Sub Western Forest complex
Mae Wong NP, Klong Lan NP and
Huai Kha Khaeng WS
Concept
Social /
Comunity
Water Culture
Agricultur
e
Green EnergyForest
Environment
Objective
 Net work/Participation
 Reduce reliance on resources from
protected areas.
Buffer zone Mgt
Awareness
Participatory
Strengthen
community
HR Development &
Network Integration
Mgt. Project
1
Restore Environment
• Joint Patrol
• Forest Fire control
• Check Dam
• Afforestation
 Conservation Network
 Village Fund
 PAC ‘s Meeting
 Youth training
2
Nursery
Field trips
Demonstration site 3
4
Officer
+instrument
5
Communities land use
map
NationalParks,WildlifeandPlantConservationDepartment
Community Data +
Knowledgement
NationalParks,WildlifeandPlantConservationDepartment
Review the information and
acknowledgment of the communities.
NationalParks,WildlifeandPlantConservationDepartment
Result


NationalParks,WildlifeandPlantConservationDepartment
Training network to participate in the conservation
of natural resources and environment.
Youth Training the investigation of river
and stream
NationalParks,WildlifeandPlantConservationDepartment
The Meeting of Protected Area Committee
from 3 PAs
NationalParks,WildlifeandPlantConservationDepartment
River restoration activities (Check dams)
- 1 Permanent Check Dam
- 2 Semi-Permanent Check Dam
- 15 Temporary Mixed Check Dam
NationalParks,WildlifeandPlantConservationDepartment
Mountain water supply
NationalParks,WildlifeandPlantConservationDepartment
 4 Nursery = 20,000 Seedling
Forest seedling Nursery
NationalParks,WildlifeandPlantConservationDepartment
Forest plantation
NationalParks,WildlifeandPlantConservationDepartment Model Home for learning local life style reconcile
with forests.
NationalParks,WildlifeandPlantConservationDepartment
“การประชุมเชิงปฏิบัติการ
เพื่อสรุปบทเรียนการบริหารจัดการพื้นที่แนวกันชน (Buffer Zone)
อช.แม่วงก์ อช.คลองลาน และ ขสป.ห้วยขาแข้ง”
15 - 16 กันยายน 2559 ณ ห้องประชุมโครงการส่งน้้าและบ้ารุงรักษาทับเสลา
ต้าบลระบ้า อ้าเภอลานสัก จังหวัดอุทัยธานี
วัตถุประสงค์ : รวมรวบประสบการณ์และองค์ความรู้ เพื่อวิเคราะห์
สังเคราะห์และสรุปบทเรียนการบริหารจัดการพื้นที่แนวกันชน (Buffer
Zone) ของอุทยานแห่งชาติแม่วงก์ อุทยานแห่งชาติคลองลาน และเขต
รักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งภายใต้การมีส่วนร่วม
ผู้ร่วมประชุม : ชาวบ้าน/ชุมชน/NGOs/เจ้าหน้าที่รัฐ 80 คน
รูปแบบ : การบรรยายวิชาการ การเสวนา ระดมความคิดเห็น
ดร.ทรงธรรม สุขสว่าง ได้บรรยายเรื่อง “แนวคิดการใช้พื้นที่กันชนเพื่อแก้ปัญหาการ
บุกรุกพื้นที่อนุรักษ์” สาระส้าคัญ : ส้าคัญของการจัดการพื้นที่กันชนและการอนุรักษ์
ทรัพยากรป่าไม้ในประเทศไทย / แนวคิดการจัดการพื้นที่แนวกันชน ในลักษณะต่าง ๆ /
น้อมน้าหลักการเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ / และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมจาก
ทุกภาคส่วน / การจัดการพื้นที่กันชนในระดับสากล
สรุปผลการด้าเนินกิจกรรมการมี
ส่วนร่วมในการบริหารจัดการ
พื้นที่แนวกันชน (Buffer Zone)
ของอุทยานแห่งชาติแม่วงก์
อุทยานแห่งชาติคลองลาน และ
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง
การสร้างเครือข่ายเพื่อการอนุรักษ์พื้นที่คุ้มครอง :
โดย นายบุญเลิศ เทียนช้าง : “ช่องทางการสร้างเครือข่ายผ่านสื่อ การท้าให้คนอยู่
ได้เพื่อท้าให้ป่าอยู่ได้”
นายปุณพจน์ ศรีเพ็ญจันทร์ : “ความร่วมมือจากคนหลายฝ่ายและต้องการคนรุ่น
ใหม่เพื่อช่วยท้างานเครือข่ายให้เกิดประสิทธิภาพและเป็นไปอย่างต่อเนื่อง”
 การเสวนาหัวข้อ “การมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการพื้นที่ป่า
แนวกันชนเพื่อความยั่งยืน”
- หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง (นายสมโภชน์ มณีรัตน์)
“การดาเนินกิจกรรมใด ๆ ต้องคานึงถึงวิถีวัฒนธรรมของชุมชนด้วย การมีส่วน
ร่วมในการวางแผนดาเนินงานร่วมกันกับชุมชน การสร้างกลไกที่จะทาให้มีผู้เข้ามา
ทางานทดแทนกันได้อย่างต่อเนื่อง”
- ผู้แทนมูลนิธิสืบ นาคะเสถียร (นายอุดม กลับสว่าง)
“ดาเนินกิจกรรมต้องสร้างให้คนในชุมชนมีส่วนร่วมกับกิจกรรมต่าง ๆ มากขึ้น”
- นายอภิรักษ์ ขานตา ผู้แทนชุมชนที่เข้าร่วมกิจกรรมภายใต้โครงการฯ
“ชุมชนส่วนใหญ่มีความพร้อมดาเนินโครงการ/กิจกรรมต่าง ๆ ที่องค์กรต่าง ๆ นาเข้า
มาทาในชุมชน แต่การดาเนินงานต้องมีความต่อเนื่องและสม่าเสมอด้วย”
- อาจารย์ประวิทย์ จันทร์ศรีรักษา ปราชญ์ชุมชนต้าบลแม่เล่ย์
“คานึงถึงการนาภูมิปัญญาท้องถิ่นดั้งเดิมเข้ามากร่วมในการวางแผน การดาเนิน
กิจกรรมใด ๆ ความให้มีการสร้างแรงกระตุ้นแก่ชุมชน”
การแบ่งกลุ่มระดมความคิดเห็น หัวข้อ “บทเรียนการด้าเนินกิจกรรมต่าง
ๆ ภายใต้การสนับสนุนของส้านักงานโครงการ CATSPA แนวโน้มและทิศทาง
ในการพัฒนาด้านการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการพื้นที่ป่ากันชน”
แบ่งกลุ่ม 3 พื้นที่ ได้แก่ อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ อุทยานแห่งชาติคลอง
ลาน และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง
กิจกรรมการสร้างเพื่อการอนุรักษ์ต่าง ๆ ได้แก่ การปลูกไม้เสริมในป่า
ชุมชน การสร้างฝาชะลอน้้า การท้าแนวกันไฟ
กิจกรรมการให้ความรู้และประชาสัมพันธ์ การปลูกฝังแนวคิดด้านการ
อนุรักษ์ให้แก่เยาวชน
กิจกรรมด้านการป้องกันและงานเฝ้าระวังการบุกรุกท้าลายป่า
ให้ชุมชนได้ทราบแนวเขตป่าชุมชนกับป่าอนุรักษ์ที่ชัดเจนไปพร้อมกับการ
ลาดตระเวนป้องกันพื้นที่แบบมีส่วนร่วม
กิจกรรมด้านส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน
การสร้างเครือข่ายป่าชุมชนระดับหมู่บ้าน ในระดับต่าง ๆ การประชุมเพื่อ
การบูรณาการร่วมกันเพื่อจัดการพื้นที่อนุรักษ์อย่างมีประสิทธิภาพ
กิจกรรมการสร้างกฎกติกาและระเบียบของชุมชน
เป็นจุดเริ่มต้นของบริหารจัดการพื้นที่ป่าของชุมชนภายใต้กฎระเบียบที่ชุมชน
ได้มีข้อตกลงร่วมกันไว้
กิจกรรมส่งเสริมสวัสดิการ
มีจุดมุ่งหมายในการสร้างกองทุนและสวัสดิการเพื่อการด้าเนินงานจัดการ
พื้นที่ป่าของชุมชนได้อย่างต่อเนื่อง
ปัญหาและอุปสรรค
งบประมาณเข้าด้าเนินกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง
คนในชุมชนส่วนใหญ่ต้องการเวลาในการประกอบอาชีพเลี้ยงครอบครัว
ไม่สามารถด้าเนินการได้อย่างสม่้าเสมอ
ความไม่พร้อมของชุมชนในองค์ความรู้ด้านการลาดตระเวนที่ถูกต้อง
ปลอดภัยจ้าเป็นต้องใช้เวลาในการสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องก่อน
ในหลายชุมชนยังไม่สามารถบังคับใช้กติกาชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม
Balancing between people and resources

คมกริช เศรษบุบผา กิจกรรมป่าตะวันตก