Download as PDF, PPTX
แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา
- 1. 1 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” ศักดิ์อนันต์ ปลาทอง นริศรา ก้องเจริญกิจ กรกนกเจริญมาศ ศูนย์เรียนรู้วิทยาศาสตร์ทางทะเล ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อ. หาดใหญ่ จ. สงขลา โทร. 089 4452520 30 พฤศจิกายน 2559 แผนยุทธศาสตร์ ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา Andaman Sea Nature Reserves
- 2. 2 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” ลาดับขั้นการประชุมปรึกษาหารือ • ทรัพยากรธรรมชาติ และการใช้ประโยชน์ในพื้นที่ •ความสาคัญของการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติ – ข้อดี ข้อเสียของการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติ – ปัญหาในอุทยานแห่งชาติ (ท่องเที่ยว ชุมชน ประมง ฯลฯ) • การบริหารจัดการ – การวิเคราะห์ปัญหา ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม – การจัดการความขัดแย้ง และการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วม – กฎหมายที่เกี่ยวข้อง – การจัดการด้านนันทนาการ การท่องเที่ยว
- 3. 3 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” ลาดับขั้นการประชุมปรึกษาหารือ • แผนกิจกรรม 1. ท่องเที่ยวและนันทนาการ 2.การปกป้องทรัพยากรธรรมชาติ 3. การศึกษาวิจัย • เขตการจัดการพื้นที่ – กติกาการใช้ประโยชน์พื้นที่ – ทุ่นจอดเรือ
- 4. 4 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” เอกสารประกอบการประชุม • สรุปย่อแผนการจัดการอุทยานแห่งชาติเพื่อการนาเสนอให้เป็นมรดก โลก • ปัญหาในอุทยานแห่งชาติทางทะเล •แผนงานรวม • ขอบเขตอุทยานแห่งชาติ และการจัดการเชิงพื้นที่ • แผนที่ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง • แผนที่ 1:50,000
- 5.
- 6.
- 7. 7 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” กิจกรรมที่ 2 แผนที่ทรัพยากรทางทะเล •แนวปะการัง • หญ้าทะเล • ป่าชายเลน • พะยูน • โลมา • สัตว์น้าอื่นๆ (ปลา ลูกปลา ปู กุ้ง หอย หมึก) แผนที่ทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่ง ปากกาสีเขียว เขียนบนแผนที่ แผนที่ขอบเขตอุทยานแห่งชาติ
- 8. 8 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” กิจกรรมที่ 3 การใช้ประโยชน์ในพื้นที่อุทยาน แห่งชาติ •ประมง (ระบุเครื่องมือประมง) • ท่าเรือ • ชุมชน • ท่องเที่ยว (ระบุกิจกรรม) • รังนก • ฯลฯ แผ่น Post It
- 9.
- 10.
- 11.
- 12.
- 13.
- 14. 14 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” ข้อเสียของการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติ • ธรรมชาติ (สีเขียว) •เศรษฐกิจ เหลือง • สังคม ชุมชน ชมพู Flip chart 3
- 15.
- 16. 16 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” สาเหตุของปัญหา คืออะไร •แสดงลาดับขั้นที่มา และปลายรากของปัญหา •ใครเป็นผู้สร้างปัญหา ผลของปัญหา •ถ้าปัญหายังคงอยู่จะเกิดอะไรขึ้น •ใครได้รับผลกระทบ ปัญหาการลดลงของทรัพยากร และความ หลากหลายทางชีวภาพ (แนวปะการัง ชายหาด ป่า ชายเลน ฯลฯ)
- 17.
- 18.
- 19.
- 20.
- 21.
- 22.
- 23.
- 24. 24 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” ธรรมชาติ กิจกรรม ของมนุษย์ กลไกทางกฎหมาย การจัดการองค์กร และเทคนิค การจัดการ อุทยานแห่งชาติ ระบบ ธรรมชาติ: ทุกสิ่งที่ไม่เกี่ยวกับมนุษย์ (ทรัพยากรธรรมชาติ ดารงอยู่ได้โดยไม่ต้องพึ่งพา มนุษย์). กิจกรรมของมนุษย์( การใช้ประโยชน์): ความ ต้องการของมนุษย์ ที่จะใช้ทรัพยากรธรรมชาติ และพื้นที่ธรรมชาติ กลไกทางกฎหมาย การจัดการองค์กร และ เทคนิค: – การจัดกระบวนการบริหารจัดการ เครื่องมือ อุปกรณ์ บุคลากร กฎระเบียบ เพื่อบริหารจัดการ การใช้ประโยชน์จากธรรมชาติของมนุษย์ ซึ่ง รวมถึงกลไกการบริหารจัดการเพื่อลดปัญหา ความขัดแย้งของการใช้ประโยชน์กลุ่มต่างๆ และ ผลกระทบต่อธรรมชาติ มีวัตถุประสงค์เพื่อ ทาความเข้าใจ บริหารจัดการ และ ติดตามสถานการณ์ กระบวนการต่างๆ ระหว่าง 3 ระบบ นี้
- 25. 25 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” องค์ประกอบของการจัดการอุทยานแห่งชาติทางทะเล • ทรัพยากรธรรมชาติ และ สิ่งแวดล้อม •กระบวนการทางธรรมชาติ • การใช้ประโยชน์ • ปัญหา • ความขัดแย้ง 1. การกาหนดมาตรการ แผนงาน และโครงการ (กิจกรรม) 2. การบริหารจัดการเชิงพื้นที่ (Zoning Plan) 3. การจัดการองค์กร กฎระเบียบ และกลไกการบริหารจัดการ
- 26. 26 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” เขตการจัดการพื้นที่ทางทะเล (Marine Zoning; MarineSpatial Planning) คือ การวางแผนการใช้ประโยชน์พื้นที่ทางทะเลอย่างมีระเบียบแบบแผนโดยมี วัตถุประสงค์เพื่อตอบสนองต่อความต้องการด้านเศรษฐกิจและสังคม โดยคานึงถึง ความสมดุลระหว่างการพัฒนาและการรักษาไว้ซึ่งความสมบูรณ์ของระบบนิเวศ อย่างยั่งยืน เขตการจัดการพื้นที่ทางทะเล มุ่งจัดการกิจกรรมการใช้ประโยชน์ของมนุษย์ใน ทะเลให้จากัดอยู่ในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งตามวัตถุประสงค์ โดยจากัดผลกระทบต่อที่มีต่อ ระบบนิเวศและกาหนดกิจกรรมให้สอดคล้องกับลักษณะของพื้นที่
- 27.
- 28. 28 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” • ผลที่ได้รับจากการวางแผนเชิงพื้นที่ทางทะเล คืออะไร แผนจัดการเชิงพื้นที่ทางทะเลที่ครอบคลุมพื้นที่ทะเล หรือระบบ นิเวศ เป็น “วิสัยทัศน์สาหรับอนาคต” ซึ่งกาหนดลาดับ ความสาคัญสาหรับพื้นที่นั้นๆ และนิยามความหมายของเรื่อง สาคัญต่างๆ ตามพื้นที่ และช่วงเวลา ภาพอนาคตที่มุ่งหวัง
- 29.
- 30. 30 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” เขตการประมงอย่างยั่งยืน ควบคุมเครื่องมือประมง จากักปริมาณการจับ เขตอนุรักษ์ เครื่องมือประมงประจาที่ การวางแผนเพื่อการใช้ประโยชน์ที่หลากหลาย • สร้างรายได้ทางเศรษฐกิจ • จัดสรรการใช้ประโยชน์ •ลดความขัดแย้ง • การใช้ในอนาคต ชุมชน
- 31. From sea usezones to marine spatial planning Great Barrier Reef, AU
- 32.
- 33.
- 34.
- 35.
- 36.
- 37.
- 38.
- 39.
- 40. 40 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” แผนงาน บุคลากร เครื่องมือ งบประมาณ นโยบายภาครัฐการมีส่วนร่วมของประชาชน องค์ประกอบของการบริหารงานพื้นที่อุทยานแห่งชาติ งบประมาณปกติ งบเงินรายได้ งบพิเศษ งบหน่วยราชการอื่นๆ บริษัทเอกชน อบต., อบจ. NGOs ประชาชนในพื้นที่เจ้าหน้าที่ที่มี ความสามารถ รัฐประชาชน
- 41. 41 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” นโยบายจาก ส่วนกลาง อุทยานแห่งชาติ การจัดการ/ดาเนินการต่างๆ เพื่อปกป้องทรัพยากรอย่างเอื้อ ประโยชน์ต่อชุมชนท้องถิ่น มาตรการในการอนุญาต หรือไม่ อนุญาต ใช้ประโยชน์ หรือทากิจกรรมในพื้นที่ การร่วมดูแลตรวจตรา ทรัพยากรโดยการมีส่วน ร่วมของประชาชน คณะกรรมการที่ปรึกษา อุทยานแห่งชาติ ภาคประชาชน -การสอบถามข้อมูลโดย เจ้าหน้าที่ -การรับฟังความคิดเห็น -การประชุมหารือ -การฝึกอบรม / ให้ความรู้ กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการพื้นที่คุ้มครองทางทะเล
- 42.
- 43.
- 44.
- 45.
- 46.
- 47.
- 48.
- 49.
- 50.
- 51.
- 52.
- 53.
- 54.
- 55.
- 56.
- 57.
- 58.
- 59.
- 60.
- 61.
- 62.
- 63.
- 64.
- 65.
- 66. 66 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” ปะการังเสื่อมโทรม สมอเรือ นักท่องเที่ยว เหยียบ+ฟิน ร้านอาหาร รี สอร์ท ชุมชน ปล่อยน้าทิ้ง เรือปล่อยน้าทิ้ง ไกด์ทา ไม่ดูแล/ไม่รู้ นทท.ให้ อาหารปลา เก็บ / ขาย สัตว์น้าลดลง ชาวบ้าน ผู้ประกอบการมี รายได้จากการท่องเที่ยวลดลง นักท่องเที่ยวไม่มา ชาวประมงมีรายได้ลดลง ขยะ อวนคลุม ปะการังการแล่นเรือ ตะกอน สูญเสียนิเวศบริการ ท่าเรือ / ขุดร่องน้า ครอบครัว คุณภาพชีวิต วิถีชีวิต สังคม เศรษฐกิจ ชุมชน กัดเซาะชายฝั่ง ประมง อุณหภูมิน้าโรค สภาวะState ผลกระทบ Impact ปัญหา/สาเหตุ Pressure น้าจืด/ระบายน้า สิ่งก่อสร้าง รุกล้าทะเล
- 67. 67 แผนยุทธศาสตร์ระบบนิเวศทางทะเล อุทยานแห่งชาติตะรุเตา “การจัดการทรัพยากรในอุทยานแห่งชาติอย่างมีส่วนร่วม” ปัญหาที่ปรากฏ โครงสร้าง ผลประโยชน์ ค่านิยม ความสัมพันธ์ ข้อมูล ภูเขาน้าแข็ง ไม่มี มีน้อย ไม่ตรงกัน ไม่ถูกต้องบิดเบือน บุคคล องค์กร พวกพ้อง ญาติ เจ้านาย ครู-ศิษย์ ความเชื่อ วิถีชีวิต ทัศนคติ เงิน งบประมาณ ความสะดวกสบาย ชื่อเสียง ตาแหน่งกฎหมาย หน่วยงาน อานาจ หน้าที่ บุคลากร งบประมาณ Drivers นโยบาย กระตุ้นเศรษฐกิจ อาหาร