นิพจน์

1. นิพจน์
และตัวดาเนินการ
KRUTO

2. c = a * b (10 + 5 ) * 10 % 9 = 15
(8 * a + 2 * b)/c 5 + (5 – 1 ) * 4 = 21
นิพจน์ (Expression) คือ การนาค่าคงที่หรือตัวแปรมาเชื่อมต่อกัน
ด้วยเครื่องหมายทางคณิตศาสตร์ เช่น
KRUTO

3. ตัวดาเนินการ (Operator) ในโปรแกรมภาษาซีมีตัว
ดาเนินการหลายชนิดเพื่อใช้ในการเขียนโปรแกรม ดังนี้
1.ตัวดาเนินการคณิตศาสตร์
2.ตัวดาเนินการยูนารี
3.ตัวดาเนินการเปรียบเทียบ
4.ตัวดาเนินการตรรกะ
5.ตัวดาเนินการกาหนดค่าแบบผสม
6.ตัวดาเนินการเงื่อนไข
KRUTO

4. KRUTO
1.ตัวดาเนินการคณิตศาสตร์ เช่น บวก ลบ คูณ หารเปอร์เซ็นต์
ดังตัวอย่างในตารางข้างล่างนี้
ตัวดาเนินการ ความหมาย ตัวอย่าง
+ บวก (Addition) X + y
- ลบ (Subtraction) X – y
* คูณ (Multiplication) X * y
/ หาร (Division) X / y
% หารเอาผลลัพธ์เฉพาะเศษ (Modulus) X % y

5. KRUTO
ตัวอย่าง กาหนดให้ x และ y เป็นตัวแปรชนิดเลขจานวนเต็ม(int)
โดยที่ x = 10 , y = 2
นิพจน์ ผลลัพธ์
X + y 12
X – y 8
X * y 20
X / y 5
X % y 0

6. KRUTO
2. ตัวดาเนินการยูนารี การใช้เครื่องหมายลบนาหน้าค่าตัวแปร จะทาให้ค่าถูก
เปลี่ยนเป็นค่าติดลบโดยทันที เช่น -10 , -x (มิใช่ตัวดาเนินการลบแต่อย่างใด)
ตัวอย่าง ให้ a และ b เป็นตัวแปรชนิดเลขจานวเต็ม (int) โดยที่ a = 10 และ b = 2 ดังนั้น
นิพจน์ ผลลัพธ์
a + b 12
-a + b -8
-a * b -20
a - - b 12
ตัวดาเนินการเพิ่มค่าและตัวดาเนินการลบค่า จะใช้เครื่องหมาย - - เพื่อลดค่าทีละหนึ่ง และ
เครื่องหมาย + + เพื่อเพิ่มค่าทีละหนึ่ง โดยเขียนนาหน้าค่าตัวแปรหรือหลังตัวแปรก็ได้
การเพิ่มค่าทีละหนึ่ง (Increment) ใช้ a++ หรือ ++a ก็มีความหมายเดียวกันกับนิพจน์ a = a + 1
การลดค่าทีละหนึ่ง (Decrement) ใช้ b-- หรือ --b ก็มีความหมายเดียวกันกับนิพจน์ a = b – 1

7. KRUTO
ตารางแสดงตัวดาเนินการยูนารีแบบเพิ่มค่าและลดค่าทีละหนึ่ง
นิพจน์ ความหมาย
++a เพิ่มค่าอีกหนึ่งให้กับ a ก่อน แล้วจึงนาค่าใหม่ของ a ไปใช้งาน
a++ นาค่าเดิมของ a ไปใช้งานก่อน แล้วจึงเพิ่มค่า a อีกหนึ่ง
--a ลดค่าลงหนึ่งให้กับ a ก่อน แล้วจึงนาค่าใหม่ของ a ไปใช้งาน
a-- นาค่าเดิมของ a ไปใช้งานก่อน แล้วจึงลดค่า a ลงอีกหนึ่ง

8. KRUTO
3. ตัวดาเนินการเปรียบเทียบ คือ เครื่องหมายที่ใช้ในการเปรียบเทียบในทางคณิตศาสตร์
ผลลัพธ์จะมี 2 กรณีคือ ถ้าผลลัพธ์ถูกต้องหรือเป็นจริง (True) จะมีค่าเป็น 1 ถ้าผลลัพธ์ผิดหรือ
เป็นเท็จ (False) จะมีค่าเป็น 0 ผลลัพธ์ของการเปรียบเทียบ เรียกว่า ค่าคงที่บูลีน (Boolean
Constant)
ตัวดาเนินการ ความหมาย ตัวอย่าง
> มากกว่า (Greather
Than)
X > y
< น้อยกว่า (Less Than) X < y
>= มากกว่าหรือเท่ากับ
(Greather Than or
Equal)
X >= y
<= น้อยกว่าหรือเท่ากับ (Less
Than or Equal)
X <= y
== เท่ากับ (Equal) X == y
!= ไม่เท่ากับ (Not Equal) X != y

9. KRUTO
4. ตัวดาเนินการตรรกะ คือเครื่องหมายที่ใช้เชื่อมเงื่อนไข 2 เงื่อนไข หรือมากกว่า 2 เงื่อนไข
เพื่อให้การเปรียบเทียบมีความละเอียดมากขึ้น ใช้สัญลักษณ์แทนในแต่ละเครื่องหมาย ดังนี้
ตัว
ดาเนินการ
อธิบาย ความหมาย
&& และ (and) จะให้ผลลัพธ์เป็นจริงเมื่อเงื่อนไขทั้งสองเป็นจริง แต่ถ้าเงื่อนไขใดเป็นเท็จ
หรือทั้งสองเงื่อนไขเป็นเท็จจะทาให้ผลลัพธ์เป็นเท็จ
|| หรือ (or) จะให้ผลลัพธ์เป็นจริงเมื่อเงื่อนไขใดเงื่อนไขหนึ่งเป็นจริง หรือเป็นจริงทั้งสอง
เงื่อนไข แต่ถ้าเป็นเท็จทั้งสองเงื่อนไขจะทาให้ผลลัพธ์เป็นเท็จ
! ไม่ใช่ (not) จะให้ผลลัพธ์เป็นจริงเมื่อเงื่อนไขหลัง not เป็นเท็จ แต่ถ้าเงื่อนไขหลัง
not เป็นจริงจะทาให้ผลลัพธ์เป็นเท็จตัวดาเนินการ ความหมาย

10. KRUTO
โดยผลลัพธ์จะเป็นไปตามตารางค่าความจริง ดังนี้(T = True , F = False)
ตัวเปรียบเทียบ ผลลัพธ์
a b a && b a || b !a !b
T T T T F F
T F F T F T
F T F T T F
F F F F T T

11. KRUTO
5. ตัวดาเนินการกาหนดค่าแบบผสม จะประกอบด้วย + = , - = , * = , / = และ
% = โดยสามารถแสดงได้ดังนี้
นิพจน์ทั่วไป นิพจน์แบบผสม
a = a + 5 a + = 5
a = a - b a - = 5
a = a * (b - 3) a * = (b – 3)
a = a / 3 a / = -
a = a % (b – 2) a % = (b - 2)

12. KRUTO
6. ตัวดาเนินการเงื่อนไข จะนาไปใช้ในการทดสอบค่านิพจน์ทางตรรกะว่า จริงหรือเท็จ
ดังนี้
รูปแบ expression1 ? expression2 : expression3
โดยที่ expression 1 หมายถึง นิพจน์เงื่อนไข
expression 2 หมายถึง นิพจน์กรณีเป็นจริง
expression 3 หมายถึง นิพจน์กรณีเป็นเท็จ

13. KRUTO
result = (x < y) ? 0 : 100 ; หรือ if (x < y)
result = 0 ;
else
result = 100 ;
หมายความว่า ถ้า x มีค่าน้อยกว่า y แล้ว
กรณีเป็นจริง ตัวแปร result จะถูกกาหนดค่าเป็น 0
กรณีเป็นเท็จ ตัวแปร result จะถูกกาหนดค่าเป็น 100
ตัวอย่าง

14. KRUTO
ลาดับการประมวลผลของนิพจน์ จะทาการประมวลผลในส่วนของวงเล็บก่อนใน
กรณีที่มีวงเล็บ จากนั้นจะคานวณไปตามลาดับของการประมวลดังตารางข้างล่างนี้และหาก
มีเครื่องหมายที่อยู่ในลาดับการประมวลผลเดียวกันจะทาการคานวณจากด้านซ้ายไป
ด้านขวา
ตัวดาเนินการกับลาดับความสาคัญ
ลาดับ ตัวดาเนินการ ความหมาย
1 ( ) เครื่องหมายวงเล็บ
2 ++ , -- ตัวดาเนินการเพิ่มค่า , ลดค่า
3 -, ! ยูนารีลบ , ตรรกะ NOT
4 * , / , % คูณ หาร โมดูลัส
5 + , - บวก ลบ

15. KRUTO
ตัวอย่างนิพจน์การคานวณ
ตัวอย่าง 1 (10 -34) * 5 = 35 ลาดับการประมวลผล
10 - 3 = 7 แล้วคูณกับ 5 ได้ผลลัพธ์ 35
ตัวอย่าง 2 5 + 10 *2 = 25 ลาดับการประมวลผล
10 * 2 = 20 แล้วบวกดับ 5 ได้ผลลัพธ์ 25
ตัวอย่าง 3 (2 + 7) * 4 % 10 = 6 ลาดับการประมวลผล
2 + 7 = 9 แล้วคูณกับ 4 ได้ 36 หารแบบเอาเศษด้วย
10 ได้ 6
ตัวอย่าง 4 2 + 7 * 4 % 10 = 10 ลาดับการประมวลผล
7 * 4 = 28 แล้วหารแบบเอาเศษด้วย 10 ได้ 8 บวกกับ
2 เป็น 10
ตัวอย่าง 5 10 + 2 * 8 / 4 * 3 – 5 = 17 ลาดับการประมวลผล
1. 2 * 8 = 16
2. 16 / 4 = 4
3. 4 * 3 = 12
4. 12 + 10 = 22
5. 22 – 5 = 17