Нийслэлийн нийтийн тээвэрт буухиа маршрутын үйлчилгээ нээх
боломжийн судал гаа

М.Дашдэмбэрэл , С .Баяржаргал
ШУТИСМИС
M_dashk@yahoo.com, btk_306@yahoo.com

Хураангуй .
Жилээс жилд тогтвор г үй өс өн нэмэгдэх шатахууны үнэ, автозамын
т үгжрэл саатал зэргээс шалтгаалан хотын нийтийн тээврийн үйлчилгээ
эрхлэгчид алдагдалтай ажиллахад х үрээд байна . М н нийтийн тээврээр
ө
үйлчлүүлэгчдийн дийлэнх нь х өнг өлөлттэй үнээр зорчигч ахмад настан ,
х өгжлийн бэрхшээлтэй иргэд , оюутан , цагдаагийн ажилтнууд байдаг тул
энэх үү салбарын үйл ажиллагаа г цаашид тогтвортой хэвийн явуулах нь
тулгамдсан асуудлуудын нэг болоод байна . Иймээс нийтийн тээврээр
х өнг өлөлттэй зорчигчдийг сегментчилэн нэг дор бөөнөөрөө цуглардаг ,
зорилго х өдлөлийн тоо тодорхой , т өлбөр т өлөх чадвар баталгаатай
зэрэг шалтгаануудыг харгалзан оюутнуудын зорчих чиглэлийг судлан
хурдавчилсан
болон
буухиа
(экспресс )
маршрутыг
“Хар
хорин МУБИСургууль ” чиглэлд нээн ашигтай ажиллах боломжийг
судлав .
Экспресс маршрутыг дамжин өнг өрөх ба шууд урсгалын зорчигч урсгал
ихтэй чиглэлд зохион байгуулж ингэснээр автобусны ашиглалтын хурдыг
нэмэгд үүлж, эргэлтий г
т үргэт г э х ,
зорчигчдын ачааллын хугацаа г
хэмнэхэд чухал үр дүнтэй арга юм. Оюутан сурагчдын өгл өө, оройны
“оргил ” цагуудаар
болон долоо хоногийн
тодорхой
өдөр хоногийн
тодорхой цагуудаар ажиллуулах боломжтой юм.

Түлхүүр үг :
Нийтийн тээвэр , зогсоол , замын ачаалал , оюутан , зорчигч урсгал

Оршил.

Нийслэл хот х үрээгээ тэлж х өгжихтэй уялдан нийтийн тээврийн
үйлчилгээний хамрах х үрээ мөн өсч хотын т өвөөс алслагдсан суурьшлын
бүс буюу гэр хороолол
олноор бий болж иргэд , х үн амын зорчих
эрэлт , шаардлага байнга өсөн нэмэгдсэнээр с үүлийн 5 жилд нийтийн
тээврийн үйлчилгээний чиглэлийн тоо
86-аас 122 болон өсч
36
маршрутаар нэмэгдсэн .
Хотын доторх зорчигч тээврийн үйлчилгээний ихэнх чиглэлд бага
оврын автобусууд ажиллах болсон нь гудамж, замын х өдөлг өөнийг
нэмэгд үүлж, зориулалтын буудал дээрээ зогсож багтах г үй болоод байна
Одоо нийслэлийн нийтийн тээврийн үйлчилгээнд өдөр тутам их
,дунд , багтаамжийн 375, бага оврын 1756 автобус , троллейбус , 1445
такси нийт 3576 тээврийн хэрэгсэл үйлчилгээнд гарч 435.0 мянган
зорчигчдыг тээвэрлэж байна үүнээс 10% буюу 27 мянган оюутанг
тээвэрлэж байна . Нийтдээ 3412.1 км урт бүхий 122 чиглэлд нийтийн
зорчигч тээврийн үйлчилгээ г т өлөвлөн явуулж байна . Нийт чиглэлийн
90.2 хувийг хувийн хэвшлийн аж ахуй нэгж , 9.8 хувийг т өрийн өмчийн
аж
ахуй
нэгж
хариуцан
үйл
ажиллагаа
явуулж
байна .
Улаанбаатар хотын нийтийн тээврийн үйлчилгээний чиглэлүүдийн нийт урт 3412.1
км нэг чиглэлийн дундаж урт 20-25 км, хамгийн урт чиглэл 44 км, богино нь
3 км байгаа юм.
Нэгдүг э эр бүлэ г . Түр гэвчилсэн ба буухиа рейс

Энэ рейсийг дамжин өнг өрөх ба шууд урсгалын зорчигч урсгал
ихтэй
чиглэлд
зохион
байгуулдаг .
Ийм маршрут
нь
автобусны
ашиглалтын хурдыг
нэмэгд үүлж, эргэлтийг
т үргэт г э х ,
зорчигчдын
ачааллын хугацаа г
хэмнэхэд чухал үр дүнтэй арга юм. Оюутан
сурагчдын өгл өө, оройны “оргил ” цагуудаар
болон долоо хоногийн
тодорхой
өдөр
хоногийн
тодорхой
цагуудаар
ажиллуулж
болно .
Хурдавчилсан болон буухиа (экспресс ) маршрутыг нээх үр ашигтай
эсэхийг талоны болон х үснэг тийн аргаар зорчигч урсгалыг судлах
замаар тодорхойлно .
Хөдөл г өөний ердийн дэглэмийн үед үйлчилгээний автобус нь маршрутын
дагуух бүх буудлуудад заавал зогсоно
Хөдөл г өөний хурдавчилсан дэглэмийн үед автобус нь маршрутын з өвх өн
урьдчилсан тооцсон завсрын тодорхой цэг үүдэд зогсоно .
Хөдөл г өөний буухиа дэглэмийн үед автобус нь маршрутын эхний цэ г ээс
эцсийн цэ г х үртэл завсрын цэ г үүдэд зо г со х г үйгээр явна .

1.1

Тус гай үйлчилгээ г Улаанбаатарт нэвтр үүлэх боломжийн судал гаа

Хотын автозамуудын х өдөлг өөний эрчим өндөр байгаа ч нийслэлийн
авто замын с үлжээг х өгж үүлэх бодлого бариаг үйгээс х өдөлг өөний
ачааллыг сааруулан /хуваалцах /
хангахаар автозамын с үлжээний
зангил гаа , уулзварууд , хот орчмын болон хотын доторх зорчигч
тээвэрт
зориулсан
сэлгэн
суултын
т өвлөрс өн буудалг үй, явган
зорчигчдын х өдөлг өөнийг газар доорх гарамуудаар тус гаарласан замын
х өдөлг өөн зохицуулалтын систем байхг үй байгаа нь нийтийн тээврийн
үйлчилгээний
сэлгэн
суултын
үз үүлэлтийг
бууруулж,
маршрутын
давхцалыг нэмэгд үүлэх с өрөг нөлөөг үз үүлж байна .
Үүний

улмаас

өгл өөний
оройн

болж

замын

бөгл өрөл

цагийн хооронд, өдрийн

маш их

болсон

ялангуяа

цагийн хооронд,

цагийн хооронд хөдөлгөөний ачаалал нэмэгдэн бөглөрөл

үүсдэг байна. Түүнчлэн с үүлийн 10 гаруй жилд нийтийн тээврийн
зорчигч
урсгалын
болон
үйлчилгээний
маршрутуудад
чанарын
үз үүлэлтийн иж бүрэн нэгдсэн судалгаа , хотын нийтийн тээврийн
үйлчилгээний хэтийн
т өлөвлөлт хийгдээ г үй
байна . Улмаар шинэ
т өрлийн тээврийн үйлчилгээ нэвр үүлэх шаардлагатай байна .
Гол шалтгаанууд :
1. Замын х өдөлг өөний т үгжрэл саатлаас үүдэн нийтийн автобусууд
х өдөлг өөний чиглэл графикаар явж чадахг үй, ашиглалтын хурд
багассан .
2. Авто
замын
с үлжээ
муутайгаас
үүдэн
нийтийн
тээврийн
үйлчилгээний автобусуудын чиглэл , маршрутын зохиомол давхцал /
х үссэн , х үсээг үй / бий болж байна .
3. Автотээврийн хэрэгслийн х өдөлг өөн ихтэй зарим гудамж, замуудын
ачааллыг сийр үүлэх , их, бага багтаамжийн автобусны чиглэл үүд
олноор давхцаж байгаа гаас буудал зогсоол дээрээ багтах г үй
замын х өдөлг өөнд саад учруулж , зам тээврийн хэрэг з өрчил
нэмэгдэж байна .
4. Гэр
хороолол
хотоос
алслагдан
х үрээ
тэлж байгаа
болон
сургууль , үйлчилгээний т өв, хувийн үйлдвэр үүд
нэгдсэн нэг
хороололг үйгээр энд тэнд /замтай замг үйгээр / нээгдэн үйл
ажиллагаа явуулж тухай бүрдээ нийтийн тээврийн үйлчилгээ г
шаарддаг
болсон нь
нийтийн зорчигч тээврийн үйлчилгээний
с үлжээний нэгдсэн з үй тогтолцоо г эвдэж, хотын захад
2,0-4.0
км замд салаалж, хотын т өвийн гол замуудаар давхцан явах олон
чиглэл нээгдэх нөхцлийг бүрдүүлж байна .
5. Хотын доторх зорчигч тээврийн үйлчилгээний ихэнх чиглэлд бага
оврын автобусууд ажиллах болсон нь гудамж, замын х өдөлг өөнийг
нэмэгд үүлж, зориулалтын буудал дээрээ зогсож багтах г үй болоод
байна .
Буудал ,
зогсоолын
газруудыг
нийтийн
тээврийн
зориулалтаар
баталгаажуулж хотын ерөнхий т өлөвлөг өөнд тусгаа г үйгээс хэн х үссэн
нь дур зоргоороо үг үй болгож гол зангилаа хэсг үүд дэх зорчигч
тээврийн үйлчилгээний автобусны томоохон талбай , зогсоолууд байхг үй
болсон .
Тулгамдаж байгаа асуудал :
1. Улаанбаатар
хотын
хэмжээний
зам
тээврийн
х өгжлийг
тодорхойлсон чиг хандлага бодлогын системийг бий болгож ,
нийтийн зорчигч
тээврийн с үлжээг
оршин суугчдын эрэлт
хэрэгцээ , хотын х өгжлийн шаардлагад нийц үүлэн
өрг өжүүлэн
зохион байгуулах зайлшг үй шаардлага тулгамдаж байна .
2. Нийтийн тээврийн үйлчилгээний чиглэлийг шинээр нээх , хаах ,
журмыг хянан үзэж
үндсэн чиглэлийн замналыг өөрчлөлг үйгээр
уг чиглэлд буудал нэмэх , буудлын байршлыг өөрчлөх, улмаар
тус гай үйлчилгээ г нэвтр үүлэх
3. Түүнчлэн с үүлийн 10 гаруй жилд нийтийн тээврийн зорчигч
урсгалын болон үйлчилгээний
маршрутуудад чанарын үз үүлэлтийн
иж бүрэн нэгдсэн судалгаа , хотын нийтийн тээврийн үйлчилгээний
хэтийн т өлөвлөлт хийгдээ г үй байна .
4. Одоогийн с үлжээ, маршрутын тогтолцоонд судалгаа хийх , нэг
чиглэлд их , бага багтаамжийн автобус олноор давхцан явдаг
чиглэл , замыг тус гаарлаж өг өх, их багтаамжийн автобусны
нэвтр үүлэх
чадамжийг
сайжруулах
зорилгоор
судалгаа
хийж
нэвтр үүлэх .
5. Нийтийн тээврийн үйлчилгээний буудал , зогсоолуудын байршил ,
эзэмшил газрыг баталгаажуулан , зориулалтын дагуу ашиглах .
6. Их багтаамжийн автобусны / троллебусны / парк шинэчлэлтийг
т өрөөс бодлоготойгоор зохицуулан шийдвэрлэж байх .

1.2

Нийтийн тээврийн хэрэ г слээр зорчигсдын судал гаа
150
100
50
0

91.8
23.7
15.4

25.5

òº ðèéí º ì èéí
òýýâðèéí
õýðýãñëýëýýð

õóâèéí º ì èéí
òýýâðèéí
õýðýã
ñëýëýýð

õº í ãº ëº ëòº º ð …
1-р зураг

Нийтийн тээврийн

хэрэгслээр

зорчигсод

2008 онд нийтийн зорчигч
тээврийн үйлчилгээний 119 аж ахуй
нэгж , байгууллагууд 156.4 сая х үн тээвэрлэж , үүнээс 115.5 сая х үн
мөнг ө т өлж зорчсон ба 40.9 сая х үн х өнг өлөлт өөр зорчсон байна .
Үүнээс т өрийн өмчийн тээврийн хэрэгслэлээр 23,7 сая .х үн мөнг ө т өлж
зорчсон ба 15,4 сая . х үн х өнг өлөлт өөр зорчсон байна . Хувийн өмчийн
тээврийн хэрэгслээр нийт 117,3 сая .х үн тээвэрлэж үүнээс 91,8
сая. х үн мөнг ө т өлж зорчсон ба 25,5 сая . х үн х өнг өлөлт өөр зорчсон
байна .

2-р зураг

Үйлчлүүлэгчдийн санал х үсэлтийн судалгаа

Нийтийн тээвэр зохицуулалтын газарт
2008 онд нийтийн тээврийн
үйлчилгээний талаар иргэд, зорчигчдоос нийтдээ 759 санал гомдол ирсэн байна .
Нийт санал гомдлын 78 буюу 10.3 хувь нь “2008” хөнгөлөлтийн үнэмлэхээр
явуулаагүй гэсэн гомдол эзэлж, 261 буюу 34.5% нь жолооч, мөнгө хураагчдын
зорчигчидтой эелдэг бус харьцсан зан харьцааны тухай мэдүүлсэн гомдол, үлдсэн
55.2% нь оюутны хөнгөлөлтийн картаар үйлчлээгүй мөн хүүхэд суулгаагүй, гэрээнд
заасан үнэ тарифаас илүү төлбөрийг зорчигчдоос шаардаж төлүүлсэн, тасалбар
олгоогүй, маршрутаар гүйцэт явалгүй богино эргэлт хийсэн гэх мэт үйлчилгээний
бусад дутагдал доголдлын талаар мэдүүлсэн санал гомдол эзэлж байна .
Хүснэг т 1
Ажиллагсад , оюутан , 15-24 насныхны тоо /дүүр гээр /

Үз үүлэлт
Баянгол
Баянзүрх
Сүхбаатар
Сонгинохайрхан
Чингэлтэй
Хан-Уул
Бүгд

Суурин
хүн амын
тоо
165100
221600
129500
220300
136000
94700
967200

Оюутны тоо

Ажиллагсдын тоо

15-19
насныхан

20-24
насныхан

28009
23250
16058
27208
15703
10510
120742

76557
46206
58486
28821
40984
48589
299643

17331
24387
14090
22837
13626
10571
102842

15734
23033
14201
21482
12850
11151
98451

Энэ үз үүлэлтээс харахад
дүүрг үүдэд нийт оюутны 21%,
харагдаж байна .

3-р зураг

Улаанбаатар

Баянгол , Баянз үрх, Сонгинохайрхан
22.5%, 23% нь байх магадлалтайн

хотын х үн амын тархац /дүүргээр /
Тухайн дүүргийнхээ
автобусны буудалд ойрхон буюу тухайн
автобусны буудал дээ рээс автобусанд суух магадлалтай суурин х үн ам.
М
өн суурин х үн амын 10 хувь нь оюутан байх магадлалтай .

Төвлөрсөн 12 сур г у улийн байршил

4-р зураг

т өв бүсд барлах Их, дээд сургуулийн байршил

Үндэслэл
1. Чухал сегмент
2. Маршрут давхцааг үй
3. Хотын ачаалал , бөгл өрөл их учир т үргэн шуурхай маршрут зах
зээлд шаардлагатай байна .
4. Улсаас нөхөн

олговор тогтмол

өгд өг буюу санх үү баталгаатай .
“Оюутан” сонгосон шалтгаан
1. Нэг дор бөөнөөрөө цуглардаг
2. Зорилго , х өдлөлийн тоо тодорхой .
3.

Төлөх чадвартай бөг өөд орлого , орлогын өөрчлөлт
хамааралг үй

4. Амины суудлын автоашины тоо , автомашинаар зорчигчдын тоо ,
хэтийн хандлага хамааралг үй.
Хүснэг т 2

Их , дээд сур г у улийн нэр , суралцагч оюутны судалгаа
Д/д

Нийт суралцагчид
Сургуулийн нэр

1

Монгол Улсын их сургууль

2

Шинжлэх ухаан, технологийн их
сургууль
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухааны их
сургууль
Боловсролын их сургууль
Худалдаа,
үйлдвэрлэлийн
дээд
сургууль
Хүмүүнлэгийн ухааны их сургууль
Санхүү,
эдийн
засгийн
дээд
сургууль
Гурван-Эрдэнэ дээд сургууль
Соёл-Эрдэм дээд сургууль
Шихихутаг дээд сургууль
Шонхор дээд сургууль
Идэр дээд сургууль
Нийт дүн

3
4
5
6
7
8
9
10
11
12

Бүгд
1292
4
2185
6
5934

C
0
0

9141
2450

105
8
0
0

2998
3114

0
0

614
0
554
0
612
0
325
0
865
0
6138 105
7
8
Тайлбар: C-Дипломын дээд боловсл , D -Бакалаврын
зэр гийн боловсрол ,
F -Докторын зэргийн

D
1087
7
2022
2
4207

E
1500

F
547

992

642

496

173

8356
2355

616
95

169
0

2747
2599

185
515

66
0

602
12
0
554
0
0
595
17
0
325
0
0
850
15
0
5428
4443 1597
9
боловсрол , E -Магистрын

боловсрол

Óë ààí á ààòàðû í á ¿õ î þ óòí û á ¿òýö

5-

Óëààí áàà
òàðò
áàéã
àà
¿ëäñýí …

Òº âëº ðñº
í 12
ñóðã
óóëèé
í…

р зураг Улаанбаатар дахь
оюутны бүтэцийн судалгаа
Төвлөрсөн 12 сур г у улийн хан гамж
Төвлөрс өн 12 сургуулийн 54289 оюутны 10% буюу 5425 оюутан
дотуур байранд амьдардаг , 90% буюу 48864 оюутан дотуур байранд
амьдардаг г үй ба үүнээс 70-80% буюу 36648 оюутан х өнг өлөлтийн
билетээр зорчдог байна .
Оюутан сура гчдыг

нийтийн тээврээр зорчих байдлын судалгаа

Төвлөрс өн 12 сургуулийн оюутнуудаас
судалгаанд боловсруулалт хийж үзэхэд :
•

Эрэгтэй

•

Эмэгтэй -

•

Хөнг өлөлтийн билет авдаг эсэх 80%

- 43.6%
56.4%

Хамгийн их зорчин явдаг чиглэл:
•

Толгойт – УБИС

•

Баруун х үрээ – Зүүн сэлбэ

•

Өнөр хороолол – МИУС

•

Улиастай – Баруун 4 зам

•

Чингэлтэй – УБИС

судалгаа

авч ,

200

анкетын
Эндээс үзэхэд оюутны ихэнх нь нийтийн тээврийн хэрэгслээр зорчиж
байгаа нь судалгааны явцад харагдлаа . Мөн замын т үгжрэлийг хэт их
гэж судалгаанд оролцсон бүх х үн хэлж байна .

6-р зураг

Өгл өөний оргил цагуудад ачаалал нь нэмэгддэг буудлын
судалгаа

Автобусны янз бүрийн тээвэрлэлтэд
хоногийн цагуудаар ихээхэн хэлбэлзэлтэй
сургуульдаа явах , буцах явалтын цагуудад
огцом өсдөг байна . Өгл өөний оргил цаг ий н
т өврүүгээ чиглэсэн хандлаг а тай бай на.

зорчигч урсгалын хэмжээ
байдаг ба х үмүүс ажил,
зорчигч урсгалын хэмжээ
зорчигч урсгалын чиглэл
7-р зураг

Оройны оргил цагуудад ачаалал нь нэмэгддэг буудлын
судалгаа

Оройны оргил ачааллын үед тээх зорчигчийн тоо өгл өөнийх өөс их
байдаг ба оройн оргил ачааллын үед тээх зорчигчийн тоо өгл өөнийх өөс
удаан үргэлжилдэг байна . Энэ х үмүүс орой ажил, сургууль тарсны
дараа дэлг үүр худалдаагаар явах зэрэг
соёл ахуйн зориулалтын
явалтууд оройн цагаар гардагтай холбоотой .
Зорчигчдын буудал дээрх хүлээлтийн хугацаа автобусанд
троллейбусанд 7.8 минут, микро автобусанд 4.2 минут байна.

7

Õ¿ëýýëòèéí õóãàöàà
8 7,8
6,6

àâòî áóñ

троллейбус

5,2

2006
4,2
2007

áàãà î âðû í
àâòî áóñ

6.6

минут,
8-р зураг

Нийтийн тээврийн

х үлээлтийн хугацаа
Хүснэг т 3

Нийтийн тээвэр эрхлэ гч нарт т өрөөс ол гож
Нөхөн олговрын т өрөл
Оюутны нөхөн олговор /сая. т өгр өг /
Цагдаагийн
ажилтнуудын
нөхөн
олговор
/сая . т өгр өг /
Ахмад настан , х өгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн
нөхөн олговор /сая. т өгр өг /
Нөхөн олговорын нийт дүн /сая. т өгр өг /

буй нөхөн ол говрын хэмжээ

2005
736.5
776.0

2006
1104.8
913.0

2007
1104.8
913.0

1619.9

2895.6

4567.3

3129.4

4913.4

6585.1

Улсаас олгодог
нөхөн олговрийн 69 хувийг
ахмад настан ,
х өгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн нөхөн олговор эзлэж байна . Оюутны
нөх өн олговор 17%, цагдаагийн ажилтнуудын нөхөн олговор 14% ыг тус
тус эзлэж байна .
Дээд боловсролын салбарын нэ гдсэн үз үүлэлт
Улсын хэмжээнд 162 их дээд сургууль, коллеж байгаагийн 127
Улаанбаатарт 35 нь орон нутаг үйл ажиллагаа явуулж нийт 150326
оюутан бэлдэж байна . Үүнээс Улаанбаатарт 120742 оюутан бакалаврт
суралцаж байна . Баклавраар суралцаж багаа нийт оюутны 87% буюу
120742 нь Улаанбаатарт , 13% буюу 16744 нь орон нутагт
суралцаж
байна . Үүнээс 70-80 хувь нь оюутны х өнг өлөлт эдэлдэг ба 81320
оюутан байна .
Хоёрдугаар бүлэ г :
Нийтийн
асуудал, шийдвэрлэх арга зам”

тээвэрт

“Буухиа

үйлчилгээг

нэвтрүүлэх

Өсөн нэмэгдэж байгаа зам-тээврийн эрэлт хэрэгцээ г хангахын
тулд хот байгуулалт , зам т өлөвлөлтийн з өв оновчтой цэгцтэй бодлогод
тулгуурласан Улаанбаатар хотын хэмжээний
зам -тээврийн х өгжлийг
тодорхойлсон чиг хандлага бодлогын системийг бий болгож , нийтийн
зорчигч тээврийн с үлжээг
оршин суугчдын эрэлт
хэрэгцээ , хотын
х өгжлийн
зайлшг үй

шаардлагад нийц үүлэн
өрг өжүүлэн
шаардлага тулгамдаж байна .

зохион

байгуулах

Хотын гол гудамж, зам болох
Энхтайваны
өрг өн чөлөөн дэх
баруун , з үүн 4 замын уулзвараас дотогш автозамын хэсэг т
14
чиглэлийн 190-д их багтаамжийн автобус , Их тойруу гийн
баруун 4
замын уулзвараас
Баянбүрдийн уулзварын хооронд батлагдсан 15
чиглэлийн 231 бага багтаамжийн автобусууд 3-4 минутын зайтайгаар
явж байгаа нь
буудал зогсоол дээрээ багтах г үйд х үргэж, гудамж,
замын
х өдөлг өөнийг ихэсгэн байнга т үгжрэл үүсэх ,
осол з өрчил
гарах нөхцлийг бүрдүүлэх болсон . Иймээс одоогийн с үлжээ, маршрутын
тог толцоонд судалгаа хийж, нэг чиглэлд их , бага багтаамжийн автобус
олноор давхцан явдаг
чиглэл , замыг тус гаарлаж өг өх, нийтийн
тээврийн тус гай үйлчилгээ г тэвтр үүлэх , их багтаамжийн автобусны
нэвтр үүлэх чадамжийг сайжруулах хэрэг т эй байна .

2.1. Нийтийн тээврийн үйлчилгээний чиглэлүүдийн тодорхойлолт

Улаанбаатар хотын доторх болон хот орчмын нийтийн тээврийн
үйлчилгээний чиглэл үүдийг эрэлт хэрэгцээнээс нь хамааруулж үндсэн
шугамын, туслах , буухиа үйлчилгээний; хамрах
хугацаанаас
нь
хамааруулж байнгын болон т үр ху гацаанд г үйцэт г э х
чиглэл
гэж
ангилан зохион байгуулна .
1. Үндсэн шугамын чиглэл гэж зорчигч урсгалыг үүсгэгч, шингээгч
байгууллага, засаг захиргааны нэгж, хэсгүүдийг тус хотын хүн
ам
илүү
суурьшсан
хэсгүүдтэй
холбон,
тогтоосон
цагийн
хуваарийн дагуу том оврын автобусаар үзүүлэх нийтийн тээврийн
үйлчилгээг хэлнэ.
2. Туслах шугамын
чиглэл гэж нийтийн тээврийн үйлчилгээнээс
алслагдсан, харьцангуй бага эрэлт хэрэгцээ
бүхий хотын
дүүрэг, хороонд
оршин суугч иргэд, албан байгууллагын
хэрэгцээг хангах зорилготой, тогтоосон цагийн хуваарийн дагуу
бага оврын автобусаар гүйцэтгэх нийтийн тээврийн
үйлчилгээг
хэлнэ.
3. Буухиа үйлчилгээний чиглэл
гэж нийгмийн бодит
шаардлагаар
зорчигч урсгалыг хэт ихээр үүсгэн төвлөрүүлж байгаа тодорхой
цэг рүү зорчих иргэдэд үйлчлэх тээврийн үйлчилгээг хэлнэ.
4. Мөн их багтаамжийн
автобусны хангамж, хүртээмж, иргэд,
зорчигчдын тоо, зорчих эрэлт хэрэгцээнээс шалтгаалан их, бага
багтаамжийн автобусаар үйлчилгээг түр гүйцэтгэж болно.
Улаанбаатар хотын хэмжээнд үйл ажиллагаа эрхлэж буй 127 Их дээд
сургуулийн 120742 оюутан бакалаврт суралцаж байна . Үүнээс 70-80
хувь нь оюутны х өнг өлөлт эдэлдэг ба 81320 оюутан байна . Эдгээр
оюутны зорчих чиглэл т өвлөрөлийг судлан “Хар хорин - МУБИСургууль ”ийн чиглэлд буухиа маршрут гар гасан болно .

9-р зураг тусгай үйлчилгээний маршрут

Маршрутын ца гийн хуваарь
Хар хорин – УБИС
“Ажлын өдөр ”
ху г ацаа – 50 мин

Эргэлтийн урт – 22 км

Хүснэг т 4

Эргэлтийн
гаралт гаралт

Өгл өөний ца гийн хуваарь

1
2
3
4
5
6
7
8

Х.хорин

УБИС

УБИС

Х.хорин

Х.хорин

УБИС

явах

ирэх

явах

ирэх

явах

ирэх

7:00
7:15
7:30
7:45
8:00
8:15
8:30
8:45

7:25
7:40
7:55
8:10
8:25
8:40
8:55
9:10

7:30
7:45
8:00
8:15
8:30
8:45
9:00
9:15

7:55
8:10
8:25
8:40
8:55
9:10
9:25
9:40

8:00
8:15
8:30
9:45
9:00
9:15
9:30
9:45

8:25
8:40
8:55
9:10
9:25
9:40
9:55
10:10

Рейс – 3,

110+90+110 = 310 хүн

Хүснэгт 5

гаралт

Өдрийн цагийн хуваарь

1
2
3
4
5
6
7
8
Рейс –

Х.хорин

УБИС

УБИС

Х.хорин

явах

ирэх

явах

ирэх

13:00
13:15
13:30
13:45
14:00
14:15
14:30
14:45
2,

13:25
13:30
13:40
13:45
13:55
14:00
14:10
14:15
14:25
14:30
14:40
14:45
14:55
15:00
15:10
15:15
110+90 = 200 хүн

13:55
14:10
14:25
14:40
14:55
15:10
15:25
15:40

Хүснэгт 6
гаралт

Оройн ца гийн хуваарь

УБИС

Х.хорин

Х.хорхи

УБИС

УБИС

Х.хорин

явах

ирэх

явах

ирэх

явах

ирэх

1

17:00

17:25

17:30

17:55

18:00

18:25

2

17:15

17:40

18:45

18:10

18:15

18:40

3

17:30

17:55

18:00

18:25

18:30

18:55

4

17:45

18:10

18:15

18:40

18:45

19:10

5

18:00

18:25

18:30

18:55

19:00

19:25

6

18:15

18:40

18:45

19:10

19:15

19:40

7

18:30

18:55

19:00

19:25

19:30

19:55

8

18:45

19:10

19:15

19:40

19:45

20:10

Рейс – 3,

90+110+90 = 290 хүн

өдөрт = 310+200+290 = 800 х үн
Өгл өө

цагийн хооронд, өдрийн

цагийн хооронд,

цагийн хооронд 8 ширхэг автобусыг Нийтийн тээвэр

оройн

эрхлэгч т өрөөс т үрээслэнэ .
Хар хорин – УБИС чиглэлд 110 х үн тээнэ

,
УБИС – Хар хорин чиглэлд 90 хүн тээнэ

,
Өдөрт = 310+200+290 = 800 х үн тээнэ . Нийтийн тээврийн үйлчилгээнд
тээвэр хийж буй зарим том оврын автобус
3.2 Тээврийн эдийн зас гийн тооцоо , үр ашиг .
Хар хорин – УБИС /хөдөл г өөний ердийн

дэглэмийн үед /
Маршрутын ур т – 11 км ,

рейсийн хугацаа

=0,55км/цаг,

,

– 25 мин

,

,

,

,

,

Нэг автобус өдөрт 8 рейс г үйцэтгэнэ . Автобусны өдөрт тээх хүний тоо
= 310+200+290 = 800 х үн байна .
Хүснэг т 7

Гүйцэт г э х ажлын хэмжээ болон орлого
Үзүүлэлтүүд
Шугаманд ажиллах автобусны тоо
Нэг автобусны өдөрт гүйцэтгэх
2
рейсийн тоо
Нэг автобусны өдөрт тээх хүний
3
тоо
Нэг автобусны сард тээх хүний
4
тоо
5 Нэг зорчигчийн тариф
Нэг
автобусны
сарын
дундаж
6
орлого
Нэг автобусны сарын дундаж орлого.
¹
1

Хэмжих нэгж
тоо

Дүн
8

тоо

8

хүн

800

хүн

16000

т өг

300

мян. т өг

4800000

/1 автобусаар тооцов/
“Хах хорин-МУБИСургууль”-ийн буухиа маршрутын чиглэлд зорчих
зорчигчдийн дийлэнх нь нийтийн тээврээр хөнгөлөлттэй үнээр зорчдог
оюутнууд байх тул дээрх нэг автобусны сарын дундаж орлогийг Төрөөс
нөхөн олговор авах замаар нөхнө.

Дүг нэл т .
Нийслэлийн нийтийн тээвэрт буухиа маршрутын үйлчилгээ нээх
боломжийн судалгаа хийснээр дараах үр дүнд х үрлээ . Нийтийн тээврийн
үйлчилгээнд хамрагдаж буй зорчигчдын 10 хувь нь оюутан болох нь
судалгаанаас харагдсан . Энэх үү 10 хувийг буухиа маршрутад хамруулан
тооцоолж үзсэнээр нийтийн зорчигч тээврийн үйлчилгээний ачаалал
тодорхой хэмжээгээр багасах үр дүн ажиглагдаж байна .
Буухиа туршилтын маршрутыг зохиож үр ашгийн тооцоог хийснээр
ашигтай ажиллах боломж байгаа г баталж Улаанбаатар хотод буухиа
маршрутын үйлчилгээ г
нэвтр үүлэх эрэлт шаардлага өндөр байгаа г
тодорхойлсон . М н бусад улс
ө
орнуудад
оюутнууд
болон дунд
сургуулийн сурагчдад зориулсан энэ т өрлийн үйлчилгээ явуулдаг
болхийг судлан цаашид өндөр х өгжилтэй бусад орнуудын туршлага дээр
үндэслэн нийслэлийн нийтийн тээвэрт буухиа маршрутыг улам өрг өн
х үрээтэйгээр нэвтр үүлэх шаардлагатай гэсэн дүгнэлтэд х үрэв.

Ном з үй .

1. “Монголын автотээврийн х өгжил , эрх з үйн зохицуулалт ”
2. Автотээврийн х өгжлийн асуудлууд .

2000он УБ

2000он УБ

3. Б.Дорж “Автомашины явах анги ” 1976 он УБ
4. “Автотээврчдийн мэдлэгийн санд ” цуврал

1.2.3

5. Автотээврийн стандартын эмхтгэл ” 1,2-р цуврал
6. Д.Ёндонс үрэн .

2002 он
2002он

Нийтийн зорчигч тээврийн үйлчилгээ .

7. Нийтийн тээврийн газрын тайлан 2007, 2008

2008 он
8. Авто тээврийн газрын мэдээлэл

Зохиогчийн тухай :
Мягмарс үрэн овогтой Дашдэмбэрэл :
удирдлагын 4-р курсын оюутан .
Сайхнаа
овогтой
Баяржаргал :
удирдлагын 4-р курсын оюутан .
Удирдагч
áàãø.

2005

2005

онд

онд

багш Ц.Гант өмөр: МИСийн Тээврийн

ШУТИСМИСд

ШУТИСМИСд
логистик

элсэн
элсэн

орсон .
орсон .

Тээврийн
Тээврийн

менежмент èéí áàãèéí àõëàõ

М.Дашдэмбэрэл, С.Баяржаргал - Нийслэлийн нийтийн тээвэрт буухиа маршрутын үйлчилгээ нээх боломжийн судалгаа

  • 1.
    Нийслэлийн нийтийн тээвэртбуухиа маршрутын үйлчилгээ нээх боломжийн судал гаа М.Дашдэмбэрэл , С .Баяржаргал ШУТИСМИС M_dashk@yahoo.com, btk_306@yahoo.com Хураангуй . Жилээс жилд тогтвор г үй өс өн нэмэгдэх шатахууны үнэ, автозамын т үгжрэл саатал зэргээс шалтгаалан хотын нийтийн тээврийн үйлчилгээ эрхлэгчид алдагдалтай ажиллахад х үрээд байна . М н нийтийн тээврээр ө үйлчлүүлэгчдийн дийлэнх нь х өнг өлөлттэй үнээр зорчигч ахмад настан , х өгжлийн бэрхшээлтэй иргэд , оюутан , цагдаагийн ажилтнууд байдаг тул энэх үү салбарын үйл ажиллагаа г цаашид тогтвортой хэвийн явуулах нь тулгамдсан асуудлуудын нэг болоод байна . Иймээс нийтийн тээврээр х өнг өлөлттэй зорчигчдийг сегментчилэн нэг дор бөөнөөрөө цуглардаг , зорилго х өдлөлийн тоо тодорхой , т өлбөр т өлөх чадвар баталгаатай
  • 2.
    зэрэг шалтгаануудыг харгалзаноюутнуудын зорчих чиглэлийг судлан хурдавчилсан болон буухиа (экспресс ) маршрутыг “Хар хорин МУБИСургууль ” чиглэлд нээн ашигтай ажиллах боломжийг судлав . Экспресс маршрутыг дамжин өнг өрөх ба шууд урсгалын зорчигч урсгал ихтэй чиглэлд зохион байгуулж ингэснээр автобусны ашиглалтын хурдыг нэмэгд үүлж, эргэлтий г т үргэт г э х , зорчигчдын ачааллын хугацаа г хэмнэхэд чухал үр дүнтэй арга юм. Оюутан сурагчдын өгл өө, оройны “оргил ” цагуудаар болон долоо хоногийн тодорхой өдөр хоногийн тодорхой цагуудаар ажиллуулах боломжтой юм. Түлхүүр үг : Нийтийн тээвэр , зогсоол , замын ачаалал , оюутан , зорчигч урсгал Оршил. Нийслэл хот х үрээгээ тэлж х өгжихтэй уялдан нийтийн тээврийн үйлчилгээний хамрах х үрээ мөн өсч хотын т өвөөс алслагдсан суурьшлын бүс буюу гэр хороолол олноор бий болж иргэд , х үн амын зорчих эрэлт , шаардлага байнга өсөн нэмэгдсэнээр с үүлийн 5 жилд нийтийн тээврийн үйлчилгээний чиглэлийн тоо 86-аас 122 болон өсч 36 маршрутаар нэмэгдсэн . Хотын доторх зорчигч тээврийн үйлчилгээний ихэнх чиглэлд бага оврын автобусууд ажиллах болсон нь гудамж, замын х өдөлг өөнийг нэмэгд үүлж, зориулалтын буудал дээрээ зогсож багтах г үй болоод байна Одоо нийслэлийн нийтийн тээврийн үйлчилгээнд өдөр тутам их ,дунд , багтаамжийн 375, бага оврын 1756 автобус , троллейбус , 1445 такси нийт 3576 тээврийн хэрэгсэл үйлчилгээнд гарч 435.0 мянган зорчигчдыг тээвэрлэж байна үүнээс 10% буюу 27 мянган оюутанг тээвэрлэж байна . Нийтдээ 3412.1 км урт бүхий 122 чиглэлд нийтийн зорчигч тээврийн үйлчилгээ г т өлөвлөн явуулж байна . Нийт чиглэлийн 90.2 хувийг хувийн хэвшлийн аж ахуй нэгж , 9.8 хувийг т өрийн өмчийн аж ахуй нэгж хариуцан үйл ажиллагаа явуулж байна . Улаанбаатар хотын нийтийн тээврийн үйлчилгээний чиглэлүүдийн нийт урт 3412.1 км нэг чиглэлийн дундаж урт 20-25 км, хамгийн урт чиглэл 44 км, богино нь 3 км байгаа юм.
  • 3.
    Нэгдүг э эрбүлэ г . Түр гэвчилсэн ба буухиа рейс Энэ рейсийг дамжин өнг өрөх ба шууд урсгалын зорчигч урсгал ихтэй чиглэлд зохион байгуулдаг . Ийм маршрут нь автобусны ашиглалтын хурдыг нэмэгд үүлж, эргэлтийг т үргэт г э х , зорчигчдын ачааллын хугацаа г хэмнэхэд чухал үр дүнтэй арга юм. Оюутан сурагчдын өгл өө, оройны “оргил ” цагуудаар болон долоо хоногийн тодорхой өдөр хоногийн тодорхой цагуудаар ажиллуулж болно . Хурдавчилсан болон буухиа (экспресс ) маршрутыг нээх үр ашигтай эсэхийг талоны болон х үснэг тийн аргаар зорчигч урсгалыг судлах замаар тодорхойлно . Хөдөл г өөний ердийн дэглэмийн үед үйлчилгээний автобус нь маршрутын дагуух бүх буудлуудад заавал зогсоно Хөдөл г өөний хурдавчилсан дэглэмийн үед автобус нь маршрутын з өвх өн урьдчилсан тооцсон завсрын тодорхой цэг үүдэд зогсоно . Хөдөл г өөний буухиа дэглэмийн үед автобус нь маршрутын эхний цэ г ээс эцсийн цэ г х үртэл завсрын цэ г үүдэд зо г со х г үйгээр явна . 1.1 Тус гай үйлчилгээ г Улаанбаатарт нэвтр үүлэх боломжийн судал гаа Хотын автозамуудын х өдөлг өөний эрчим өндөр байгаа ч нийслэлийн авто замын с үлжээг х өгж үүлэх бодлого бариаг үйгээс х өдөлг өөний ачааллыг сааруулан /хуваалцах / хангахаар автозамын с үлжээний зангил гаа , уулзварууд , хот орчмын болон хотын доторх зорчигч тээвэрт зориулсан сэлгэн суултын т өвлөрс өн буудалг үй, явган зорчигчдын х өдөлг өөнийг газар доорх гарамуудаар тус гаарласан замын х өдөлг өөн зохицуулалтын систем байхг үй байгаа нь нийтийн тээврийн үйлчилгээний сэлгэн суултын үз үүлэлтийг бууруулж, маршрутын давхцалыг нэмэгд үүлэх с өрөг нөлөөг үз үүлж байна .
  • 4.
    Үүний улмаас өгл өөний оройн болж замын бөгл өрөл цагийнхооронд, өдрийн маш их болсон ялангуяа цагийн хооронд, цагийн хооронд хөдөлгөөний ачаалал нэмэгдэн бөглөрөл үүсдэг байна. Түүнчлэн с үүлийн 10 гаруй жилд нийтийн тээврийн зорчигч урсгалын болон үйлчилгээний маршрутуудад чанарын үз үүлэлтийн иж бүрэн нэгдсэн судалгаа , хотын нийтийн тээврийн үйлчилгээний хэтийн т өлөвлөлт хийгдээ г үй байна . Улмаар шинэ т өрлийн тээврийн үйлчилгээ нэвр үүлэх шаардлагатай байна . Гол шалтгаанууд : 1. Замын х өдөлг өөний т үгжрэл саатлаас үүдэн нийтийн автобусууд х өдөлг өөний чиглэл графикаар явж чадахг үй, ашиглалтын хурд багассан . 2. Авто замын с үлжээ муутайгаас үүдэн нийтийн тээврийн үйлчилгээний автобусуудын чиглэл , маршрутын зохиомол давхцал / х үссэн , х үсээг үй / бий болж байна . 3. Автотээврийн хэрэгслийн х өдөлг өөн ихтэй зарим гудамж, замуудын ачааллыг сийр үүлэх , их, бага багтаамжийн автобусны чиглэл үүд олноор давхцаж байгаа гаас буудал зогсоол дээрээ багтах г үй замын х өдөлг өөнд саад учруулж , зам тээврийн хэрэг з өрчил нэмэгдэж байна . 4. Гэр хороолол хотоос алслагдан х үрээ тэлж байгаа болон сургууль , үйлчилгээний т өв, хувийн үйлдвэр үүд нэгдсэн нэг хороололг үйгээр энд тэнд /замтай замг үйгээр / нээгдэн үйл ажиллагаа явуулж тухай бүрдээ нийтийн тээврийн үйлчилгээ г шаарддаг болсон нь нийтийн зорчигч тээврийн үйлчилгээний с үлжээний нэгдсэн з үй тогтолцоо г эвдэж, хотын захад 2,0-4.0 км замд салаалж, хотын т өвийн гол замуудаар давхцан явах олон чиглэл нээгдэх нөхцлийг бүрдүүлж байна . 5. Хотын доторх зорчигч тээврийн үйлчилгээний ихэнх чиглэлд бага оврын автобусууд ажиллах болсон нь гудамж, замын х өдөлг өөнийг нэмэгд үүлж, зориулалтын буудал дээрээ зогсож багтах г үй болоод байна . Буудал , зогсоолын газруудыг нийтийн тээврийн зориулалтаар баталгаажуулж хотын ерөнхий т өлөвлөг өөнд тусгаа г үйгээс хэн х үссэн нь дур зоргоороо үг үй болгож гол зангилаа хэсг үүд дэх зорчигч тээврийн үйлчилгээний автобусны томоохон талбай , зогсоолууд байхг үй болсон . Тулгамдаж байгаа асуудал :
  • 5.
    1. Улаанбаатар хотын хэмжээний зам тээврийн х өгжлийг тодорхойлсончиг хандлага бодлогын системийг бий болгож , нийтийн зорчигч тээврийн с үлжээг оршин суугчдын эрэлт хэрэгцээ , хотын х өгжлийн шаардлагад нийц үүлэн өрг өжүүлэн зохион байгуулах зайлшг үй шаардлага тулгамдаж байна . 2. Нийтийн тээврийн үйлчилгээний чиглэлийг шинээр нээх , хаах , журмыг хянан үзэж үндсэн чиглэлийн замналыг өөрчлөлг үйгээр уг чиглэлд буудал нэмэх , буудлын байршлыг өөрчлөх, улмаар тус гай үйлчилгээ г нэвтр үүлэх 3. Түүнчлэн с үүлийн 10 гаруй жилд нийтийн тээврийн зорчигч урсгалын болон үйлчилгээний маршрутуудад чанарын үз үүлэлтийн иж бүрэн нэгдсэн судалгаа , хотын нийтийн тээврийн үйлчилгээний хэтийн т өлөвлөлт хийгдээ г үй байна . 4. Одоогийн с үлжээ, маршрутын тогтолцоонд судалгаа хийх , нэг чиглэлд их , бага багтаамжийн автобус олноор давхцан явдаг чиглэл , замыг тус гаарлаж өг өх, их багтаамжийн автобусны нэвтр үүлэх чадамжийг сайжруулах зорилгоор судалгаа хийж нэвтр үүлэх . 5. Нийтийн тээврийн үйлчилгээний буудал , зогсоолуудын байршил , эзэмшил газрыг баталгаажуулан , зориулалтын дагуу ашиглах . 6. Их багтаамжийн автобусны / троллебусны / парк шинэчлэлтийг т өрөөс бодлоготойгоор зохицуулан шийдвэрлэж байх . 1.2 Нийтийн тээврийн хэрэ г слээр зорчигсдын судал гаа 150 100 50 0 91.8 23.7 15.4 25.5 òº ðèéí º ì èéí òýýâðèéí õýðýãñëýëýýð õóâèéí º ì èéí òýýâðèéí õýðýã ñëýëýýð õº í ãº ëº ëòº º ð …
  • 6.
    1-р зураг Нийтийн тээврийн хэрэгслээр зорчигсод 2008онд нийтийн зорчигч тээврийн үйлчилгээний 119 аж ахуй нэгж , байгууллагууд 156.4 сая х үн тээвэрлэж , үүнээс 115.5 сая х үн мөнг ө т өлж зорчсон ба 40.9 сая х үн х өнг өлөлт өөр зорчсон байна . Үүнээс т өрийн өмчийн тээврийн хэрэгслэлээр 23,7 сая .х үн мөнг ө т өлж зорчсон ба 15,4 сая . х үн х өнг өлөлт өөр зорчсон байна . Хувийн өмчийн тээврийн хэрэгслээр нийт 117,3 сая .х үн тээвэрлэж үүнээс 91,8 сая. х үн мөнг ө т өлж зорчсон ба 25,5 сая . х үн х өнг өлөлт өөр зорчсон байна . 2-р зураг Үйлчлүүлэгчдийн санал х үсэлтийн судалгаа Нийтийн тээвэр зохицуулалтын газарт 2008 онд нийтийн тээврийн үйлчилгээний талаар иргэд, зорчигчдоос нийтдээ 759 санал гомдол ирсэн байна . Нийт санал гомдлын 78 буюу 10.3 хувь нь “2008” хөнгөлөлтийн үнэмлэхээр явуулаагүй гэсэн гомдол эзэлж, 261 буюу 34.5% нь жолооч, мөнгө хураагчдын зорчигчидтой эелдэг бус харьцсан зан харьцааны тухай мэдүүлсэн гомдол, үлдсэн 55.2% нь оюутны хөнгөлөлтийн картаар үйлчлээгүй мөн хүүхэд суулгаагүй, гэрээнд заасан үнэ тарифаас илүү төлбөрийг зорчигчдоос шаардаж төлүүлсэн, тасалбар олгоогүй, маршрутаар гүйцэт явалгүй богино эргэлт хийсэн гэх мэт үйлчилгээний бусад дутагдал доголдлын талаар мэдүүлсэн санал гомдол эзэлж байна . Хүснэг т 1
  • 7.
    Ажиллагсад , оюутан, 15-24 насныхны тоо /дүүр гээр / Үз үүлэлт Баянгол Баянзүрх Сүхбаатар Сонгинохайрхан Чингэлтэй Хан-Уул Бүгд Суурин хүн амын тоо 165100 221600 129500 220300 136000 94700 967200 Оюутны тоо Ажиллагсдын тоо 15-19 насныхан 20-24 насныхан 28009 23250 16058 27208 15703 10510 120742 76557 46206 58486 28821 40984 48589 299643 17331 24387 14090 22837 13626 10571 102842 15734 23033 14201 21482 12850 11151 98451 Энэ үз үүлэлтээс харахад дүүрг үүдэд нийт оюутны 21%, харагдаж байна . 3-р зураг Улаанбаатар Баянгол , Баянз үрх, Сонгинохайрхан 22.5%, 23% нь байх магадлалтайн хотын х үн амын тархац /дүүргээр /
  • 8.
    Тухайн дүүргийнхээ автобусны буудалдойрхон буюу тухайн автобусны буудал дээ рээс автобусанд суух магадлалтай суурин х үн ам. М өн суурин х үн амын 10 хувь нь оюутан байх магадлалтай . Төвлөрсөн 12 сур г у улийн байршил 4-р зураг т өв бүсд барлах Их, дээд сургуулийн байршил Үндэслэл 1. Чухал сегмент 2. Маршрут давхцааг үй 3. Хотын ачаалал , бөгл өрөл их учир т үргэн шуурхай маршрут зах зээлд шаардлагатай байна . 4. Улсаас нөхөн олговор тогтмол өгд өг буюу санх үү баталгаатай .
  • 9.
    “Оюутан” сонгосон шалтгаан 1.Нэг дор бөөнөөрөө цуглардаг 2. Зорилго , х өдлөлийн тоо тодорхой . 3. Төлөх чадвартай бөг өөд орлого , орлогын өөрчлөлт хамааралг үй 4. Амины суудлын автоашины тоо , автомашинаар зорчигчдын тоо , хэтийн хандлага хамааралг үй. Хүснэг т 2 Их , дээд сур г у улийн нэр , суралцагч оюутны судалгаа Д/д Нийт суралцагчид Сургуулийн нэр 1 Монгол Улсын их сургууль 2 Шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль Эрүүл мэндийн шинжлэх ухааны их сургууль Боловсролын их сургууль Худалдаа, үйлдвэрлэлийн дээд сургууль Хүмүүнлэгийн ухааны их сургууль Санхүү, эдийн засгийн дээд сургууль Гурван-Эрдэнэ дээд сургууль Соёл-Эрдэм дээд сургууль Шихихутаг дээд сургууль Шонхор дээд сургууль Идэр дээд сургууль Нийт дүн 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Бүгд 1292 4 2185 6 5934 C 0 0 9141 2450 105 8 0 0 2998 3114 0 0 614 0 554 0 612 0 325 0 865 0 6138 105 7 8 Тайлбар: C-Дипломын дээд боловсл , D -Бакалаврын зэр гийн боловсрол , F -Докторын зэргийн D 1087 7 2022 2 4207 E 1500 F 547 992 642 496 173 8356 2355 616 95 169 0 2747 2599 185 515 66 0 602 12 0 554 0 0 595 17 0 325 0 0 850 15 0 5428 4443 1597 9 боловсрол , E -Магистрын боловсрол Óë ààí á ààòàðû í á ¿õ î þ óòí û á ¿òýö 5- Óëààí áàà òàðò áàéã àà ¿ëäñýí … Òº âëº ðñº í 12 ñóðã óóëèé í… р зураг Улаанбаатар дахь оюутны бүтэцийн судалгаа
  • 10.
    Төвлөрсөн 12 сург у улийн хан гамж Төвлөрс өн 12 сургуулийн 54289 оюутны 10% буюу 5425 оюутан дотуур байранд амьдардаг , 90% буюу 48864 оюутан дотуур байранд амьдардаг г үй ба үүнээс 70-80% буюу 36648 оюутан х өнг өлөлтийн билетээр зорчдог байна . Оюутан сура гчдыг нийтийн тээврээр зорчих байдлын судалгаа Төвлөрс өн 12 сургуулийн оюутнуудаас судалгаанд боловсруулалт хийж үзэхэд : • Эрэгтэй • Эмэгтэй - • Хөнг өлөлтийн билет авдаг эсэх 80% - 43.6% 56.4% Хамгийн их зорчин явдаг чиглэл: • Толгойт – УБИС • Баруун х үрээ – Зүүн сэлбэ • Өнөр хороолол – МИУС • Улиастай – Баруун 4 зам • Чингэлтэй – УБИС судалгаа авч , 200 анкетын
  • 11.
    Эндээс үзэхэд оюутныихэнх нь нийтийн тээврийн хэрэгслээр зорчиж байгаа нь судалгааны явцад харагдлаа . Мөн замын т үгжрэлийг хэт их гэж судалгаанд оролцсон бүх х үн хэлж байна . 6-р зураг Өгл өөний оргил цагуудад ачаалал нь нэмэгддэг буудлын судалгаа Автобусны янз бүрийн тээвэрлэлтэд хоногийн цагуудаар ихээхэн хэлбэлзэлтэй сургуульдаа явах , буцах явалтын цагуудад огцом өсдөг байна . Өгл өөний оргил цаг ий н т өврүүгээ чиглэсэн хандлаг а тай бай на. зорчигч урсгалын хэмжээ байдаг ба х үмүүс ажил, зорчигч урсгалын хэмжээ зорчигч урсгалын чиглэл
  • 12.
    7-р зураг Оройны оргилцагуудад ачаалал нь нэмэгддэг буудлын судалгаа Оройны оргил ачааллын үед тээх зорчигчийн тоо өгл өөнийх өөс их байдаг ба оройн оргил ачааллын үед тээх зорчигчийн тоо өгл өөнийх өөс удаан үргэлжилдэг байна . Энэ х үмүүс орой ажил, сургууль тарсны дараа дэлг үүр худалдаагаар явах зэрэг соёл ахуйн зориулалтын явалтууд оройн цагаар гардагтай холбоотой . Зорчигчдын буудал дээрх хүлээлтийн хугацаа автобусанд троллейбусанд 7.8 минут, микро автобусанд 4.2 минут байна. 7 Õ¿ëýýëòèéí õóãàöàà 8 7,8 6,6 àâòî áóñ троллейбус 5,2 2006 4,2 2007 áàãà î âðû í àâòî áóñ 6.6 минут,
  • 13.
    8-р зураг Нийтийн тээврийн хүлээлтийн хугацаа Хүснэг т 3 Нийтийн тээвэр эрхлэ гч нарт т өрөөс ол гож Нөхөн олговрын т өрөл Оюутны нөхөн олговор /сая. т өгр өг / Цагдаагийн ажилтнуудын нөхөн олговор /сая . т өгр өг / Ахмад настан , х өгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн нөхөн олговор /сая. т өгр өг / Нөхөн олговорын нийт дүн /сая. т өгр өг / буй нөхөн ол говрын хэмжээ 2005 736.5 776.0 2006 1104.8 913.0 2007 1104.8 913.0 1619.9 2895.6 4567.3 3129.4 4913.4 6585.1 Улсаас олгодог нөхөн олговрийн 69 хувийг ахмад настан , х өгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн нөхөн олговор эзлэж байна . Оюутны нөх өн олговор 17%, цагдаагийн ажилтнуудын нөхөн олговор 14% ыг тус тус эзлэж байна . Дээд боловсролын салбарын нэ гдсэн үз үүлэлт Улсын хэмжээнд 162 их дээд сургууль, коллеж байгаагийн 127 Улаанбаатарт 35 нь орон нутаг үйл ажиллагаа явуулж нийт 150326 оюутан бэлдэж байна . Үүнээс Улаанбаатарт 120742 оюутан бакалаврт суралцаж байна . Баклавраар суралцаж багаа нийт оюутны 87% буюу 120742 нь Улаанбаатарт , 13% буюу 16744 нь орон нутагт суралцаж байна . Үүнээс 70-80 хувь нь оюутны х өнг өлөлт эдэлдэг ба 81320 оюутан байна . Хоёрдугаар бүлэ г : Нийтийн асуудал, шийдвэрлэх арга зам” тээвэрт “Буухиа үйлчилгээг нэвтрүүлэх Өсөн нэмэгдэж байгаа зам-тээврийн эрэлт хэрэгцээ г хангахын тулд хот байгуулалт , зам т өлөвлөлтийн з өв оновчтой цэгцтэй бодлогод тулгуурласан Улаанбаатар хотын хэмжээний зам -тээврийн х өгжлийг тодорхойлсон чиг хандлага бодлогын системийг бий болгож , нийтийн зорчигч тээврийн с үлжээг оршин суугчдын эрэлт хэрэгцээ , хотын
  • 14.
    х өгжлийн зайлшг үй шаардлагаднийц үүлэн өрг өжүүлэн шаардлага тулгамдаж байна . зохион байгуулах Хотын гол гудамж, зам болох Энхтайваны өрг өн чөлөөн дэх баруун , з үүн 4 замын уулзвараас дотогш автозамын хэсэг т 14 чиглэлийн 190-д их багтаамжийн автобус , Их тойруу гийн баруун 4 замын уулзвараас Баянбүрдийн уулзварын хооронд батлагдсан 15 чиглэлийн 231 бага багтаамжийн автобусууд 3-4 минутын зайтайгаар явж байгаа нь буудал зогсоол дээрээ багтах г үйд х үргэж, гудамж, замын х өдөлг өөнийг ихэсгэн байнга т үгжрэл үүсэх , осол з өрчил гарах нөхцлийг бүрдүүлэх болсон . Иймээс одоогийн с үлжээ, маршрутын тог толцоонд судалгаа хийж, нэг чиглэлд их , бага багтаамжийн автобус олноор давхцан явдаг чиглэл , замыг тус гаарлаж өг өх, нийтийн тээврийн тус гай үйлчилгээ г тэвтр үүлэх , их багтаамжийн автобусны нэвтр үүлэх чадамжийг сайжруулах хэрэг т эй байна . 2.1. Нийтийн тээврийн үйлчилгээний чиглэлүүдийн тодорхойлолт Улаанбаатар хотын доторх болон хот орчмын нийтийн тээврийн үйлчилгээний чиглэл үүдийг эрэлт хэрэгцээнээс нь хамааруулж үндсэн шугамын, туслах , буухиа үйлчилгээний; хамрах хугацаанаас нь хамааруулж байнгын болон т үр ху гацаанд г үйцэт г э х чиглэл гэж ангилан зохион байгуулна . 1. Үндсэн шугамын чиглэл гэж зорчигч урсгалыг үүсгэгч, шингээгч байгууллага, засаг захиргааны нэгж, хэсгүүдийг тус хотын хүн ам илүү суурьшсан хэсгүүдтэй холбон, тогтоосон цагийн хуваарийн дагуу том оврын автобусаар үзүүлэх нийтийн тээврийн үйлчилгээг хэлнэ. 2. Туслах шугамын чиглэл гэж нийтийн тээврийн үйлчилгээнээс алслагдсан, харьцангуй бага эрэлт хэрэгцээ бүхий хотын дүүрэг, хороонд оршин суугч иргэд, албан байгууллагын хэрэгцээг хангах зорилготой, тогтоосон цагийн хуваарийн дагуу бага оврын автобусаар гүйцэтгэх нийтийн тээврийн үйлчилгээг хэлнэ. 3. Буухиа үйлчилгээний чиглэл гэж нийгмийн бодит шаардлагаар зорчигч урсгалыг хэт ихээр үүсгэн төвлөрүүлж байгаа тодорхой цэг рүү зорчих иргэдэд үйлчлэх тээврийн үйлчилгээг хэлнэ. 4. Мөн их багтаамжийн автобусны хангамж, хүртээмж, иргэд, зорчигчдын тоо, зорчих эрэлт хэрэгцээнээс шалтгаалан их, бага багтаамжийн автобусаар үйлчилгээг түр гүйцэтгэж болно. Улаанбаатар хотын хэмжээнд үйл ажиллагаа эрхлэж буй 127 Их дээд сургуулийн 120742 оюутан бакалаврт суралцаж байна . Үүнээс 70-80
  • 15.
    хувь нь оюутных өнг өлөлт эдэлдэг ба 81320 оюутан байна . Эдгээр оюутны зорчих чиглэл т өвлөрөлийг судлан “Хар хорин - МУБИСургууль ”ийн чиглэлд буухиа маршрут гар гасан болно . 9-р зураг тусгай үйлчилгээний маршрут Маршрутын ца гийн хуваарь Хар хорин – УБИС “Ажлын өдөр ” ху г ацаа – 50 мин Эргэлтийн урт – 22 км Хүснэг т 4 Эргэлтийн
  • 16.
    гаралт гаралт Өгл өөнийца гийн хуваарь 1 2 3 4 5 6 7 8 Х.хорин УБИС УБИС Х.хорин Х.хорин УБИС явах ирэх явах ирэх явах ирэх 7:00 7:15 7:30 7:45 8:00 8:15 8:30 8:45 7:25 7:40 7:55 8:10 8:25 8:40 8:55 9:10 7:30 7:45 8:00 8:15 8:30 8:45 9:00 9:15 7:55 8:10 8:25 8:40 8:55 9:10 9:25 9:40 8:00 8:15 8:30 9:45 9:00 9:15 9:30 9:45 8:25 8:40 8:55 9:10 9:25 9:40 9:55 10:10 Рейс – 3, 110+90+110 = 310 хүн Хүснэгт 5 гаралт Өдрийн цагийн хуваарь 1 2 3 4 5 6 7 8 Рейс – Х.хорин УБИС УБИС Х.хорин явах ирэх явах ирэх 13:00 13:15 13:30 13:45 14:00 14:15 14:30 14:45 2, 13:25 13:30 13:40 13:45 13:55 14:00 14:10 14:15 14:25 14:30 14:40 14:45 14:55 15:00 15:10 15:15 110+90 = 200 хүн 13:55 14:10 14:25 14:40 14:55 15:10 15:25 15:40 Хүснэгт 6
  • 17.
    гаралт Оройн ца гийнхуваарь УБИС Х.хорин Х.хорхи УБИС УБИС Х.хорин явах ирэх явах ирэх явах ирэх 1 17:00 17:25 17:30 17:55 18:00 18:25 2 17:15 17:40 18:45 18:10 18:15 18:40 3 17:30 17:55 18:00 18:25 18:30 18:55 4 17:45 18:10 18:15 18:40 18:45 19:10 5 18:00 18:25 18:30 18:55 19:00 19:25 6 18:15 18:40 18:45 19:10 19:15 19:40 7 18:30 18:55 19:00 19:25 19:30 19:55 8 18:45 19:10 19:15 19:40 19:45 20:10 Рейс – 3, 90+110+90 = 290 хүн өдөрт = 310+200+290 = 800 х үн Өгл өө цагийн хооронд, өдрийн цагийн хооронд, цагийн хооронд 8 ширхэг автобусыг Нийтийн тээвэр оройн эрхлэгч т өрөөс т үрээслэнэ . Хар хорин – УБИС чиглэлд 110 х үн тээнэ , УБИС – Хар хорин чиглэлд 90 хүн тээнэ ,
  • 18.
    Өдөрт = 310+200+290= 800 х үн тээнэ . Нийтийн тээврийн үйлчилгээнд тээвэр хийж буй зарим том оврын автобус 3.2 Тээврийн эдийн зас гийн тооцоо , үр ашиг . Хар хорин – УБИС /хөдөл г өөний ердийн дэглэмийн үед / Маршрутын ур т – 11 км , рейсийн хугацаа =0,55км/цаг, , – 25 мин , , , , , Нэг автобус өдөрт 8 рейс г үйцэтгэнэ . Автобусны өдөрт тээх хүний тоо = 310+200+290 = 800 х үн байна . Хүснэг т 7 Гүйцэт г э х ажлын хэмжээ болон орлого Үзүүлэлтүүд Шугаманд ажиллах автобусны тоо Нэг автобусны өдөрт гүйцэтгэх 2 рейсийн тоо Нэг автобусны өдөрт тээх хүний 3 тоо Нэг автобусны сард тээх хүний 4 тоо 5 Нэг зорчигчийн тариф Нэг автобусны сарын дундаж 6 орлого Нэг автобусны сарын дундаж орлого. ¹ 1 Хэмжих нэгж тоо Дүн 8 тоо 8 хүн 800 хүн 16000 т өг 300 мян. т өг 4800000 /1 автобусаар тооцов/ “Хах хорин-МУБИСургууль”-ийн буухиа маршрутын чиглэлд зорчих зорчигчдийн дийлэнх нь нийтийн тээврээр хөнгөлөлттэй үнээр зорчдог
  • 19.
    оюутнууд байх тулдээрх нэг автобусны сарын дундаж орлогийг Төрөөс нөхөн олговор авах замаар нөхнө. Дүг нэл т . Нийслэлийн нийтийн тээвэрт буухиа маршрутын үйлчилгээ нээх боломжийн судалгаа хийснээр дараах үр дүнд х үрлээ . Нийтийн тээврийн үйлчилгээнд хамрагдаж буй зорчигчдын 10 хувь нь оюутан болох нь судалгаанаас харагдсан . Энэх үү 10 хувийг буухиа маршрутад хамруулан тооцоолж үзсэнээр нийтийн зорчигч тээврийн үйлчилгээний ачаалал тодорхой хэмжээгээр багасах үр дүн ажиглагдаж байна . Буухиа туршилтын маршрутыг зохиож үр ашгийн тооцоог хийснээр ашигтай ажиллах боломж байгаа г баталж Улаанбаатар хотод буухиа маршрутын үйлчилгээ г нэвтр үүлэх эрэлт шаардлага өндөр байгаа г тодорхойлсон . М н бусад улс ө орнуудад оюутнууд болон дунд сургуулийн сурагчдад зориулсан энэ т өрлийн үйлчилгээ явуулдаг болхийг судлан цаашид өндөр х өгжилтэй бусад орнуудын туршлага дээр үндэслэн нийслэлийн нийтийн тээвэрт буухиа маршрутыг улам өрг өн х үрээтэйгээр нэвтр үүлэх шаардлагатай гэсэн дүгнэлтэд х үрэв. Ном з үй . 1. “Монголын автотээврийн х өгжил , эрх з үйн зохицуулалт ” 2. Автотээврийн х өгжлийн асуудлууд . 2000он УБ 2000он УБ 3. Б.Дорж “Автомашины явах анги ” 1976 он УБ 4. “Автотээврчдийн мэдлэгийн санд ” цуврал 1.2.3 5. Автотээврийн стандартын эмхтгэл ” 1,2-р цуврал 6. Д.Ёндонс үрэн . 2002 он 2002он Нийтийн зорчигч тээврийн үйлчилгээ . 7. Нийтийн тээврийн газрын тайлан 2007, 2008 2008 он
  • 20.
    8. Авто тээврийнгазрын мэдээлэл Зохиогчийн тухай : Мягмарс үрэн овогтой Дашдэмбэрэл : удирдлагын 4-р курсын оюутан . Сайхнаа овогтой Баяржаргал : удирдлагын 4-р курсын оюутан . Удирдагч áàãø. 2005 2005 онд онд багш Ц.Гант өмөр: МИСийн Тээврийн ШУТИСМИСд ШУТИСМИСд логистик элсэн элсэн орсон . орсон . Тээврийн Тээврийн менежмент èéí áàãèéí àõëàõ