Σεμινάριο Ενδοσχολικής Επιμόρφωσης για την Α' τάξη

1. ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ
Η ΤΑΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΑΣ…
Ενδοσχολική
Επιμόρφωση στο
6/θέσιο Δημοτικό
Σχολείο Α. Αλισσού
8/9/2014
Παπαδημητρακοπούλου Ευγενία
epapadi@sch.gr

2. «Με τα μαγικά πάντα μάτια, με το πολύβουο, γεμάτο
μέλι και μέλισσες μυαλό, μ’ ένα κόκκινο μάλλινο
σκούφο στο κεφάλι και τσαρουχάκια με κόκκινες
φούντες στα πόδια, ένα πρωί κίνησα, μισό χαρούμενος,
μισό αλαφιασμένος, και με κρατούσε ο πατέρας μου από
το χέρι. Η μητέρα μού είχε δώσει ένα κλωνί βασιλικό να
τον μυρίζουμαι, λέει, να παίρνω κουράγιο, και μου
κρέμασε το χρυσό σταυρουλάκι της βάφτισής μου στο
λαιμό.
-Με την ευκή ττοουυ ΘΘεεοούύ κκααιι μμεε ττηηνν εευυκκήή μμοουυ……,,
μουρμούρισε και με κοίταξε με καμάρι.»

3. Πριν τον αγιασμό

4. 1. Συλλογή πληροφοριών για τους μαθητές
 αριθμός μαθητών
 αριθμός αγοριών-κοριτσιών
 μήνας γέννησης ( αρχή-τέλος της χρονιάς)
 αριθμός αλλοδαπών ημεδαπών, ρομά, αλλόθρησκων
 παιδιά που έχουν τελειώσει το ίδιο νηπιαγωγείο
 παιδιά που έχουν τελειώσει διαφορετικό νηπιαγωγείο
 παιδιά που επαναλαμβάνουν την πρώτη τάξη ή το
νηπιαγωγείο

5.  παιδιά που έχουν εξεταστεί από το ΚΕΔΔΥ
 παιδιά που το ΚΕΔΔΥ εισηγείται για επανάληψη
νηπιαγωγείου αλλά οι γονείς δεν συντάσσονται με την
απόφασή αυτή
 παιδιά που έχουν χάσει κάποιο από το γονιό τους ή και
τους δύο
 παιδιά που οι γονείς τους βρίσκονται σε διάσταση ή είναι
χωρισμένοι, άνεργοι, με προβλήματα υγείας
 παιδιά που έχουν μεγαλύτερα αδέρφια στο σχολείο κ.λ.π.

6. 2. Συνέντευξη γονέων
Σχετίζεται με τα ιδιαίτερα ατομικά
χαρακτηριστικά
 αν υπήρξε κάποια δυσκολία στην ομιλία, στη
βάδιση, κ.λ.π.
 αν ενοχλείται από κάποιου τύπου αλλεργία
 οτιδήποτε άλλο που θα πρέπει να αναφερθεί

7. 3. Προετοιμασία της σχολικής τάξης
Ετοιμάζουμε το παιδαγωγικό υλικό για την αίθουσά μας
 σκάλα των αριθμών
 καρτέλες με τα ονόματά τους σε κεφαλαία γράμματα
 τις μέρες τις εβδομάδας, τους μήνες, τις εποχές
 ό,τι άλλο κρίνουμε απαραίτητο για το ξεκίνημα
τα πάντα πρέπει να έχουν παιδαγωγικό νόημα

8. 4. Προετοιμασία του υλικού και αίθουσας
Μέσα και υλικά
 μαρκαδόροι, ξυλομπογιές, πλαστελίνες, μολύβια, γόμες,
ξύστρες
 συρραπτικό, χαρτοταινίες, συνδετήρες, σελοτέιπ, τετράδια,
ψαλίδια, χάρακες, κόλλες, μπλάνκο
μωρομάντιλα, χαρτί κουζίνας σε στατήρα, κ.λ.π.
παραμύθια
περισσεύουν υλικά από προηγούμενες χρονιές, ή τα διαθέτουν
γονείς
μαρκαδόροι, ξυλομπογιές, μολύβια, κ.λ.π. τοποθετούνται σε
πλαστικά κουτιά

9. Για εργασίες όπως αυτές των μαθηματικών που απαιτούν
ορισμένο χρώμα (κόκκινο, κίτρινο, πράσινο, μπλε,
πορτοκαλί) έχουμε τόσα όσα και ο αριθμός των παιδιών
ξυμένα και τοποθετημένα σε ξεχωριστή μολυβοθήκη
ΓΙΑΤΙ;
εξοικονομούμε πολύτιμο χρόνο
 ελέγχουμε καθετί που μπορεί να προκαλέσει ατύχημα
 καλύπτουμε τις πρίζες με τις ειδικές τάπες προστασίας
από το ηλεκτρικό ρεύμα

10. 5. Οργάνωση Ωρολόγιου Προγράμματος
προσαρμόζουμε το ωρολόγιο πρόγραμμα στις ανάγκες των
παιδιών
 οι πιο αποδοτικές μέρες είναι η Δευτέρα και η Τρίτη
 την Παρασκευή τα παιδιά είναι κουρασμένα
τότε πρέπει να είναι πιο χαλαρό για τα παιδιά

11. ΜΜεε τταα ππααιιδδιιάά

12. 1. Την ημέρα του αγιασμού
 κοντά στα παιδιά πριν γίνει ο αγιασμός
 μετά τον αγιασμό μένουμε μαζί τους στην τάξη για λίγο
και σπάζουμε τον πάγο
 τα βιβλία τους είναι στα θρανία και τα παιδιά τα
ξεφυλλίζουν
 χαρίζουμε από μια χρωματιστή καρδιά που είναι
γραμμένο πάνω το όνομα του καθενός με κεφαλαία
γράμματα μαζί με δυο τρεις καραμέλες

13. καλούμε και τους γονείς να παρακολουθήσουν αν θέλουν
και τους ενημερώνουμε για τρέχοντα ζητήματα
 μοίρασμα βιβλίων
 φαγητά και καπέλα στα διαλείμματα
 έγκαιρη προσέλευση στο σχολείο το πρωί
 αποχώρηση το μεσημέρι
 πρώτη συνάντηση μαζί τους
μοιράζουμε το έντυπο των υλικών που θα αγοράσουν και
εξηγούμε το τι, το πώς και το γιατί των υλικών

14. 2. Την πρώτη ημέρα.
Γνωριμία με τους σχολικούς χώρους
 χρήση της τουαλέτας η οποία είναι διαφορετική από του
νηπιαγωγείου
 το τι και το πώς του διαλείμματος.
 τι πρέπει να κάνουν όταν κυκλοφορούν μόνα τους όπως
για παράδειγμα όταν πηγαίνουν στην τουαλέτα την ώρα του
μαθήματος.

15. Νέοι κανόνες
 τρώμε μόνο την ώρα του διαλείμματος
 για να πάμε στην τουαλέτα ζητάμε άδεια
 δε σηκωνόμαστε από τη θέση μας χωρίς λόγο
ξύνουμε το μολύβι στο μικρό ταπεράκι που θα βρίσκεται
μόνιμα στο ντουλαπάκι του θρανίου
πίνουμε νερό από το μπουκάλι που έχουμε μαζί μας
 αποφεύγουμε την ώρα του μαθήματος να βγαίνουμε έξω
από την αίθουσα χωρίς λόγο

17. Το φαγητό και το διάλειμμα
Πριν το διάλειμμα
 η τάξη κλειδώνει
 θα ανοίξει πάλι όταν χτυπήσει το κουδούνι για μέσα
 τον πρώτο καιρό βγάζουμε τα παιδιά πέντε λεπτά πριν χτυπήσει το
κουδούνι για να προλάβουν να ψωνίσουν στο κυλικείο πριν τους
μεγάλους
τα δοχεία των φαγητών τους, τα μπουκαλάκια με το νερό τους
μπαίνουν σε ένα στολισμένο χαρτοκιβώτιο το οποίο παραμένει σε ένα
σταθερό σημείο της αυλής
 αργότερα τα παιδιά του δίνουν ένα όνομα και την υπευθυνότητα
αυτή την αναλαμβάνει ένα ζευγάρι παιδιών την ημέρα

18. Διάλειμμα
 οι μεγαλύτεροι μαθητές διευκολύνουν τους μικρούς
 έχουμε εγγύτητα με τα πρωτάκια
 όλοι οι εκπαιδευτικοί του σχολείου φροντίζουν γι’ αυτό

19. Τα βιβλία και τα υλικά τους
 τα παιδιά παίρνουν στην τσάντα τους τα πλέον απαραίτητα
 στο ντουλάπι του κάθε θρανίου υπάρχει κλειστό πλαστικό
ταπεράκι με δυο τρεις ξύστρες μέσα για να ξύνουν εκεί τα
μολύβια τους
κερδίζεται πολύτιμος χρόνος
 με τον καιρό μαθαίνουμε τα παιδιά να ετοιμάζουν τα
πράγματά τους αμέσως όταν έρθουν στο σχολείο και πριν την
πρωινή προσευχή
κερδίζεται πολύτιμος χρόνος

20. Δραστηριότητες για να σπάσει ο πάγος
 μοιράζουμε καραμέλες
 κάνουν ζευγάρια ανάλογα με το χρώμα
 τελειώνουν την ημέρα με μια χειραψία, ένα
χτύπημα χεριού με τη δασκάλα, με ένα χαμόγελο
 ανταλλάσσουν μολύβια, βιβλία, τετράδια ανά
ζεύγος

21. Αισθητική της τάξης με νόημα

23. Ανάγλυφα γράμματα και εικόνες

24. Διαδικασίες και κανόνες
κανόνες
 αφορούν το «τι»
 αναφέρονται σε γενικές διατυπώσεις που ορίζουν τα
κριτήρια της συμπεριφοράς
παράδειγμα: δε διακόπτουμε αυτόν που μιλάει ή
δανείζουμε το συμμαθητή μας ένα μολύβι
διαδικασίες
αφορούν το «πώς»
συγκεκριμένες ενέργειες που πρέπει να αναπτύξουν οι
μαθητές, για να επιτύχουν κάποιο σκοπό
παράδειγμα: να παραδώσουν την εργασία τους ή να
λάβουν το λόγο

25. Μέχρι περίπου τις 20 Οκτωβρίου πολλά παιχνίδια
 Ο τροχός της πρώτης
 Το μυστικό τετράδιο

26.  Τα ψαράκια με τις λέξεις

27.  Το κουτί του θησαυρού
Είναι η ίδια περίπου διαδικασία με την προηγούμενη
με τη διαφορά ότι οι λέξεις είναι τοποθετημένες
μέσα σε ένα κουτί και το παιδί που κάνει τη μάνα
διαλέγει στην τύχη μια λέξη. Ένα δεύτερο παιδί
διαβάζει τη λέξη και ένα τρίτο παιδί γράφει τη λέξη
στον πίνακα.

28.  Παιχνίδια φωνολογικής επίγνωσης
ΠΡΟΦΟΡΙΚΑ
 βοηθούν στη διάγνωση των μαθησιακών
δυσκολιών
 διευκολύνουν την πρώτη ανάγνωση

29.  Τρελοποιήματα

30.  Παραμύθια

31. TO ΠΑΠΙ ΣΤΟ ΠΑΛΑΤΙ
Mια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα παπί. Μια
μέρα πήγε μια βόλτα. Καθώς προχωρούσε
συνάντησε δύο κοριτσάκια που έπαιζαν με το
τόπι τους δίπλα σε μια λιμνούλα. Τα
κοριτσάκια όμως είχαν χαθεί. Το μικρό παπί
τα λυπήθηκε και τα βοήθησε να γυρίσουν
στους γονείς τους. Οι γονείς τους ήταν
βασιλιάδες σε ένα μεγάλο βασίλειο. Για να
ευχαριστήσουν το μικρό παπί το κέρασαν ένα
ποτό και το κράτησαν για πάντα στο παλάτι.
Έτσι έζησαν όλοι μαζί καλά και εμείς ακόμα
καλύτερα.

32. Η ζωγραφιά διηγείται την ιστορία

33. Ευκαιρίες χαλάρωσης
 Συνθήματα
ΚΑ-ΡΑ-ΜΕ-ΛΕΣ
ΜΟΥ-ΣΙ-ΚΗ
ΖΩ-ΓΡΑΦΙΚΗ
ΓΥ-ΜΝΑΣΤΙΚΗ

34.  ο ύμνος της ΠΡΩΤΗΣ
 τα μελοποιημένα ποιήματα στο τέλος του δισέλιδου
 βίντεο με το «ένα γράμμα μια ιστορία»
 μύθος του Αισώπου που σχετίζεται με το μάθημα

35. Ευέλικτη Ζώνη
Προτάσεις:
 ανάπτυξη συναισθημάτων
 ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων
ΓΙΑΤΙ;
είναι δεξιότητες ζωής

36. Τη χρονιά που πέρασε ασχοληθήκαμε με τους
παραπάνω τομείς στο μάθημα της Ευέλικτης Ζώνης
Συνδέσαμε το πρόγραμμα με τις θεματικές του μαθήματος της
γλώσσας αφού:
 διαθεματική η διάσταση της Γλώσσας
 νομοθετημένη η δυνατότητα μας να τροποποιούμε, να
αφαιρούμε και να προσθέτουμε δραστηριότητες στις προτεινόμενες
από τα βιβλία των μαθητών

37. Το πρόγραμμα Συναισθηματικής Ανάπτυξης και
Κοινωνικοποίησης συνδέθηκε με:
 την παρέα
 το θέατρο
 τα καιρικά φαινόμενα
 τις σκανταλιές
 τις εξερευνήσεις
 τα καράβια
 την άνοιξη
 τα βιβλία
 το καλοκαίρι
Ό,τι αφορά το πρόγραμμα επισκεφτείτε το σχετικό
ιστολόγιο: http://blogs.sch.gr/epapadi/

38. Δραστηριότητες μετά τον Οκτώβριο
 Το βιβλίο γράμματος

40.  Η χώρα του..

41. Το σπιτάκι του γράμματος
 οχτώ περίπου λέξεις που αρχίζουν από το γράμμα που
επεξεργάζονται τα παιδιά και άλλες λίγες ακόμη
 όλες έχουν την εικόνα της λέξης
 κάθε παιδί ξεχωριστά διαβάζει από μία
 την καρφιτσώνει στο σπιτάκι
 τις λέξεις που περισσεύουν τις ρίχνουν μέσα στο «Κουτί
του Θησαυρού της Πρώτης».
μπορούν τα παιδιά να παίξουν, αν θέλουν και όσοι θέλουν,
στο διάλειμμα

42.  Το μαγικό ραβδί του γράμματος

43.  Πεταλούδες για την αναλυτικοσυνθετική

44.  Λίστες

45.  Συνέχισε την ιστορία

46.  Ακροστιχίδες-Σταυρόλεξα

47.  Κρυπτόλεξα-Σταυρόλεξα

48.  Ζωγραφίζω και εξηγώ…

50.  Ευχές

52.  Οικογένειες λέξεων

53.  Τα ζώα παρουσιάζονται

54.  Τα ζώα και οι σκανταλιές τους

55.  Ωραία πρόβατα

56.  Αν ήμουνα

57.  Ταξίδια με καράβια

60.  Αλφαβητικές σειρές

61.  Ελεύθερο θέμα

62.  Συνεργατικές εργασίες, σύνθετες λέξεις και τρελολέξεις

63. Τραγούδια για εκτόνωση
Η Παναγιά τα πέλαγα
κρατούσε στην ποδιά της.
Την Σίκινο, την Αμοργό
και τ’ άλλα τα παιδιά της.
Ποίηση & εικαστική δημιουργία
Οδυσσέα Ελύτη
Σήμερα (8-9-2014) είναι και τα
γενέθλιά της

64. Σκίζει η πλώρη τα νερά
κι αντηχάνε τα βουνά.
Ντούκου ντούκου μηχανάκι,
ντούκου το παλιό μεράκι.
Ποίηση & εικαστική
δημιουργία
Οδυσσέα Ελύτη

65. Η πρώτη συγκέντρωση γονέων Γονείς
στο πρώτο δεκαήμερο
θα πληροφορηθούν οι γονείς για τις διαδικασίες του πρώτου
διαστήματος οι οποίες εκτείνονται περίπου μέχρι τις 20 Οκτωβρίου
εμείς πραγματοποιήσαμε την πρώτη συγκέντρωση στις 17-9-2013
τον Οκτώβριο και κατά την αρχή της ενσυνείδητης ανάγνωσης
η δεύτερη συγκέντρωση
οι γονείς ενημερώνονται εκ νέου για τις νέες διαδικασίες
εμείς πραγματοποιήσαμε τη δεύτερη συγκέντρωση του Οκτωβρίου
στις 22-10-2013 όταν είχαμε διεκπεραιώσει τη διαδικασία του
πρώτου διαστήματος εκμάθησης διαδικασιών και κανόνων
μέχρι το τέλος της χρονιάς έγιναν οχτώ

66.  οπωσδήποτε συγκέντρωση για τη γιορτή Χριστουγέννων
 εμπλοκή των γονέων στη γιορτή αυτή
 η βοήθειά τους στο στολισμό του χώρου που
πραγματοποιήθηκε η γιορτή ήταν συγκινητική
 οπωσδήποτε συγκέντρωση για παρουσίαση δράσεων
 οι γονείς συμμετέχουν στην οργάνωση
τους γεμίζει χαρά και το κάνουν με διάθεση
ΓΙΑΤΙ;
απολαμβάνουν ανάμεσα στα άλλο τους καρπούς των κόπων
τους

67. Αποτελέσματα συμμετοχής των γονέων
συμμετοχή ενεργή των γονέων στο σχολικό
γίγνεσθαι
ελαχιστοποίηση των εξόδων του σχολείου:
κόστος γιορτής Χριστουγέννων 0,45 €
γενικό κόστος παρουσίασης δράσης στο τέλος της
χρονιάς 0 €
κόστος κουρτινών και σιδηροδρόμων 0 €

68. Αποτελέσματα της δουλειάς των παιδιών

69. Η ουρά του σκύλου Ένα από τα παραμύθια μας
Συγγραφική ομάδα:
Οι μαθήτριες και οι μαθητές
της Πρώτης Τάξης
του Δημοτικού Σχολείου
Άνω Αλισσού

74. Επίλογος
Όλα τα παραπάνω αποτελούν ενδεικτικές
προτάσεις οι οποίες απλώς έχουν δοκιμαστεί
σε πραγματικές συνθήκες μέσα στα ελληνικά
σχολεία ανά την επικράτεια και έχουν
προκύψει από την πολυετή εμπειρία των
μάχιμων δασκάλων.