Download to read offline
μαριος τοκας
- 2. Ο Μάριος Τόκαςόταν ςύγχρονοσ Κύπριοσ μουςικοςυνθϋτησ (Λεμεςόσ τησ Κύπρου, 8 Ιουνύου 1954 - Αθόνα, 27 Απριλύου 2008). Αςχολόθηκε με τη μουςικό από τα μαθητικϊ του χρόνια γρϊφοντασ τραγούδια για τισ παραςτϊςεισ ςτο ςχολεύο και τισ παρϋεσ του. Η τουρκικό ειςβολό του 1974 τον βρύςκει φαντϊρο: «Εύναι μια περύοδοσ που μου ϊφηςε τραυματικϋσ εμπειρύεσ» λϋει ο ύδιοσ ςε μια ςυνϋντευξό του «τα γεγονότα εκεύνα και η γεμϊτη πύκρα ζωό, εύναι πηγϋσ ϋμπνευςησ για κϊποια από τα ϋργα μου» ςυνεχύζει ο ύδιοσ. Βαθύτατα πολιτικοποιημϋνοσ, ο Μϊριοσ Σόκασ ϊρχιςε να γυρύζει από πόλη ςε πόλη κϊνοντασ ςυναυλύεσ για να εμψυχώςει τουσ ςυμπατριώτεσ του και να μαζϋψει χρόματα για την ανακούφιςη των προςφύγων.
- 3. Μετϊ από θητεύα38 μηνών, ο Μϊριοσ Σόκασ απολύεται από το ςτρατό και το επτϋμβριο του 1975 ςυνεχύζει τισ ςπουδϋσ του ςτο Εθνικό Ψδεύο και τη Υιλοςοφικό χολό του Πανεπιςτημύου Αθηνών. Γρϊφει τραγούδια και προςπαθεύ ςτισ διςκογραφικϋσ εταιρύεσ να κυκλοφορόςει τον πρώτο του δύςκο. Σελικϊ αυτό ςυνϋβη το 1978, όταν ο Μανώλησ Μητςιϊσ λϋει τα πρώτα του λαώκϊ τραγούδια ςτον δύςκο Τα τραγούδια τησ παρέασ. ταθμόσ ςτη διαδρομό του υπόρξε η γνωριμύα του με τον ποιητό τησ Ρωμιοςύνησ Γιϊννη Ρύτςο, που του εμπιςτεύθηκε ανϋκδοτα ποιόματϊ του με γενικό τύτλοΠικραμένη μου γενιά, δύςκο που κυκλοφόρηςε το 1981. Ακολουθούν και ϊλλα μουςικϊ ϋργα ςε πούηςη Κώςτα Βϊρναλη, Κώςτα Καρυωτϊκη, Κώςτα Μόντη, Θεοδόςη Πιερύδη, Σεύκρου Ανθύα, Κυριϊκου Φαραλαμπύδη, Μιχϊλη Παςιαρδό και ϊλλων. ημαντικό εύναι η παρουςύα του και ςτη μουςικό επϋνδυςη πολλών θεατρικών και κινηματογραφικών ϋργων όπωσ τα ϋργα «Δόνα Ροζύτα» και «Γϋρμα» του Υρεδερύκο Γκαρςύα Λόρκα και ςτισ «Θεςμοφοριϊζουςεσ» του Αριςτοφϊνη. Σο 1980, γρϊφει ϋνα παιδικό δύςκο: «Θϋλω να πω ότι ϋχω ιδιαύτερη αδυναμύα ςε ό,τι αφορϊ ςτα παιδιϊ» λϋει ο ύδιοσ. Η δουλειϊ αυτό ςε ςτύχουσ Υώντα Λϊδη τραγουδόθηκε από την Σϊνια Σςανακλύδου. Φαρακτηριςτικό δεύγμα το τραγούδι με τύτλο «Σα ςτρατιωτϊκια». «Σα τραγούδια αυτϊ κουβαλϊνε την πύκρα τησ Κύπρου. Σα ςτρατιωτϊκια δεν εύναι ϋνα τραγούδι χαρούμενο», ςυνεχύζει ο Σόκασ, «βγϊζει όμωσ μηνύματα και αγγύζει ευαιςθηςύεσ»
- 4. Από τα τϋλητησ δεκαετύασ του ’80 και μετϊ, οι επιτυχύεσ διαδϋχονται η μύα την ϊλλη και η μουςικό του απλώνεται γρόγορα όπου υπϊρχουν Ϊλληνεσ με τραγούδια όπωσ «Αννούλα του χιονιϊ», «ο Αλότησ», «’ αγαπώ ςαν το γϋλιο του Μϊη», «Η νύχτα μυρύζει γιαςεμύ», «αν τρελό φορτηγό», «Εξαρτϊται», «Σο ςημϊδι», «’ αναζητώ ςτη αλονύκη», «Σα λαδϊδικα», «Θϊλαςςεσ», «Δύδυμα Υεγγϊρια», «Μια ςτϊςη Εδώ», «Χηλϊ τα χϋρια», «Βύοσ Ανθόςπαρτοσ», «Επιςτροφϋσ-καταςτροφϋσ», «Υαντϊςου», «Μια βροχό», «Σησ μοναξιϊσ οι ςκλϊβοι». Σα τραγούδια του ερμόνευςαν μεταξύ ϊλλων οι τραγουδιςτϋσ Δημότρησ Μητροπϊνοσ, Γιϊννησ Πϊριοσ, Γιώργοσ Νταλϊρασ, Μανώλησ Μητςιϊσ, Παςχϊλησ Σερζόσ, Γλυκερύα, Φϊρισ Αλεξύου, Δόμητρα Γαλϊνη, Αντώνησ Καλογιϊννησ, Σόλησ Βοςκόπουλοσ, Μαρινϋλλα, τϋλιοσ Διονυςύου, Αλϋκα Κανελλύδου, Κατερύνα Κούκα, Θϋμησ Αδαμαντύδησ, Βαςύλησ κουλϊσ. Η κορυφαύα ςτιγμό ςτην καριϋρα του εύναι το 1996, όταν ο Σόκασ πηγαύνει ςτο Ωγιον Όροσ και εκεύ, ςυγκλονιςμϋνοσ από τα χειρόγραφα που βρόκε και μελϋτηςε, ϋγραψε το ςυμφωνικό ϋργοΘεογεννήτωρ Μαρία, το οπούο παρουςιϊςτηκε μεταξύ ϊλλων και ςτον Καθεδρικό Ναό του Αγύου τεφϊνου τησ Βιϋννησ (2002), με ερμηνευτϋσ τουσ Μανώλη Μητςιϊ και Κώςτα Φατζηχριςτοδούλου, το φωνητικό ςύνολο ΄΄ECHO΄΄ ςυνοδεύα τησ Bratislava Chamber Philharmonic Orchestra υπο την Διεύθυνςη του Γιώργου Παγιϊτη, ςτο πλαύςιο τησ ϋνταξησ τησ Κύπρου ςτην Ευρωπαώκό Ϊνωςη. τον ιςτορικό αυτό ναό, για πρώτη φορϊ ακούςτηκε ελληνικό μουςικό.
- 5. Ο Σόκασ θεωρεύεκεύνη την ημϋρα ωσ την κορυφαύα ςτιγμό ςτην καριϋρα του. Για το ϋργο αυτό, ο κορυφαύοσ Ϊλληνασ ςυνθϋτησ, Μύκησ Θεοδωρϊκησ, ϋγραψε «ο Μϊριοσ Σόκασ, πϊντα ςτηριγμϋνοσ ςτισ ρύζεσ τησ ελληνικόσ μασ παρϊδοςησ, δημιούργηςε και δημιουργεύ ϋργα γνόςια ελληνικϊ. Οι μελωδύεσ του ϋχουν κϊτι από τον ουρανό, τη θϊλαςςα, τον ύδιο τον βρϊχο του Ωθω» Ο Μϊριοσ Σόκασ βραβεύτηκε από τον Πρόεδρο τησ Κυπριακόσ Δημοκρατύασ, Γλαύκο Κληρύδη (2001) με το «μετϊλλιο εξαύρετησ προςφορϊσ ςτην πατρύδα» που αποτελεύ την ύψιςτη τιμό τησ κυπριακόσ πολιτεύασ. Μεταξύ ϊλλων διακρύςεων, πόρε και το βραβεύο «Γιϊννοσ Κρανιδιώτησ» (2002). Ο Μϊριοσ Σόκασ πϋθανε την Κυριακό του Πϊςχα, ςτισ 27 Απριλύου του 2008, ϋπειτα από πολύμηνη μϊχη με τον καρκύνο. Η κηδεύα του ϋγινε δημοςύα δαπϊνη τησ Κυπριακόσ Δημοκρατύασ την Σετϊρτη του Πϊςχα, από τον ιερό ναό Αγύων Θεοδώρων του Α’ Νεκροταφεύου Αθηνών παρουςύα χιλιϊδων κόςμου
- 6. Ο Μϊριοσ Σόκασπϋθανε την Κυριακό του Πϊςχα, ςτισ 27 Απριλύου του 2008, ϋπειτα από πολύμηνη μϊχη με τον καρκύνο. Η κηδεύα του ϋγινε δημοςύα δαπϊνη τησ Κυπριακόσ Δημοκρατύασ την Σετϊρτη του Πϊςχα, από τον ιερό ναό Αγύων Θεοδώρων του Α’ Νεκροταφεύου Αθηνών παρουςύα χιλιϊδων κόςμου Ο Μϊριοσ Σόκασ όταν παντρεμϋνοσ με την Αμαλύα Πετςοπούλου με την οπούα απϋκτηςαν τρύα παιδιϊ, τη Φαρϊ, το Κωςτό και τον Ωγγελο.
- 7. Ήλιος Κόκκινος (Ιούνιος2010 αφιερωμα) O επύ ϋτη παραγωγόσ του Μϊριου Σόκα και προςωπικόσ του φύλοσ, Ηλύασ Μπενϋτοσ, αςχολόθηκε πϊνω από δύο χρόνια με το πλούςιο αρχεύο του ςυνθϋτη, με τη βοόθεια τησ γυναύκασ του Αμαλύασ Σόκα, ςτην οπούα εύχε εμπιςτευθεύ το αρχεύο του ο ςυνθϋτησ. Από αυτό την εργαςύα προϋκυψαν 12 τραγούδια που ηχογραφόθηκαν από τον επτϋμβριο του 2011 ϋωσ τον Μϊρτιο του 2012 και τα τραγούδηςαν κατ' επιθυμύα του ιδύου, οι ερμηνευτϋσ Δημότρησ Μητροπϊνοσ, Γιϊννησ Πϊριοσ και Παςχϊλησ Σερζόσ, που εύχαν όδη τραγουδόςει τραγούδια του, καθώσ και ο νεώτεροσ Γιϊννησ Κότςιρασ, με τον οπούο ο Μϊριοσ Σόκασ ςχεδύαζε να ςυνεργαςτεύ. Σην ενορχόςτρωςη των τραγουδιών ϋχει κϊνει ο Αντώνησ Γούναρησ. Ο δύςκοσ κυκλοφόρηςε από την MINOS-EMI, τϋςςερα χρόνια μετϊ τον πρόωρο θϊνατο του Μϊριου Σόκα. Πρόκειται για επιλογό ανϋκδοτων τραγουδιών του ςε ςυνδυαςμό με κϊποια παλαιότερα, ςτο ύδιο μουςικό κλύμα.
- 9.