ΣΤΕΛΙΟΣ ΓΙΑΠΟΥΤΖΗΣ

1. 20/11/2013
΢ΣΔΛΗΟ΢ ΓΗΑΠΟΤΣΕΖ΢
Η΢ΣΟΡΗΑ ΢Σ’ –ΚΔΦ 5 – Ζ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΕΩΖ
1
΢ΤΝΘΖΚΖ ΣΟΤ ΚΑΡΛΟΒΗΣ΢

2. 20/11/2013
Ζ ΢πλζήθε απηή ζπληάρζεθε θαη ππνγξάθεθε κέζα ζε 6 εκέξεο
θαη πεξηιακβάλεη 28 θαλεξά θαη 2 κπζηηθά άξζξα.

Ζ ΢πλζήθε ηνπ Κηνπηζνύθ Κατλαξηδή θαη ην «Αλαηνιηθό Εήηεκα»

΢ΣΔΛΗΟ΢ ΓΗΑΠΟΤΣΕΖ΢

Με δπν ιέμεηο, «Αναηολικό Εήηημα» ζεκαίλεη ην ελδηαθέξνλ ησλ
Δπξσπαίσλ γηα ηελ ηύρε ησλ ρξηζηηαλώλ ππεθόσλ ηεο
Οζσκαληθήο απηνθξαηνξίαο αιιά θαη ην κέιεκά ηνπο λα θύγνπλ
νη Σνύξθνη από ηελ Δπξώπε. Με απηή ηελ έλλνηα, ην «αλαηνιηθό
δήηεκα» είλαη ζηελ νπζία ηνπ «βαιθαληθό δήηεκα».
2

3. 20/11/2013
3
΢ΣΔΛΗΟ΢ ΓΗΑΠΟΤ
ΣΕΖ΢
Ζ ΢πλζήθε ηνπ
Κάξινβηηο ήηαλ
κηα δηεζλήο
ζπλζήθε
εηξήλεο πνπ
ππνγξάθεθε
ζηηο 26
Ηαλνπαξίνπ
1699 ζην
΢πέμζκι
Κάπλοβηζι κηα
πόιε ζηε
ζεκεξηλή
΢εξβία.
Ζ ζπλζήθε
ηεξκάηηζε ηνλ
απζηξννζσκαλη
θό πόιεκν ηνπ
1683-1697 ζηνλ
νπνίν νη
Οζσκαλνί
εηηήζεθαλ.

4. Ο ΢ΟΤΛΣΆΝΟ΢ ΜΟΤ΢ΣΑΦΆ Β΄ ΠΟΤ ΑΝΑΓΚΆ΢ΘΖΚΔ Ν΄
ΑΠΟΓΔΥΣΔΊ ΣΟΤ΢ ΋ΡΟΤ΢ ΣΖ΢ ΢ΤΝΘΉΚΖ΢ ΣΟΤ
ΚΆΡΛΟΒΗΣ΢
20/11/2013
΢ΣΔΛΗΟ΢ ΓΗΑΠΟΤΣΕΖ΢
4
Ζ ζςνθήκη ηος Κάπλοβιηρ
ζςνομολογήθηκε καηόπιν ηηρ
μεζολάβηζηρ ηηρ Αγγλίαρ και ηηρ
Ολλανδίαρ και ςπογπάθηηκε μεηά από
ένα ζςνέδπιο, πληπεξούζιυν
ανηιπποζώπυν, διάπκειαρ δύο μηνών
όπος ζςνήλθαν ζε 36 ζςνεδπιάζειρ από
17 Νοεμβπίος ηος 1698 μέσπι ηον
Ηανοςάπιο ηος 1699 μεηαξύ ηηρ
Οθυμανικήρ Αςηοκπαηοπίαρ αθενόρ και
ηυν ζςναζπιζμένυν δςνάμευν ηηρ Ηεπήρ
΢ςμμασίαρ ηος 1684 αθεηέπος, (μίαρ
ζςμμασίαρ διαθόπυν εςπυπαφκών
δςνάμευν πος πεπιελάμβανε ηην
Ατβοςπγική Αςηοκπαηοπία, ηην
Πολυνολιθοςανική Κοινοπολιηεία, ηη
Γημοκπαηία ηηρ Βενεηίαρ και ηη Ρυζική
Αςηοκπαηοπία).

5. Οη Πιεξεμνύζηνη
Σελ ζπλνκνιόγεζε ηεο ζπλζήθεο απηήο έθαλαλ 7 πξόζσπα, 5 πιεξεμνύζηνη αληηπξόζσπνη ησλ Απηνθξαηόξσλ θαη
Βαζηιέσλ ησλ δπλάκεσλ πνπ είραλ εκπιαθεί έλαο δηεξκελέαο θαη έλαο ζηξαηησηηθόο ζύκβνπινο, νη νπνίνη θαη ήηαλ:
20/11/2013
α. Πιεξεμνύζηνο ηεο Οζσκαληθήο Απηνθξαηνξίαο ν Ρετζνύι-θηνπηάκπ, (Βαζηιηθόο πιεξεμνύζηνο δηπισκάηεο), Ρεκί
Μερκέη Παζάο, κε ηνλ Μέγα δηεξκελέα (κπαζηεξθξνπκάλ) Αιέμαλδξν Μαπξνθνξδάην.
β. Πιεξεμνύζηνο ηεο Απζηξηαθήο Απηνθξαηνξίαο ν Κόκεο Φξαληο Ούξιηρ Κίλζθπ.
γ. Πιεξεμνύζηνο ηεο Βελεηίαο ν Κάξιν Ρνύηζη.
΢ΣΔΛΗΟ΢ ΓΗΑΠΟΤΣΕΖ΢
δ. Πιεξεμνύζηνο ηεο Πνισλίαο ν Μαιαθόβζθη.
ε. Πιεξεμνύζηνο ηεο Ρσζίαο ν Πξνθόπηηδ Βνζλίηζηλ, θαζώο θαη
ζη. Ο νπδέηεξνο ζηξαηησηηθόο ζύκβνπινο, απνδεθηόο απ΄ όιεο ηηο πιεπξέο, Ηηαιόο ζηξαηησηηθόο ηνπνγξάθνο θαη
εξεπλεηήο Λνπδνβίθνο Φεξδηλάλδνο Μαξζίγθιη.
Από ηνπο παξαπάλσ νη δύν πξώηνη αλ θαη εθπξνζσπνύζαλ ηελ εηηεκέλε πιεπξά εληνύηνηο δελ ήηαλ ηόζν
ελδνηηθνί, επηδεηθλύνληαο ζζελαξή αληίζηαζε ζηηο απαηηήζεηο ησλ ζπλνκηιεηώλ ηνπο, δηαβιέπνληαο έλα θνηλό
ύπνπην ζρέδην δηάιπζεο ηεο Οζσκαληθήο Απηνθξαηνξίαο. Δμ νπ θαη ν ιόγνο ησλ επαλαιακβαλόκελσλ
ζπζθέςεσλ, 36 ηνλ αξηζκό.
Ο δε Κόκεο Κίλζθπ, από ηελ πιεπξά ηνπ κεγάινπ ληθεηή ππήξμε εμ αξρήο απόιπηνο ζηηο ζέζεηο ηνπ κε δερόκελνο
πνιινύο ζπκβηβαζκνύο θαιύπηνληαο θαη ηνλ πιεξεμνύζην ηεο Πνισλίαο. Αληίζεηα ν Κάξιν Ρνύηζη παξά ηηο πηέζεηο
πνπ άζθεζε δελ θαηάθεξε λα πεξάζεη όιεο ηηο απαηηήζεηο ηνπ. Ο δε επθπέζηαηνο πιεξεμνύζηνο ηεο Ρσζίαο
απνδείρζεθε ηζηνξηθά ν πεξηζζόηεξν δηνξαηηθόο, δηαθνξνπνηώληαο ηελ ηειεπηαία ζηηγκή ηε ξσζηθή ζέζε ζηε
ζπλνκνιόγεζε ηεο ζπλζήθεο, κε αθήλνληαο έηζη πεξηζώξηα γηα άιιεο ηξνπνπνηήζεηο, (βιέπε παξαθάησ ελόηεηα
Ρσζία).
Σέινο ν ζηξαηησηηθόο ζύκβνπινο θαηάθεξε λα πεξάζεη ραξαθηεξηζηηθέο γεσγξαθηθέο ζέζεηο πνπ όξηδαλ ζαθέζηαηα
ηα λέα ζύλνξα.
5

6. Όξνη ζπλζήθεο
20/11/2013
1. Ζ Τςειή Πύιε αλαγθάζζεθε λ΄ αλαγλσξίζεη ηελ
θπξηαξρία ηεο Γαιελνηάηεο Γεκνθξαηίαο επί ησλ Γαικαηηθώλ
αθηώλ, ηεο Πεινπνλλήζνπ, ηεο Λεπθάδαο ηεο Αίγηλαο θαη ηεο
Κξήηεο.
΢ΣΔΛΗΟ΢ ΓΗΑΠΟΤΣΕΖ΢
2. ΢ηνλ Απηνθξάηνξα ηεο Απζηξίαο παξαρσξήζεθε ε
Σξαλζπιβαλία κε ηα θπζηθά όξηά ηεο από ηεο
Πνδνιιίαο, (πεξηνρή ηεο Οπθξαλίαο), κέρξη ηεο Βιαρίαο. Ζ
δε Πνδνιιία πεξηήιζε ζην Βαζίιεην ηεο Πνισλίαο.
3. Ζ Γαιελνηάηε Γεκνθξαηία αλαγλσξίδεη αληίζηνηρα ηελ
θπξηαξρία ηεο Οζσκαληθήο Απηνθξαηνξίαο επί ηεο ΢ηεξεάο
Διιάδνο θαη ησλ λήζσλ ηνπ Αηγαίνπ, ππνρξεσζείζα
παξάιιεια λα εθθελώζε ηα ππ΄ απηήο θαηερόκελα θξνύξηα
ηεο Ναππάθηνπ, ηνπ Αληηξξίνπ, ηεο Πξέβεδαο κεηά ηνπ
Ξεξνκεξίνπ, παξά ηηο αηειέζθνξεο πξνζπάζεηεο ηνπ Δλεηνύ
πιεξεμνύζηνπ γηα δηαηήξεζή ηνπο. Σειηθά ε Δλεηία
παξαηηήζεθε ηεο ηειεπηαίαο αμίσζήο ηεο κε ηνλ όξν κεηά ηελ
εθθέλσζή ηνπο απηά ηα θξνύξηα λα θαηεδαθηζηνύλ.
4. Δπίζεο δόζεθε ηέινο ζηνλ εηήζην θόξν ησλ 500 δνπθάησλ
πνπ θαηέβαιε ε Δλεηία από ην 1485 γηα ηελ επηθπξηαξρία ηνπ
"Φηόξε ηνπ Λεβάληε" (ηεο Εαθύλζνπ).
Έηζη θαη ην κεγαιύηεξν κέξνο ηεο Γαικαηίαο πέξαζε ζηε
Βελεηία, καδί κε ηελ Πεινπόλλεζν, θαη ηελ Κξήηε, ηα νπνία
όκσο νη Οζσκαλνί επαλέθηεζαλ, πεξίπνπ 20 ρξόληα
κεηά, κε ηε ΢πλζήθε ηνπ Παζάξνβηηο ην 1718
6

7. 




΢ΣΔΛΗΟ΢ ΓΗΑΠΟΤΣΕΖ΢

Ο ΢νπιηάλνο Μνπζηαθά Β΄ πνπ αλαγθάζζεθε λ΄
απνδερηεί ηνπο όξνπο ηεο ΢πλζήθεο ηνπ Κάξινβηηο
Ήηαλ ε πξώηε θνξά πνπ ε Οζσκαληθή Απηνθξαηνξία
ππέγξαθε ζπλζήθε (θαη όρη απιή αλαθσρή) κε κε
κνπζνπικαληθό θξάηνο θαη ε πξώηε θνξά πνπ
εγθαηέιεηπε ηόζν κεγάιεο εδαθηθέο εθηάζεηο.
Γηα ηνπο επόκελνπο δύν αηώλεο νη Δπξσπαίνη δε ζα
αζρνινύληαλ κε ηελ νζσκαληθή ηζρύ αιιά κε ηελ
νζσκαληθή αδπλακία, θαζώο νη γείηνλεο ηνπ ΢νπιηάλνπ
αληαγσλίδνληαλ γηα εδαθηθά νθέιε εηο βάξνο ηεο
απηνθξαηνξίαο ηνπ.
Ζ θξάζε «ν κεγάινο αζζελήο ηεο Δπξώπεο»
ρξεζηκνπνηήζεθε γηα πξώηε θνξά ζηα ηέιε ηνπ
θζηλνπώξνπ ηνπ 1683, κεηά ηελ απνηπρεκέλε πνιηνξθία
ηεο Βηέλλεο.
Κη όκσο, ε παξαθκή ηεο Οζσκαληθήο Απηνθξαηνξίαο
θξάηεζε πεξηζζόηεξν απ’ όηη αλακελόηαλ θαη δηαθόπεθε
από ζύληνκα δηαιείκκαηα αλάηαζεο. Ζ Οζσκαληθή
Απηνθξαηνξία ζην εμήο ακπλόηαλ, αιιά παξέκεηλε έλαο
ζεκαληηθόο παξάγνληαο ζηελ επξσπατθή ηζηνξία, αλ θαη
γηα δηαθνξεηηθνύο πιένλ ιόγνπο.
20/11/2013

Ζ ζπλζήθε ζεκάδεςε ηελ αξρή ηεο Οζσκαληθήο
παξαθκήο θαη ηελ αλάδεημε ηεο Απζηξίαο ζε θπξίαξρε
δύλακε ηεο θεληξηθήο Δπξώπεο.
Οζσκαληθή Απηνθξαηνξία
7

8. Απζηξία
Δμίζνπ ζεκαληηθέο ήηαλ νη ζπλέπεηεο γηα ηελ Απζηξία.
Ο Μέγαο
Πέηξνο
΢ΣΔΛΗΟ΢ ΓΗΑΠΟΤΣΕΖ΢
Ζ πόιε επεθηάζεθε έμσ από ηα ηείρε , ελώ ν
πιεζπζκόο δηπιαζηάζηεθε ( 175.000 από 80.000),
θαζώο ε απιή ησλ Αςβνύξγσλ κεγάισζε θαη πνιινί
αξηζηνθξάηεο κεηαθόκηζαλ ζηελ πόιε.
Ζ πόιε κεηακνξθώζεθε αξρηηεθηνληθά ράξε ζηα
παιάηηα ησλ αξηζηνθξαηώλ, ηηο εθθιεζίεο θαη ηα
δηνηθεηηθά θηήξηα.
Από επάισην θξνύξην ε Βηέλλε κεηακνξθώζεθε ζε
κία κπαξόθ κεηξόπνιε, ηε κεγαιύηεξε πόιε ζηελ
θεληξηθή Δπξώπε κε 200.000 θαηνίθνπο ζηα ηέιε ηνπ
18νπ αηώλα.
20/11/2013
Γηα πνιύ θαηξό ε Βηέλλε ππήξμε ε πξώηε γξακκή
άκπλαο ελαληίνλ ησλ Οζσκαλώλ, αιιά ζην εμήο ζα
πξνζηαηεύεηαη από ην βαζίιεην ηεο Οπγγαξίαο, πνπ
επαλήιζε ζην ξόιν πνπ είρε ζην Μεζαίσλα, δειαδή
σο πεδίν αλάζρεζεο ηεο Οζσκαληθήο Απηνθξαηνξίαο.
Απηή ε λέα αίζζεζε αζθάιεηαο έγηλε εκθαλήο ζηε
Βηέλλε ηνπ 18νπ αηώλα.
8

9. 20/11/2013
΢πλζήθε απηή εηδηθά γηα ηνλ Σζάξν ηεο Ρσζίαο ηνλ Μέγα Πέηξν δελ επέθεξε
θάπνην ηδηαίηεξν νπζηαζηηθό όθεινο. Αληίζεηα όκσο θαίλεηαη λα επσθειήζεθε
από ηνλ ιεγόκελν πόιεκν ηεο ηζπαληθήο δηαδνρήο ώζηε λα ζηξέςεη ηελ
πξνζνρή ηνπ ζε παιαηόηεξε ξσζηθή πνιηηηθή πνπ ήηαλ ε έμνδνο ζηε ζάιαζζα
ηνπ Αηγαίνπ, πνιηηηθή πνπ ηζηνξηθά είρε εγθαηληάζεη ν Ηβάλ ν ηξνκεξόο.
΢ΣΔΛΗΟ΢ ΓΗΑΠΟΤΣΕΖ΢
Έηζη κηα λέα γεσπνιηηηθή αλάγθε εκπλένπλ ηα ζρέδηα ηνπ Μεγάινπ Πέηξνπ πνπ
ραξαθηεξίδνπλ ηελ πνιηηηθή ηνπ 18νπ αηώλα, δειαδή ηελ πνιηηηθή ηεο ξσζηθήο
πξνόδνπ ζηνλ Δύμεηλν Πόλην, ηελ νπνία θαη αθνινύζεζε ζηε ζπλέρεηα ε
Μεγάιε Αηθαηεξίλε κε θαηάιεμε ην δηθαίσκα ηεο ειεύζεξεο λαπζηπινΐαο.
΢ηαζκόο απηώλ ησλ ζρεδίσλ ηνπ Σζάξνπ Μεγάινπ Πέηξνπ ππήξμε αλακθίβνια
ε ζηάζε ηνπ δηνξαηηθόηαηνπ πιεξεμνύζηνύ ηνπ ζηελ ζπλνκνιόγεζε ηεο
΢πλζήθεο ηνπ Κάξινβηηο, Πξ. Βνζλίηζηλ, ν νπνίνο ηελ ηειεπηαία ζηηγκή κεηά
ηελ ζπλνκνιόγεζε θαη πξηλ ηελ ππνγξαθή θαηάθεξε θαη ζπκθώλεζε κε ηνπο
πιεξεμνύζηνπο ηεο Πύιεο γηα ηε ζύλαςε εθερεηξίαο, δηάξθεηαο δύν εηώλ, ελ
νλόκαηη αθελόο ηεο "θαιήο πξόζεζεο", (όξνο πνπ έγηλε απνδεθηόο), θαη
αθεηέξνπ επί ηεο "πξνζηαζίαο ησλ νξζνδόμσλ ιαώλ" ηεο Βαιθαληθήο, (όξνο
πνπ δελ έγηλε ηόηε απνδεθηόο, πιελ όκσο ζα πηνζεηήζεη αξγόηεξα ν Σζάξνο).
.
9

10. 20/11/2013
΢ΣΔΛΗΟ΢ ΓΗΑΠΟΤΣΕΖ΢
Σν γεγνλόο απηό θαη κόλν είρε πνιιά ζεκαληηθά
ζηνηρεία όπσο
 α) ηελ επίζεκε έλαξμε δηπισκαηηθώλ επαθώλ
κεηαμύ ησλ δύν πιεπξώλ, πνπ κέρξη ηόηε δελ
ππήξρε,
 β) ηελ ζπλέρηζε ηεο παξακνλήο θάπνησλ ξσζηθώλ
ζηξαηεπκάησλ ζηε Βαιθαληθή θαη
 γ) ηελ ακθηβνιία πεξί νξηζηηθήο θαη δηαξθνύο
εηξήλεο κεηαμύ ησλ δύν αιιόζξεζθσλ
απηνθξαηνξηώλ

10

11. 
Έηζη γηα ηελ Ρσζία ε ζπλζήθε απηή
απνηέιεζε κνλν ζπλζήθε εθερεηξίαο ε
νπνία όκσο επηζθξαγίζζεθε ηνλ
κεζεπόκελν Ηνύλην ηνπ 1700, κε ηε
ΗΚΟΝΔ΢
΢πλζήθε ηεο Κσλζηαληηλνύπνιεο (1700)
Ζ ζπλζήθε είρε αμηνζεκείσηεο ζπλέπεηεο
θαη γηα ηνπο Έιιελεο, πνπ αλ θαη δελ
ππήξρε όξνο πνπ λα θάλεη θάπνηα ζρεηηθή
κλεία, έδσζε ηε δπλαηόηεηα ζηνπο
Έιιελεο εκπόξνπο λα μαλαξρίζνπλ ην
εκπόξην κε ηε Βελεηία θαη ηελ Απζηξηαθή
Απηνθξαηνξία, [1] γεγνλόο πνπ είρε
θαζνξηζηηθέο ζπλέπεηεο ζηελ νηθνλνκηθή
αλαγέλλεζε ηνπ ειιαδηθνύ ρώξνπ, ύζηεξα
από ηηο επηηπρείο επηρεηξήζεηο, θαηά ην
κεγαιύηεξν κέξνο, (Ηόλην, Πεινπόλλεζν
θαη Αηγαίν), ησλ Δλεηώλ.
Δπίζεο, ηδηαίηεξε ζεκαζία έρεη ην γεγνλόο
όηη ζηελ ππνγξαθή ηεο ζπλζήθεο ν
επίζεκνο αληηπξόζσπνο ηεο Οζσκαληθήο
Απηνθξαηνξίαο ήηαλ έλαο Φαλαξηώηεο, ν
Αιέμαλδξνο Μαπξνθνξδάηνο (ν εμ
απνξξήησλ) [2], γεγνλόο πνπ ζεκαηνδνηεί
ηελ άλνδν ησλ Φαλαξησηώλ ζηνλ
νζσκαληθό θξαηηθό κεραληζκό θαηά ηνλ
18ν αηώλα.
Δ
΢ΣΔΛΗΟ΢ ΓΗΑΠΟΤΣΕΖ΢

20/11/2013

:
11

12. HTTP://GREEKWORLDHISTORY.BLOGSPOT.GR/2013/
΢ΣΔΛΗΟ΢ ΓΗΑΠΟΤΣΕΖ΢
ΠΖΓΔ΢ : WIKIPEDIA , GOOGLE
20/11/2013
ΔΤΥΑΡΗ΢ΣΩ ΓΗΑ ΣΖΝ ΠΡΟ΢ΟΥΖ ΢Α΢ !!
07/1774.HTML
12