ‫ي‬ ‫كردن‬.‫بت‬ ‫بتراي‬ ‫صتورتيكه‬ ‫در‬‫از‬
‫چن‬ ‫و‬ ‫باشتد‬ ‫متي‬ ‫الكتروموتتور‬ ‫نيروي‬ ‫به‬ ‫نياز‬ ‫فوالدي‬ ‫هاي‬ ‫دريچه‬ ‫كردن‬‫انچته‬
‫اشتكا‬ ‫دچتار‬ ‫دريچته‬ ‫كتردن‬ ‫باز‬ ‫نكند‬ ‫كار‬ ‫الكتروموتور‬ ‫بر‬ ‫نطع‬ ‫بعلت‬‫متي‬ ‫ل‬
‫شود‬.‫بع‬ ‫ستد‬ ‫ايتن‬ ‫تتا‬ ‫استت‬ ‫ورديده‬ ‫موجب‬ ‫الستيكي‬ ‫سدهاي‬ ‫در‬ ‫مزايا‬ ‫اين‬‫نتوان‬
‫وردد‬ ‫مطرح‬ ‫فوالدي‬ ‫هاي‬ ‫دريچه‬ ‫براي‬ ‫خوب‬ ‫جانشين‬ ‫ي‬.

38. 1 2-1 4-‫ي‬‫ك‬‫ي‬‫ت‬‫س‬ ‫ال‬ ‫ي‬‫ا‬‫ه‬‫د‬‫س‬ ‫د‬‫ر‬‫ب‬‫ر‬‫ا‬‫ك‬ ‫د‬‫ر‬‫ا‬‫و‬‫م‬
‫ارت‬ ‫ترل‬‫ت‬‫كنت‬ ‫تت‬‫ت‬‫نابلي‬ ‫تين‬‫ت‬‫همچن‬ ‫و‬ ‫تتيكي‬‫ت‬‫الس‬ ‫تدهاي‬‫ت‬‫س‬ ‫تاد‬‫ت‬‫زي‬ ‫تاده‬‫ت‬‫الع‬ ‫تو‬‫ت‬‫ف‬ ‫تانور‬‫ت‬‫م‬ ‫تدرت‬‫ت‬‫ن‬ ‫ته‬‫ت‬‫ب‬ ‫ته‬‫ت‬‫توج‬ ‫تا‬‫ت‬‫ب‬‫تاع‬‫ت‬‫ف‬
‫برد‬ ‫نام‬ ‫توان‬ ‫مي‬ ‫را‬ ‫زير‬ ‫موارد‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫كه‬ ‫دارند‬ ‫زيادي‬ ‫بسيار‬ ‫كاربرد‬ ‫سدها‬ ‫اين‬ ،‫سرريز‬:
1-‫انحرافي‬ ‫سد‬ ‫بعنوان‬
2-‫متحر‬ ‫هاي‬ ‫دريچه‬ ‫با‬ ‫سد‬ ‫بعنوان‬(Barrage)
3-‫كانالها‬ ‫در‬ ‫دريچه‬ ‫بعنوان‬
4-‫كشتيراني‬ ‫هاي‬ ‫حوضچه‬ ‫در‬ ‫دريچه‬ ‫بعنوان‬(Navigation Lock)
5-‫تيلب‬‫ت‬‫س‬ ‫تره‬‫ت‬‫اخي‬ ‫از‬ ‫تتفاده‬‫ت‬‫اس‬ ‫تور‬‫ت‬‫منظ‬ ‫ته‬‫ت‬‫ب‬ ‫تدها‬‫ت‬‫س‬ ‫تود‬‫ت‬‫موج‬ ‫ترريز‬‫ت‬‫س‬ ‫تاع‬‫ت‬‫ارتف‬ ‫تاد‬‫ت‬‫ازدي‬ ‫تراي‬‫ت‬‫ب‬(Flood
Storage)‫سد‬ ‫در‬
6-‫فصلي‬ ‫مصنوعي‬ ‫هاي‬ ‫درياچه‬ ‫ايجاد‬ ‫براي‬
7-‫تهاي‬‫ت‬‫ورزش‬ ‫تراي‬‫ت‬‫ب‬ ‫تب‬‫ت‬‫مناس‬ ‫تيط‬‫ت‬‫مح‬ ‫تاد‬‫ت‬‫ايج‬ ‫و‬ ‫تهري‬‫ت‬‫ش‬ ‫تاي‬‫ت‬‫ه‬ ‫ته‬‫ت‬‫رودخان‬ ‫در‬ ‫آب‬ ‫تطح‬‫ت‬‫س‬ ‫ترل‬‫ت‬‫كنت‬ ‫تراي‬‫ت‬‫ب‬
‫رستوبات‬ ‫از‬ ‫عتاري‬ ‫را‬ ‫سر‬ ‫پشت‬ ‫مخزن‬ ‫هميشه‬ ‫توان‬ ‫مي‬ ‫الستيكي‬ ‫سدهاي‬ ‫در‬ ‫چون‬ ،‫تابستاني‬‫ته‬ ‫ن‬
‫وارن‬ ‫مي‬ ‫شهرها‬ ‫درون‬ ‫از‬ ‫كه‬ ‫هائي‬ ‫رودخانه‬ ‫در‬ ‫شنا‬ ‫استخرهاي‬ ‫ايجاد‬ ‫براي‬ ‫سدها‬ ‫اين‬ ‫لاا‬ ،‫داشت‬‫د‬
‫باشند‬ ‫مي‬ ‫مناسب‬ ‫بسيار‬ ‫نيز‬.

47. ‫منابع‬:
 /‫شمسايی‬ ‫دکترابوالفضل‬ ‫نوشته‬ ‫انحرافی‬ ‫سدهای‬ ‫طراحی‬ ‫کتاب‬ 1
 : ‫های‬ ‫سايت‬
 .‫عمران‬ ‫مهندسين‬ ‫جامع‬ ‫سايت‬ ‫سازه‬ ‫ايران‬.‫مرکزعمران‬ /2