ХИЙН МАНДАЛ
БАГИЙН БҮРЭЛДЭХҮҮН: ОТГОНЧИМЭГ
ЦЭЛМЭГ
АЛТАНШАГАЙ
АГУУЛГА
• Хийн мандал гэж юу вэ?
• Хийн мандлын үе давхаргын ангилал
• Хийн мандлын найрлага
• Мэдээ мэдээлэл
• Сонирхолтой зураг
Дэлхий дээр явагдаж
буй агаарын бүхий л
үйл ажилгааг хийн
мандал гэнэ.Үүнд:
1.Салхи-агаарын
хөдөлгөөн
2.Агаарын даралт-
агаарын баганын жин
3.Нарны цацраг-
нарнаас ирэх энерги
зэрэг уур амьсгалаас
шалтгаалсан
үзэгдлийг хэлнэ.
• Тропосфер (орчих мандал)-Хийн мандалын доод
үе давхарга бөгөөд 1км өндөрсөх тутам 6н градус
цельс-р буурдаг.Үүнийг температурын дундаж
градиент гэнэ.
• Стратосфер (давхраат мандал)-Тропосферээс
дээш 50км өндөрт оршино.Энэ үед озоны
давхарга байрлана.
• Мезосфер (дунд мандал)-Дунджаар 50-80км
хоорондох өндрийг хамарах давхраа бөгөөд энэ
өндөр ихсэхэд температур -90 градус цельс
болтлоо буурна.
• Термосфер (халуун давхраа)-80км-с цааш 800-
1000км хүртэл өндөрт оршино.Температур маш
хурдан өснө.Атомуудын задрал болон цэнэгжсэн
электронууд үүсэхийг ионжилт гэх ба
термосферийг ионсфер ч гэдэг. Ионжсон
хэсгүүдээс болж туйлын туяа үүснэ.
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
Азот Хүчилтөрөгч Аргон
Неон Устөрөгч Нүүрсхүчлийн хий
Гелий Метан Криптон
• Дэлхий дээр хамгийн их тархсан хий бол
устөрөгч(80%),гелий (18%) байдаг бол хийн
мандалд маш бага, устөрөгч 0.00005% гелий
0.00052%-ийг эзэлдэг.
• Элдэв хорт хий, үйлдвэр машины уутаа мөн
агаарын бохирдлоос болж дэлхийн дулаарал
явагдаж байна.
2015оны12сарын 6ны өдөр Япон улсын
Окинава арлыг дайрж гарсан хар салхи.
АНХААРАЛ
ТАВЬСАН
ЯВДАЛД
БАЯРЛАЛАА!!!

хийн мандал

  • 1.
    ХИЙН МАНДАЛ БАГИЙН БҮРЭЛДЭХҮҮН:ОТГОНЧИМЭГ ЦЭЛМЭГ АЛТАНШАГАЙ
  • 2.
    АГУУЛГА • Хийн мандалгэж юу вэ? • Хийн мандлын үе давхаргын ангилал • Хийн мандлын найрлага • Мэдээ мэдээлэл • Сонирхолтой зураг
  • 3.
    Дэлхий дээр явагдаж буйагаарын бүхий л үйл ажилгааг хийн мандал гэнэ.Үүнд: 1.Салхи-агаарын хөдөлгөөн 2.Агаарын даралт- агаарын баганын жин 3.Нарны цацраг- нарнаас ирэх энерги зэрэг уур амьсгалаас шалтгаалсан үзэгдлийг хэлнэ.
  • 4.
    • Тропосфер (орчихмандал)-Хийн мандалын доод үе давхарга бөгөөд 1км өндөрсөх тутам 6н градус цельс-р буурдаг.Үүнийг температурын дундаж градиент гэнэ. • Стратосфер (давхраат мандал)-Тропосферээс дээш 50км өндөрт оршино.Энэ үед озоны давхарга байрлана. • Мезосфер (дунд мандал)-Дунджаар 50-80км хоорондох өндрийг хамарах давхраа бөгөөд энэ өндөр ихсэхэд температур -90 градус цельс болтлоо буурна. • Термосфер (халуун давхраа)-80км-с цааш 800- 1000км хүртэл өндөрт оршино.Температур маш хурдан өснө.Атомуудын задрал болон цэнэгжсэн электронууд үүсэхийг ионжилт гэх ба термосферийг ионсфер ч гэдэг. Ионжсон хэсгүүдээс болж туйлын туяа үүснэ.
  • 5.
    0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 Азот Хүчилтөрөгч Аргон НеонУстөрөгч Нүүрсхүчлийн хий Гелий Метан Криптон
  • 6.
    • Дэлхий дээрхамгийн их тархсан хий бол устөрөгч(80%),гелий (18%) байдаг бол хийн мандалд маш бага, устөрөгч 0.00005% гелий 0.00052%-ийг эзэлдэг. • Элдэв хорт хий, үйлдвэр машины уутаа мөн агаарын бохирдлоос болж дэлхийн дулаарал явагдаж байна.
  • 9.
    2015оны12сарын 6ны өдөрЯпон улсын Окинава арлыг дайрж гарсан хар салхи.
  • 10.