1. http://www.slideshare.net/BillPanopoulos
ΣΚΕΨΗ

2. = ζύζηεκα επεμεξγαζίαο ζπκβόιωλ κε θάπνηνπο δνκηθνύο
πεξηνξηζκνύο πνπ νθείινληαη ζην λεπξνινγηθό ππόζηξωκα
Σύζηημα επεξεπγαζίαρ
πληποθοπιών
Πληποθοπίερ
λήυη
Σύμβολα
αναπαράζηαζη
Επεξεπγαζία
αποηελείηαι
Έννοιερ
οργανώνονηαι
Εννοιολογικέρ δομέρ

3. Κλαζζική θεωπία
Έννοιες Σύλνιν αλαγθαίσλ θαη επαξθώλ θαζνξηζηηθώλ γλσξηζκάησλ πνπ νξίδνπλ
ζαθώο πνηεο πεξηπηώζεηο αλήθνπλ ζε κηα ελλνηνινγηθή θαηεγνξία θαη πνηεο
όρη
Βαζική προϋπόθεζη όια ηα κέιε ηεο θαηεγνξίαο ζα πξέπεη λα ηελ
αληηπξνζσπεύνπλ εμίζνπ θαιά
( )
Κάπνηεο έλλνηεο δελ κπνξνύλ λα πεξηγξαθνύλ κε βάζε θάπνηα επαξθή γλσξίζκαηα
Wittgenstein (1958)
Τν πόζν αληηπξνζσπεπηηθό είλαη έλα κέινο ζε κηα θαηεγνξία εμαξηάηαη θαη
από ηελ θξίζε ηνπ θάζε αλζξώπνπ
Μalt & Smith (1984)

4. Θεωπία πποηύπων (Rosch, 1977)
Καηηγοριοποίηζη
Εννοιών
Οκνηόηεηα ηνπ αληηθεηκέλνπ κε ηα πξσηόηππα κέιε ηεο
θαηεγνξίαο
Αδύλαην λα νξγαλσζνύλ όιεο νη έλλνηεο γύξσ από θάπνηα πξσηόηππα κέιε
Σεκαληηθέο δηαθνξέο ζηελ επηινγή πξνηύπσλ από ην έλα άηνκν ζην άιιν ή θαη ζην
ίδην άηνκν ζε δηαθνξεηηθέο πεξηπηώζεηο
Είλαη δπλαηό λα κεηαβιεζνύλ νη θξίζεηο γηα ηελ νκνηόηεηα ρσξίο λα επεξεαζηνύλ νη
θξίζεηο γηα ηελ θαηεγνξηνπνίεζε
Rips, 1989
H νκνηόηεηα δελ κπνξεί λα εμεγήζεη ηελ ζπλάθεηα κηαο θαηεγνξίαο
Murphy & Medin, 1989
( )
Barsalou, 1989

5.  Καθοριζμός ηφν εννοιών από ηην ζτέζη ηοσς με άλλες έννοιες ζηο πλαίζιο
ενός εννοιολογικού πλέγμαηος ή μιας θεφρίας
Πξαγκαηνπνηείηαη κε θάπνην ζύλζεην επεμεγεκαηηθό
πιαίζην ή κηα ζεσξία ζηα πιαίζηα ηεο νπνίαο εξκελεύνληαη
νη πιεξνθνξίεο από ην πεξηβάιινλ
 Καθοριζμός καηηγοριοποίηζης από ηην προϋπάρτοσζα θεφρία ζηην οποία
ανήκοσν οι ζτεηικές έννοιες.
Murphy & Medin, 1989
Καηηγοριοποίηζη
Εννοιών

7.  Η αξραηόηεξε πξόηαζε ζρεηηθά κε ηελ νξγάλσζε ησλ γλώζεσλ ζε ελλνηνινγηθέο δνκέο
θαη βαζίδεηαη ζηελ ηδέα ηεο ηεξαξρίαο.
Έννοιες Ιεραρτικές δομές
 Η πξνζέγγηζε ηνπ ζεκαζηνινγηθνύ δηθηύνπ ζηεξίδεηαη ζηελ θιαζζηθή ζεσξία θαη
άξα ππόθεηηαη ζε όιεο ηηο θξηηηθέο ηεο θξηηηθέο ζεσξίαο
οργανώνονηαι
Υπερκείμενες Υποκείμενες
τφρίζονηαι

8. Ζών
(ηξώεη, αλαπλέεη..)
Πηελό
(έρεη θηεξά, πεηάεη)
Καλαξίλη
(είλαη θίηξηλν,
θειαεδάεη)
Ψάξη
(έρεη πηεξύγηα, βξάγρηα)
Σνινκόο
(είλαη ξνδ, κπνξείο
λα ηνλ θαο)
Καξραξίαο
(είλαη επηθίλδπλνο,
δαγθώλεη )
Υπερκείμενη
Υποκείμενη
Σηξνπζνθάκεινο
(έρεη κεγάια πόδηα,
δελ πεηάεη)

9. Ελλνηνινγηθέο δνκέο πνπ ζθνπό έρνπλ λα πεξηγξάςνπλ ηελ δνκή
θαζεκεξηλώλ δξαζηεξηνηήησλ
Σελάξηα, Σθελέο, Σρέδηα, Πιαίζηα
Κοινά ταρακηηριζηικά: απνηεινύληαη από κεηαβιεηέο πνπ κπνξνύλ λα πάξνπλ
δηάθνξεο ηηκέο
Η αθακςία
Όρη ζαθέο πσο απνθηώληαη αξρηθά ηα ζρήκαηα
Τα Στήμαηα
Καηηγορίες ζτημάηφν
( )+
Καιύηεξε πεξηγξαθή δηαδηθαζηώλ κε θαηεύζπλζε από πάλσ πξνο ηα θάησ
Οη άλζξσπνη απαιιάζζνπλ ην γλσζηηθό ηνπο ζύζηεκα από ηελ αλάγθε γηα αλάιπζε
όισλ ησλ πιεπξώλ κηαο νπηηθήο ζθελήο
( )

10. Αλαγθαηόηεηα πην ζύλζεησλ, επεμεγεκαηηθώλ, ελλνηνινγηθώλ δνκώλ
από απηέο ησλ ζρεκάησλ, πνπ έρνπλ ηε κνξθή ζεσξίαο.
Θεωπία ραξαθηεξίδεη ηελ ύπαξμε θάπνηνπ επεμεγεκαηηθνύ
πιαηζίνπ πνπ απνζθνπεί ζηελ εξκελεία ελόο ή πεξηζζόηεξσλ
θαηλνκέλσλ.
Αθελείρ θεωπίερ ή θεωπίερ ηος κοινού νος δνκέο
πνπ πεξηέρνπλ αθεξεκέλεο έλλνηεο, πνπ επηηεινύλ κηα επεμεγεκαηηθή
ιεηηνπξγία, δειαδή παξέρνπλ αηηηώδεηο εμεγήζεηο πνπ εξκελεύνπλ
απνδεηθηηθά θαηλόκελα.

11.  Καηά ηε δηάξθεηα ηεο νληνγελεηηθήο αλάπηπμεο νη άλζξσπνη δεκηνπξγνύλ
γεληθεύζεηο πνπ βαζίδνληαη ζηελ εκπεηξία ηνπο (ζρήκαηα) θαη πην
αθεξεκέλεο, επεμεγεκαηηθέο δνκέο (ζεσξίεο).
εκπεηξηθέο γεληθεύζεηο, θαηεγνξηνπνηήζεηο πνπ
ηαμηλνκνύλ ηελ εκπεηξία αιιά δελ ηελ
εξκελεύνπλ.
ΣΧΗΜΑΤΑ

12. Γνωστικές δομές
Οη έλλνηεο νξγαλώλνληαη ζε πην
πνιύπινθεο θαηεγνξίεο εθόζνλ νη
απόςεηο πνπ βαζίδνληαη ζηελ
νκνηόηεηα δελ κπνξνύλ λα
εμεγήζνπλ πώο έλα άηνκν
απνθαζίδεη πνηεο πεξηπηώζεηο ζα
εληαρζνύλ ζε κηα θαηεγνξία θαη πνηεο
όρη.
Εμήγεζε θαηλνκέλσλ όπσο ε ηθαλόηεηα
ησλ παηδηώλ λα ππεξβαίλνπλ ηηο
θαηλνκεληθέο ηνπο εκπεηξίεο, ε
ηθαλόηεηά ηνπο λα ζρεκαηίδνπλ
ππνζέζεηο πνπ αλζίζηαληαη ζηηο
αληίζεηεο καξηπξίεο θαη ε ύπαξμε
ππξήλσλ εμεγεηηθώλ πεπνηζήζεσλ πνπ
εκθαλίδνληαη ζε πξώηκε ειηθία θαη νη
νπνίεο ιεηηνπξγνύλ πεξηνξηζηηθά ζηε
κάζεζε.

13. Πώρ αποκηώνηαι οι δομέρ πος μοιάζοςν με θεωπίερ; Πώρ εμθανίζονηαι
αςηά ηα εξηγηηικά ζςζηήμαηα;
Υπνζέηνπκε όηη από ηελ αξρή ε βάζε γλώζεσλ απνηειείηαη από επεμεγεκαηηθά
πιαίζηα πνπ έρνπλ ηε δνκή ζεσξίαο.
ηα λήπηα είλαη εθνδηαζκέλα κε βηνινγηθά
πξνθαζνξηζκέλνπο πεξηνξηζκνύο ή αξρέο
πνπ θαηεπζύλνπλ ηελ πνξεία εμέιημεο.
ηα κηθξά παηδηά έρνπλ βηνινγηθά
βαζηζκέλεο πξνδηαζέζεηο λα
νηθνδνκνύλ δηαηζζεηηθέο ζεσξίεο πνπ
κεηέπεηηα δηαθνξνπνηνύληαη θαη
αλαδηνξγαλώλνληαη.

14. Νοητικά μοντέλα
Μηα κνξθή γλσζηηθήο δνκήο, κηα
πξόηαζε γηα ην πώο νη γλώζεηο
νξγαλώλνληαη θαη απνζεθεύνληαη
ζηε κλήκε.
Μεηαβαηηθέο αλαπαξαζηάζεηο πνπ
ζρεκαηίδνληαη ζηε ζηηγκή γηα λα
αληηκεησπηζηνύλ ζπγθεθξηκέλεο
θαηαζηάζεηο.
Ννεηηθή αλαπαξάζηαζε
Vosniadou (1994) : είλαη πηζαλό ην λνεηηθό κνληέιν σο κηα κνξθή
κεηαβαηηθήο αλαπαξάζηαζεο λα παίξλεη κηα πην κόληκε κνξθή
ελλνηνινγηθήο δνκήο ζηε καθξόρξνλε κλήκε ζηηο πεξηζηάζεηο πνπ νη
ζπλζήθεο ηεο θαζεκεξηλήο δσήο απαηηνύλ ηε ζπρλή ρξήζε ηνπ.

15. Νοηηικά μονηέλα αλαινγηθέο αλαπαξαζηάζεηο πνπ
δηαηεξνύλ ηε δνκή απηνύ πνπ αλαπαξηζηνύλ. Μπνξεί λα είλαη ρσξηθά θαη
λα ζπιιακβάλνπλ απόςεηο ηνπ θπζηθνύ θόζκνπ ή λα κπνξνύλ λα
αλαπαξηζηάλνπλ κε αλαινγηθό ηξόπν ηε δνκή κηαο αιιεινπρίαο
γεγνλόησλ. Πξόθεηηαη γηα πςεινύ επηπέδνπ λνεηηθά θαηαζθεπάζκαηα
πνπ ζθνπό έρνπλ λα αλαπαξηζηάλνπλ ηε δνκή αληηθεηκέλσλ,
πεπνηζήζεσλ ή ζεσξηώλ πνπ ίζσο λα κελ έρνπλ γίλεη πνηέ νξαηά, όπσο
ην λνεηηθό κνληέιν ηνπ ειηαθνύ ζπζηήκαηνο ή ην λνεηηθό κνληέιν ηεο
κέξαο/λύρηαο.

16. Μονηέλα παπάλληληρ καηανεμημένηρ
επεξεπγαζίαρ ή ζςνδεηιζηικά μονηέλα
Σηνηρεηώδεο κνλάδεο πνπ δε
ζπλδένληαη άκεζα κε
ζπγθεθξηκέλεο έλλνηεο. Οη
πιεξνθνξίεο κεηαβηβάδνληαη
από ηηο ζηαηηζηηθέο ηδηόηεηεο
ελεξγνπνηεκέλσλ
δηαζρεκαηνπνηήζεσλ πνπ
πεξηιακβάλνπλ ζπιινγέο
κνλάδσλ.
πεξηγξάθνπλ ηηο λνεηηθέο
δηαδηθαζίεο σο
ελεξγνπνηεκέλνπο
ζρεκαηηζκνύο πνπ νξίδνληαη
πάλσ ζηνπο θόκβνπο ελόο
ππθλνύ δηθηύνπ
αιιειεμαξηήζεσλ.

17.  Ο ξόινο κηαο ελόηεηαο νξίδεηαη από ηε δύλακε ησλ ζπλδέζεώλ ηεο κε άιιεο
ελόηεηεο.
 Η γλώζε βξίζθεηαη ζηηο ζπλδέζεηο
 Η κάζεζε είλαη ε αλαζεώξεζε ηεο δύλακεο ησλ ζπλδέζεσλ κεηαμύ ησλ
ελνηήησλ.
 Δηαθέξνπλ από ηα ζπζηήκαηα πνπ βαζίδνληαη ζε θαλόλεο.
 Ίδξπζε λέσλ ηύπσλ ελεξγνπνηεκέλσλ δηαζρεκαηνπνηήζεσλ ζε ζύλνια
ελνηήησλ κέζσ δηαδηθαζηώλ αλαζεώξεζεο.
 Υπνλννύκελε παξαγσγή λέσλ θαλόλσλ πνπ πξνθύπηνπλ από ηελ
αλαζεώξεζε ηεο ηζρύνο ελόο κεγάινπ ζπλόινπ ζπλδέζεσλ πνπ ήδε
ππάξρνπλ.

18. Anderson (1983) : «Αθξηβώο όπσο ππάξρνπλ γιώζζεο ππνινγηζηώλ
αλσηέξνπ θαη θαησηέξνπ επηπέδνπ (έλα πξόγξακκα ζε κηα πςεινύ
επηπέδνπ γιώζζα ζπληάζζεηαη ζ’ έλα θώδηθα κεραλήο αιιά ην γεγνλόο όηη
ν θώδηθαο κεραλήο εθηειεί ην πξόγξακκα δε ζεκαίλεη όηη δελ αληιείηαη από
ηελ πςεινύ επηπέδνπ γιώζζα) έηζη ππάξρνπλ θαη θαλόλεο θαη λεπξώλεο.»
(ζ. 35)
Holland et al. (1989) : ηα ζπλδεηηζηηθά ζπζηήκαηα δελ κπνξνύλ λα
εμεγήζνπλ πσο νη άλζξσπνη ζρεκαηίδνπλ αθνινπζίεο δηόηη δελ είλαη ηθαλά
λα παξάγνπλ ηα πςεινύ επηπέδνπ ζηνηρεία πνπ παίδνπλ θαζνξηζηηθό ξόιν
ζηελ νξγάλσζε θαη επίιπζε πνιύπινθσλ πξνβιεκάησλ. Η ηθαλόηεηα λα
παξάγνληαη λένη θαλόλεο επηηξέπεη λέα ζηνηρεία πνπ αλαπαξηζηάλνπλ
ραξαθηεξηζηηθά πςεινύ επηπέδνπ λα πξνζηίζεληαη ζην ζύζηεκα κέζσ
επαγσγηθώλ κεραληζκώλ.

19. Πξέπεη ηα γλσζηηθά κνληέια λα ελζσκαηώζνπλ ραξαθηεξηζηηθά θαη ηεο
Παράλληλης Καηανεμημένης Διαδικαζίας (ΠΚΔ) θαη ησλ κλαζικών γραμμικών
– ζσμβολικών μονηέλων.
Ήδε βιέπνπκε ηηο πξώηεο απόπεηξεο γηα ηε δεκηνπξγία ηέηνησλ
ζπλδπαζηηθώλ ζπζηεκάησλ