8/2/2010




                   Лекцийг ивээн тэтгэгч: МИСКО ХХК




    Др. Мягмарын Саруул-Эрдэнэ, АНУ-ын Конгрессийн
    номын сан




              НЭГ. СУРАХ БИЧИГ

МОНГОЛ                           АМЕРИК

    Ш. О
     Ш Оюунцэцэг, Б Ч
                    Б. Чимгээ,      Lee Odell, Richard Vacca,
                                     L Od ll Ri h d V
     Л. Олзвой, “Монгол хэл          Renee Hobbs, Judith L.
     – 5”, Монсудар, 2007            Irvin, Elements of
    Ц. Өнөрбаян, Ж.                 Language; Introductory
     Мөнхсайхан, Д.                  Course
     Хишигсүрэн, “Монгол            Lee Odell, Richard Vacca,
     хэл - 6”, Мөнхийн үсэг,         Renee Hobbs, Judith L.
     2006                            Irvin, Elements of
    Ц. Өнөрбаян, Б. Пүрэв-          Language; First Course
     Очир, Д. Эрдэнэсан, Ж.         Lee Odell, Richard Vacca,
     Мөнхсайхан, “Монгол             Renee Hobbs, Judith L.
     хэл - 7” Болор судар,           Irvin, Elements of
     2007                            Language; Second
                                     Course




                                                                       1
8/2/2010




      СУРАХ БИЧИГ ХООРОНДЫН
              ХОЛБОО

          МОНГОЛ:                          АМЕРИК:

   ОЛОН ӨӨР                        ЗОХИОГЧ НАР НЬ
    ЗОХИОГЧ                          АДИЛ

   СУРАХ БИЧГҮҮД                   СУРАХ
    АГУУЛГААРАА                      БИЧГҮҮДИЙН
    ЯЛГААТАЙ                         АГУУЛГА АДИЛ,
                                     ТҮВШНЭЭРЭЭ
                                     ЯЛГААТАЙ




СУРАХ БИЧГИЙН ХЭЛ, ОНОЛЫН
         ТҮВШИН
    Өгүүлбэр гэж юу вэ? Түүний
    үүрэг
                                     The Sentence
    Хүмүүс өгүүлбэрээр
    харилцаж, санал бодлоо           A sentence is a word group
    солилцоно. Өгүүлбэр нь           that contains a subject and
    харилцааны хэрэглүүр,            verb and that expresses a
    харилцах нэгж болно. Үйл         complete thought.
    явдал бүхий төгс санааг
    өгүүлбэр гэнэ. Өөрөөр
    хэлбэл, үйлдэгч эзэн буюу        Elements of Language, Second
                                     Course, page 324
    түүний хийж буй үйл
    хөдөлгөөн хоёрын
      д           р
    харьцаанаас үүдэх үйл
    явдлыг өгүүлбэр гэнэ.

    Монгол хэл-7, 62-р тал




                                                                          2
8/2/2010




   Өгүүлэхүүн:
   Үйлийн эзэн буюу
                у у
   өгүүлэгдэхүүнтэйгээ        The predicate of a
   харилцан зэрэгцэх          sentence tells
   холбоо үүсгэж, түүний      something about the
   үйл байдал, шинж           subject.
   төлөвийг заан,
   ихэвчлэн үйл үгээр
   илэрч, холбох, төгсгөх     Elements of Language,
                              Second Course, page 329
   нөхцөлөөр хэлбэрждэг
   өгүүлбэрийн гол
   гишүүнийг хэлнэ.

Монгол хэл – 6, 190-р тал




   Тэмдэг нэр:                An adjective is a
   Юмсын шинжийг              word used to modify
   зааж, өгүүлбэрт            a noun or a pronoun
   дэд дэлгэрүүлэгч
   болох үл хувилах           Elements of Language,
   үгсийг тэмдэг нэр          Second Course, page 358
   гэнэ.

   Монгол хэл -7, 138-р тал




                                                              3
8/2/2010




СУРАХ БИЧГИЙН ЧАНАР, ҮЗЭМЖ
    МОНГОЛ                                               АМЕРИК

   ХӨНГӨН                                              ХҮНД
   ХЭМЖЭЭГЭЭР                                          ТОМ
    БАГА




                ХОЁР. ХӨТӨЛБӨР
                                         Middle School Program
                                               2007-2008

                                           English Language Arts
                                      The Sixth Grade Core Curriculum

         In the middle schools, the English Language Arts Program focuses on five organizing topics: oral
         language, vocabulary development, reading/literature, writing, and research. Competence in these
         areas leads to advanced student thinking in all subjects and success in and out of school.

    Students will
       participate in small group activities
       listen critically and express opinions in oral presentations
       read and learn the meanings of unfamiliar words
       read a variety of fiction (realistic, fantasy, historical, and biographical) and nonfiction
        (expository and argumentative)
       learn a variety of reading strategies to understand text
       read and write a variety of poetry
       write narratives, descriptions, and explanations
       use reading and writing as tools for learning in all subjects
       complete research using a variety of sources
       complete an author study on Mark Twain, including reading the biography, A Brilliant
        Streak: Celebrating the Life of a Genius




                                                                                                                  4
8/2/2010




          5th Grade Mongolian Language Lesson Curriculum

    (3 hours in a week, 90 hours in total which 40 hours of them are
                       speaking and writing practice)

... Phonetics and Grapheme (15 hours)

   Nature sounds and language sounds, how to produce language
    sounds
   Sound and letter, features and differences of Mongolian and
    Cyrillic letters
   Alphabets that Mongols used, transcription
   Sound changes; Assimilation, dissimilation, reducing, interchange,
    add, alternate
   Syllable, structure of syllable, joint, number and types of syllable
   To compare similarities and differences between vowel and
    consonant, features of some sounds and their usage in language
    and stylistics...




   Монгол улсын бүх                     Зөвхөн Арлингтон
    сургуульд                             хотын нэг
                                          сургуульд
   Нэг батлагдсан
    хөтөлбөр хэдэн ч                     Зөвхөн 2007-2008
    жил үйлчилж                           оны хичээлийн
    болно. Солихын                                  у
                                          жилд зориулагдсан,
    тулд Яамны зөвлөл                     дараа жил шинийг
    хуралдах хэрэгтэй                     бэлдэх хэрэгтэй




                                                                                 5
8/2/2010




   Ямар хичээлийг          Багш өөрөө цагийг
    хэдэн цаг үзэх нь        зохицуулна
    маш нарийн
   Хичээлүүд (монгол       Хичээлийн
    хэл, монгол бичиг,       хөтөлбөр
    уран зохиол)             интеграцчилагдсан
    салангид
   Уран зохиолын
    хичээлийн сэдвүүд       Багш өөрөө ямар
    маш тодорхой             зохиол уншуулахаа
                             шийднэ




   Академик                Практикал

   Мэдлэг голлосон         Чадвар голлосон

   Бага ахлах              Бага ахлах
    ангиудын хөтөлбөр        ангиудын хөтөлбөр
    сэдвээрээ ялгаатай       ижил,
                             ижил түвшнээрээ
                             ялгаатай




                                                       6
8/2/2010




ГУРАВ. ҮНЭЛГЭЭ
 Сурагчийг үнэлэх тест нь хэл яриа,
  бичгийн чадвараас илүүтэй онолын
  мэдлэгийг шалгасан байна.
 Багшийг сурагчийн авсан дүнгээр
  үнэлсэн байна.
 Сурагчдын дүнг хэн нь ч хэнийхийгээ
  харж болохоор ил мэдээлсэн байна.
 Багш нарын үнэлгээг ч мөн нэг нь
  нөгөөгийнхийгөө харахаар мэдээлсэн
  байна.




                доктор,
                мастер
                     р


           Бакалавр

       Дунд сургууль



                                              7
8/2/2010




      Доктор,
       мастер
         Их
      сургууль
            Дунд
          сургууль




Анхаарал тавьсанд баярлалаа

          Харилцах хаяг:
   Др.Мягмарын Саруул-Эрдэнэ
 И-мэйл: saruulerdene@yahoo.com




                                        8

монгол хэлний ном харьцуулсан

  • 1.
    8/2/2010 Лекцийг ивээн тэтгэгч: МИСКО ХХК Др. Мягмарын Саруул-Эрдэнэ, АНУ-ын Конгрессийн номын сан НЭГ. СУРАХ БИЧИГ МОНГОЛ АМЕРИК  Ш. О Ш Оюунцэцэг, Б Ч Б. Чимгээ,  Lee Odell, Richard Vacca, L Od ll Ri h d V Л. Олзвой, “Монгол хэл Renee Hobbs, Judith L. – 5”, Монсудар, 2007 Irvin, Elements of  Ц. Өнөрбаян, Ж. Language; Introductory Мөнхсайхан, Д. Course Хишигсүрэн, “Монгол  Lee Odell, Richard Vacca, хэл - 6”, Мөнхийн үсэг, Renee Hobbs, Judith L. 2006 Irvin, Elements of  Ц. Өнөрбаян, Б. Пүрэв- Language; First Course Очир, Д. Эрдэнэсан, Ж.  Lee Odell, Richard Vacca, Мөнхсайхан, “Монгол Renee Hobbs, Judith L. хэл - 7” Болор судар, Irvin, Elements of 2007 Language; Second Course 1
  • 2.
    8/2/2010 СУРАХ БИЧИГ ХООРОНДЫН ХОЛБОО МОНГОЛ: АМЕРИК:  ОЛОН ӨӨР  ЗОХИОГЧ НАР НЬ ЗОХИОГЧ АДИЛ  СУРАХ БИЧГҮҮД  СУРАХ АГУУЛГААРАА БИЧГҮҮДИЙН ЯЛГААТАЙ АГУУЛГА АДИЛ, ТҮВШНЭЭРЭЭ ЯЛГААТАЙ СУРАХ БИЧГИЙН ХЭЛ, ОНОЛЫН ТҮВШИН Өгүүлбэр гэж юу вэ? Түүний үүрэг The Sentence Хүмүүс өгүүлбэрээр харилцаж, санал бодлоо A sentence is a word group солилцоно. Өгүүлбэр нь that contains a subject and харилцааны хэрэглүүр, verb and that expresses a харилцах нэгж болно. Үйл complete thought. явдал бүхий төгс санааг өгүүлбэр гэнэ. Өөрөөр хэлбэл, үйлдэгч эзэн буюу Elements of Language, Second Course, page 324 түүний хийж буй үйл хөдөлгөөн хоёрын д р харьцаанаас үүдэх үйл явдлыг өгүүлбэр гэнэ. Монгол хэл-7, 62-р тал 2
  • 3.
    8/2/2010 Өгүүлэхүүн: Үйлийн эзэн буюу у у өгүүлэгдэхүүнтэйгээ The predicate of a харилцан зэрэгцэх sentence tells холбоо үүсгэж, түүний something about the үйл байдал, шинж subject. төлөвийг заан, ихэвчлэн үйл үгээр илэрч, холбох, төгсгөх Elements of Language, Second Course, page 329 нөхцөлөөр хэлбэрждэг өгүүлбэрийн гол гишүүнийг хэлнэ. Монгол хэл – 6, 190-р тал Тэмдэг нэр: An adjective is a Юмсын шинжийг word used to modify зааж, өгүүлбэрт a noun or a pronoun дэд дэлгэрүүлэгч болох үл хувилах Elements of Language, үгсийг тэмдэг нэр Second Course, page 358 гэнэ. Монгол хэл -7, 138-р тал 3
  • 4.
    8/2/2010 СУРАХ БИЧГИЙН ЧАНАР,ҮЗЭМЖ МОНГОЛ АМЕРИК  ХӨНГӨН  ХҮНД  ХЭМЖЭЭГЭЭР  ТОМ БАГА ХОЁР. ХӨТӨЛБӨР Middle School Program 2007-2008 English Language Arts The Sixth Grade Core Curriculum In the middle schools, the English Language Arts Program focuses on five organizing topics: oral language, vocabulary development, reading/literature, writing, and research. Competence in these areas leads to advanced student thinking in all subjects and success in and out of school. Students will  participate in small group activities  listen critically and express opinions in oral presentations  read and learn the meanings of unfamiliar words  read a variety of fiction (realistic, fantasy, historical, and biographical) and nonfiction (expository and argumentative)  learn a variety of reading strategies to understand text  read and write a variety of poetry  write narratives, descriptions, and explanations  use reading and writing as tools for learning in all subjects  complete research using a variety of sources  complete an author study on Mark Twain, including reading the biography, A Brilliant Streak: Celebrating the Life of a Genius 4
  • 5.
    8/2/2010 5th Grade Mongolian Language Lesson Curriculum (3 hours in a week, 90 hours in total which 40 hours of them are speaking and writing practice) ... Phonetics and Grapheme (15 hours)  Nature sounds and language sounds, how to produce language sounds  Sound and letter, features and differences of Mongolian and Cyrillic letters  Alphabets that Mongols used, transcription  Sound changes; Assimilation, dissimilation, reducing, interchange, add, alternate  Syllable, structure of syllable, joint, number and types of syllable  To compare similarities and differences between vowel and consonant, features of some sounds and their usage in language and stylistics...  Монгол улсын бүх  Зөвхөн Арлингтон сургуульд хотын нэг сургуульд  Нэг батлагдсан хөтөлбөр хэдэн ч  Зөвхөн 2007-2008 жил үйлчилж оны хичээлийн болно. Солихын у жилд зориулагдсан, тулд Яамны зөвлөл дараа жил шинийг хуралдах хэрэгтэй бэлдэх хэрэгтэй 5
  • 6.
    8/2/2010  Ямар хичээлийг  Багш өөрөө цагийг хэдэн цаг үзэх нь зохицуулна маш нарийн  Хичээлүүд (монгол  Хичээлийн хэл, монгол бичиг, хөтөлбөр уран зохиол) интеграцчилагдсан салангид  Уран зохиолын хичээлийн сэдвүүд  Багш өөрөө ямар маш тодорхой зохиол уншуулахаа шийднэ  Академик  Практикал  Мэдлэг голлосон  Чадвар голлосон  Бага ахлах  Бага ахлах ангиудын хөтөлбөр ангиудын хөтөлбөр сэдвээрээ ялгаатай ижил, ижил түвшнээрээ ялгаатай 6
  • 7.
    8/2/2010 ГУРАВ. ҮНЭЛГЭЭ  Сурагчийгүнэлэх тест нь хэл яриа, бичгийн чадвараас илүүтэй онолын мэдлэгийг шалгасан байна.  Багшийг сурагчийн авсан дүнгээр үнэлсэн байна.  Сурагчдын дүнг хэн нь ч хэнийхийгээ харж болохоор ил мэдээлсэн байна.  Багш нарын үнэлгээг ч мөн нэг нь нөгөөгийнхийгөө харахаар мэдээлсэн байна. доктор, мастер р Бакалавр Дунд сургууль 7
  • 8.
    8/2/2010 Доктор, мастер Их сургууль Дунд сургууль Анхаарал тавьсанд баярлалаа Харилцах хаяг: Др.Мягмарын Саруул-Эрдэнэ И-мэйл: saruulerdene@yahoo.com 8