More Related Content Similar to معرفت شناسي قرآن
Similar to معرفت شناسي قرآن (18) More from کانون آرمان شریعتی
More from کانون آرمان شریعتی (20) معرفت شناسي قرآن1. 1
7 : صفحـه تعـداد
1384 : تحـرير تاريــخ
1021 : مقالـه شماره
: بررسی آخرین
87/12
www.shandel.org
Sco1385@Gmail.com
شــريعتـي آرمــان كانــون
co
s
قرآن ِتحريف ِمعد يا و تحريف و تاريخي ِوثاقت ِنپيرامو بحثي : موضـوع
نآرق ِیسانش تفرعم
اشکوری یوسفی حسن
Prev Next Full Exit
Print search
2. 2
قرآن ِ
ی شناستمعرف
84 مهر 6 ـ اول ٔهجلس
از پیش است الزم که است هاییشپرس یا و مسائل سلسله یک ِحطر ،هدف .است قرآن ) ک هرمنوتی( "ِی شناست"معرف گفتارها سلسله این موضوع
بحث این ِ
تضرور و اهمیت ِنپیرامو است ضرور آغاز در .بیابند درخور و روشن هایخپاس ،هاشپرس و شود توجه آنها به ،آنِرتفسی و قرآن ِنمت به ورود
.شود داده کوتاهی ِحتوضی
قرآن ِ
ی شناستمعرف ِ
بحث ِ
ضرورت و اهمیت
، شناسیندیٔهحوزدریاو.آدمیان ِ
تدسدرموجودورایجودونُمِرآثاوهابکتادیگرِدمانن،استکتابیکو) text ( متنیکقرآن،دینی ْنبیروِهنگااز
قواعدیِمتما ِلمشمو نیز متن این ،منظر این از .آنها ِلامثا و انجیل ،تورات ،اوپانیشادها ،ودا ریگ ،اوستا : مقدس ِنمتو دیگرِدمانن است مقدسی ِنمت قرآن
.شودیم رعایت متون و مکتوبات دیگرِرتفسی و فهم در که است
ِی دینندرو و ایمانیِرتفسی و قرآن ِنمت به ورود از قبل است الزم ،کنیم نظر قرآن به ) نمت ِمفه ِیچگونگ و دینی ْنبیروِهنگا ٔه زاوی( زاویه این از اگر
و قواعد ِ
بچهارچو در ماِرتفسی حداقل تا و شود ممکن متنِرتفسی و فهم تا دهیم پاسخ پیشامتنی هایشپرس سلسله یک به و بشناسیم را قواعد این ،آن
ٔهدربار گفتگو و بحث ،واقع در .باشد دیگران برای داوری ِلقاب و فهم ِلقاب و معنادار و روشن ،مخاطبان با توافقِدمور و شده اعالم ِیروش و معرفتی معیارهای
گونهنهما .نامیمیم "قرآن ِی شناست"معرف نوعی را کار این .است مقدس ِنمت ِ
یتفسیر نیازهایشپی سلسله یک ِلح و طرح ،معیارها یا و مبادی این
و شناسیتمعرف ،" اصول" .است فلسفه ِ
یمتدولوژ یا شناسیتمعرف ،""منطق : دارد ) ی شناست شناخ( شناسیتمعرف نوعی ،خود برای علمی هر که
.است متن ِمفه ِ
روش ِمعل ،""هرمنوتیک و است شرعیِماحکا ِ
طاستنبا و اجتهاد و فقه ِمعل ِیپیشین معیارهای
Print Exit
Prev Next Full
Home
search
3. 3
ًاحتم و است الزم خاصی ِدقواع و مقدمات و مبادی و اصول ،متنی ِمفه نوع هر یا علم هر به ورود برای که است عام ِلاص و قاعده یک این حالر ههب
نهایت در هم و آید حاصل دیگران به مندشرو هایمفه آن ِلانتقا ِنامکا هم و شود ممکن فهم هم تا داد پاسخ معینی هایشپرس دسته یک به باید
ِنمت توانیم چگونه ،نباشد روشن آن ِنزبا یا و علم یک ِعموضو پیشاپیش اگرًالمث .گردد فراهم هاهنظری و تفسیرها و هامفه آنٔهدربار داوری و نقد ِنامکا
؟دبنشینن داوری به ،معیاری چنان ِنفقدا ِ
تصور در ،دیگران یا و کرد تفسیر و فهم را علم آن ِ
بمکتو
ِنزبا و چیست آن ِ
فهد و غایت و کندیم تعقیب را موضوعاتی یا و موضوع چه متن این که نباشد معلوم تا حیانیَو ِنمت یا و مقدس ِنمت یکِدمور در
رّ
فسُم ِ
فتکلی نه صورت این در که چرا ،نشست متن آنِرتفسی به توانینم ،) ...یا و حقوق یا و ریاضی یا و علمی یا و فلسفی یا است ادبی( است کدام آن
.داوری و نقدِممقا در داوران و منتقدان بویژه و مخاطبان ِ
فتکلی نه و است روشن متنِرتفسی در
ِلاص ِ
تاثبا برای برهان و دلیلِذاتخا نه است سندِذاتخاًاصرف ،باشد قرآن به ارجاعاتی اگر و است عقلی و دینینبیروًالکام ماِهنگا که است گفتنی
ْهسلسل این در ما که هاییشپرس و موضوعات اما ،یکدیگرند ِلمکم و مؤید حتیًاغالب و نیستند معارضًاالزام ، دینیندرو و دینینبیروِهنگا چهرگ .مدعا
: از عبارتند پرداخت خواهیم هانبدا گفتارها و مباحث
.آن به ) ی دین( متنیندروِهنگا و قرآن به متنینبیروِهنگاِهجایگا .1
راه آن در تصرفی و خلَد و است ) ص ( محمد بر شده وحی ِنمت همانًاعین کتاب این که هستیم مطمئن کجا از : قرآن تاریخی ِ
تثاقِو و تّجیُح .2
) نقرآ ِ
فتحریِمعد یا تحریف( ؟تاس نیافته
) ...و هنری ،حقوقی ،ریاضی ،علمی ،فلسفی ، ادبی( ؟تاس متنی چگونه قرآن : قرآن ِنزبا .3
) تموضوعا و مطالب( قرآن ِیمضمون محتوای .4
Print Exit
Prev Next Full
Home
search
4. 4
) ؟ تاس متنیندرو ِیمنطق ِمنظ یک دارای قرآن آیا( قرآن ِمنظ .5
) ؟ درویم انتظاری چه قرآن از( قرآن ِ
فاهدا یا و هدف .6
) ؟ ًامعن فقط یا و است وحیًامعن وًالفظ قرآن آیا و چیست وحی( قرآن ِنبود وحیانیِممفهو .7
) ؟ تاس مستقل ِ
تمعرف هست اگر و ؟تاس معرفتیِراعتبا دارایًااساس قرآن آیا( قرآن ِیمعرفت ِ
ارزش .8
) ینبو ٔهتجرب ِ
طبسِمعد یا و بسط( نبی ِ
تخاتمی و وحی ِ
تخاتمیِممفهو .9
) ربشِهرا و انبیاءِهرا ِ
تنسب یا و شده طی راه ...و هنر ،شعر ،تجربه ، علم( بشری ِ
فمعار و قرآن ِ
تنسب .10
قرآن ِنبود معجزه و اعجازِِممفهو .11
قرآن ِ
یّدحَتِممفهو .12
ظواهر ِ
تحجی و قرآن ِنبود ذوبطونِممفهو .13
شناسیندی در کدام هرِهجایگا و سنت و کتاب ِ
طارتبا .14
؟دآییم پدید مختلف هایتبرداش و تفاسیر قرآن از چرا .15
قرآن در زمانه ِ
فرهنگِرتاثیِمعد یا و تاثیر .16
قرآن ِ
ی ناپذیردنق یا پذیریدنق و تاریخیت .17
Print Exit
Prev Next Full
Home
search
5. 5
؟مبخوانی قرآن چگونه .18
) دشو کاهش یا و افزایشِردچا دارد احتمال لذا و است موقت عناوین و فهرست این که است ذکر ِل قاب(
-----
84 مهر 13 ـ دوم ٔهجلس
قرآن ِ
یتاریخ ِ
وثاقت
ِیتاریخ ِ
توثاق و اعتبار ِنمیزا که هست و بوده مطرح همواره پرسش این واقع در .شود بحث "قرآن ِیتاریخ ِ
ت"وثاق ٔهدربار است الزم چیز هر از پیش
آن در تصرفی و خلَد و است ) ص ( محمد بر شده وحی ِ
بکتا و قرآن همان موجود ِنقرآ که باشیم مطمئن توانیمیم آیا ؟تاس ایهانداز چه تا قرآن
ِختاری : گوییمیم سخن هم با مرتبط اما متفاوت موضوع دو ِنپیرامو جلسه این در ؟تاس مانده امان در تحریفِردیگ ِعانوا یا و کاستی یا افزونی از و نشده
.قرآن ِ
فتحریِمعد یا و تحریف ٔهمسال و قرآن ِنتدوی
قرآن ِ
نتدوی ِ
ختاری )الف
: است یافته کمال و شده "تدوین و ،تنظیم ،"حفظ مرحله سه در ،موجود ِینقل ِ
تمستندا بر بنا قرآن
قطعی آنچه اما ،است اختالف و تردید ِلمح ،نه یا بود یافته تدوین ) نالدفتی بین( کتاب ِن عنواهب قرآن پیامبر ِنزما در اینکه در .پیامبر ِنزما .1
و اصحاب از زیادیِرشما ٔهوسیل به قرآن ِ
ظحف یکی : بود شده داده بدان نهایی ِلشک تدریج به و شده انجام کار دو زمان آن در که است این نمایدیم
Print Exit
Prev Next Full
Home
search
6. 6
ِ
تتح و دقت با ،چند کاتبانی و داشت ) امعن دو هر به حفظ( قرآن ِ
ظحف به ایهویژ توجه پیامبر بویژه .وحی ِنکاتبا ٔهوسیل به قرآن ِ
تکتاب ،دیگر و ،قاریان
.نوشتندیم را قرآن پیامبر ِ
تنظار
کشته قرآن ِنحافظا از زیادیِرشما جنگ این در و آمد پیش مامهَیِرپیکا ،ابوبکر ِ
تخالف ِنزما در و اکرمِینب ِ
ترحل از پس اندکی .ابوبکر ِنزما .2
پیشنهاد خلیفه به .شدند بیمناک ،شود دگرگونی یا و فراموشیِردچا قرآن ،اعتمادِدمور ِنحافظا ِنرفت دست از با اینکه از مسلمانان دیگر و اصحاب .شدند
،رَمُعِراصرا با اما .بکنیم ما ،است نکرده پیامبر که کاری چگونه گفت و داشت اکراه خلیفه اما .آورد گرد ) ب کتا( مجموعه یک در و آوریعجم را قرآن شد
و مکتوب هاینقرآ ،حافظان ِ
ظحف ،نیز کارِرمحو و منبع .کرد پیدا کتاب ِلشک قرآن دوره این در .شود مدون و آوریعجم قرآن که داد دستور ابوبکر
.بود پیامبر ٔهخان در مانده برجا و مکتوب ِنقرآ جمله از و پراکنده
منشأ کار این و شده آشکار قرآنِد موررد مسلمانان ِنمیا در اختالفاتی که داد خبر ،عثمان ِنزما در آذربایجانِرمأمو ،یمان بن خزیمة .عثمان ِنزما .3
و اصحاب از ایهعد به او .آورد پدید واحدی ِ
فصحُم گرفت تصمیم ،بود کرده احساس را اختالفات این نیز خود که عثمان .شد خواهد عظیم ِ
تمشکال
نیز پیامبر ِنزما ِ
بمکتو هاینقرآ از اما ،بود ابوبکر ِنقرآ همان معیار .دادند که،دهند انجام جمعی ِ
تصور به و دقت با را کار این داد دستور وحی ِنکاتبا
.شد تدوین هفتگانه هایتقرائ به دادن رسمیت با قرآن این .شد استفاده
و مکتوب ِنقرآ همان و نشده تصرفی و دخل قرآن در که رسید قطعی ٔهنتیج این به توانیم تاریخی هایتروای و رویدادها ِعمجمو از : بندیعجم
دیگر ِیمذهب ِ
مقدس ِنمتو ِختاری با اگر بویژه .نمایدیم مّلمس قرآن ِیتاریخ ِ
توثاق ،تواتر ِقطری از ترتیبنبدی و رسیده ما ِ
تدس به پیامبر ِنزما ِ
ظمحفو
.شود مقایسه
Print Exit
Prev Next Full
Home
search
7. 7
قرآن ِ
فتحری )ب
است مهمی ٔهمسال قرآن ِ
فتحریِمعد یا و تحریف ِعموضو که آنجا از اما ،شودیم منتفی نیز قرآن ِ
فتحری ِلاحتما ،قرآن ِنتدوی ِختاری ِیبررس با چهرگ
.دهیمیم قرار بحثِدمور جداگانه ،دارد نیز عیانیّدم و
) 113 / همائد و 46 / ءنسا – مواضعه عن الکلمة فونّ یحر( .است تبدیل و تغییر یا و چیزی از گشتن و دولُع معنای به تحریف
.قرائت و کاهش ،افزایش : است گونههس ،قرآن با ارتباط در تحریف
حذف آیاتی قرآن از بودند معتقد ) نشیعیا ازًا عمدت( کسانی گذشته در ِ حالن عیرد ،است مسلمانان ِیاجماعِرفک یک قرآن ِ
فتحریِمعد امروز چهرگ
مدعی "االرباب ّ
ربکتابتحریففیالخطاب"فصل خود ِ
بکتا در که است هجری ِمچهاردهٔهسد در نوری ِ
ثّدحُم ایشان ِنآخری .) ننقصا به تحریف( است شده
ایشان .است شده حذف قرآن ِنتدویِزآغا همان در ،امامت و والیت ٔهمسال کلیِر طوهب و علی امام ٔهدربارًاصرف قرآن در توجهی ِلقاب ِ
تآیا که است شده
و نوری ثّدمح ِرمهمت ِلدالی از شماری به و شودیم رسیدگی قرآن ِ
فتحری موضوع به فصل این در .است آورده خود مدعای ِ
تاثبا برای دلیل دوازده
.است شده نوشته مذکور ِ
بکتا بر نقد و رد دویستِدحدو ،ایهگفت به ،تاکنون که است گفتنی .کنیمیم اشاراتی آنها هایبجوا
قاطعانه رو این از .باشند توجه و بحث ِلقاب که آنند از ترتسس واقعا ـ شیعی ِ
تامام به مربوط ِ
فتحری بویژه ـ تحریف ِنمدعیا ِلدالی : بندیعجم
ِ
تآیا آن و شده وحی پیامبر بر که است همان مسلمانان ِنقرآ که باشیم داشته اطمینان توانیمیم و نشده تحریف نوع هیچِردچا قرآن که گفت توانیم
ِنادیا ِیمذهب ِ
مقدس ِنمتو ِنمیا در استثنا یک متنی و تاریخی ِ
توثاق ِرنظ از قرآن لذا و بوده اسالمِرصد در و پیامبر ِنزما در که است همان وحیانی
.است موجود
Print Exit
Prev Next Full
Home
search