ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΢ΤΜΠΕΡΙΦΟΡΑ΢ ΚΑΙ ΜΑΘΗ΢Η΢ ΢Ε ΕΦΗΒΟΤ΢
ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΤ ΚΧΝ΢ΣΑΝΣΙΝΑ
PAPANIKOLAOU KONSTANTINA {diaviou 130566}
Η εθεβεία έρεη ζεσξεζεί σο ην πην ζεκαληηθό αλαπηπμηαθό ζηάδην ζηε δσή ηνπ θάζε αλζξώπνπ. Δίλαη κία κεηαβαηηθή επνρή θαηά ηελ νπνία ν
έθεβνο πξνζπαζεί λα αλαθαιύςεη ηελ ηαπηόηεηα ηνπ. Έρεη ραξαθηεξηζηεί σο κία πεξίνδνο «άλζηζεο, πεξηζπιινγήο, κνλαμηάο, αιιά θαη
έληνλσλ ςπρνζσκαηηθώλ δηαηαξαρώλ». Κάπνηνη έθεβνη ,έρνληαο θαη ηελ θαηάιιειε ζπλαηζζεκαηηθή ζηήξημε ηεο νηθνγέλεηαο θαη ηνπ
ζηελόηεξνπ, αιιά θαη επξύηεξνπ θνηλσληθνύ ηνπο πεξίγπξνπ παξνπζηάδνπλ κεγάιε πξνζαξκνζηηθόηεηα. ΢ε αληίζεζε κε απηνύο όκσο
ππάξρνπλ θαη θάπνηνη νη νπνίνη κε έρνληαο ηελ θαηάιιειε ζηήξημε παξνπζηάδνπλ απξνζάξκνζηε , επηζεηηθή θαη παξαβαηηθή ζπκπεξηθνξά.
Απηή ε θαηεγνξία ζα απνηειέζεη ην αληηθείκελν ηεο παξνύζαο εξγαζίαο θαη ζπγθεθξηκέλα ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπο, ηα αίηηα πνπ πξνθαινύλ
απηήλ ηε ζπκπεξηθνξά θαη θάπνηεο ηερληθέο παξέκβαζεο.
ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΚΑΙ ΦΤΥΟΛΟΓΙΑ ΣΧΝ ΔΦΗΒΧΝ ΜΔ ΠΑΡΑΒΑΣΙΚΗ ΢ΤΜΠΔΡΙΦΟΡΑ
΢πλήζσο έρνπλ πνιύ ρακειέο εθπαηδεπηηθέο επηδόζεηο θαη γεληθά δπζθνιεύνληαη ζηε δηαδηθαζία ηεο κάζεζεο. Δίλαη άηνκα πνπ απνηπγράλνπλ
ζην ζρνιείν θαη γηα απηό ζπλήζσο θαη ην εγθαηαιείπνπλ. Παξάιιεια αδπλαηνύλ λα ζπλάςνπλ πγηείο δηαπξνζσπηθέο ζρέζεηο, παξνπζηάδνπλ
ζπλαηζζεκαηηθέο δπζθνιίεο θαη ζπρλά ζπγθξνύνληαη ηόζν κε ηνπο γνλείο όζν θαη κε ηνπο δηδάζθνληεο ηνπο. Έξρνληαη αληηκέησπνη κε ηελ
θνηλσληθή απόξξηςε θαη απνκόλσζε, θάηη πνπ επηβαξύλεη ην αίζζεκα δπζθνξίαο, δπζηπρίαο θαη θαηαζιηπηηθήο δηάζεζεο πνπ ηνπο δηαθαηέρεη.
Γεληθόηεξα εκθαλίδνπλ αξλεηηζκό, αληηδξαζηηθόηεηα, αδπλακία δηάζεζεο ζπλεξγαηηθόηεηαο, έληνλν εγσθεληξηζκό, έιιεηςε πξννπηηθήο γηα
ην κέιινλ, κε αληνρή ζηηο καηαηώζεηο, πεξηνξηζκέλεο ιεθηηθέο ηθαλόηεηεο, δπζθνιία έθθξαζεο ζπλαηζζεκάησλ, παξνξκεηηθόηεηα, ρακειή
απηνπεπνίζεζε, άγρνο, αλαζθάιεηα, ζπκό, νξγή, ηάζε εθδίθεζεο. Αθόκα ηα άηνκα απηά παξνπζηάδνπλ κεησκέλε ηθαλόηεηα εζσηεξίθεπζεο ησλ
θαλόλσλ, γηα δεκηνπξγηθό παηρλίδη ή δεκηνπξγηθέο ζπλαιιαγέο, πεξηνξηζκέλε ηθαλόηεηα ελζπλαίζζεζεο. { Κνπξθνύηαο, ζεκεηώζεηο γηα ην
παξόλ κάζεκα}.
Αλ θαηεγνξηνπνηνύζακε απηνύο ηνπο εθήβνπο ζα δηαπηζηώλακε θαη΄αξράο πσο ππάξρνπλ νη δςζπποζάπμοζηοι έθηβοι πνπ εκθαλίδνπλ
ζπλαηζζεκαηηθέο δηαηαξαρέο, ππνθέξνπλ από αδηθαηνιόγεηε αλαζθάιεηα, θαηαηξέρνληαη από άγρνο, ή νλεηξνπόιεζε .Γπζθνιεύνληαη λα
ζπγθεληξώζνπλ ηελ πξνζνρή ηνπο, ληώζνπλ εύθνια πλεπκαηηθή θόπσζε θαη δηαζέηνπλ ζπλήζσο ρακειή λνεκνζύλε. Δίλαη αλίθαλνη λα
ζπλάςνπλ πγηείο ζρέζεηο, εμαπαηνύλ εύθνια θαη έρνπλ ερζξηθέο δηαζέζεηο, αιιά θαη αηζζήκαηα θαησηεξόηεηαο .Έρνπλ γεπηεί πνιιέο
καηαηώζεηο θαη απνηπρίεο θαη έρνπλ ζπκβηβαζηεί κε ηηο ρακειέο ζρνιηθέο ηνπο επηδόζεηο θαη πξνζδνθίεο γηα ην κέιινλ. ΢πλήζσο πξνέξρνληαη
από νηθνγέλεηεο ρακεινύ νηθνλνκηθνύ-θνηλσληθνύ επηπέδνπ.
Τπάξρνπλ όκσο θαη νη παπαβάηερ έθηβοι πνπ θαηαθεύγνπλ ζε ζπκπεξηθνξέο όπσο ε θινπή ιόγσ αλαζθάιεηαο, έιιεηςεο αγάπεο θαη
ζηγνπξηάο. Καη απηνί έρνπλ ρακειή απηνεθηίκεζε θαη πςειή κλεζηθαθία θαη απνγνήηεπζε από ην θνηλσληθό ζύζηεκα. Κάπνηνη βέβαηα
θιέβνπλ πεξηζηαζηαθά, απνηειώληαο κέιε κίαο νκάδαο αλώξηκσλ ζπλνκειίθσλ. Όζνη θιέβνπλ
ζπζηεκαηηθά πξνζπαζνύλ λα
απηνεπηβεβαησζνύλ, δείρλνληαο ηελ αληίδξαζε ηνπο ζε κία απηαξρηθή θαη ππεξπξνζηαηεπηηθή νηθνγέλεηα.
Από ηελ άιιε ππάξρνπλ θαη νη σκασιάρχες. Δίλαη επηζεηηθνί, αδηαθνξνύλ γηα ηε εμνπζία θαη αληηηίζεληαη ζε θάζε κνξθή εμνπζίαο.
Θεσξνύληαη απξνζάξκνζηνη, βηώλνπλ ηε ζρνιηθή απνηπρία, αιιά θαη ζηηο ζρέζεηο ηνπο κε ηνπο ζπλνκειίθνπο ηνπο. Πνιιέο θνξέο είλαη απηνί
πνπ επαλαιακβάλνπλ ηελ ηάμε, ληώζνπλ δπζηπρία ληξνπή ή θαη θαηάζιηςε θαη πεξηπιαλώληαη, πξνθεηκέλνπ λα απνθύγνπλ ηηο εληάζεηο θαη ηελ
αληηπάζεηα ηνπ δαζθάινπ θαη ησλ ζπκκαζεηώλ ηνπ.
Κάπνηνη θαηαθεύγνπλ ζηε σπήζη οςζιών θαη αλκοόλ, αλαδεηώληαο ραιάξσζε, πξόζθαηξε επραξίζηεζε θαη θπγή. Κάλνπλ{ ηα αγόξηα ζπλήζσο
}επίδεημε αξξελσπόηεηαο θαη δνθηκάδνληαο ηα πάληα επηδεηνύλ ην ζαπκαζκό. Άιινη πάιη θαηαθεύγνπλ ζηε ρξήζε νπζηώλ, θαζώο πηέδνληαη
από παληνύ, ζηελ νηθνγέλεηα ππάξρεη δπζαξκνλία , έιιεηςε ζηνξγήο, ελδηαθέξνληνο, απνξξηπηηθή ζηάζε εθ κέξνπο ησλ γνλέσλ θαη ζπρλά
απηαξρηθόο έιεγρνο, ζσκαηηθέο πνηλέο, άζρεκα ιόγηα, ζηέξεζε πξνλνκίσλ.
Όζνλ αθνξά ζπγθεθξηκέλεο πξνβιεκαηηθέο ζπκπεξηθνξέο ηόζν ζην ρώξν ηνπ ζρνιείνπ όζν θαη εθηόο ζα κπνξνύζακε λα πνύκε πσο είλαη νη
εμήο: Καηαξράο ππάξρνπλ α) ηα μικποπποβλήμαηα ζςμπεπιθοπάρ ζηο ζσολείο, όπσο ε απξνζεμία, νη κηθξνθνπβεληνύιεο, νη ςίζπξνη , ηα
ζθνπληήκαηα, νη θηινληθίεο, ε ελαζρόιεζε κε κηθξναληηθείκελα- αθεξεκάδα. Τπάξρνπλ όκσο θαη β) ηα πποβλήμαηα ηα ζσεηικά με ηο
μάθημα ή αιιηώο ε απόζπαζε πξνζνρήο ηνπ καζεηή από ην κάζεκα. Σόηε ν καζεηήο είηε ραδεύεη- νλεηξνπνιεί είηε ηεκπειηάδεη θαη θπγνπνλεί
ή πάιη δελ θάλεη ηηο αηνκηθέο αζθήζεηο. Άιιoηε δελ αθνινπζεί ηηο νδεγίεο ηνπ θαζεγεηή θαη αξλείηαη λα ππαθνύζεη ή δελ εηνηκάδεη ηηο εξγαζίεο
πνπ αλαηίζεληαη γηα ην ζπίηη ή δε θέξλεη καδί ηνπ ηα βηβιία θαη ηεηξάδηα. Έρνπκε όκσο θαη γ) ηα πποβλήμαηα ζςμπεπιθοπάρ ζηην ηάξη ηα
νπνία ζρεηίδνληαη κε ηα εκπόδηα πνπ παξαθσιύνπλ ηελ νκαιή ιεηηνπξγία ηεο. ΢ε απηήλ ηελ θαηεγνξία ζα πξέπεη λα παξαζέζνπκε ηηο εμήο
θαηεγνξίεο καζεηώλ: απηώλ πνπ πεηάγνληαη ρσξίο λα δεηήζνπλ ην ιόγν, πνπ ζπδεηνύλ κε ηνπο δηπιαλνύο γηα άζρεηα ζέκαηα- άζθνπε θιπαξία,
πνπ ελνρινύλ ηνπο δηπιαλνύο ηνπο κε πεηξάγκαηα, πνπ δηαθόπηνπλ ηνπο άιινπο, όηαλ κηινύλ, πνπ δε ζπλεξγάδνληαη ζηελ νκάδα, πνπ γίλνληαη
γεισηνπνηνί, πνπ πεηνύλ κηθξναληηθείκελα, πνπ έξρνληαη θαζπζηεξεκέλα θαη κνλίκσο αξγνπνξνύλ, πνπ κεηαθηλνύληαη από ην ζξαλίν ηνπο ή
βγαίλνπλ έμσ ρσξίο λα δεηήζνπλ άδεηα, πνπ ρξεζηκνπνηνύλ άζρεκε θαη πβξηζηηθή γιώζζα θαη γεληθά είλαη απζάδεηο, πνπ αληηγξάθνπλ θαη
θάλνπλ ζθνλάθηα ζηηο εμεηάζεηο, πνπ απνπζηάδνπλ αδηθαηνιόγεηα ή θάλνπλ ζθαζηαξρείν. Παξάιιεια ζα πξέπεη λα αλαθέξνπκε θαη δ) ηα
διαπποζωπικά πποβλήμαηα ενηόρ και εκηόρ ηάξηρ, όπσο ηελ εκπινθή ηνπο ζε ιεθηηθνύο δηαμηθηζκνύο, ηελ εκπινθή ζε θαπγάδεο, ηε δηάζεζε
λα είλαη ην αθεληηθό, λα ιέλε ςέκαηα, λα θιέβνπλ πξάγκαηα άιισλ, λα παξελνρινύλ ζεμνπαιηθά, λα εθβηάδνπλ θαη λα εμαπαηνύλ, λα
παξνπζηάδνπλ παξαλντθή ερζξόηεηα θαη πηζηεύνληαο πσο όινη είλαη ερζξηθνί καδί ηνπο δηαθαηέρνληαη από επηζπκία εθδίθεζεο θαη ζθιεξόηεηα.
Θα ήηαλ παξάιεηςε λα κελ αλαθέξνπκε θαη ε)ηηο αππεπείρ ζςμπεπιθοπέρ με βάζη ηη ζσολική κοςληούπα και ηο κοινωνικό καηεζηημένο,
όπσο ηελ απξεπή έλδπζε θαη θόκκσζε, ην θάπληζκα, ηε ρξήζε αιθνόι θαη λαξθσηηθώλ νπζηώλ, ηε ζύζηαζε ζπκκνξηώλ κε ζθνπό ηελ
εθδίθεζε, ηνπο βαλδαιηζκνύο θαη ηελ ηάζε γηα θαηαζηξνθέο{ θαηαζηξνθή βηβιίσλ, νξγάλσλ, ζξαλίσλ, ηελ παξαβίαζε ζρνιηθώλ θαλόλσλ.
Σέινο ππάξρνπλ θαη ζη)ηα πποβλήμαηα ομαδικήρ απειθαπσίαρ, όπσο ε απξνζπκία γηα νκαδηθή εξγαζία, ν ππεξβνιηθόο ζόξπβνο, ε ηάζε
απνπξνζαλαηνιηζκνύ από ην κάζεκα, ε απαμίσζε γηα κόξθσζε θαη εθπαίδεπζε, ε νκαδηθή βία.
΢ρεηηθά κε ηνπο παξάγνληεο πνπ πξνθαινύλ απηέο ηηο πξνβιεκαηηθέο ζπκπεξηθνξέο ζα κπνξνύζακε λα αλαθέξνπκε ηνπο εμήο: Καηαξράο γηα
ηα κηθξνπξνβιήκαηα ζπκπεξηθνξάο κέζα ζηελ ηάμε ζα πξέπεη λα επηζεκάλνπκε ηνπο ζσολικούρ παπάγονηερ, όπσο ηηο ζπλζήθεο ζπλσζηηζκνύ
ζηηο ειιεληθέο ζρνιηθέο αίζνπζεο, ηελ ελαζρόιεζε κε ζέκαηα πνπ δελ άπηνληαη ηνπ ελδηαθέξνληνο ησλ καζεηώλ θαη δελ ηθαλνπνηνύλ ηηο
αλάγθεο ηνπο, ηελ εθαξκνγή παξαδνζηαθώλ κεζόδσλ δηδαζθαιίαο πνπ θαζηζηνύλ ην καζεηή παζεηηθό δέθηε ηεο κάζεζεο, ηνλ αληαγσληζκό
κεηαμύ ησλ καζεηώλ, ηελ θαηάρξεζε εμνπζίαο από ηνπο εθπ/θνύο, νη νπνίνη όηαλ είλαη απηαξρηθνί, ηηκσξνύλ θαη ηαπεηλώλνπλ ην καζεηή θαη
πξνθεηκέλνπ λα ηνλ ζπκκνξθώζνπλ ιεηηνπξγνύλ σο εληζρπηέο ηεο καζεηηθήο παξαβαηηθόηεηαο.
Από ηελ άιιε όκσο πςίζηεο ζεκαζίαο γηα ηε ζπκπεξηθνξά πνπ ζα επηδείμεη ν καζεηήο ζην ζρνιείν είλαη ε οικογενειακή αγωγή πνπ έρεη ιάβεη
ην παηδί. Παηδηά κε πξνβιεκαηηθή ζπκπεξηθνξά πξνέξρνληαη από νηθνγέλεηεο κε δπζαξκνλία ζηηο ζρέζεηο ησλ κειώλ ηνπο, θαβγάδεο,
αιινπξόζαιιε ζηάζε απέλαληη ζηε ζηάζε ησλ παηδηώλ ηνπο { δεκηνπξγώληαο ζύγρπζε θαη ζύγθξνπζε θηλήηξσλ}, κε απνπζία εθδήισζεο
ζηνξγήο θαη ελδηαθέξνληνο είηε γηα ηα παηδηά είηε γηα ην ζρνιείν σο ζεζκό θαη αλαπνηειεζκαηηθέο κεζόδνπο δηαπαηδαγώγεζεο. Τπάξρνπλ
ινηπόλ νη νηθνγέλεηεο κε ραιαξή έσο αλύπαξθηε πεηζαξρία. Οη γνλείο αζρνινύληαη κε ηα ζπδπγηθά ηνπο πξνβιήκαηα, δείρλνληαο έηζη
πεξηθξόλεζε, απόξξηςε θαη πνιιέο θνξέο αληηπάζεηα γηα ηελ παξνπζία ηνπ παηδηνύ. Καηαθεύγνπλ εύθνια ζηε ρξήζε πνηλώλ πνπ αλαπηύζζεη
ηελ αληαπνδνηηθή επηζεηηθόηεηα ηνπ παηδηνύ. Όηαλ νη γνλείο ρξεζηκνπνηνύλ κεζόδνπο ηηκσξίαο, ελώ παξάιιεια είλαη απνξξηπηηθνί θαη
ερζξηθνί ηόηε δεκηνπξγνύληαη πην ζνβαξέο επηζεηηθέο ζπκπεξηθνξέο. Η απνπζία ηνπ παηέξα πάιη ή ε παξνπζία ελόο θαθνύ παηέξα ππνζάιπεη
ηε λεαληθή παξαβαηηθόηεηα. Οη λεαξνί παξαβάηεο δηαθξίλνληαη ζπλήζσο από κνηξνιαηξηθή ζηάζε, όηαλ ιόγσ κε αληαπόθξηζεο από ηνπο
άιινπο πξνθαινύλ ηελ πξνζνρή ηνπο κε αγαλάθηεζε, πξνβαίλνληαο ζε θινπέο θαη βαλδαιηζκνύο. Τπάξρεη ε ππεξβνιηθά απζηεξή νηθνγέλεηα
κε ηνπο αθιόλεηνπο θαλόλεο θαη ηελ επηβνιή απζηεξώλ θαλόλσλ. Υξεζηκνπνηεί ηνλ απηαξρηθό έιεγρν, ζσκαηηθέο ηηκσξίεο, ζθιεξά θαη
άζρεκα ιόγηα, απεηιέο θαη ζηέξεζε πξνλνκίσλ. Πίζσ από ηελ εθεβηθή βηαηόηεηα θξύβεηαη ε ζσκαηηθή βία σο κνξθή πεηζαξρίαο πνπ
αζθήζεθε από ηέηνηνπο γνλείο.
Σν θνηλσληθό-νηθνλνκηθό επίπεδν θαη ηα δεκνγξαθηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο νηθνγέλεηαο επεξεάδνπλ ηνλ ηξόπν κε ηνλ νπνίν επηθνηλσλνύλ ηα
κέιε ηεο, ηνλ ηξόπν πνπ δηαρεηξίδνληαη ζέκαηα εμνπζίαο θαη ηηο πξνζδνθίεο γηα ην κέιινλ θαη ηε ζπκπεξηθνξά ηνπ παηδηνύ. Π.ρ. γνλείο
ρακεινύ επηπέδνπ βιέπνπλ ηε κόξθσζε σο αζθάιεηα, ελώ γνλείο πςεινύ επηπέδνπ βιέπνπλ ηε κόξθσζε σο κέζν θνηλσληθήο αλέιημεο. Οη
γνλείο θαίλεηαη λα επηδξνύλ πεξηζζόηεξν ζηε δσή ησλ λέσλ από όζν ην ζρνιείν ή νη ζπκκαζεηέο. Δηδηθόηεξα ν παηέξαο επηδξά ζην πνιηηηζκηθό
επίπεδν ηνπ παηδηνύ κε ηελ επαγγεικαηηθή ηνπ ηδηόηεηα, ελώ ε κεηέξα αζθεί επηξξνή ζηηο θηινδνμίεο ησλ παηδηώλ, θαζώο απηή αλαιακβάλεη ηε
επίβιεςε ηεο ζρνιηθήο εξγαζίαο.
Η ζπκπεξηθνξά ησλ γνλέσλ, νη ελέξγεηεο θαη νη ξόινη πνπ αλαιακβάλνπλ ζην ζύζηεκα ηεο νηθνγέλεηαο, επεξεάδνπλ ηε ζρέζε ηνπο κε ην παηδί.
Γνλείο ινηπόλ πνπ αλαπηύζζνπλ ηελ πξσηνβνπιία ηνπ παηδηνύ, πνπ ζπδεηνύλ καδί ηνπ ηηο ελαιιαθηηθέο επηινγέο, πνπ εκπιέθνληαη ζηελ
εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία κε ηνλ έιεγρν ηεο θαηνίθσλ εξγαζίαο θαη έξρνληαη ζε επαθή κε ην ζρνιείν , πνπ ην ζηεξίδνπλ ζπλαηζζεκαηηθά θαη
έρνπλ πςειέο πξνζδνθίεο γηα ην κέιινλ ηνπ, έρνπλ παηδί κε ζεηηθή ζρνιηθή επίδνζε. Αληίζεηα γνλείο πνπ θξηηηθάξνπλ ή ακθηβάιινπλ, πνπ
πεξηνξίδνπλ ηηο επηινγέο ηνπ παηδηνύ, πνπ ην ειέγρνπλ, ην ηηκσξνύλ ή ην απεηινύλ, πνπ ην απνξξίπηνπλ ή ην εηξσλεύνληαη, πνπ δελ πηζηεύνπλ
ζηελ αμία ηεο εθπ/ζεο θαη επηξξίπηνπλ ηελ επζύλε ηεο απνηπρίαο ζηα παηδηά ηνπο, έρνπλ παηδηά κε ρακειή ζρνιηθή επίδνζε. Απηόο ν
απηαξρηθόο γνλέαο πνπ επηβάιιεη ηε ζέιεζε ηνπ κε ηηκσξία ή απεηιή δεκηνπξγεί κία εμνπζηαζηηθή ζρέζε κε ην παηδί ηνπ. Μπνξεί ε
πξνβιεκαηηθή ζπκπεξηθνξά όκσο λα νθείιεηαη θαη ζηηο αξλεηηθέο επηδξάζεηο ησλ ζπλνκειίθσλ ή πάιη θαη ζε θνηλσληθό-πνιηηηθνύο
παξάγνληεο, όπσο ε αλεξγία, ε πνηόηεηα ηεο εθπαίδεπζεο ή ηεο θαηνηθίαο θαη ε έιιεηςε αίζζεζεο κηαο ππνζηεξηθηήο θνηλσλίαο.
Με βάζε ηηο ζεκεηώζεηο ηεο παξνύζαο δηδαθηηθήο ελόηεηαο, σο αηηηαθνί θαη θαηαιπηηθνί παξάγνληεο, ζε πξνζσπηθό θαη νηθνγελεηαθό επίπεδν,
κπνξνύλ λα ζεσξεζνύλ νη παξαθάησ:
1. Καθέο νηθνγελεηαθέο ζρέζεηο θαη πνιύ θνξηηζκέλν θιίκα. Παηξόηεηα ή κεηξόηεηα ζε λεαξή ειηθία , αληηθνηλσληθέο ηάζεηο ησλ γνλέσλ
θαη ρξήζε ηνμηθώλ νπζηώλ, θνπιηνύξα βίαο θαη απμεκέλεο ηάζεηο επηζεηηθόηεηαο ζην ζπίηη.
2. Δλδερόκελεο δηαηαξαρέο ζπκπεξηθνξάο θαη πξνζσπηθόηεηαο ησλ γνλέσλ ή θαη ε γεληθόηεξε πξνζσπηθή ςπρνθνηλσληθή
δυζλειηουργικόηηηα ηνπο
3. Αθξαίεο ζσκαηηθέο ηηκσξίεο θαη έιιεηςε ζηαζεξώλ νξίσλ θαη επαξθνύο ζπλαηζζεκαηηθνύ θιίκαηνο
4. Έιιεηςε επηβνιήο νξίσλ θαη ζηαζεξώλ παηδαγσγηθώλ ζπκπεξηθνξώλ
5. Βεβαξεκέλν θνηλσληθό πεξηβάιινλ π. ρ. θνηλσληθή βία, ππνβαζκηζκέλν ζρνιηθό πιαίζην, ζρνιεία κε ζαθή ηηκσξεηηθή πνιηηηθή ,
απνπζία εληαμηαθώλ πξαθηηθώλ ή θαη γεηηνληά κε πςειή παξαβαηηθόηεηα
6. Πξνβιήκαηα κε ηελ αλάπηπμε αηνκηθώλ ςπρνθνηλσληθώλ δεμηνηήησλ ή δεμηνηήησλ πξνζαξκνγήο. Πξνβιήκαηα απνδνρήο ζπλνκειίθσλ
7. Υακειή απηνεηθόλα/ απηνπεπνίζεζε θαη αίζζεκα αληθαλόηεηαο
8. Θπκαηνπνίεζε από άιια παηδηά θαη εκπινθή ζε θαηαζηάζεηο ζύγθξνπζεο θάηη πνπ νδεγεί ζε κεγαιύηεξν θνηλσληθό απνθιεηζκό θαη ζε
αύμεζε ησλ ςπρνθνηλσληθώλ δηαηαξαρώλ
9. Αξλεηηθέο ηηκσξεηηθέο ζηάζεηο θαη επηζεηηθέο αληηδξάζεηο από ηελ πιεπξά ησλ δηδαζθόλησλ ζε επηζεηηθά παηδηά κε έληνλα πξνβιήκαηα
πξνζαξκνγήο
10. Αξλεηηθή ζπλεξγαζία γνλέσλ- ζρνιείνπ, ηηκσξεηηθέο ζηάζεηο θαη ζπγθάιπςε ησλ πξνβιεκάησλ από ηνπο γνλείο, απνξξηπηηθέο ζηάζεηο
ηνπ ζρνιείνπ θαη απόδνζε επζπλώλ ζηνπο γνλείο
11. Αλππαξμία πνιηηηθήο έληαμεο από ηελ πιεπξά ησλ εθπαηδεπηηθώλ, ηα νπνία ζπκβάιινπλ ζε κία επηζεηηθή αληηκεηώπηζε ησλ
πξνβιεκαηηθώλ θαηλνκέλσλ θάηη πνπ επηδεηλώλεη ηελ αληηθνηλσληθή ηάζε
12. Αδπλακία αλαγλώξηζεο ησλ ςπρνινγηθώλ πξνβιεκάησλ ησλ παηδηώλ κε απνηέιεζκα ηε κε αληαπόθξηζε ζηηο βαζύηεξεο αλάγθεο ηνπο
θαη ηνλ εγθισβηζκό ησλ γνλέσλ θαη ησλ εθπαηδεπηηθώλ ζε αληηζεξαπεπηηθέο κεζόδνπο.
13. Η θηινζνθία ηνπ ζρνιείνπ, όηαλ δε ιεηηνπξγνύλ ζηελ θαηεύζπλζε πινπνίεζεο ηεο έληαμεο ησλ παηδηώλ κε ηδηαηηεξόηεηεο
14. Η απνπζία ζεζκνζεηεκέλσλ θαη νπζηαζηηθώλ πιαηζίσλ ζπλεξγαζίαο κεηαμύ εθπ/θώλ γηα ηελ επεμεξγαζία δεηεκάησλ πνπ αθνξνύλ ηελ
έληαμε παηδηώλ κε ηδηαηηεξόηεηεο, θαζώο θαη ε απνπζία θαηαλόεζεο ηεο ςπρνινγίαο ηνπο.
15. Η απνπζία ζπκβνπιεπηηθώλ ππεξεζηώλ θαζώο θαη νη ζπζηεκαηηθέο παξεκβάζεηο ησλ ζρνιηθώλ ζπκβνύισλ
16. Αδπλακία εθαξκνγήο δξαζηεξηνηήησλ εθηόο αλαιπηηθνύ πξνγξάκκαηνο, δξαζηεξηόηεηεο πνπ ζπκβάιινπλ νπζηαζηηθά ζηε κείσζε ησλ
αληηθνηλσληθώλ ζπκπεξηθνξώλ
Δπηπρώο όκσο γηα θάζε πξόβιεκα ππάξρεη θαη έλαο ηξόπνο αληηκεηώπηζεο, άιινηε πεξηζζόηεξν θαη άιινηε βέβαηα ιηγόηεξν
πεηπρεκέλνο.
ΣΡΟΠΟΙ ΑΝΣΙΜΔΣΧΠΙ΢Η΢ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΙΚΧΝ ΢ΤΜΠΔΡΙΦΟΡΧΝ
Καηαξράο απαηηείηαη ςπρξαηκία, επαηζζεζία, απηνζπγθξάηεζε λα απνθηήζνπκε κία ζηαζεξή ζρέζε κε ηνλ έθεβν θαη λα
πξνζπαζήζνπκε λα θαηαλνήζνπκε ηελ ςπρνινγία ηνπ {ελζπλαίζζεζε}.Πξέπεη λα ζέζνπκε ζαθείο θαλόλεο θαη ε έκθαζε λα κε δίλεηαη κόλν ζε
ηηκσξεηηθέο κεζόδνπο θαη ηνλ απνθιεηζκό. Θα πξέπεη λα ηνπ δεκηνπξγήζνπκε αίζζεκα ππεπζπλόηεηαο π. ρ. απνθαηάζηαζε ησλ θζνξώλ όρη γηα
ηηκσξεηηθνύ ιόγνπο, αιιά γηα λα ην ρξεζηκνπνηήζνπλ θαη άιινη. Ο εθπ/θόο επηβάιιεηαη λα παξάζρεη ζπλαηζζεκαηηθή ππνζηήξημε θαη
ππνζηεξηθηηθή επνπηεία, πξνθεηκέλνπ λα αλαιύζεη θαη λα θαηαλνήζεη ηελ θάζε πεξίπησζε εθήβνπ.
Παξάιιεια ζα πξέπεη λα πξνζπαζήζεη λα εκπιέμεη ηα παηδηά ζε δξαζηεξηόηεηεο θαη λα θαηαβάιιεη πξνζπάζεηα λα δηαρεηξηζηεί ηηο
ζπγθξνύζεηο θαη ην ζπκό ηνπο κέζσ ςπρνπαηδαγσγηθώλ πξνγξακκάησλ.
Απαηηείηαη κέζα ζηελ ηάμε λα δεκηνπξγεζεί έλα δεθηηθό θαη εληζρπηηθό θιίκα κεηαμύ ησλ καζεηώλ. Δπίζεο λα εληζρπζνύλ θαη λα
πξνσζεζνύλ νη θνηλσληθέο δεμηόηεηεο ησλ απξνζάξκνζησλ εθήβσλ, αιιά θαη λα ζπλεξγαζηνύλ νη γνλείο ζε δξαζηεξηόηεηεο πνπ ζρεηίδνληαη κε
ηηο επηδόζεηο ησλ παηδηώλ ηνπο. Δπηβάιιεηαη λα ππάξρεη απνθαζηζηηθή αληηκεηώπηζε ηεο πξνβιεκαηηθήο ζπκπεξηθνξάο κε ήπην ηξόπν θαη λα
εκπιαθνύλ αθόκε θαη νη εηδηθνί σο ζύκβνπινη. Βέβαηα ελλνείηαη πσο ρξεηάδεηαη εμαηνκηθεπκέλε πξνζέγγηζε ησλ καζεηώλ ζηηο δηαηαξαρέο ηεο
ζπκπεξηθνξάο ηνπο, θαζώο θάζε πεξίπησζε είλαη ηδηαίηεξε θαη απαηηεί άιιε παξέκβαζε.
Όζνλ αθνξά ηε ιεηηνπξγία ηνπ ζρνιείνπ ρξεηάδεηαη μεθάζαξε δήισζε ησλ ζηόρσλ, λα ιακβάλεηαη ππόςε ε δπλακηθή θαη ην επίπεδν
ησλ καζεηώλ θαη λα ππάξρεη αληηζηνηρία κεηαμύ ζηόρσλ - δεμηνηήησλ ησλ καζεηώλ. ΢αθήο παξνπζίαζε ηνπ καζήκαηνο θαη εμαηνκηθεπκέλε
ζηάζε όπνπ απαηηείηαη, αιιά θαη πνιιέο επθαηξίεο ζηνπο καζεηέο κέρξη απηνί λα αληαπνθξηζνύλ. Να παξαθνινπζείηαη ζπρλά ε πξόνδνο ηνπ θαη
λα κελ επηθξίλεηαη, λα ζπδεηνύληαη ζέκαηα ςπρηθήο πγείαο θαη δηαπξνζσπηθώλ δεμηνηήησλ. Να ρξεζηκνπνηείηαη ην ζεαηξηθό παηρλίδη, νη νκάδεο
απηνέθθξαζεο θαη ζπλεξγαζίαο- επηθνηλσλίαο, πξνθεηκέλνπ λα ππνζηεξηρηεί ε ζπλνρή ηεο ηάμεο θαη παξάιιεια λα επηθνηλσλνύλ κε ηνπο
γνλείο θαη ζπκβνύινπο.{ Κνπξθνύηαο- ζεκεηώζεηο γηα ηελ παξνύζα δηδαθηηθή}.
Οπσζδήπνηε απαηηείηαη αλακόξθσζε ηνπ αλαιπηηθνύ πξνγξάκκαηνο ην νπνίν δελ πξέπεη λα εζηηάδεη κόλν ζηελ παξνρή γλώζεσλ,
αιιά θαη ζηελ ςπρνζπλαηζζεκαηηθή αλάπηπμε θαη ζηήξημε ησλ εθήβσλ. Οη εθπ/θνί πξέπεη λα είλαη παηδαγσγηθά θαηαξηηζκέλνη θαη λα
ζπλεξγάδνληαη κε εμεηδηθεπκέλνπο ςπρνιόγνπο θαη κε ηελ νηθνγέλεηα ηνπ εθήβνπ. Υξεηάδεηαη ινηπόλ έλα ππνζηεξηθηηθό ζρνιηθό πεξηβάιινλ
ζε ζπλδπαζκό κε ηελ θαηάιιειε ζπκβνπιεπηηθή πξνθεηκέλνπ λα πξνιάβνπκε θαη λα θαηαζηείινπκε θαηλόκελα πξνβιεκαηηθήο ζπκπεξηθνξάο.
΢ρεηηθά κε ζπγθεθξηκέλα πξνβιήκαηα ζα πξόηεηλα ηνπο εμήο ηξόπνπο αληηκεηώπηζεο: θαη αξράο γηα ηελ αληηκεηώπηζε ηεο καζεηηθήο
αηαμίαο/παξέθθιηζεο ππάξρνπλ ηόζν ιεθηηθνί όζν θαη κε ιεθηηθνί ηξόπνη αληηκεηώπηζεο.
Α) Μη λεκηικοί:
1. η ππογπαμμαηιζμένη αγνόηζη, όηαλ ε ζπκπεξηθνξά ηνπ δελ πξνθαιεί πξόβιεκα ζην κάζεκα θαη όηαλ απηή δελ πξόθεηηαη λα δηαξθέζεη επί
καθξόλ.
2. η παπαγλωζζική ςπόδειξη, κε απηήλ ηελ ηαρηηθή ν εθπ/θόο ζέιεη λα γλσζηνπνηήζεη ζηνλ άηαθην καζεηή όηη έρεη γλώζε ηεο παξεθηξνπήο
ηνπ θαη όηη απηό πνπ πεξηκέλεη από εθείλνλ είλαη λα επαλέιζεη ακέζσο ζηελ ηάμε. Απηό ην πεηπραίλεη κε κία έληνλε καηηά ή κε κηα απνηξεπηηθή
θίλεζε ηνπ ρεξηνύ ή ηεο θεθαιήο ηνπ.
3. έλεγσορ δηα ηηρ εγγύηηηαρ , ο εθπ/θόο πξνρσξά ρσξίο λα δηαθόςεη ην κάζεκα κε ζηαζεξά βήκαηα θαη βιέκκα απνθαζηζηηθό πξνο ην καζεηή
πνπ αηαθηεί. Αλ ζπλερίζεη ηόηε ζα πεξάζεη
4. ζηον έλεγσο δια ηος αγγίγμαηορ. Η ηεσνική αςηή ζςνίζηαηαι ζε ένα απλό άγγιγμα ηος μαθηηή ζηην πλάηη ή ζηο κεθάλι, ηο οποίο ζε
ζςνδςαζμό με ηη γενικόηεπη ζηάζη ηος εκπ/κού θα δηλώζει ζηο μαθηηή ηην αξίωζη να επανέλθει άμεζα ζηην ηάξη.
Β) Λεκηικοί:
1. έμμεζη ςπόδειξη ηος αναμενομένος. Ο εθπ/θόο δε ζρνιηάδεη αξλεηηθά ηε ζπκπεξηθνξά ηνπ άηαθηνπ καζεηή, αιιά αληίζεηα ζρνιηάδεη
ζεηηθά ηελ νξζή ζπκπεξηθνξά ησλ ππόινηπσλ καζεηώλ, ώζηε λα ππνδείμεη ζηνλ άηαθην καζεηή ηη νθείιεη λα πξάμεη. 2. αναθοπά ηος ονόμαηορ
ηος μαθηηή ηος αηακηεί. Αλαθέξεηαη ην όλνκα ηνπ άηαθηνπ καζεηή θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ ιόγνπ ηνπ ρσξίο ή θαη κε ύπαξμε λνεκαηηθήο
ζπζρέηηζεο κε απηόλ. 3. ςποβολή επώηηζηρ ππορ ηο καζεηή πος αηακηεί, ζρεηηθή κε ην πεξηερόκελν ηνπ καζήκαηνο. α) πξώηα κπνξεί λα
αλαθεξζεί ζην όλνκα ηνπ καζεηή ρσξίο λα ηνλ αηθληδηάζεη θαη έπεηηα λα δηαηππώζεη ηελ εξώηεζε ή β) πξώηα λα δηαηππώζεη ηελ εξώηεζε θαη
ύζηεξα λα απεπζύλεη ην ιόγν ζην καζεηή. Ο ηειεπηαίνο πνπ δελ έρεη αθνύζεη ηελ εξώηεζε, ζαθώο αηθληδηάδεηαη ζην άθνπζκα ηνπ νλόκαηνο
ηνπ θαη ινγηθό είλαη λα κελ κπνξέζεη λα δώζεη απάληεζε, νπόηε ν εθπ/θόο βξίζθεη ηελ επθαηξία λα ζρνιηάζεη ηελ άηαθηε ζπκπεξηθνξά ηνπ. 4.
ανάδειξη ηων επιπηώζεων πος έσει η μαθηηική αηαξία ζηοςρ ςπόλοιποςρ μαθηηέρ 5. πποβολή ηων θεηικών επιπηώζεων ηηρ αποδεκηήρ
ζςμπεπιθοπάρ. Ο εθπ/θόο δελ ηνλίδεη ηηο αξλεηηθέο επηπηώζεηο ηεο αηαμίαο, αιιά αληίζεηα δίλεη βαξύηεηα ζηηο ζεηηθέο επηπηώζεηο πνπ ζα
ππάξμνπλ αλ όινη νη καζεηέο ζηακαηήζνπλ λα αηαθηνύλ. 6. απαίηηζη με εςγενικό ηπόπο να ηεπμαηιζηεί η παρεκτρεπόμενη ζςμπεπιθοπά 7.
επιζήμανζη ηηρ κακήρ σπήζηρ ηων ςλικών 8. ςπενθύμιζη ηων κανόνων. Οθείιεη λα ελεκεξώλεη ην καζεηή πνπ αηαθηεί γηα ηηο
πξνβιεπόκελεο θπξώζεηο πνπ ζα έρεη, αλ δελ αιιάμεη ζπκπεξηθνξά θαη δε ζεβαζηεί ηνπο θαλόλεο ηεο ηάμεο ηνπ, όπσο : αποκαηάζηαζη ηων
θθοπών, ζηέπηζη κάποιων ππονομίων, επιβολή ππόζθεηηρ επγαζίαρ, απομάκπςνζη ηος μαθηηή από ηο θπανίο ηος, επιβολή ηηρ ποινήρ
ηηρ ωπιαίαρ απομάκπςνζηρ από ηο μάθημα, αποβολή ηος από ηο ζσολείο για λίγερ ημέπερ 9. επίπληξη και διαηαγή για επαναθοπά ηος
μαθηηή ζηην ηάξη.
Δθηόο όκσο από ηε καζεηηθή αηαμία ππάξρεη θαη ε αγέλεηα ηνπ καζεηή. ΢αθώο ν εθπ/θόο δε ζα πξέπεη λα ράζεη ηελ ςπρξαηκία ηνπ, λα
αληαπνδώζεη ηελ αγέλεηα, λα απαληήζεη κε κία αγελή ή ζαξθαζηηθή απάληεζε. Πξέπεη λα αληηδξάζεη ηαρεία θαη απνηειεζκαηηθά : λα ηνπ
απαληήζεη ζύληνκα, λα ηνλ θαιέζεη ζε θαη΄ηδίαλ ζπλνκηιία ζηελ νπνία ζα θεξζεί κε επγέλεηα θαη λεθαιηόηεηα, ππνδερόκελνο ην καζεηή κε
ρακόγειν. Έηζη ηνπ πεξλά ην κήλπκα όηη δελ επηζπκεί λα δεκηνπξγήζνπλ ζρέζε αληηπάζεηαο, αιιά όηη επηζπκεί ηε ζπλεξγαζία ηνπ γηα ηελ
επόδσζε ησλ δηδαθηηθώλ ζθνπώλ. Καζίζηαηαη αλαγθαία επίζεο ε ζπλεξγαζία όινπ ηνπ δηδαθηηθνύ πξνζσπηθνύ γηα ηελ από θνηλνύ
αληηκεηώπηζε ηνπ πξνβιήκαηνο, αθόκα θαη ηνπ δηεπζπληή ηεο ζρνιηθήο κνλάδαο. Πξνπάλησλ όκσο ε ζεξαπεία πξέπεη λα μεθηλήζεη κε ηε
δηάγλσζε ησλ αηηηαθώλ παξαγόλησλ π. ρ. επηζπκεί κέζσ απηήο ηεο ζπκπεξηθνξάο λα θεξδίζεη ηελ πξνζνρή ηνπ εθπ/θνύ θαη ησλ ζπκκαζεηώλ
ηνπ; Έρεη πξνεγνύκελα κε ην ζπγθεθξηκέλν θαζεγεηή; Νηώζεη πσο έηζη ζα απνζπάζεη ην ζαπκαζκό ησλ άιισλ;
Αληηκεηώπηζε ηεο απεηζαξρίαο: ζε κηθξόηεξεο ηάμεηο ζα κπνξνύζε λα είλαη απνηειεζκαηηθή ε ζσκαηηθή επαθή θαη επηβνιή, ε επγεληθή
επαλάιεςε ηνπ αηηήκαηνο γηα πεηζαξρία θαη επαλαθνξά ζηελ ηάμε, δηάινγνο θαηά ηνλ νπνίν δεηείηαη από ην καζεηή λα εμεγήζεη ηε ζηάζε ηνπ.
Ο εθπ/θόο πξέπεη λα είλαη ςύρξαηκνο θαη λεθάιηνο, δελ πξέπεη λα πςώζεη ηνλ ηόλν ηεο θσλήο ηνπ θαη λα απμήζεη ηελ έληαζε, αιιά πξέπεη ήπηα
λα ηνλ πξνεηδνπνηήζεη θαη λα ηνπ γλσζηνπνηήζεη πσο γηα απείζαξρεο ζπκπεξηθνξέο όπσο απηή έρνπλ πξνβιεθζεί ζπλέπεηεο από ην ζρνιηθό
θαλνληζκό θαη όηη ν δηδάζθσλ ππνρξενύηαη λα ην θνηλνπνηήζεη θαη ζην δηεπζπληή. Απαηηείηαη θαη ε παξέκβαζε ηνπ δηεπζπληή ηνπ ζρνιείνπ.
Δπίζεο ζα πξέπεη λα δηεξεπλεζνύλ ε θύζε ηεο θαηάζηαζεο, ηα θίλεηξα δξάζεο, νη αηηηαθνί θαη εθιπηηθνί παξάγνληεο, ε ζπρλόηεηα
εθδήισζεο, ε δηάξθεηα, νη ζηόρνη ηεο ζπκπεξηθνξάο, θαζώο θαη πσο ζπλδέεηαη απηή ε ζπκπεξηθνξά κε ηε ςπρνινγία ηνπ εθήβνπ.
ΑΝΣΙΜΔΣΧΠΙ΢Η ΢ΤΓΚΡΟΤ΢ΔΧΝ ΜΔΣΑΞΤ ΜΑΘΗΣΧΝ:
ζαθώο ε δηαθνπή ηεο ζύγθξνπζεο δελ επηηπγράλεηαη κε ύβξεηο ή απεηιέο ηηκσξίαο. Ο δηδάζθσλ πξέπεη λα απεπζύλεη κία ήπηνπ ηόλνπ εληνιή
πξνο ηνπο καζεηέο λα παύζνπλ λα ζπκπιέθνληαη. Σνπο θαιεί λα δώζνπλ εμεγήζεηο θαη αθνύ ηνπο αθνύζεη πξνζεθηηθά πξνζπαζεί θαηά
ζπκβηβαζηηθό ηξόπν λα ηνπο ζπκθηιηώζεη, δίλνληαο ηνπο θαη νξηζκέλεο ζπκβνπιέο θαη ζρεηηθέο παξαηλέζεηο, πξνπάλησλ κεηαθέξνληαο ην
κήλπκα όηη νη αλζξώπηλεο δηαθνξέο δελ επηιύνληαη κε ηελ θαηαθπγή ζηε βία. Αλ θαη κεηά ηε ιεθηηθή παξέκβαζε ε ζύγθξνπζε αλαδσππξσζεί
ηόηε θξίλεηαη αλαγθαία ε ζσκαηηθή παξέκβαζε ηνπ εθπ/θνύ, κε ζθνπό λα αθηλεηνπνηήζεη ην καζεηή πνπ θαίλεηαη λα ππεξηεξεί ζηε ξώκε. Θα
πξέπεη ην πεξηζηαηηθό λα αλαθεξζεί θαη ζην δηεπζπληή.
ΑΝΣΙΜΔΣΧΠΙ΢Η ΣΗ΢ ΤΠΔΡΚΙΝΗΣΙΚΟΣΗΣΑ΢:
ζεσξείηαη βέβαην πσο δελ κπνξεί λα θαηαζηαιεί κε ηελ ηηκσξία νύηε κε ηελ απνκόλσζε ή ηε ζσκαηηθή επηβνιή ηνπ δηδάζθνληα ή ηελ
απνπνκπή ηνπ καζεηή από ηελ αίζνπζα ή ηελ παξακνλή ηνπ ζην γξαθείν ηνπ δηεπζπληή ηεο ζρνιηθήο κνλάδαο. Ο δηδάζθσλ πξέπεη λα γλσξίδεη
πσο ν ππεξθηλεηηθόο καζεηήο ιόγσ ησλ ραξαθηεξηζηηθώλ γλσξηζκάησλ ηεο ζπκπεξηθνξάο ηνπ {απνζπγθέληξσζε, αδπλακία παξαθνινύζεζεο
ηνπ καζεζηαθνύ ξπζκνύ, ςπραλαγθαζηηθή λεπξηθόηεηα} είλαη πνιύ πηζαλό λα κελ αληαπνθξηζεί ζηελ πξνζπάζεηα θαζνδήγεζεο ηνπ ή ζε
νξηζκέλε αθνινπζνύκελε ζηξαηεγηθή ειέγρνπ. Σαθηηθή πνπ ζε θάπνην βαζκό πεξηνξίδεη ην πξόβιεκα είλαη ε νξγάλσζε δξαζηεξηνηήησλ εθ
κέξνπο ηνπ δηδάζθνληα, ζηηο νπνίεο ζπκκεηέρνπλ ηα ππεξθηλεηηθά άηνκα, πξνθεηκέλνπ λα εμσηεξηθεύζνπλ ηελ αλάγθε ηνπο γηα ζσκαηηθή
θηλεηηθόηεηα.
ΠΔΡΙΠΣΧ΢ΔΙ΢ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΙΚΧΝ ΢ΤΜΠΔΡΙΦΟΡΧΝ
Λόγσ κηθξήο δηδαθηηθήο εκπεηξίαο - δηνξηζκέλε ζε δπζπξόζηην κέξνο κε γεληθά ήζπρνπο καζεηέο- δελ δηαζέησ πινύζην πιηθό από πεξηπηώζεηο
εθήβσλ κε βάζε ηελ πξνζσπηθή κνπ εκπεηξία. Θα παξνπζηάζσ, όκσο, θάπνηεο πνπ έηπραλ ζε ζπλαδέιθνπο.
1. Πέξπζη ίζσο λα ην αθνύζαηε άιισζηε ζην λνκό όπνπ είκαη δηνξηζκέλε ,έλαο καζεηήο ηεο Γ Λπθείνπ θαηά ηελ πεξίνδν ησλ
παλειιαδηθώλ καραίξσζε ηε κεηέξα ηνπ. Πξνεξρόηαλ από θαιή νηθνγέλεηα κε νηθνλνκηθή άλεζε θαη κνξθσηηθό επίπεδν { θαη νη δύν
γνλείο ηνπ ήηαλ εθπαηδεπηηθνί} .Δίρε θαη έλαλ αδεξθό άξηζην καζεηή, θνηηεηή ηεο ηαηξηθήο ζρνιήο. Αθνύγεηαη πσο ην πεξηβάιινλ ήηαλ
πνιύ πηεζηηθό θαη αθόξεην ζπλαηζζεκαηηθά, θαζώο ε κεηέξα θπξίσο ηνλ ζπλέθξηλε ζπλερώο κε ηνλ αδεξθό ηνπ, δεηώληαο ηνπ
πςειόηεξεο επηδόζεηο από απηέο πνπ ελδερνκέλσο κπνξνύζε ην παηδί. Η νξγή, ν ζπκόο, ε θαηαπίεζε, ε ζύγθξηζε κε ην κεγαιύηεξν
αδεξθό νδήγεζαλ ην λέν ζηε δνινθνλία ηεο ίδηα ηνπ ηεο κεηέξαο.
2. Μαζεηήο ηεο Γ Γπκλαζίνπ ρσξίο πςειέο ζρνιηθέο επηδόζεηο θαη γεληθά ήπησλ ηόλσλ, ζπλεζηαικέλνο θαη αξθεηά πεξηζσξηνπνηεκέλνο
ηελ ώξα ηνπ καζήκαηνο πξνθαλώο γηα λα θεξδίζεη θαη απηόο έζησ θαη γηα ιίγν ηνλ « έπαηλν» ηελ πξνζνρή , ηελ απνδνρή ησλ
ζπκκαζεηώλ ηνπ , έβαιε θσηηά ζε έλα ραξηόλη θαη ην πέηαμε ζηα πόδηα κίαο θνπέιαο ηεο νπνίαο άξρηζε λα θαίγεηαη ην παληειόλη.
Δπηπρώο ακέζσο ην αληηιήθζεζαλ όινη. ΢ην ζύιινγν βέβαηα δελ αζρνιήζεθε θαλείο κε ηελ ςπρνινγία ηνπ παηδηνύ θαη ηη ήηαλ απηό πνπ
ηνλ πξνέηξεςε ζε απηήλ ηε ζπκπεξηθνξά , αιιά απιά επηθεληξσζήθακε ζην πόζεο κέξεο ζα πάξεη απνβνιή. Σνπ έδσζαλ πελζήκεξε.
Σν γεγνλόο κεηά από ιίγν μεράζηεθε.
3. Σελ πξνεγνύκελε εβδνκάδα καζεηήο ηεο Α ηάμεο επαγγεικαηηθνύ ιπθείνπ ζε κεγάιν αζηηθό θέληξν, ηελ ώξα ηνπ δηαιείκκαηνο
θαηέβαζε ην παληειόλη ελόο ζπκκαζεηή ηνπ. Η πνηλή πνπ δόζεθε ήηαλ δύν κέξεο απνβνιή ρσξίο πάιη δηεξεύλεζε ησλ αηηηώλ. Ήζειε λα
θάλεη επίδεημε αξξελσπόηεηαο, ηζρύνο, λα ηνλ μεθηηιίζεη εθδηθνύκελνο; Καλείο δε ζα κάζεη
4. ΢ε γπκλάζην ηνπ λνκνύ πνπ είκαη δηνξηζκέλνη καζεηέο ηνπ λνκνύ πνπ είκαη δηνξηζκέλε κόιηο έκαζαλ ηε βαζκνινγία ηνπ δεύηεξνπ
ηξηκήλνπ έβξηδαλ ρπδαηόηαηα ζηνπο ηνίρνπο θαη ζηνλ πίλαθα ηνπο θαζεγεηέο. Να ηνλίζσ όηη ην ζύλνιν ησλ παηδηώλ πξνέξρεηαη από
νηθνγέλεηεο ρακεινύ θνηλσληθνύ-νηθνλνκηθνύ , αιιά θαη κνξθσηηθνύ επηπέδνπ
5. ΢ε ιύθεην γλσζηνύ λεζηνύ καζήηξηεο ηεο Β ηάμεο ρηύπεζαλ βηαηόηαηα θαη έβξηζαλ επίζεο ρπδαία ζπκκαζήηξηα ηνπο ζηηο ηνπαιέηεο. Ο
ιόγνο ήηαλ δηεθδίθεζε ηνπ ίδηνπ αγνξηνύ. Η πξώελ έγξαςε ζηελ ηνπαιέηα όηη « όηη θαη αλ θάλεη πάιη δηθόο ηεο ζα γίλεη» θαη ηελ έβξηζε
ρπδαία, γξάθνληαο πξνζβιεηηθνύο ραξαθηεξηζκνύο ζηνλ ηνίρν. Μόιηο ην είδε ε άιιε θνπέια κε ηε βνήζεηα ηεο θίιεο ηεο ηε ρηύπεζαλ
πάξα πνιύ, ηξαβώληαο ηελ από ηα καιιηά θαη ρηππώληαο ην θεθάιη ηεο ζηνλ ηνίρν. Σν πεξίεξγν είλαη όηη νη δύν θνπέιεο ήηαλ γεληθά
ήπηνπ ηόλνπ θαη ρακεινύ πξνθίι. Σν πεξηζηαηηθό μέληζε όιν ην ζύιινγν. Η καζήηξηα όκσο πνπ μεθίλεζε κε ηελ αζπξνζηνκία είρε
κείλεη δύν θνξέο ζηελ ίδηα ηάμε, πξνεξρόηαλ από δηαιπκέλε νηθνγέλεηα κε κεηέξα αξθεηά αδηάθνξε θαη λα ζεκεησζεί όηη έιεηπε
ζπλερώο από ην ζρνιείν.
προβλήματα συμπεριφοράς και μάθησης σε εφήβους.1

προβλήματα συμπεριφοράς και μάθησης σε εφήβους.1

  • 1.
    ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΑ ΢ΤΜΠΕΡΙΦΟΡΑ΢ ΚΑΙΜΑΘΗ΢Η΢ ΢Ε ΕΦΗΒΟΤ΢ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΤ ΚΧΝ΢ΣΑΝΣΙΝΑ PAPANIKOLAOU KONSTANTINA {diaviou 130566} Η εθεβεία έρεη ζεσξεζεί σο ην πην ζεκαληηθό αλαπηπμηαθό ζηάδην ζηε δσή ηνπ θάζε αλζξώπνπ. Δίλαη κία κεηαβαηηθή επνρή θαηά ηελ νπνία ν έθεβνο πξνζπαζεί λα αλαθαιύςεη ηελ ηαπηόηεηα ηνπ. Έρεη ραξαθηεξηζηεί σο κία πεξίνδνο «άλζηζεο, πεξηζπιινγήο, κνλαμηάο, αιιά θαη έληνλσλ ςπρνζσκαηηθώλ δηαηαξαρώλ». Κάπνηνη έθεβνη ,έρνληαο θαη ηελ θαηάιιειε ζπλαηζζεκαηηθή ζηήξημε ηεο νηθνγέλεηαο θαη ηνπ ζηελόηεξνπ, αιιά θαη επξύηεξνπ θνηλσληθνύ ηνπο πεξίγπξνπ παξνπζηάδνπλ κεγάιε πξνζαξκνζηηθόηεηα. ΢ε αληίζεζε κε απηνύο όκσο ππάξρνπλ θαη θάπνηνη νη νπνίνη κε έρνληαο ηελ θαηάιιειε ζηήξημε παξνπζηάδνπλ απξνζάξκνζηε , επηζεηηθή θαη παξαβαηηθή ζπκπεξηθνξά. Απηή ε θαηεγνξία ζα απνηειέζεη ην αληηθείκελν ηεο παξνύζαο εξγαζίαο θαη ζπγθεθξηκέλα ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπο, ηα αίηηα πνπ πξνθαινύλ απηήλ ηε ζπκπεξηθνξά θαη θάπνηεο ηερληθέο παξέκβαζεο. ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΚΑΙ ΦΤΥΟΛΟΓΙΑ ΣΧΝ ΔΦΗΒΧΝ ΜΔ ΠΑΡΑΒΑΣΙΚΗ ΢ΤΜΠΔΡΙΦΟΡΑ ΢πλήζσο έρνπλ πνιύ ρακειέο εθπαηδεπηηθέο επηδόζεηο θαη γεληθά δπζθνιεύνληαη ζηε δηαδηθαζία ηεο κάζεζεο. Δίλαη άηνκα πνπ απνηπγράλνπλ ζην ζρνιείν θαη γηα απηό ζπλήζσο θαη ην εγθαηαιείπνπλ. Παξάιιεια αδπλαηνύλ λα ζπλάςνπλ πγηείο δηαπξνζσπηθέο ζρέζεηο, παξνπζηάδνπλ ζπλαηζζεκαηηθέο δπζθνιίεο θαη ζπρλά ζπγθξνύνληαη ηόζν κε ηνπο γνλείο όζν θαη κε ηνπο δηδάζθνληεο ηνπο. Έξρνληαη αληηκέησπνη κε ηελ θνηλσληθή απόξξηςε θαη απνκόλσζε, θάηη πνπ επηβαξύλεη ην αίζζεκα δπζθνξίαο, δπζηπρίαο θαη θαηαζιηπηηθήο δηάζεζεο πνπ ηνπο δηαθαηέρεη. Γεληθόηεξα εκθαλίδνπλ αξλεηηζκό, αληηδξαζηηθόηεηα, αδπλακία δηάζεζεο ζπλεξγαηηθόηεηαο, έληνλν εγσθεληξηζκό, έιιεηςε πξννπηηθήο γηα ην κέιινλ, κε αληνρή ζηηο καηαηώζεηο, πεξηνξηζκέλεο ιεθηηθέο ηθαλόηεηεο, δπζθνιία έθθξαζεο ζπλαηζζεκάησλ, παξνξκεηηθόηεηα, ρακειή απηνπεπνίζεζε, άγρνο, αλαζθάιεηα, ζπκό, νξγή, ηάζε εθδίθεζεο. Αθόκα ηα άηνκα απηά παξνπζηάδνπλ κεησκέλε ηθαλόηεηα εζσηεξίθεπζεο ησλ θαλόλσλ, γηα δεκηνπξγηθό παηρλίδη ή δεκηνπξγηθέο ζπλαιιαγέο, πεξηνξηζκέλε ηθαλόηεηα ελζπλαίζζεζεο. { Κνπξθνύηαο, ζεκεηώζεηο γηα ην παξόλ κάζεκα}. Αλ θαηεγνξηνπνηνύζακε απηνύο ηνπο εθήβνπο ζα δηαπηζηώλακε θαη΄αξράο πσο ππάξρνπλ νη δςζπποζάπμοζηοι έθηβοι πνπ εκθαλίδνπλ ζπλαηζζεκαηηθέο δηαηαξαρέο, ππνθέξνπλ από αδηθαηνιόγεηε αλαζθάιεηα, θαηαηξέρνληαη από άγρνο, ή νλεηξνπόιεζε .Γπζθνιεύνληαη λα
  • 2.
    ζπγθεληξώζνπλ ηελ πξνζνρήηνπο, ληώζνπλ εύθνια πλεπκαηηθή θόπσζε θαη δηαζέηνπλ ζπλήζσο ρακειή λνεκνζύλε. Δίλαη αλίθαλνη λα ζπλάςνπλ πγηείο ζρέζεηο, εμαπαηνύλ εύθνια θαη έρνπλ ερζξηθέο δηαζέζεηο, αιιά θαη αηζζήκαηα θαησηεξόηεηαο .Έρνπλ γεπηεί πνιιέο καηαηώζεηο θαη απνηπρίεο θαη έρνπλ ζπκβηβαζηεί κε ηηο ρακειέο ζρνιηθέο ηνπο επηδόζεηο θαη πξνζδνθίεο γηα ην κέιινλ. ΢πλήζσο πξνέξρνληαη από νηθνγέλεηεο ρακεινύ νηθνλνκηθνύ-θνηλσληθνύ επηπέδνπ. Τπάξρνπλ όκσο θαη νη παπαβάηερ έθηβοι πνπ θαηαθεύγνπλ ζε ζπκπεξηθνξέο όπσο ε θινπή ιόγσ αλαζθάιεηαο, έιιεηςεο αγάπεο θαη ζηγνπξηάο. Καη απηνί έρνπλ ρακειή απηνεθηίκεζε θαη πςειή κλεζηθαθία θαη απνγνήηεπζε από ην θνηλσληθό ζύζηεκα. Κάπνηνη βέβαηα θιέβνπλ πεξηζηαζηαθά, απνηειώληαο κέιε κίαο νκάδαο αλώξηκσλ ζπλνκειίθσλ. Όζνη θιέβνπλ ζπζηεκαηηθά πξνζπαζνύλ λα απηνεπηβεβαησζνύλ, δείρλνληαο ηελ αληίδξαζε ηνπο ζε κία απηαξρηθή θαη ππεξπξνζηαηεπηηθή νηθνγέλεηα. Από ηελ άιιε ππάξρνπλ θαη νη σκασιάρχες. Δίλαη επηζεηηθνί, αδηαθνξνύλ γηα ηε εμνπζία θαη αληηηίζεληαη ζε θάζε κνξθή εμνπζίαο. Θεσξνύληαη απξνζάξκνζηνη, βηώλνπλ ηε ζρνιηθή απνηπρία, αιιά θαη ζηηο ζρέζεηο ηνπο κε ηνπο ζπλνκειίθνπο ηνπο. Πνιιέο θνξέο είλαη απηνί πνπ επαλαιακβάλνπλ ηελ ηάμε, ληώζνπλ δπζηπρία ληξνπή ή θαη θαηάζιηςε θαη πεξηπιαλώληαη, πξνθεηκέλνπ λα απνθύγνπλ ηηο εληάζεηο θαη ηελ αληηπάζεηα ηνπ δαζθάινπ θαη ησλ ζπκκαζεηώλ ηνπ. Κάπνηνη θαηαθεύγνπλ ζηε σπήζη οςζιών θαη αλκοόλ, αλαδεηώληαο ραιάξσζε, πξόζθαηξε επραξίζηεζε θαη θπγή. Κάλνπλ{ ηα αγόξηα ζπλήζσο }επίδεημε αξξελσπόηεηαο θαη δνθηκάδνληαο ηα πάληα επηδεηνύλ ην ζαπκαζκό. Άιινη πάιη θαηαθεύγνπλ ζηε ρξήζε νπζηώλ, θαζώο πηέδνληαη από παληνύ, ζηελ νηθνγέλεηα ππάξρεη δπζαξκνλία , έιιεηςε ζηνξγήο, ελδηαθέξνληνο, απνξξηπηηθή ζηάζε εθ κέξνπο ησλ γνλέσλ θαη ζπρλά απηαξρηθόο έιεγρνο, ζσκαηηθέο πνηλέο, άζρεκα ιόγηα, ζηέξεζε πξνλνκίσλ. Όζνλ αθνξά ζπγθεθξηκέλεο πξνβιεκαηηθέο ζπκπεξηθνξέο ηόζν ζην ρώξν ηνπ ζρνιείνπ όζν θαη εθηόο ζα κπνξνύζακε λα πνύκε πσο είλαη νη εμήο: Καηαξράο ππάξρνπλ α) ηα μικποπποβλήμαηα ζςμπεπιθοπάρ ζηο ζσολείο, όπσο ε απξνζεμία, νη κηθξνθνπβεληνύιεο, νη ςίζπξνη , ηα ζθνπληήκαηα, νη θηινληθίεο, ε ελαζρόιεζε κε κηθξναληηθείκελα- αθεξεκάδα. Τπάξρνπλ όκσο θαη β) ηα πποβλήμαηα ηα ζσεηικά με ηο μάθημα ή αιιηώο ε απόζπαζε πξνζνρήο ηνπ καζεηή από ην κάζεκα. Σόηε ν καζεηήο είηε ραδεύεη- νλεηξνπνιεί είηε ηεκπειηάδεη θαη θπγνπνλεί ή πάιη δελ θάλεη ηηο αηνκηθέο αζθήζεηο. Άιιoηε δελ αθνινπζεί ηηο νδεγίεο ηνπ θαζεγεηή θαη αξλείηαη λα ππαθνύζεη ή δελ εηνηκάδεη ηηο εξγαζίεο πνπ αλαηίζεληαη γηα ην ζπίηη ή δε θέξλεη καδί ηνπ ηα βηβιία θαη ηεηξάδηα. Έρνπκε όκσο θαη γ) ηα πποβλήμαηα ζςμπεπιθοπάρ ζηην ηάξη ηα νπνία ζρεηίδνληαη κε ηα εκπόδηα πνπ παξαθσιύνπλ ηελ νκαιή ιεηηνπξγία ηεο. ΢ε απηήλ ηελ θαηεγνξία ζα πξέπεη λα παξαζέζνπκε ηηο εμήο θαηεγνξίεο καζεηώλ: απηώλ πνπ πεηάγνληαη ρσξίο λα δεηήζνπλ ην ιόγν, πνπ ζπδεηνύλ κε ηνπο δηπιαλνύο γηα άζρεηα ζέκαηα- άζθνπε θιπαξία,
  • 3.
    πνπ ελνρινύλ ηνποδηπιαλνύο ηνπο κε πεηξάγκαηα, πνπ δηαθόπηνπλ ηνπο άιινπο, όηαλ κηινύλ, πνπ δε ζπλεξγάδνληαη ζηελ νκάδα, πνπ γίλνληαη γεισηνπνηνί, πνπ πεηνύλ κηθξναληηθείκελα, πνπ έξρνληαη θαζπζηεξεκέλα θαη κνλίκσο αξγνπνξνύλ, πνπ κεηαθηλνύληαη από ην ζξαλίν ηνπο ή βγαίλνπλ έμσ ρσξίο λα δεηήζνπλ άδεηα, πνπ ρξεζηκνπνηνύλ άζρεκε θαη πβξηζηηθή γιώζζα θαη γεληθά είλαη απζάδεηο, πνπ αληηγξάθνπλ θαη θάλνπλ ζθνλάθηα ζηηο εμεηάζεηο, πνπ απνπζηάδνπλ αδηθαηνιόγεηα ή θάλνπλ ζθαζηαξρείν. Παξάιιεια ζα πξέπεη λα αλαθέξνπκε θαη δ) ηα διαπποζωπικά πποβλήμαηα ενηόρ και εκηόρ ηάξηρ, όπσο ηελ εκπινθή ηνπο ζε ιεθηηθνύο δηαμηθηζκνύο, ηελ εκπινθή ζε θαπγάδεο, ηε δηάζεζε λα είλαη ην αθεληηθό, λα ιέλε ςέκαηα, λα θιέβνπλ πξάγκαηα άιισλ, λα παξελνρινύλ ζεμνπαιηθά, λα εθβηάδνπλ θαη λα εμαπαηνύλ, λα παξνπζηάδνπλ παξαλντθή ερζξόηεηα θαη πηζηεύνληαο πσο όινη είλαη ερζξηθνί καδί ηνπο δηαθαηέρνληαη από επηζπκία εθδίθεζεο θαη ζθιεξόηεηα. Θα ήηαλ παξάιεηςε λα κελ αλαθέξνπκε θαη ε)ηηο αππεπείρ ζςμπεπιθοπέρ με βάζη ηη ζσολική κοςληούπα και ηο κοινωνικό καηεζηημένο, όπσο ηελ απξεπή έλδπζε θαη θόκκσζε, ην θάπληζκα, ηε ρξήζε αιθνόι θαη λαξθσηηθώλ νπζηώλ, ηε ζύζηαζε ζπκκνξηώλ κε ζθνπό ηελ εθδίθεζε, ηνπο βαλδαιηζκνύο θαη ηελ ηάζε γηα θαηαζηξνθέο{ θαηαζηξνθή βηβιίσλ, νξγάλσλ, ζξαλίσλ, ηελ παξαβίαζε ζρνιηθώλ θαλόλσλ. Σέινο ππάξρνπλ θαη ζη)ηα πποβλήμαηα ομαδικήρ απειθαπσίαρ, όπσο ε απξνζπκία γηα νκαδηθή εξγαζία, ν ππεξβνιηθόο ζόξπβνο, ε ηάζε απνπξνζαλαηνιηζκνύ από ην κάζεκα, ε απαμίσζε γηα κόξθσζε θαη εθπαίδεπζε, ε νκαδηθή βία. ΢ρεηηθά κε ηνπο παξάγνληεο πνπ πξνθαινύλ απηέο ηηο πξνβιεκαηηθέο ζπκπεξηθνξέο ζα κπνξνύζακε λα αλαθέξνπκε ηνπο εμήο: Καηαξράο γηα ηα κηθξνπξνβιήκαηα ζπκπεξηθνξάο κέζα ζηελ ηάμε ζα πξέπεη λα επηζεκάλνπκε ηνπο ζσολικούρ παπάγονηερ, όπσο ηηο ζπλζήθεο ζπλσζηηζκνύ ζηηο ειιεληθέο ζρνιηθέο αίζνπζεο, ηελ ελαζρόιεζε κε ζέκαηα πνπ δελ άπηνληαη ηνπ ελδηαθέξνληνο ησλ καζεηώλ θαη δελ ηθαλνπνηνύλ ηηο αλάγθεο ηνπο, ηελ εθαξκνγή παξαδνζηαθώλ κεζόδσλ δηδαζθαιίαο πνπ θαζηζηνύλ ην καζεηή παζεηηθό δέθηε ηεο κάζεζεο, ηνλ αληαγσληζκό κεηαμύ ησλ καζεηώλ, ηελ θαηάρξεζε εμνπζίαο από ηνπο εθπ/θνύο, νη νπνίνη όηαλ είλαη απηαξρηθνί, ηηκσξνύλ θαη ηαπεηλώλνπλ ην καζεηή θαη πξνθεηκέλνπ λα ηνλ ζπκκνξθώζνπλ ιεηηνπξγνύλ σο εληζρπηέο ηεο καζεηηθήο παξαβαηηθόηεηαο. Από ηελ άιιε όκσο πςίζηεο ζεκαζίαο γηα ηε ζπκπεξηθνξά πνπ ζα επηδείμεη ν καζεηήο ζην ζρνιείν είλαη ε οικογενειακή αγωγή πνπ έρεη ιάβεη ην παηδί. Παηδηά κε πξνβιεκαηηθή ζπκπεξηθνξά πξνέξρνληαη από νηθνγέλεηεο κε δπζαξκνλία ζηηο ζρέζεηο ησλ κειώλ ηνπο, θαβγάδεο, αιινπξόζαιιε ζηάζε απέλαληη ζηε ζηάζε ησλ παηδηώλ ηνπο { δεκηνπξγώληαο ζύγρπζε θαη ζύγθξνπζε θηλήηξσλ}, κε απνπζία εθδήισζεο ζηνξγήο θαη ελδηαθέξνληνο είηε γηα ηα παηδηά είηε γηα ην ζρνιείν σο ζεζκό θαη αλαπνηειεζκαηηθέο κεζόδνπο δηαπαηδαγώγεζεο. Τπάξρνπλ ινηπόλ νη νηθνγέλεηεο κε ραιαξή έσο αλύπαξθηε πεηζαξρία. Οη γνλείο αζρνινύληαη κε ηα ζπδπγηθά ηνπο πξνβιήκαηα, δείρλνληαο έηζη πεξηθξόλεζε, απόξξηςε θαη πνιιέο θνξέο αληηπάζεηα γηα ηελ παξνπζία ηνπ παηδηνύ. Καηαθεύγνπλ εύθνια ζηε ρξήζε πνηλώλ πνπ αλαπηύζζεη ηελ αληαπνδνηηθή επηζεηηθόηεηα ηνπ παηδηνύ. Όηαλ νη γνλείο ρξεζηκνπνηνύλ κεζόδνπο ηηκσξίαο, ελώ παξάιιεια είλαη απνξξηπηηθνί θαη ερζξηθνί ηόηε δεκηνπξγνύληαη πην ζνβαξέο επηζεηηθέο ζπκπεξηθνξέο. Η απνπζία ηνπ παηέξα πάιη ή ε παξνπζία ελόο θαθνύ παηέξα ππνζάιπεη ηε λεαληθή παξαβαηηθόηεηα. Οη λεαξνί παξαβάηεο δηαθξίλνληαη ζπλήζσο από κνηξνιαηξηθή ζηάζε, όηαλ ιόγσ κε αληαπόθξηζεο από ηνπο άιινπο πξνθαινύλ ηελ πξνζνρή ηνπο κε αγαλάθηεζε, πξνβαίλνληαο ζε θινπέο θαη βαλδαιηζκνύο. Τπάξρεη ε ππεξβνιηθά απζηεξή νηθνγέλεηα
  • 4.
    κε ηνπο αθιόλεηνποθαλόλεο θαη ηελ επηβνιή απζηεξώλ θαλόλσλ. Υξεζηκνπνηεί ηνλ απηαξρηθό έιεγρν, ζσκαηηθέο ηηκσξίεο, ζθιεξά θαη άζρεκα ιόγηα, απεηιέο θαη ζηέξεζε πξνλνκίσλ. Πίζσ από ηελ εθεβηθή βηαηόηεηα θξύβεηαη ε ζσκαηηθή βία σο κνξθή πεηζαξρίαο πνπ αζθήζεθε από ηέηνηνπο γνλείο. Σν θνηλσληθό-νηθνλνκηθό επίπεδν θαη ηα δεκνγξαθηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο νηθνγέλεηαο επεξεάδνπλ ηνλ ηξόπν κε ηνλ νπνίν επηθνηλσλνύλ ηα κέιε ηεο, ηνλ ηξόπν πνπ δηαρεηξίδνληαη ζέκαηα εμνπζίαο θαη ηηο πξνζδνθίεο γηα ην κέιινλ θαη ηε ζπκπεξηθνξά ηνπ παηδηνύ. Π.ρ. γνλείο ρακεινύ επηπέδνπ βιέπνπλ ηε κόξθσζε σο αζθάιεηα, ελώ γνλείο πςεινύ επηπέδνπ βιέπνπλ ηε κόξθσζε σο κέζν θνηλσληθήο αλέιημεο. Οη γνλείο θαίλεηαη λα επηδξνύλ πεξηζζόηεξν ζηε δσή ησλ λέσλ από όζν ην ζρνιείν ή νη ζπκκαζεηέο. Δηδηθόηεξα ν παηέξαο επηδξά ζην πνιηηηζκηθό επίπεδν ηνπ παηδηνύ κε ηελ επαγγεικαηηθή ηνπ ηδηόηεηα, ελώ ε κεηέξα αζθεί επηξξνή ζηηο θηινδνμίεο ησλ παηδηώλ, θαζώο απηή αλαιακβάλεη ηε επίβιεςε ηεο ζρνιηθήο εξγαζίαο. Η ζπκπεξηθνξά ησλ γνλέσλ, νη ελέξγεηεο θαη νη ξόινη πνπ αλαιακβάλνπλ ζην ζύζηεκα ηεο νηθνγέλεηαο, επεξεάδνπλ ηε ζρέζε ηνπο κε ην παηδί. Γνλείο ινηπόλ πνπ αλαπηύζζνπλ ηελ πξσηνβνπιία ηνπ παηδηνύ, πνπ ζπδεηνύλ καδί ηνπ ηηο ελαιιαθηηθέο επηινγέο, πνπ εκπιέθνληαη ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία κε ηνλ έιεγρν ηεο θαηνίθσλ εξγαζίαο θαη έξρνληαη ζε επαθή κε ην ζρνιείν , πνπ ην ζηεξίδνπλ ζπλαηζζεκαηηθά θαη έρνπλ πςειέο πξνζδνθίεο γηα ην κέιινλ ηνπ, έρνπλ παηδί κε ζεηηθή ζρνιηθή επίδνζε. Αληίζεηα γνλείο πνπ θξηηηθάξνπλ ή ακθηβάιινπλ, πνπ πεξηνξίδνπλ ηηο επηινγέο ηνπ παηδηνύ, πνπ ην ειέγρνπλ, ην ηηκσξνύλ ή ην απεηινύλ, πνπ ην απνξξίπηνπλ ή ην εηξσλεύνληαη, πνπ δελ πηζηεύνπλ ζηελ αμία ηεο εθπ/ζεο θαη επηξξίπηνπλ ηελ επζύλε ηεο απνηπρίαο ζηα παηδηά ηνπο, έρνπλ παηδηά κε ρακειή ζρνιηθή επίδνζε. Απηόο ν απηαξρηθόο γνλέαο πνπ επηβάιιεη ηε ζέιεζε ηνπ κε ηηκσξία ή απεηιή δεκηνπξγεί κία εμνπζηαζηηθή ζρέζε κε ην παηδί ηνπ. Μπνξεί ε πξνβιεκαηηθή ζπκπεξηθνξά όκσο λα νθείιεηαη θαη ζηηο αξλεηηθέο επηδξάζεηο ησλ ζπλνκειίθσλ ή πάιη θαη ζε θνηλσληθό-πνιηηηθνύο παξάγνληεο, όπσο ε αλεξγία, ε πνηόηεηα ηεο εθπαίδεπζεο ή ηεο θαηνηθίαο θαη ε έιιεηςε αίζζεζεο κηαο ππνζηεξηθηήο θνηλσλίαο. Με βάζε ηηο ζεκεηώζεηο ηεο παξνύζαο δηδαθηηθήο ελόηεηαο, σο αηηηαθνί θαη θαηαιπηηθνί παξάγνληεο, ζε πξνζσπηθό θαη νηθνγελεηαθό επίπεδν, κπνξνύλ λα ζεσξεζνύλ νη παξαθάησ: 1. Καθέο νηθνγελεηαθέο ζρέζεηο θαη πνιύ θνξηηζκέλν θιίκα. Παηξόηεηα ή κεηξόηεηα ζε λεαξή ειηθία , αληηθνηλσληθέο ηάζεηο ησλ γνλέσλ θαη ρξήζε ηνμηθώλ νπζηώλ, θνπιηνύξα βίαο θαη απμεκέλεο ηάζεηο επηζεηηθόηεηαο ζην ζπίηη. 2. Δλδερόκελεο δηαηαξαρέο ζπκπεξηθνξάο θαη πξνζσπηθόηεηαο ησλ γνλέσλ ή θαη ε γεληθόηεξε πξνζσπηθή ςπρνθνηλσληθή δυζλειηουργικόηηηα ηνπο 3. Αθξαίεο ζσκαηηθέο ηηκσξίεο θαη έιιεηςε ζηαζεξώλ νξίσλ θαη επαξθνύο ζπλαηζζεκαηηθνύ θιίκαηνο 4. Έιιεηςε επηβνιήο νξίσλ θαη ζηαζεξώλ παηδαγσγηθώλ ζπκπεξηθνξώλ
  • 5.
    5. Βεβαξεκέλν θνηλσληθόπεξηβάιινλ π. ρ. θνηλσληθή βία, ππνβαζκηζκέλν ζρνιηθό πιαίζην, ζρνιεία κε ζαθή ηηκσξεηηθή πνιηηηθή , απνπζία εληαμηαθώλ πξαθηηθώλ ή θαη γεηηνληά κε πςειή παξαβαηηθόηεηα 6. Πξνβιήκαηα κε ηελ αλάπηπμε αηνκηθώλ ςπρνθνηλσληθώλ δεμηνηήησλ ή δεμηνηήησλ πξνζαξκνγήο. Πξνβιήκαηα απνδνρήο ζπλνκειίθσλ 7. Υακειή απηνεηθόλα/ απηνπεπνίζεζε θαη αίζζεκα αληθαλόηεηαο 8. Θπκαηνπνίεζε από άιια παηδηά θαη εκπινθή ζε θαηαζηάζεηο ζύγθξνπζεο θάηη πνπ νδεγεί ζε κεγαιύηεξν θνηλσληθό απνθιεηζκό θαη ζε αύμεζε ησλ ςπρνθνηλσληθώλ δηαηαξαρώλ 9. Αξλεηηθέο ηηκσξεηηθέο ζηάζεηο θαη επηζεηηθέο αληηδξάζεηο από ηελ πιεπξά ησλ δηδαζθόλησλ ζε επηζεηηθά παηδηά κε έληνλα πξνβιήκαηα πξνζαξκνγήο 10. Αξλεηηθή ζπλεξγαζία γνλέσλ- ζρνιείνπ, ηηκσξεηηθέο ζηάζεηο θαη ζπγθάιπςε ησλ πξνβιεκάησλ από ηνπο γνλείο, απνξξηπηηθέο ζηάζεηο ηνπ ζρνιείνπ θαη απόδνζε επζπλώλ ζηνπο γνλείο 11. Αλππαξμία πνιηηηθήο έληαμεο από ηελ πιεπξά ησλ εθπαηδεπηηθώλ, ηα νπνία ζπκβάιινπλ ζε κία επηζεηηθή αληηκεηώπηζε ησλ πξνβιεκαηηθώλ θαηλνκέλσλ θάηη πνπ επηδεηλώλεη ηελ αληηθνηλσληθή ηάζε 12. Αδπλακία αλαγλώξηζεο ησλ ςπρνινγηθώλ πξνβιεκάησλ ησλ παηδηώλ κε απνηέιεζκα ηε κε αληαπόθξηζε ζηηο βαζύηεξεο αλάγθεο ηνπο θαη ηνλ εγθισβηζκό ησλ γνλέσλ θαη ησλ εθπαηδεπηηθώλ ζε αληηζεξαπεπηηθέο κεζόδνπο. 13. Η θηινζνθία ηνπ ζρνιείνπ, όηαλ δε ιεηηνπξγνύλ ζηελ θαηεύζπλζε πινπνίεζεο ηεο έληαμεο ησλ παηδηώλ κε ηδηαηηεξόηεηεο 14. Η απνπζία ζεζκνζεηεκέλσλ θαη νπζηαζηηθώλ πιαηζίσλ ζπλεξγαζίαο κεηαμύ εθπ/θώλ γηα ηελ επεμεξγαζία δεηεκάησλ πνπ αθνξνύλ ηελ έληαμε παηδηώλ κε ηδηαηηεξόηεηεο, θαζώο θαη ε απνπζία θαηαλόεζεο ηεο ςπρνινγίαο ηνπο. 15. Η απνπζία ζπκβνπιεπηηθώλ ππεξεζηώλ θαζώο θαη νη ζπζηεκαηηθέο παξεκβάζεηο ησλ ζρνιηθώλ ζπκβνύισλ 16. Αδπλακία εθαξκνγήο δξαζηεξηνηήησλ εθηόο αλαιπηηθνύ πξνγξάκκαηνο, δξαζηεξηόηεηεο πνπ ζπκβάιινπλ νπζηαζηηθά ζηε κείσζε ησλ αληηθνηλσληθώλ ζπκπεξηθνξώλ Δπηπρώο όκσο γηα θάζε πξόβιεκα ππάξρεη θαη έλαο ηξόπνο αληηκεηώπηζεο, άιινηε πεξηζζόηεξν θαη άιινηε βέβαηα ιηγόηεξν πεηπρεκέλνο. ΣΡΟΠΟΙ ΑΝΣΙΜΔΣΧΠΙ΢Η΢ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΙΚΧΝ ΢ΤΜΠΔΡΙΦΟΡΧΝ Καηαξράο απαηηείηαη ςπρξαηκία, επαηζζεζία, απηνζπγθξάηεζε λα απνθηήζνπκε κία ζηαζεξή ζρέζε κε ηνλ έθεβν θαη λα πξνζπαζήζνπκε λα θαηαλνήζνπκε ηελ ςπρνινγία ηνπ {ελζπλαίζζεζε}.Πξέπεη λα ζέζνπκε ζαθείο θαλόλεο θαη ε έκθαζε λα κε δίλεηαη κόλν ζε ηηκσξεηηθέο κεζόδνπο θαη ηνλ απνθιεηζκό. Θα πξέπεη λα ηνπ δεκηνπξγήζνπκε αίζζεκα ππεπζπλόηεηαο π. ρ. απνθαηάζηαζε ησλ θζνξώλ όρη γηα ηηκσξεηηθνύ ιόγνπο, αιιά γηα λα ην ρξεζηκνπνηήζνπλ θαη άιινη. Ο εθπ/θόο επηβάιιεηαη λα παξάζρεη ζπλαηζζεκαηηθή ππνζηήξημε θαη ππνζηεξηθηηθή επνπηεία, πξνθεηκέλνπ λα αλαιύζεη θαη λα θαηαλνήζεη ηελ θάζε πεξίπησζε εθήβνπ.
  • 6.
    Παξάιιεια ζα πξέπεηλα πξνζπαζήζεη λα εκπιέμεη ηα παηδηά ζε δξαζηεξηόηεηεο θαη λα θαηαβάιιεη πξνζπάζεηα λα δηαρεηξηζηεί ηηο ζπγθξνύζεηο θαη ην ζπκό ηνπο κέζσ ςπρνπαηδαγσγηθώλ πξνγξακκάησλ. Απαηηείηαη κέζα ζηελ ηάμε λα δεκηνπξγεζεί έλα δεθηηθό θαη εληζρπηηθό θιίκα κεηαμύ ησλ καζεηώλ. Δπίζεο λα εληζρπζνύλ θαη λα πξνσζεζνύλ νη θνηλσληθέο δεμηόηεηεο ησλ απξνζάξκνζησλ εθήβσλ, αιιά θαη λα ζπλεξγαζηνύλ νη γνλείο ζε δξαζηεξηόηεηεο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηηο επηδόζεηο ησλ παηδηώλ ηνπο. Δπηβάιιεηαη λα ππάξρεη απνθαζηζηηθή αληηκεηώπηζε ηεο πξνβιεκαηηθήο ζπκπεξηθνξάο κε ήπην ηξόπν θαη λα εκπιαθνύλ αθόκε θαη νη εηδηθνί σο ζύκβνπινη. Βέβαηα ελλνείηαη πσο ρξεηάδεηαη εμαηνκηθεπκέλε πξνζέγγηζε ησλ καζεηώλ ζηηο δηαηαξαρέο ηεο ζπκπεξηθνξάο ηνπο, θαζώο θάζε πεξίπησζε είλαη ηδηαίηεξε θαη απαηηεί άιιε παξέκβαζε. Όζνλ αθνξά ηε ιεηηνπξγία ηνπ ζρνιείνπ ρξεηάδεηαη μεθάζαξε δήισζε ησλ ζηόρσλ, λα ιακβάλεηαη ππόςε ε δπλακηθή θαη ην επίπεδν ησλ καζεηώλ θαη λα ππάξρεη αληηζηνηρία κεηαμύ ζηόρσλ - δεμηνηήησλ ησλ καζεηώλ. ΢αθήο παξνπζίαζε ηνπ καζήκαηνο θαη εμαηνκηθεπκέλε ζηάζε όπνπ απαηηείηαη, αιιά θαη πνιιέο επθαηξίεο ζηνπο καζεηέο κέρξη απηνί λα αληαπνθξηζνύλ. Να παξαθνινπζείηαη ζπρλά ε πξόνδνο ηνπ θαη λα κελ επηθξίλεηαη, λα ζπδεηνύληαη ζέκαηα ςπρηθήο πγείαο θαη δηαπξνζσπηθώλ δεμηνηήησλ. Να ρξεζηκνπνηείηαη ην ζεαηξηθό παηρλίδη, νη νκάδεο απηνέθθξαζεο θαη ζπλεξγαζίαο- επηθνηλσλίαο, πξνθεηκέλνπ λα ππνζηεξηρηεί ε ζπλνρή ηεο ηάμεο θαη παξάιιεια λα επηθνηλσλνύλ κε ηνπο γνλείο θαη ζπκβνύινπο.{ Κνπξθνύηαο- ζεκεηώζεηο γηα ηελ παξνύζα δηδαθηηθή}. Οπσζδήπνηε απαηηείηαη αλακόξθσζε ηνπ αλαιπηηθνύ πξνγξάκκαηνο ην νπνίν δελ πξέπεη λα εζηηάδεη κόλν ζηελ παξνρή γλώζεσλ, αιιά θαη ζηελ ςπρνζπλαηζζεκαηηθή αλάπηπμε θαη ζηήξημε ησλ εθήβσλ. Οη εθπ/θνί πξέπεη λα είλαη παηδαγσγηθά θαηαξηηζκέλνη θαη λα ζπλεξγάδνληαη κε εμεηδηθεπκέλνπο ςπρνιόγνπο θαη κε ηελ νηθνγέλεηα ηνπ εθήβνπ. Υξεηάδεηαη ινηπόλ έλα ππνζηεξηθηηθό ζρνιηθό πεξηβάιινλ ζε ζπλδπαζκό κε ηελ θαηάιιειε ζπκβνπιεπηηθή πξνθεηκέλνπ λα πξνιάβνπκε θαη λα θαηαζηείινπκε θαηλόκελα πξνβιεκαηηθήο ζπκπεξηθνξάο. ΢ρεηηθά κε ζπγθεθξηκέλα πξνβιήκαηα ζα πξόηεηλα ηνπο εμήο ηξόπνπο αληηκεηώπηζεο: θαη αξράο γηα ηελ αληηκεηώπηζε ηεο καζεηηθήο αηαμίαο/παξέθθιηζεο ππάξρνπλ ηόζν ιεθηηθνί όζν θαη κε ιεθηηθνί ηξόπνη αληηκεηώπηζεο. Α) Μη λεκηικοί: 1. η ππογπαμμαηιζμένη αγνόηζη, όηαλ ε ζπκπεξηθνξά ηνπ δελ πξνθαιεί πξόβιεκα ζην κάζεκα θαη όηαλ απηή δελ πξόθεηηαη λα δηαξθέζεη επί καθξόλ. 2. η παπαγλωζζική ςπόδειξη, κε απηήλ ηελ ηαρηηθή ν εθπ/θόο ζέιεη λα γλσζηνπνηήζεη ζηνλ άηαθην καζεηή όηη έρεη γλώζε ηεο παξεθηξνπήο ηνπ θαη όηη απηό πνπ πεξηκέλεη από εθείλνλ είλαη λα επαλέιζεη ακέζσο ζηελ ηάμε. Απηό ην πεηπραίλεη κε κία έληνλε καηηά ή κε κηα απνηξεπηηθή θίλεζε ηνπ ρεξηνύ ή ηεο θεθαιήο ηνπ.
  • 7.
    3. έλεγσορ δηαηηρ εγγύηηηαρ , ο εθπ/θόο πξνρσξά ρσξίο λα δηαθόςεη ην κάζεκα κε ζηαζεξά βήκαηα θαη βιέκκα απνθαζηζηηθό πξνο ην καζεηή πνπ αηαθηεί. Αλ ζπλερίζεη ηόηε ζα πεξάζεη 4. ζηον έλεγσο δια ηος αγγίγμαηορ. Η ηεσνική αςηή ζςνίζηαηαι ζε ένα απλό άγγιγμα ηος μαθηηή ζηην πλάηη ή ζηο κεθάλι, ηο οποίο ζε ζςνδςαζμό με ηη γενικόηεπη ζηάζη ηος εκπ/κού θα δηλώζει ζηο μαθηηή ηην αξίωζη να επανέλθει άμεζα ζηην ηάξη. Β) Λεκηικοί: 1. έμμεζη ςπόδειξη ηος αναμενομένος. Ο εθπ/θόο δε ζρνιηάδεη αξλεηηθά ηε ζπκπεξηθνξά ηνπ άηαθηνπ καζεηή, αιιά αληίζεηα ζρνιηάδεη ζεηηθά ηελ νξζή ζπκπεξηθνξά ησλ ππόινηπσλ καζεηώλ, ώζηε λα ππνδείμεη ζηνλ άηαθην καζεηή ηη νθείιεη λα πξάμεη. 2. αναθοπά ηος ονόμαηορ ηος μαθηηή ηος αηακηεί. Αλαθέξεηαη ην όλνκα ηνπ άηαθηνπ καζεηή θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ ιόγνπ ηνπ ρσξίο ή θαη κε ύπαξμε λνεκαηηθήο ζπζρέηηζεο κε απηόλ. 3. ςποβολή επώηηζηρ ππορ ηο καζεηή πος αηακηεί, ζρεηηθή κε ην πεξηερόκελν ηνπ καζήκαηνο. α) πξώηα κπνξεί λα αλαθεξζεί ζην όλνκα ηνπ καζεηή ρσξίο λα ηνλ αηθληδηάζεη θαη έπεηηα λα δηαηππώζεη ηελ εξώηεζε ή β) πξώηα λα δηαηππώζεη ηελ εξώηεζε θαη ύζηεξα λα απεπζύλεη ην ιόγν ζην καζεηή. Ο ηειεπηαίνο πνπ δελ έρεη αθνύζεη ηελ εξώηεζε, ζαθώο αηθληδηάδεηαη ζην άθνπζκα ηνπ νλόκαηνο ηνπ θαη ινγηθό είλαη λα κελ κπνξέζεη λα δώζεη απάληεζε, νπόηε ν εθπ/θόο βξίζθεη ηελ επθαηξία λα ζρνιηάζεη ηελ άηαθηε ζπκπεξηθνξά ηνπ. 4. ανάδειξη ηων επιπηώζεων πος έσει η μαθηηική αηαξία ζηοςρ ςπόλοιποςρ μαθηηέρ 5. πποβολή ηων θεηικών επιπηώζεων ηηρ αποδεκηήρ ζςμπεπιθοπάρ. Ο εθπ/θόο δελ ηνλίδεη ηηο αξλεηηθέο επηπηώζεηο ηεο αηαμίαο, αιιά αληίζεηα δίλεη βαξύηεηα ζηηο ζεηηθέο επηπηώζεηο πνπ ζα ππάξμνπλ αλ όινη νη καζεηέο ζηακαηήζνπλ λα αηαθηνύλ. 6. απαίηηζη με εςγενικό ηπόπο να ηεπμαηιζηεί η παρεκτρεπόμενη ζςμπεπιθοπά 7. επιζήμανζη ηηρ κακήρ σπήζηρ ηων ςλικών 8. ςπενθύμιζη ηων κανόνων. Οθείιεη λα ελεκεξώλεη ην καζεηή πνπ αηαθηεί γηα ηηο πξνβιεπόκελεο θπξώζεηο πνπ ζα έρεη, αλ δελ αιιάμεη ζπκπεξηθνξά θαη δε ζεβαζηεί ηνπο θαλόλεο ηεο ηάμεο ηνπ, όπσο : αποκαηάζηαζη ηων θθοπών, ζηέπηζη κάποιων ππονομίων, επιβολή ππόζθεηηρ επγαζίαρ, απομάκπςνζη ηος μαθηηή από ηο θπανίο ηος, επιβολή ηηρ ποινήρ ηηρ ωπιαίαρ απομάκπςνζηρ από ηο μάθημα, αποβολή ηος από ηο ζσολείο για λίγερ ημέπερ 9. επίπληξη και διαηαγή για επαναθοπά ηος μαθηηή ζηην ηάξη. Δθηόο όκσο από ηε καζεηηθή αηαμία ππάξρεη θαη ε αγέλεηα ηνπ καζεηή. ΢αθώο ν εθπ/θόο δε ζα πξέπεη λα ράζεη ηελ ςπρξαηκία ηνπ, λα αληαπνδώζεη ηελ αγέλεηα, λα απαληήζεη κε κία αγελή ή ζαξθαζηηθή απάληεζε. Πξέπεη λα αληηδξάζεη ηαρεία θαη απνηειεζκαηηθά : λα ηνπ απαληήζεη ζύληνκα, λα ηνλ θαιέζεη ζε θαη΄ηδίαλ ζπλνκηιία ζηελ νπνία ζα θεξζεί κε επγέλεηα θαη λεθαιηόηεηα, ππνδερόκελνο ην καζεηή κε ρακόγειν. Έηζη ηνπ πεξλά ην κήλπκα όηη δελ επηζπκεί λα δεκηνπξγήζνπλ ζρέζε αληηπάζεηαο, αιιά όηη επηζπκεί ηε ζπλεξγαζία ηνπ γηα ηελ επόδσζε ησλ δηδαθηηθώλ ζθνπώλ. Καζίζηαηαη αλαγθαία επίζεο ε ζπλεξγαζία όινπ ηνπ δηδαθηηθνύ πξνζσπηθνύ γηα ηελ από θνηλνύ αληηκεηώπηζε ηνπ πξνβιήκαηνο, αθόκα θαη ηνπ δηεπζπληή ηεο ζρνιηθήο κνλάδαο. Πξνπάλησλ όκσο ε ζεξαπεία πξέπεη λα μεθηλήζεη κε ηε
  • 8.
    δηάγλσζε ησλ αηηηαθώλπαξαγόλησλ π. ρ. επηζπκεί κέζσ απηήο ηεο ζπκπεξηθνξάο λα θεξδίζεη ηελ πξνζνρή ηνπ εθπ/θνύ θαη ησλ ζπκκαζεηώλ ηνπ; Έρεη πξνεγνύκελα κε ην ζπγθεθξηκέλν θαζεγεηή; Νηώζεη πσο έηζη ζα απνζπάζεη ην ζαπκαζκό ησλ άιισλ; Αληηκεηώπηζε ηεο απεηζαξρίαο: ζε κηθξόηεξεο ηάμεηο ζα κπνξνύζε λα είλαη απνηειεζκαηηθή ε ζσκαηηθή επαθή θαη επηβνιή, ε επγεληθή επαλάιεςε ηνπ αηηήκαηνο γηα πεηζαξρία θαη επαλαθνξά ζηελ ηάμε, δηάινγνο θαηά ηνλ νπνίν δεηείηαη από ην καζεηή λα εμεγήζεη ηε ζηάζε ηνπ. Ο εθπ/θόο πξέπεη λα είλαη ςύρξαηκνο θαη λεθάιηνο, δελ πξέπεη λα πςώζεη ηνλ ηόλν ηεο θσλήο ηνπ θαη λα απμήζεη ηελ έληαζε, αιιά πξέπεη ήπηα λα ηνλ πξνεηδνπνηήζεη θαη λα ηνπ γλσζηνπνηήζεη πσο γηα απείζαξρεο ζπκπεξηθνξέο όπσο απηή έρνπλ πξνβιεθζεί ζπλέπεηεο από ην ζρνιηθό θαλνληζκό θαη όηη ν δηδάζθσλ ππνρξενύηαη λα ην θνηλνπνηήζεη θαη ζην δηεπζπληή. Απαηηείηαη θαη ε παξέκβαζε ηνπ δηεπζπληή ηνπ ζρνιείνπ. Δπίζεο ζα πξέπεη λα δηεξεπλεζνύλ ε θύζε ηεο θαηάζηαζεο, ηα θίλεηξα δξάζεο, νη αηηηαθνί θαη εθιπηηθνί παξάγνληεο, ε ζπρλόηεηα εθδήισζεο, ε δηάξθεηα, νη ζηόρνη ηεο ζπκπεξηθνξάο, θαζώο θαη πσο ζπλδέεηαη απηή ε ζπκπεξηθνξά κε ηε ςπρνινγία ηνπ εθήβνπ. ΑΝΣΙΜΔΣΧΠΙ΢Η ΢ΤΓΚΡΟΤ΢ΔΧΝ ΜΔΣΑΞΤ ΜΑΘΗΣΧΝ: ζαθώο ε δηαθνπή ηεο ζύγθξνπζεο δελ επηηπγράλεηαη κε ύβξεηο ή απεηιέο ηηκσξίαο. Ο δηδάζθσλ πξέπεη λα απεπζύλεη κία ήπηνπ ηόλνπ εληνιή πξνο ηνπο καζεηέο λα παύζνπλ λα ζπκπιέθνληαη. Σνπο θαιεί λα δώζνπλ εμεγήζεηο θαη αθνύ ηνπο αθνύζεη πξνζεθηηθά πξνζπαζεί θαηά ζπκβηβαζηηθό ηξόπν λα ηνπο ζπκθηιηώζεη, δίλνληαο ηνπο θαη νξηζκέλεο ζπκβνπιέο θαη ζρεηηθέο παξαηλέζεηο, πξνπάλησλ κεηαθέξνληαο ην κήλπκα όηη νη αλζξώπηλεο δηαθνξέο δελ επηιύνληαη κε ηελ θαηαθπγή ζηε βία. Αλ θαη κεηά ηε ιεθηηθή παξέκβαζε ε ζύγθξνπζε αλαδσππξσζεί ηόηε θξίλεηαη αλαγθαία ε ζσκαηηθή παξέκβαζε ηνπ εθπ/θνύ, κε ζθνπό λα αθηλεηνπνηήζεη ην καζεηή πνπ θαίλεηαη λα ππεξηεξεί ζηε ξώκε. Θα πξέπεη ην πεξηζηαηηθό λα αλαθεξζεί θαη ζην δηεπζπληή. ΑΝΣΙΜΔΣΧΠΙ΢Η ΣΗ΢ ΤΠΔΡΚΙΝΗΣΙΚΟΣΗΣΑ΢: ζεσξείηαη βέβαην πσο δελ κπνξεί λα θαηαζηαιεί κε ηελ ηηκσξία νύηε κε ηελ απνκόλσζε ή ηε ζσκαηηθή επηβνιή ηνπ δηδάζθνληα ή ηελ απνπνκπή ηνπ καζεηή από ηελ αίζνπζα ή ηελ παξακνλή ηνπ ζην γξαθείν ηνπ δηεπζπληή ηεο ζρνιηθήο κνλάδαο. Ο δηδάζθσλ πξέπεη λα γλσξίδεη πσο ν ππεξθηλεηηθόο καζεηήο ιόγσ ησλ ραξαθηεξηζηηθώλ γλσξηζκάησλ ηεο ζπκπεξηθνξάο ηνπ {απνζπγθέληξσζε, αδπλακία παξαθνινύζεζεο ηνπ καζεζηαθνύ ξπζκνύ, ςπραλαγθαζηηθή λεπξηθόηεηα} είλαη πνιύ πηζαλό λα κελ αληαπνθξηζεί ζηελ πξνζπάζεηα θαζνδήγεζεο ηνπ ή ζε νξηζκέλε αθνινπζνύκελε ζηξαηεγηθή ειέγρνπ. Σαθηηθή πνπ ζε θάπνην βαζκό πεξηνξίδεη ην πξόβιεκα είλαη ε νξγάλσζε δξαζηεξηνηήησλ εθ κέξνπο ηνπ δηδάζθνληα, ζηηο νπνίεο ζπκκεηέρνπλ ηα ππεξθηλεηηθά άηνκα, πξνθεηκέλνπ λα εμσηεξηθεύζνπλ ηελ αλάγθε ηνπο γηα ζσκαηηθή θηλεηηθόηεηα.
  • 9.
    ΠΔΡΙΠΣΧ΢ΔΙ΢ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΙΚΧΝ ΢ΤΜΠΔΡΙΦΟΡΧΝ Λόγσκηθξήο δηδαθηηθήο εκπεηξίαο - δηνξηζκέλε ζε δπζπξόζηην κέξνο κε γεληθά ήζπρνπο καζεηέο- δελ δηαζέησ πινύζην πιηθό από πεξηπηώζεηο εθήβσλ κε βάζε ηελ πξνζσπηθή κνπ εκπεηξία. Θα παξνπζηάζσ, όκσο, θάπνηεο πνπ έηπραλ ζε ζπλαδέιθνπο. 1. Πέξπζη ίζσο λα ην αθνύζαηε άιισζηε ζην λνκό όπνπ είκαη δηνξηζκέλε ,έλαο καζεηήο ηεο Γ Λπθείνπ θαηά ηελ πεξίνδν ησλ παλειιαδηθώλ καραίξσζε ηε κεηέξα ηνπ. Πξνεξρόηαλ από θαιή νηθνγέλεηα κε νηθνλνκηθή άλεζε θαη κνξθσηηθό επίπεδν { θαη νη δύν γνλείο ηνπ ήηαλ εθπαηδεπηηθνί} .Δίρε θαη έλαλ αδεξθό άξηζην καζεηή, θνηηεηή ηεο ηαηξηθήο ζρνιήο. Αθνύγεηαη πσο ην πεξηβάιινλ ήηαλ πνιύ πηεζηηθό θαη αθόξεην ζπλαηζζεκαηηθά, θαζώο ε κεηέξα θπξίσο ηνλ ζπλέθξηλε ζπλερώο κε ηνλ αδεξθό ηνπ, δεηώληαο ηνπ πςειόηεξεο επηδόζεηο από απηέο πνπ ελδερνκέλσο κπνξνύζε ην παηδί. Η νξγή, ν ζπκόο, ε θαηαπίεζε, ε ζύγθξηζε κε ην κεγαιύηεξν αδεξθό νδήγεζαλ ην λέν ζηε δνινθνλία ηεο ίδηα ηνπ ηεο κεηέξαο. 2. Μαζεηήο ηεο Γ Γπκλαζίνπ ρσξίο πςειέο ζρνιηθέο επηδόζεηο θαη γεληθά ήπησλ ηόλσλ, ζπλεζηαικέλνο θαη αξθεηά πεξηζσξηνπνηεκέλνο ηελ ώξα ηνπ καζήκαηνο πξνθαλώο γηα λα θεξδίζεη θαη απηόο έζησ θαη γηα ιίγν ηνλ « έπαηλν» ηελ πξνζνρή , ηελ απνδνρή ησλ ζπκκαζεηώλ ηνπ , έβαιε θσηηά ζε έλα ραξηόλη θαη ην πέηαμε ζηα πόδηα κίαο θνπέιαο ηεο νπνίαο άξρηζε λα θαίγεηαη ην παληειόλη. Δπηπρώο ακέζσο ην αληηιήθζεζαλ όινη. ΢ην ζύιινγν βέβαηα δελ αζρνιήζεθε θαλείο κε ηελ ςπρνινγία ηνπ παηδηνύ θαη ηη ήηαλ απηό πνπ ηνλ πξνέηξεςε ζε απηήλ ηε ζπκπεξηθνξά , αιιά απιά επηθεληξσζήθακε ζην πόζεο κέξεο ζα πάξεη απνβνιή. Σνπ έδσζαλ πελζήκεξε. Σν γεγνλόο κεηά από ιίγν μεράζηεθε. 3. Σελ πξνεγνύκελε εβδνκάδα καζεηήο ηεο Α ηάμεο επαγγεικαηηθνύ ιπθείνπ ζε κεγάιν αζηηθό θέληξν, ηελ ώξα ηνπ δηαιείκκαηνο θαηέβαζε ην παληειόλη ελόο ζπκκαζεηή ηνπ. Η πνηλή πνπ δόζεθε ήηαλ δύν κέξεο απνβνιή ρσξίο πάιη δηεξεύλεζε ησλ αηηηώλ. Ήζειε λα θάλεη επίδεημε αξξελσπόηεηαο, ηζρύνο, λα ηνλ μεθηηιίζεη εθδηθνύκελνο; Καλείο δε ζα κάζεη 4. ΢ε γπκλάζην ηνπ λνκνύ πνπ είκαη δηνξηζκέλνη καζεηέο ηνπ λνκνύ πνπ είκαη δηνξηζκέλε κόιηο έκαζαλ ηε βαζκνινγία ηνπ δεύηεξνπ ηξηκήλνπ έβξηδαλ ρπδαηόηαηα ζηνπο ηνίρνπο θαη ζηνλ πίλαθα ηνπο θαζεγεηέο. Να ηνλίζσ όηη ην ζύλνιν ησλ παηδηώλ πξνέξρεηαη από νηθνγέλεηεο ρακεινύ θνηλσληθνύ-νηθνλνκηθνύ , αιιά θαη κνξθσηηθνύ επηπέδνπ 5. ΢ε ιύθεην γλσζηνύ λεζηνύ καζήηξηεο ηεο Β ηάμεο ρηύπεζαλ βηαηόηαηα θαη έβξηζαλ επίζεο ρπδαία ζπκκαζήηξηα ηνπο ζηηο ηνπαιέηεο. Ο ιόγνο ήηαλ δηεθδίθεζε ηνπ ίδηνπ αγνξηνύ. Η πξώελ έγξαςε ζηελ ηνπαιέηα όηη « όηη θαη αλ θάλεη πάιη δηθόο ηεο ζα γίλεη» θαη ηελ έβξηζε ρπδαία, γξάθνληαο πξνζβιεηηθνύο ραξαθηεξηζκνύο ζηνλ ηνίρν. Μόιηο ην είδε ε άιιε θνπέια κε ηε βνήζεηα ηεο θίιεο ηεο ηε ρηύπεζαλ πάξα πνιύ, ηξαβώληαο ηελ από ηα καιιηά θαη ρηππώληαο ην θεθάιη ηεο ζηνλ ηνίρν. Σν πεξίεξγν είλαη όηη νη δύν θνπέιεο ήηαλ γεληθά ήπηνπ ηόλνπ θαη ρακεινύ πξνθίι. Σν πεξηζηαηηθό μέληζε όιν ην ζύιινγν. Η καζήηξηα όκσο πνπ μεθίλεζε κε ηελ αζπξνζηνκία είρε κείλεη δύν θνξέο ζηελ ίδηα ηάμε, πξνεξρόηαλ από δηαιπκέλε νηθνγέλεηα κε κεηέξα αξθεηά αδηάθνξε θαη λα ζεκεησζεί όηη έιεηπε ζπλερώο από ην ζρνιείν.