Downloaded 39 times
เซรุ่มแก้พิษงู
- 1. เซรุ่ม แก้พ ิษงู นางสาวพิช ญ์จ ล ก ษณ์ เค้า แคน หลัก ศุต ร ส.บ. (สสช.) 540842022 ิ ั
- 2. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ การผลิต เซรุ่ม 1. เซรุ่มเตรียมจากนำ้าเหลือง(plasma) ของม้าทีได้รับ ่ การฉีดกระตุ้น(immunize) ด้วยตัวกระตุ้น (antigen) ใน ปริมาณที่เหมาะสม เพือให้มาสร้างภูมิคุ้มกันทีเรียกว่า อิมมู ่ ้ ่ โนโกลบูลิน ซึงมีความจำาเพาะในการทำาลาย ่ ( neutralization) ตัวกระตุ้นนั้น
- 3. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ การผลิต เซรุ่ม 2. นำาพิษงูที่ได้จากการรีดพิษงูทผ่านการตรวจสอบ ี่ แล้วมาฉีดเข้าไปในม้า หลังจากทีมาได้รับพิษงูแล้ว ม้าจะ ่ ้ สร้างภูมคุ้มกันในเลือดม้าจนได้ระดับภูมคุ้มกันทีต้องการ ิ ิ ่ หลังจากนันจะทำาการเจาะเลือดม้าแล้วนำามาแยกเม็ดเลือด ้ แดงออกเพือนำากลับคืนเข้าไปในม้าเพือให้มาฟืนตัวเร็วขึ้น ่ ่ ้ ้ เฉพาะส่วนที่เป็นพลาสมามาจะนำาใช้ในการผลิตเซรุ่ม
- 4. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ การผลิต เซรุ่ม พลาสมาทีมภมคุ้มกันจะประกอบไปด้วยโปรตีนอื่น ่ ี ู ิ อีกหลายชนิด เช่น อัลบูมน ไฟบริโนเจน เฉพาะอิมมูโนโก ิ ลบูลินเท่านั้นทีมฤทธิ์ในการทำาลายพิษงู ดังนั้น จึงต้อง ่ ี กำาจัดโปรตีนอื่นทีไม่มฤทธิ์ออกไป เพื่อลดอาการแพ้ที่อาจ ่ ี เกิดกับผู้ป่วย
- 5. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ การผลิต เซรุ่ม 3. ในขั้นตอนการทำาให้บริสุทธิ์ พลาสมาดิบจะถูกนำา มาผ่านกระบวนการย่อยด้วยเอนไซม์เพือตัดแยกอิมมูโนโก ่ ลบูลิน ออกเป็นส่วนที่ออกฤทธิ์คือ F(ab’)2 ออกจากส่วนที่ เป็น Fc ซึ่งมักเป็นสาเหตุททำาให้เกิดอาการแพ้ และใช้ ี่ ความร้อนและเกลือเพือกำาจัดโปรตีนอื่นๆที่ไม่ต้องการโดย ่ การย่อยและแยกโปรตีนทีไม่ต้องการออกไป ่
- 6. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ การผลิต เซรุ่ม 4.กรองเพื่อแยกเก็บเฉพาะ F(ab’)2 แล้วไปทำาให้เข้ม ข้นขึ้นด้วยวิธี Ultrafiltration (ใช้แรงดันในการแยกสาร ต่างๆ ออกจากนำ้า) จากนั้นจึงนำามาผสมตามสูตรทีกำาหนด ่ และนำาไปกรองให้ปราศจากเชื้อก่อนนำาไปบรรจุลงขวด
- 7. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ ปัจจุบันสถานเสาวภามีการผลิตเซรุ่มแก้พิษงูชนิด แห้งทังหมด 7 ชนิด แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ เซรุ่มทีต้านพิษงู ้ ่ ระบบประสาท 4 ชนิด ได้แก่ เซรุ่มแก้พษงูจงอาง เซรุ่มแก้ ิ พิษงูเห่า เซรุ่มแก้พิษงูสามเหลี่ยม และเซรุ่มแก้พิษงู ทับสมิงคลา และเซรุ่มทีต้านพิษงูระบบโลหิต 3 ชนิดคือ ่ เซรุ่มแก้พษงูกะปะ เซรุ่มแก้พษงูเขียวหางไหม้ และเซรุ่ม ิ ิ แก้พิษงูแมวเซา และในอนาคตจะมีการผลิตเซรุ่มชนิดรวม 2 ชนิด คือ เซรุ่มรวมต่องูระบบประสาท และเซรุ่มรวม ระบบโลหิต
- 8. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ 1. เซรุ่มแก้พษงูจงอาง(King Cobra antivenin) ิ ทำาลายพิษงูจงอาง(Ophiophagus hannah) ได้ไม่น้อยกว่า 0.8 mg./ml
- 9. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ 2. เซรุ่มแก้พิษงูเห่า (Cobra antivenin) ทำาลายพิษ งูเห่า (Naja kaouthia) ได้ไม่นอยกว่า 0.6 mg./ml ้
- 10. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ 3.เซรุ่มแก้พษงูสามเหลี่ยม(Banded Krait antivenin) ิ ทำาลายพิษงูสามเหลี่ยม(Bungarus fasciatus)ได้ไม่นอยกว่า ้ 0.6 mg./ml
- 11. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ 4. เซรุ่มแก้พษงูทบสมิงคลา(Malayan Krait ิ ั antivenin) ทำาลายพิษงูทบสมิงคลา (Bungarus candidus) ั ได้ไม่นอยกว่า 0.4 mg./ml. ้
- 12. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ 5. เซรุ่ม แก้พษงูกะปะ(Malayan Pit Viper antivenin) ิ ทำาลายพิษงูกะปะ (Calloselasma rhodostoma)ได้ไม่นอยกว่า ้ 1.6 mg./ml
- 13. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ 6. เซรุ่มแก้พิษงูเขียวหางไหม้(Green Pit Viper antivenin) ทำาลายพิษงูเขียวหางไหม้ (Trimeresurus albolabris) ได้ไม่นอยกว่า 0.7 mg./ml ้
- 14. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ 7. เซรุ่มแก้พิษงูแมวเซา(Russell’s Viper antivenin) ทำาลายพิษงูแมวเซา (Daboia russelli siamensis) ได้ไม่นอย ้ กว่า 0.6 mg./ml
- 15. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ 8. เซรุ่มแก้พิษงูระบบโลหิต (Hemato polyvalent snake antivenin) - สามารถทำาลายพิษงูกะปะ(Calloselasma rhodostoma)ได้ไม่น้อยกว่า1.6mg/ml - สามารถทำาลายพิษงูเขียวหางไหม้(Trimeresurus albolabris)ได้ไม่น้อยกว่า0.7mg/ml - สามารถทำาลายพิษงูแมวเซา (Daboia russelli siamensis)ได้ไม่น้อยกว่า 0.6 mg/ml
- 16. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ 9. เซรุ่มแก้พิษงูระบบประสาท (Neuro polyvalent snake antivenin) - สามารถ ทำาลายพิษงูจงอาง(Ophiophagus hannah) ได้ไม่น้อยกว่า 0.8 mg/ml - สามารถ ทำาลายพิษงูเห่า (Naja kaouthia) ได้ไม่นอยกว่า 0.6 mg/ml ้ - สามารถ ทำาลายพิษงูสามเหลียม (Bungarus fasciatus)ได้ไม่น้อยกว่า 0.6 ่ mg/ml - สามารถ ทำาลายพิษงูทับสมิงคลา (Bungarus candidus)ได้ไม่น้อยกว่า 0.4mg/ml
- 17. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ การให้ย า ก่อนใช้เซรุ่มแก้พิษงูชนิดผงแห้ง ต้องละลายด้วย สารละลายทีบรรจุมาในกล่อง (หรือละลายด้วยนำ้ากลั่น ่ สำาหรับฉีดปริมาณ 10 มล.) ข้อ ห้า มใช้ ไม่มข้อห้ามใช้ เนืองจากหากไม่ฉีดเซรุ่มแก้พษงูเมือ ี ่ ิ ่ ถูกงูพษกัดผู้ป่วยอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต นอกจากผู้ป่วย ิ จะมีประวัติว่าแพ้ หรือไวต่อส่วนประกอบตัวใดตัวหนึงใน ่ นำ้ายา จำาเป็นต้องเตรียมการป้องกันล่วงหน้า
- 18. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ อาการข้า งเคีย ง บางครั้งอาจพบว่ามีอาการปวดบริเวณทีฉีดยา มี ่ ปฏิกิริยาทางผิวหนัง และ อาจมีไข้ อาการต่อไปนี้อาจพบ ได้แต่น้อยมาก ได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียน และมีปฏิกิริยา ทางการไหลเวียนของเลือด (เช่น หัวใจเต้นเร็ว หรือ ช้า กว่าปกติ ความดันโลหิตตำ่า เหงื่อออก วิงเวียนศีรษะ) และ ปฏิกิริยาภูมแพ้ (เช่น หน้าแดง คอแดง ลมพิษผื่นคัน ิ หายใจลำาบาก) บางรายอาจเป็นมากถึงช็อคได้ ดังนั้นใน ผู้ป่วยทุกรายทีมอาการ ควรเฝ้าดูอาการต่อไประยะหนึง ่ ี ่ การรักษาปฏิกิริยาช็อค ขึ้นกับอาการและความ รุนแรง อาจให้ยาต้านฮิสตามีนหรือถ้าจำาเป็นอาจต้องให้ อะดรีนาลีน คอร์ติโคสเตียรอยด์ขนาดสูง สารนำ้าทดแทน
- 19. เซรุม แก้พ ษงู ่ ิ ข้อ ควรระวัง ผู้ป่วยทีถกงูเห่า หรือ งูจงอางกัด อาจจำาเป็นต้องใช้ ่ ู เครื่องช่วยหายใจ เนื่องจากเซรุ่มแก้พษงูเตรียมจาก ิ พลาสมาของม้า จึงอาจก่อให้เกิดปฏิกิริยาแพ้ต่อโปรตีน ม้าได้ เพือหลีกเลี่ยงการเกิดปฏิกิริยาดังกล่าว ก่อนฉีด ่ เซรุ่มควรทดสอบความไวโดยฉีดเซรุ่มเจือจาง 1:100 ปริมาณ 0.02 มล. เข้าใต้ผิวหนังเพือดูปฏิกริยา อย่างไร ่ ิ ก็ตาม การทดสอบนีไม่สามารถคาดการณ์การเกิดอาการ ้ ช็อค และ/หรืออาการแพ้ได้ทงหมด ในผู้ป่วยทุกราย ั้ การเก็บ รัก ษา ควรเก็บเซรุ่มแก้พิษงูชนิดผงแห้งในขวดปิดสนิทที่ อุณหภูมิตำ่ากว่า 25°ซ หากเก็บรักษาตามที่กำาหนด จะ
- 20.