1. Գաֆեսճյան արվեստի կենտրոն

2.  Գաֆեսճյան արվեստի կենտրոն, բացվել
է 2009 թվականի նոյեմբերի 17-ին՝
ժամանակակից արվեստի առաջատար
միտումները Հայաստանում ցուցադրելու և
աշխարհին հայկական մշակույթի լավագույնը
ներկայացնելու առաքելությամբ։

3. Պատմություն
 Այս ճարտարապետական կասկադ
ոճով կառուցված շինությունը, որտեղ այսօր
գտնվում է Գաֆեսճյան արվեստի կենտրոնը,
հայտնի է որպես Կասկադ համալիր։ Կասկադ
համալիրի գաղափարի
նախահեղինակը ճարտարապետ Ալեքսանդր
Թամանյանն է (1878-1936։

4.  Նա ցանկանում էր միմյանց կապել քաղաքի
հյուսիսային և կենտրոնական հատվածները՝
քաղաքի պատմականորեն բնակելի և
մշակութային կենտրոնները ջրվեժների ու
պարտեզների հսկայական կանաչ տարածքով,
որը պետք է «գահավիժեր» քաղաքի
ամենաբարձր բլուրներից մեկից։Դժբախտաբար,
այս նախագիծը խոր մոռացության մատնվեց
մինչև 1970-ականների վերջը, երբ այն կրկին
կյանքի կոչվեց Երևանի գլխավոր
ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանի կողմից։

5.  Կասկադ ոճի թորոսյանական ընկալումն իր
մեջ ներառում էր Թամանյանի նախնական
նախագիծը, բայց նաև լի էր նոր
գաղափարներով՝ մոնումենտալ արտաքին
աստիճանները, ներսի երկար
շարժասանդուղքներով թունելը, բակերի և
բացօթյա պարտեզների բարդ ցանցը՝
զարդարված հայոց հարուստ պատմության և
մշակութային ժառանգության մոտիվները կրող
բազմաթիվ զարդաքանդակներով։

6.  Կասկադ համալիրի թորոսյանական նախագծի
շինարարությունը մեկնարկեց1980-ականներին
խորհրդային իշխանության օրոք, սակայն
դադարեցվեց 1988 թվականին Հայաստանում
տեղի
ունեցած երկրաշարժի և 1991 թվականինԽորհր
դային Միության փլուզման հետևանքով։

7.  Անկախության և ժողովրդավարական
համակարգի անցմանը զուգահեռ՝ Հայաստանը
թևակոխեց նաև տնտեսական ծայրահեղ
դժվարությունների ժամանակաշրջան, և
Կասկադ համալիրն ավելի քան մեկ
տասնամյակ մնաց խորհրդային
ժամանակաշրջանից ժառանգված անտեսված
մասունք։

8.  Նյութը պատրաստեց Միլենա
Մարկոսյանը