սարդեր

1. Սարդեր

2. • Սարդերը պատկանում են
սարդակերպների դասի
հոդվածոտանիների կարգին: Հայտնի է
մոտ 27 հզ., ՀՀ-ում՝ 300–350 տեսակ:
Առավել տարածված են խաչասարդը,
տնային, թռչնակեր, արծաթափայլ և այլ
սարդեր:

4. • Սարդերն ապրում են ամենուրեք՝ և՜
արևադարձային գոտիներում, և՜ տունդրայում, և՜
շոգ անապատներում ու բարձր լեռներում:
Գիշերային գիշատիչներ են: Սնվում են
հիմնականում միջատներով (նաև վնասատու) և
դրանով օգուտ են տալիս մարդուն:
• Սարդերի մարմինը (երկարությունը՝ 0,7–11 սմ)
կազմված է գլխակրծքից և փորիկից, որոնք
միացած են կարճ ցողունիկով: Աչքերը (8)
տեղադրված են գլխակրծքի առջևի մասում,
ոստայնագեղձերի (մոտ 100) թմբիկները՝ փորիկի
խոռոչում:

5. • Տնային սարդի և խաչասարդի թույնը կարող
է ճանճ սպանել: Մարդու և ընտանի
կենդանիների համար վտանգավոր է մորմը
(տարանտուլ): Վերջինիս խայթոցն
առաջացնում է ընդհանուր թունավորում:
• ՀՀ-ում հայտնի հարավռուսական մորմը
հանդիպում է Արարատյան դաշտում.
ապրում է քարերի տակ, գետնափոր
բներում:

6. • Հայտնի են նաև ուրիշ թունավոր սարդեր.
օրինակ՝ չոր տափաստաններում և
կիսաանապատներում տարածված
կարակուրտի խայթոցը կարող է ձի
սպանել:
• Սարդերին հատուկ են շրջապատին
հարմարվելու` պաշտպանական
գունավորման, ձևի նմանեցման
(միմիկրիա) երևույթները:

8. • Նյութը պատրաստեց՝ Էլինա Գրիգորյան
7-3 դասարան