aaa

1. 1395
‫هفتم‬‫پایۀ‬
‫متوسطه‬ ‫ل‬ّ‫و‬‫ا‬ ‫دورۀ‬
‫مان‬‫س‬‫آ‬ ‫اهی‬‫ایپم‬
ٔ‫ه‬‫م‬ ‫ی‬�‫م‬
‫ض‬�
‫سنت‬ ‫اهل‬ ‫ویژۀ‬

2. ISBN 978-964-05-2291-2 9٧٨-964-05 - 2291-2 ‫ک‬‫شاب‬
‫و‬ ‫آموزش‬ ‫وزارت‬ ‫آموزشی‬ ‫ ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫پژوهش‬ ‫سازمان‬ ‫به‬ ‫متعلق‬ ‫کتاب‬ ‫این‬ ‫معنوی‬ ‫و‬ ‫مادی‬ ‫حقوق‬ ‫کلیه‬
،‫مجازی‬‫ های‬‫ه‬‫پایگا‬‫در‬‫ارائه‬‫و‬‫الکترونیکی‬‫و‬‫چاپی‬‫ صورت‬‫ه‬‫ب‬‫آن‬‫اجزای‬‫و‬‫کتاب‬‫از‬‫استفاده‬‫هرگونه‬‫و‬‫است‬‫پرورش‬
‫کسب‬ ‫بدون‬ ‫نوع‬ ‫و‬ ‫شکل‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫تکثیر‬ ‫و‬ ‫فیلم‬ ‫تهیه‬ ،‫نقاشی‬ ،‫عکسبرداری‬ ،‫ترجمه‬ ،‫تبدیل‬،‫تلخیص‬ ،‫اقتباس‬ ،‫نمایش‬
.‫ گیرند‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫قانونی‬ ‫پیگرد‬ ‫تحت‬ ‫متخلفان‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫ممنوع‬ ‫مجوز‬
105/2 ‫ـ‬ ‫متوسطه‬ ‫ل‬ّ‫او‬ ‫دوره‬ ‫م‬‫هفت‬ ‫پایه‬ )‫سنت‬ ‫اهل‬ ‫آسمان(ویژۀ‬ ‫ های‬‫م‬‫پیا‬ ‫ضمیمۀ‬ :‫کتاب‬ ‫نام‬
‫آموزشی‬‫ ریزی‬‫ه‬‫برنام‬‫و‬‫پژوهش‬‫سازمان‬ :‫پدیدآورنده‬
‫نظری‬ ‫متوسطه‬ ‫و‬ ‫عمومی‬ ‫درسی‬ ‫ های‬‫ب‬‫کتا‬ ‫تألیف‬ ‫دفتر‬ :‫تألیف‬‫و‬‫درسی‬‫ ریزی‬‫ه‬‫برنام‬‫مدیریت‬
)‫(ویراستار‬‫بهنىا‬‫محمدکاظم‬‫ـ‬)‫(ناظر‬‫ سالمی‬‫د‬‫احم‬‫نذیر‬‫مولوی‬‫ ـ‬)‫الماسی(مؤلف‬‫حیدر‬ :‫تألیف‬‫و‬‫ ریزی‬‫ه‬‫برنام‬‫افزوده‬‫شناسه‬
‫ی‬‫آموزش‬ ‫مواد‬ ‫توزیع‬ ‫و‬ ‫نشر‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬ ّ‫کل‬ ‫ اداره‬ :‫هنری‬ ‫‌سازی‬‫ه‬‫آماد‬ ‫مدیریت‬
‫ـ‬ )‫هنری‬ ‫(مدیر‬ ‫یونسی‬ ‫ذاکری‬ ‫مجید‬ ‫ـ‬ )‫چاپ‬ ‫و‬ ‫فنی‬ ‫امور‬ ‫(مدیر‬ ‫ روش‬‫ک‬‫نی‬ ‫لیدا‬
‫فاطمه‬ ‫ـ‬ )‫ آرا‬‫ه‬‫(صفح‬ ‫وهابی‬ ‫حسین‬ ‫ـ‬ )‫جلد‬ ‫طراح‬ ،‫گرافیک‬ ‫(طراح‬ ‫عباسی‬ ‫محمد‬
،‫​کالچاهی‬‫ت‬‫ثاب‬‫حمید‬،‫ ایزدی‬‫ک‬‫مل‬‫سپیده‬،‫ زاده‬‫ی‬‫ایلخان‬‫پری‬،‫داالیی‬‫شهال‬،‫ مهر‬‫ی‬‫باقر‬
)‫ سازی‬‫ه‬‫آماد‬ ‫(امور‬ ‫امینی‬ ‫احمدرضا‬
:‫ سازی‬‫ه‬‫آماد‬ ‫افزوده‬ ‫شناسه‬
)‫موسوی‬‫(شهید‬‫پرورش‬‫و‬‫آموزش‬٤‫شمارۀ‬‫ساختمان‬‫ـ‬‫شمالی‬‫ایرانشهر‬‫خیابان‬:‫تهران‬
١٥٨٤٧٤٧٣٥٩ :‫پستی‬ ‫کد‬ ،٨٨٣٠٩٢٦٦ :‫دورنگار‬ ،٨٨٨٣١١٦١‫٩ـ‬ :‫ تلفن‬
www.irtextbook.ir ‫و‬ www.chap.sch.ir :‫وبگاه‬
:‫سازمان‬ ‫نشانی‬
‫مخصوص‬ ‫جادۀ‬ ١٧ ‫کیلومتر‬ :‫تهران‬ ‫ایران‬ ‫درسی‬ ‫ های‬‫ب‬‫کتا‬ ‫ونشر‬ ‫چاپ‬ ‫ شرکت‬
،44985160:‫دورنگار‬،٤٤٩٨٥١٦١ ‫ـ‬ ٥:‫تلفن‬)‫ (داروپخش‬٦١ ‫خیابان‬ ‫ـ‬ ‫کرج‬
٣٧٥١٥ ‫ـ‬١٣٩ :‫پستی‬ ‫صندوق‬
:‫ناشر‬
»‫خاص‬ ‫«سهامی‬ ‫ایران‬ ‫درسی‬ ‫ های‬‫ب‬‫کتا‬ ‫نشر‬ ‫و‬ ‫چاپ‬ ‫ شرکت‬ :‫چاپخانه‬
١٣٩٥ ‫سوم‬ ‫چاپ‬ :‫چاپ‬ ‫نوبت‬ ‫و‬ ‫انتشار‬ ‫سال‬
‫پرورش‬ ‫و‬ ‫آموزش‬ ‫وزارت‬
‫آموزشی‬ ‫ ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫پژوهش‬ ‫سازمان‬

3. ‫در‬ ‫و‬ ،‫برادر‬ ‫هم‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫هم‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫شیعه‬ ‫و‬ ‫ّی‬‫ن‬‫س‬ ‫برادران‬ ٔ‫همه‬ ،‫اسالمی‬ ‫جمهوری‬ ‫در‬
.‫است‬‫ایران‬‫و‬‫اسالم‬‫دشمن‬‫کرد‬‫تبلیغ‬‫را‬‫این‬‫خالف‬‫کس‬‫هر‬،‫هستند‬‫مساوی‬،‫حقوق‬
»‫رىف‬ ّ‫ه الش‬ّ‫ّس سر‬‫د‬‫«ق‬ ‫امام خمىنى‬

4. ‫فهرست‬
‫توشه‬ ‫و‬ ‫راه‬ :‫چهارم‬ ‫فصل‬
1 ‫ی‬‫بندگ‬ ‫افتخار‬ ‫م‬‫نه‬ ‫درس‬
٣ ‫ی‬‫پاک‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫م‬‫ده‬ ‫درس‬
٦ ‫ن‬‫دی‬ ‫ستون‬ ‫م‬‫یازده‬ ‫درس‬
١١ ‫ه‬‫جمع‬ ‫نماز‬ ‫م‬‫دوازده‬ ‫درس‬

5. 1
‫نهم‬ ‫درس‬
1
‫بندگی‬‫افتخار‬
‫و‬ ‫متخصصان‬ ‫از‬ ‫پیروی‬ ‫جهت‬ ‫همین‬ ‫به‬ .‫نیست‬ ‫ممکن‬ ‫انسان‬ ‫برای‬ ‫ ها‬‫ه‬‫زمین‬ ‫تمام‬ ‫در‬ ‫شدن‬ ‫استاد‬
‫مداوا‬ ‫برای‬ ‫مثال‬ ‫ عنوان‬‫ه‬‫ب‬ .‫است‬ ‫پسندیده‬ ‫و‬ ‫عاقالنه‬ ‫بسیار‬ ‫کاری‬ ‫مختلف‬ ‫ های‬‫ه‬‫رشت‬ ‫در‬ ،‫ نظران‬‫ب‬‫صاح‬
.‫است‬ ‫ طور‬‫ن‬‫همی‬ ‫نیز‬ ‫دینی‬ ‫مسائل‬ ‫در‬ .‫کنیم‬ ‫مراجعه‬ ‫خوانده‬ ‫درس‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫ ها‬‫ل‬‫سا‬ ‫که‬ ‫پزشکی‬ ‫به‬ ‫باید‬
‫و‬ ‫ گویند‬‫ی‬‫م‬ ‫مجتهد‬ ‫کرده‬ ‫پیدا‬ …‫و‬ ‫سنت‬ ،‫قرآن‬ ‫از‬ ‫احکام‬ ‫آوردن‬ ‫بیرون‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫الزم‬ ‫توانایی‬ ‫که‬ ‫کسی‬ ‫به‬
.‫ نامند‬‫ی‬‫م‬ ‫اجتهاد‬ ‫را‬ ‫احکام‬ ‫آوردن‬ ‫بیرون‬ ‫برای‬ ‫مجتهد‬ ‫تالش‬
.‫ گویند‬‫ی‬‫م‬ ‫مقلد‬ ،‫تقلید‬ ‫ دهنده‬‫م‬‫انجا‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫نام‬ ‫تقلید‬ ،‫مجتهد‬ ‫عالم‬ ‫از‬ ‫غیرمجتهد‬ ‫فرد‬ ‫پیروی‬
‫درستی‬ ‫از‬ ‫اطمینان‬ ‫برای‬ ‫مقلد‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫عاقالنه‬ ‫تصمیمی‬ ‫تقلید‬
.‫ دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫آن‬ ،‫دینی‬ ‫اعمال‬
،‫دینی‬ ‫باورهای‬ ‫و‬ ‫اعتقادی‬ ‫مسائل‬ ‫در‬ ‫تقلید‬ ‫که‬ ‫دانست‬ ‫باید‬
‫مسائل‬ ‫از‬ ‫توانش‬ ‫اندازه‬ ‫به‬ ‫دارد‬ ‫وظیفه‬ ‫فرد‬ ‫هر‬ ‫چون‬ ‫نیست‬ ‫صحیح‬
‫دینی‬ ‫اعتقادات‬ ‫از‬ ‫دینی‬ ‫اعمال‬ ‫دیگر‬ ‫طرف‬ ‫از‬ .‫شود‬ ‫آگاه‬ ‫اعتقادی‬
‫همراه‬‫ ای‬‫ه‬‫عقید‬ ‫دارای‬ ‫خود‬ ‫برای‬ ‫کس‬‫هر‬‫باید‬‫و‬‫ گیرد‬‫ی‬‫م‬‫سرچشمه‬
.‫باشد‬ ‫شخصی‬ ‫باور‬ ‫و‬ ‫شناخت‬ ‫با‬
:‫از‬ ‫‌اند‬‫ت‬‫عبار‬ ‫مجتهد‬ ‫شرایط‬ ‫از‬ ‫برخی‬
‫شده‬ ‫بیان‬ ‫قرآن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫احکامی‬ ‫(یعنی‬ ،‫قرآن‬ ‫بر‬ ‫تسلط‬ ‫1ــ‬
).‫است‬
.)٧٢ ‫صفحه‬ ‫انتهای‬ ‫تا‬ »‫دینی‬ ‫تکالیف‬ ‫شناخت‬ ‫(ابتدای«راه‬ ‫عمومی‬ ‫کتاب‬ ‫از‬ ٧٢ ‫و‬ ٧١ ‫صفحات‬ ‫جایگزین‬ ‫١ــ‬

6. 2
‫کالسی‬ ‫ت‬ّ‫فعالی‬
‫نادرست‬ ‫کدام‬ ‫و‬ ‫درست‬ ‫کدام‬ ،‫آمده‬ ‫زیر‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫تقلیدی‬ ‫انواع‬ ‫میان‬ ‫از‬ ‫دهید‬ ‫توضیح‬ )‫الف‬
‫است؟‬
‫عالم‬ ‫غیر‬ ‫از‬ ‫عالم‬ ‫غیر‬ ‫تقلید‬ ‫ــ‬
‫غیرعالم‬ ‫از‬ ‫عالم‬ ‫تقلید‬ ‫ــ‬
‫مجتهد‬ ‫و‬ ‫عالم‬ ‫از‬ ‫عالم‬ ‫غیر‬ ‫تقلید‬ ‫ــ‬
‫مجتهد‬ ‫عالم‬ ‫از‬ ‫مجتهد‬ ‫غیر‬ ‫عالم‬ ‫تقلید‬ ‫ــ‬
‫را‬ ‫علت‬ ‫و‬ ‫دهید‬ ‫پاسخ‬ ‫زیر‬ ‫‌های‬‫ش‬‫پرس‬ ‫به‬ ‫خواندیم‬ ‫مجتهد‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫شرایطی‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ )‫ب‬
: ‫د‬‫دهی‬ ‫توضیح‬
‫کند؟‬ ‫تقلید‬ ‫مجتهد‬ ‫از‬ ،‫خداوند‬ ‫یگانگی‬ ‫و‬ ‫توحید‬ ‌ٔ‫ه‬‫مسئل‬ ‫در‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫مجتهد‬ ‫غیر‬ ‫فرد‬ ‫آیا‬ ‫1ــ‬
‫ضعیف‬ ‫او‬ ‫در‬ ‫تقوا‬ ‫و‬ ‫دین‬ ‫به‬ ‫پایبندی‬ ‫اما‬ ،‫دارد‬ ‫اجتهاد‬ ‫توانایی‬ ‫که‬ ‫فردی‬ ‫به‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫آیا‬ ‫2ــ‬
‫کرد؟‬ ‫تقلید‬ ‫وی‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫نمود‬ ‫اعتماد‬ ،‫است‬
‫چرا؟‬ ‫است؟‬ ‫درست‬ ‫و‬ ‫عاقالنه‬ ‫کاری‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫ناپسند‬ ‫تقلید‬ ‫همان‬ ،‫مجتهد‬ ‫از‬ ‫مقلد‬ ‫تقلید‬ ‫آیا‬ ‫3ــ‬
).‫است‬ ‫شده‬ ‫بیان‬ ‫سنت‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫احکامی‬ ‫(یعنی‬ ‫ت‬ّ‫ن‬‫س‬ ‫بر‬ ‫تسلط‬ ‫2ــ‬
‫احکام‬ ٔ‫زمینه‬ ‫در‬ ‫مجتهدان‬ ‫و‬ ‫صحابه‬ ‫نظرات‬ ‫و‬ ‫آراء‬ ‫بر‬ ‫تسلط‬ ‫3ــ‬
.‫است‬ ‫الزم‬ ‫احکام‬ ‫دریافت‬ ‫و‬ ‫درک‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫ی‬ّ‫حد‬ ‫در‬ ‫عربی‬ ‫زبان‬ ‫دانستن‬ ‫4ــ‬
‫در‬ً‫ال‬‫معمو‬ ‫موارد‬ ‫این‬ ‫اینکه‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫مجتهد‬ ‫کار‬ ٔ‫الزمه‬ ،‫بودن‬ ‫وعادل‬ ‫دین‬ ‫به‬ ‫پایبندی‬ ‫و‬ ‫ایمان‬ ‫البته‬
.‫آنهاست‬ ‫بودن‬ ‫آشکار‬ ‫ت‬ّ‫شد‬ ‫خاطر‬ ‫به‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫ذکر‬ ‫مجتهد‬ ‫شرایط‬
‫عالمانه‬ ‫غیر‬ ‫اظهارنظر‬ ‫از‬ ‫دوری‬
‫اظهارنظر‬)‫احکام‬ً‫ا‬‫(خصوص‬‫دینی‬‫مسائل‬‫در‬‫گاهی‬،‫دینی‬‫احکام‬‫از‬‫آگاهی‬‫و‬‫اطالع‬‫بدون‬‫افراد‬‫برخی‬
‫گفتن‬ ‫سخن‬ ‫خداوند‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫بازخواست‬ ‫مورد‬ ‫نیز‬ ‫آخرت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫ناپسند‬ ‫بسیار‬ ،‫کار‬ ‫این‬ .‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬
.‫بگویند‬ ‫سخن‬ ‫دین‬ ‫از‬ ‫دلیل‬ ‫و‬ ‫آگاهی‬ ‫و‬ ‫علم‬ ‫با‬ ‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫از‬ ‫اما‬ ،‫است‬ ‫نکرده‬ ‫ممنوع‬ ‫را‬ ‫دین‬ ‫از‬
‫‌داری‬‫ت‬‫امان‬ ‫و‬ ‫اخالص‬ ‫با‬ ‫سپس‬ ‫کند؛‬ ‫تحقیق‬ ‫‌داند‬‫ی‬‫نم‬ ‫که‬ ‫موضوعی‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫است‬ ‫ّف‬‫ظ‬‫مو‬ ‫مسلمان‬
.‫است‬ ‫واجب‬ ‫انسان‬ ‫بر‬ ‫کردن‬ ‫سکوت‬ ‫و‬ ‫‌دانم‬‫ی‬‫نم‬ ‌‫ه‬‫کلم‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫غیر‬ ‫در‬ .‫بزند‬ ‫حرف‬ ‫دینی‬ ‫مسائل‬ ٔ‫درباره‬
‫نمودن‬‫پرسش‬‫و‬‫کردن‬‫مطالعه‬.‫‌ماند‬‫ی‬‫م‬‫امان‬‫در‬‫شدن‬‫‌دار‬‫ه‬‫خدش‬‫از‬،‫خدا‬‫دین‬‫هم‬‫و‬‫فرد‬‫ایمان‬‫هم‬،‫کار‬‫این‬‫با‬
.‫بیفزاید‬ ‫ما‬ ‫دینی‬ ‫معلومات‬ ‫میزان‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫ببرد‬ ‫باال‬ ‫را‬ ‫ما‬ ‫علمی‬ ‫توان‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫علم‬ ‫اهل‬ ‫از‬

7. 3
‫دهم‬ ‫درس‬
1
‫پاکی‬‫سوی‬‫به‬
)‫ ها‬‫ه‬‫ کنند‬‫ک‬‫(پا‬ ‫رات‬ِّ‫ه‬‫مط‬
‫کنار‬‫و‬‫آمد‬‫بیرون‬‫بازی‬‫از‬،‫گرفت‬‫اجازه‬‫بود‬‫شده‬‫خسته‬‫خیلی‬‫که‬‫امیر‬.‫بود‬‫ورزش‬‫زنگ‬‫آخرهای‬
‫امیر‬ ‫چپ‬ ‫دست‬ ‫آرنج‬ ‫به‬ ‫حسین‬ ‫نگاه‬ ‫دفعه‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫بودند‬ ‫نکرده‬ ‫احوالپرسی‬ ‫هم‬ ‫با‬ ‫هنوز‬ .‫نشست‬ ‫حسین‬
‫ آید؟‬‫ی‬‫م‬ ‫خون‬ ‫دستت‬ ‫از‬ ‫امیر‬ :‫گفت‬ ‫و‬ ‫افتاد‬
‫همان‬ً‫ا‬‫حتم‬‫نشدم؟‬‫متوجه‬‫خودم‬‫چرا‬‫پس‬‫شد؟‬‫اینطوری‬‫کی‬‫وای؟‬:‫گفت‬‫و‬‫کرد‬‫نگاه‬‫دستش‬‫به‬‫امیر‬
.‫ کنم‬‫ی‬‫م‬‫درستش‬‫االن‬‫ندارد‬‫عیبی‬.‫شد‬‫اینطوری‬‫زدم‬‫شیرجه‬‫زمین‬‫روی‬‫توپ‬‫گرفتن‬‫برای‬‫که‬‫وقتی‬
‫گذاشت‬‫دستش‬‫روی‬‫تمیزی‬‫دستمال‬‫سپس‬‫و‬‫زد‬‫باال‬‫ــ‬‫بود‬‫شده‬‫خونی‬‫خیلی‬‫که‬‫ــ‬‫را‬‫آستینش‬‫او‬
.‫ آید‬‫ی‬‫م‬ ‫بند‬ ‫ کم‬‫م‬‫ک‬ ‫خودش‬ ‫اینطوری‬ :‫گفت‬ ‫و‬
‫پیش‬ ‫وقتی‬ .‫دید‬ ‫مسجد‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫امیر‬ ‫نماز‬ ‫از‬ ‫بعد‬ .‫بود‬ ‫رفته‬ ‫مسجد‬ ‫به‬ ‫نماز‬ ‫برای‬ ‫حسین‬ ‫شب‬ ‫آن‬
‫نکردی؟‬ ‫عوض‬ ‫نماز‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫ ات‬‫ی‬‫خون‬ ‫لباس‬ ‫ببینم‬ :‫گفت‬ ‫تعجب‬ ‫با‬ ‫رفت‬ ‫او‬
‫کنم؟‬ ‫عوض‬ ‫را‬ ‫لباسم‬ ‫خاطرش‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫چقدر‬ ‫مگر‬ !‫بابا‬ ‫ای‬ ‫ــ‬
‫هنگام‬ ‫را‬ ‫چپت‬ ‫دست‬ ‫نکند‬ .‫است‬ ‫مانده‬ ‫دستت‬ ‫بر‬ ‫خون‬ ‫هنوز‬ ‫که‬ ‫ ای‬‫ه‬‫گرفت‬ ‫وضو‬ ‫طوری‬ً‫ال‬‫اص‬ ‫ــ‬
‫است؟‬ ‫نشده‬ ‫پاک‬ ‫آن‬ ‫روی‬ ‫خون‬ ‫که‬ ‫ ای‬‫ه‬‫کرد‬ ‫فراموش‬ ‫گرفتن‬ ‫وضو‬
.‫ گیری‬‫ی‬‫م‬ ‫سخت‬ ‫خیلی‬ ‫هم‬ ‫تو‬ .‫ندارد‬ ‫شستن‬ ‫که‬ ‫خون‬ ‫ذره‬ ‫یک‬ ‫ــ‬
.‫نمازت‬ ‫هم‬ ‫است‬ ‫باطل‬ ‫ انگاری‬‫ل‬‫سه‬ ‫این‬ ‫خاطر‬ ‫به‬ ‫وضویت‬ ‫هم‬ ‫ کنم‬‫ی‬‫م‬ ‫فکر‬ ‫ــ‬
‫داشت؟‬ ‫اشکالی‬ ‫چه‬ ‫من‬ ‫وضوی‬ ‫و‬ ‫نماز‬ ‫مگر‬ ‫چرا؟‬ ‫ــ‬
‫بعد‬‫فروتن‬‫آقای‬.‫بپرسیم‬‫او‬‫از‬‫و‬‫مسجد‬‫جماعت‬‫امام‬،‫فروتن‬‫آقای‬‫پیش‬‫برویم‬‫است‬‫بهتر‬‫من‬‫ نظر‬‫ه‬‫ب‬
‫آنقدر‬‫باید‬،‫است‬‫نجس‬‫که‬‫چیزی‬‫کردن‬‫پاک‬‫برای‬‫پسرم‬:‫گفت‬‫و‬‫کرد‬‫امیر‬‫به‬‫رو‬،‫آنان‬‫ های‬‫ف‬‫حر‬‫شنیدن‬‫از‬
)78 ‫صفحه‬ ‫انتهای‬ ‫تا‬ »‫«مطهرات‬ ‫ابتدای‬ ‫(از‬ ‫مشترک‬ ‫کتاب‬ ‫از‬ 78 ‫تا‬ 76 ‫صفحات‬ ‫جایگزین‬ ‫١ــ‬

8. 4
‫ ماند‬‫ی‬‫م‬ ‫آنها‬ ‫از‬ ‫ضعیفی‬ ‫رنگ‬ ‫یا‬ ‫بو‬ً‫ال‬‫معمو‬ ‫که‬ ‫چیزهایی‬ ‫مگر‬ ‫کنیم‬ ‫برطرف‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫بوی‬ ‫و‬ ‫رنگ‬ ‫که‬ ‫کنیم‬ ‫دقت‬
ً‫ا‬‫ضمن‬ .‫ ای‬‫ه‬‫نکرد‬ ‫را‬ ‫کار‬ ‫این‬ ‫تو‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫معلوم‬ ‫و‬ ،‫ شود‬‫ی‬‫م‬ ‫شسته‬ ‫ راحتی‬‫ه‬‫ب‬ ،‫شود‬ ‫جاری‬ ‫بدن‬ ‫بر‬ ‫خون‬ ‫اگر‬ ‫و‬
.‫نیست‬‫صحیح‬‫آن‬‫با‬‫خواندن‬‫نماز‬‫و‬‫است‬‫نجس‬‫تو‬‫لباس‬‫و‬‫است‬‫زیاد‬‫مانده‬‫لباست‬‫بر‬‫که‬‫خونی‬
‫نداشت؟‬ ‫اشکال‬ ‫بود‬ ‫کم‬ ‫اگر‬ ‫یعنی‬ ‫ــ‬
‫و‬ ‫است‬ ‫صحیح‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫نماز‬ ،‫باشد‬ ‫ ای‬‫ه‬‫سک‬ ٔ‫اندازه‬ ‫به‬ ‫یا‬ ‫ ای‬‫ه‬‫قطر‬ ‫حد‬ ‫در‬ ‫اگر‬ ،‫شخص‬ ‫خود‬ ‫خون‬ ‫بله‬
‫ولی‬ .‫است‬ ‫بهتر‬ ،‫هم‬ ‫خون‬ ‫این‬ ‫برداشتن‬ ‫و‬ ‫شستن‬ ‫که‬ ‫چند‬ ‫هر‬ ‫شود‬ ‫شسته‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫آغشته‬ ‫لباس‬ ‫نیست‬ ‫الزم‬
.‫است‬ ‫بیشتر‬ ‫مقدار‬ ‫این‬ ‫از‬ ،‫تو‬ ‫آستین‬ ‫و‬ ‫دست‬ ‫خون‬
‫گردد؟‬‫پاک‬‫تا‬‫شود‬‫شسته‬‫آب‬‫با‬‫باید‬ً‫ا‬‫حتم‬،‫ شود‬‫ی‬‫م‬‫نجس‬‫که‬‫چیزی‬‫هر‬:‫پرسید‬‫فروتن‬‫آقای‬‫از‬‫امیر‬‫ــ‬
ً‫ا‬‫حتم‬ ‫نیست‬ ‫الزم‬ ‫نجاسات‬ ‫از‬ ‫بعضی‬ ‫کردن‬ ‫پاک‬ ‫برای‬ ،‫اما‬ ‫است‬ ‫ کننده‬‫ک‬‫پا‬ ‫ ترین‬‫ی‬‫اصل‬ ‫آب‬ ‫البته‬ ‫ــ‬
‫و‬‫(خاک‬‫خشک‬‫زمین‬‫روی‬‫مقداری‬‫که‬‫همین‬‫ شود‬‫ی‬‫م‬‫نجس‬‫کسی‬‫کفش‬‫کف‬‫وقتی‬ً‫ال‬‫مث‬.‫بشوییم‬‫را‬‫آنها‬

9. 5
.‫کنید‬ ‫سؤال‬ ‫خود‬ ‫محترم‬ ‫معلم‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫سگ‬ ‫توسط‬ ‫شده‬ ‫نجس‬ ‫چیز‬ ‫تطهیر‬ ‫شیوه‬ ‫١ــ‬
‫بدانیم‬ ‫بیشتر‬
‫گرفته‬‫قرار‬‫عفو‬‫مورد‬‫زیر‬‫موارد‬،‫است‬‫آسانگیری‬‫دین‬،‫اسالم‬‫دین‬‫اینکه‬‫به‬‫توجه‬‫با‬
.‫است‬ ‫صحیح‬ ‫نماز‬ ،‫لباس‬ ‫و‬ ‫بدن‬ ‫بر‬ ‫آنها‬ ‫وجود‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫و‬
.‫شود‬ ‫آغشته‬ ‫لباس‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫اندک‬ ‫که‬ ‫معابر‬ ‫و‬ ‫ ها‬‫ن‬‫خیابا‬ ‫ل‬ ِ‫گ‬ ‫١ــ‬
‫و‬ ‫ادرار‬ ‫اندک‬ ‫ذرات‬ ‫قبیل‬ ‫از‬ ‫ بیند؛‬‫ی‬‫نم‬ ‫را‬ ‫آنها‬ ‫سالم‬ ‫چشم‬ ‫که‬ ‫اندکی‬ ‫چیزهای‬ ‫٢ــ‬
‫آلوده‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫دیگر‬ ‫حشرات‬ ‫و‬ ‫جیرجیرک‬ ‫و‬ ‫مورچه‬ ‫و‬ ‫مگس‬ ‫پای‬ ‫که‬ ‫اندکی‬ ‫نجس‬ ‫چیزهای‬
.‫ کند‬‫ی‬‫م‬ ‫برخورد‬ ‫انسان‬ ‫لباس‬ ‫یا‬ ‫بدن‬ ‫به‬ ‫آنها‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫است‬
.‫نیست‬ ‫آنها‬ ‫از‬ ‫گریزی‬ً‫ال‬‫معمو‬ ‫چون‬ ،‫بزرگ‬ ‫مساجد‬ ‫پرندگان‬ ‫فضله‬ ‫٣ــ‬
‫صورت‬ ‫(در‬ ‫باشد‬ ‫نکرده‬ ‫تغییر‬ ‫که‬ ‫شرطی‬ ‫به‬ ‫البته‬ ،‫بدن‬ ‫ های‬‫ش‬‫جو‬ ‫و‬ ‫ ها‬‫ل‬‫تاو‬ ‫آب‬ ‫٤ــ‬
).‫است‬ ‫نجس‬ ‫و‬ ‫ناپاک‬ ،‫عادی‬ ‫حالت‬ ‫از‬ ‫تغییر‬
‫کرد؟‬ ‫باید‬ ‫چه‬ ‫ اند‬‫ه‬‫شد‬ ‫نجس‬ ‫که‬ ‫چیزهایی‬ ‫کردن‬ ‫پاک‬ ‫برای‬ ‫١ــ‬
‫کرد؟‬ ‫باید‬ ‫چه‬ ‫کرده‬ ‫نجس‬ ‫ را‬‫ن‬‫آ‬ ‫سگ‬ ‫که‬ ‫بدنی‬ ‫یا‬ ‫لباس‬ ‫کردن‬ ‫پاک‬ ‫برای‬ ‫٢ــ‬
‫است؟‬ ‫صحیح‬ ،‫کرده‬ ‫پاک‬ ‫کاغذی‬ ‫دستمال‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫ادرارش‬ ‫دفع‬ ‫محل‬ ‫که‬ ‫کسی‬ ‫نماز‬ ‫آیا‬ ‫٣ــ‬
‫کن‬ ‫امتحان‬ ‫را‬ ‫خودت‬
‫با‬ ‫همچنین‬ .‫ندارد‬ ‫شستن‬ ‫به‬ ‫نیازی‬ ‫و‬ ‫ شود‬‫ی‬‫م‬ ‫پاک‬ ‫او‬ ‫پای‬ ،‫شود‬ ‫برطرف‬ ‫نجاست‬ ‫خود‬ ‫و‬ ‫برود‬ ‫راه‬ )‫سنگ‬
.‫گردد‬ ‫پاک‬ ،‫آب‬ ‫با‬ً‫ا‬‫حتم‬ ‫نیست‬ ‫الزم‬ ‫و‬ ‫ شود‬‫ی‬‫م‬ ‫پاک‬ ،‫مدفوع‬ ‫و‬ ‫ادرار‬ ‫دفع‬ ‫محل‬ ‫سنگ‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫پاک‬ ‫دستمال‬
‫نجس‬ ‫سگ‬ ‫توسط‬ ‫که‬ ‫چیزی‬ً‫ال‬‫مث‬ .‫ گردند‬‫ی‬‫م‬ ‫پاک‬ ،‫مخصوص‬ ‫ ای‬‫ه‬‫شیو‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫ ها‬‫س‬‫نج‬ ‫از‬ ‫بعضی‬
١
.‫دارد‬ ‫خاصی‬ ‫شیوه‬ ‫آن‬ ‫شستن‬ ‫بلکه‬ ،‫ شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫پاک‬ ‫تنها‬ ‫شستن‬ ‫با‬ ‫ شود‬‫ی‬‫م‬

10. 6
‫یازدهم‬ ‫درس‬
1
‫دین‬‫ستون‬
.)86 ‫صفحه‬ ‫انتهای‬ ‫تا‬ »‫نماز‬ ‫«واجبات‬ ‫(ازابتدای‬ ٨٦ ‫و‬ ٨٥ ‫تا‬ ٨٣ ‫صفحات‬ ‫جایگزین‬ ‫1ــ‬
… ‫اکبر‬ ‫ّٰه‬‫ل‬‫ال‬
… ‫اکبر‬ ‫ّٰه‬‫ل‬‫ال‬
.‫ کرد‬‫ی‬‫م‬ ‫دعوت‬ ‫نماز‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫همه‬ ‫خود‬ ‫اذان‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫احسان‬ ‫صدای‬ ‫این‬
‫جماعت‬ ‫امام‬ ‫و‬ ‫دینی‬ ‫درس‬ ‫معلم‬ ‫پارسا‬ ‫آقای‬ .‫رفتند‬ ‫نمازخانه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫گرفتند‬ ‫وضو‬ ‫متین‬ ‫و‬ ‫شکیب‬
.‫ کرد‬‫ی‬‫م‬ ‫احوالپرسی‬ ‫و‬ ‫سالم‬ ،‫ شدند‬‫ی‬‫م‬ ‫وارد‬ ‫که‬ ‫کسانی‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫بود‬ ‫نشسته‬ ‫محراب‬ ‫در‬ ‫ ها‬‫ه‬‫بچ‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫مدرسه‬
‫شده‬ ‫خسته‬ ‫ورزش‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫متین‬ .‫نشستند‬ ‫او‬ ‫نزدیک‬ ،‫پارسا‬ ‫آقای‬ ‫با‬ ‫سالم‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫هم‬ ‫شکیب‬ ‫و‬ ‫متین‬
».‫بخوانیم‬ ‫را‬ ‫نمازمان‬ ‫نشسته‬ ‫ طور‬‫ن‬‫همی‬ ‫ شد‬‫ی‬‫م‬ ‫«کاش‬ :‫گفت‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫شکیب‬ ‫به‬ ‫رو‬ ،‫بود‬
‫نشسته‬ ‫همیشه‬ ‫من‬ ‫پدربزرگ‬ ،‫ندارد‬ ‫اشکالی‬ ‫که‬ ‫این‬ ،‫بخوان‬ ‫نشسته‬ ‫خوب‬ :‫داد‬ ‫جواب‬ ‫شکیب‬
.‫بپرس‬ ‫پارسا‬ ‫آقای‬ ‫از‬ ‫داری‬ ‫شک‬ ‫هم‬ ‫اگر‬ ،‫ خواند‬‫ی‬‫م‬ ‫نماز‬
‫بخوانیم؟‬ ‫نشسته‬ ‫را‬ ‫نمازمان‬ ‫ توانیم‬‫ی‬‫م‬ ‫ما‬ ‫آقا‬ ‫ببخشید‬ :‫پرسید‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫پارسا‬ ‫آقای‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫متین‬
‫برایش‬ ‫که‬ ‫جایی‬ ‫تا‬ ‫باید‬‫نمازگزار‬‫و‬ ‫است‬ ‫نماز‬‫ارکان‬‫از‬ ‫یکی‬ ‫ایستادن‬:‫گفت‬ ‫جواب‬ ‫در‬ ‫پارسا‬‫آقای‬
‫دلیل‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫بخوانند‬ ‫نشسته‬ ‫را‬ ‫نمازشان‬ ‫ توانند‬‫ی‬‫م‬ ‫کسانی‬ ‫تنها‬ .‫بخواند‬ ‫ایستاده‬ ‫را‬ ‫نمازش‬ ‫دارد‬ ‫امکان‬
‫سنت‬ ‫نماز‬ ‫و‬ ‫نباشد‬ ‫فرض‬ ‫نماز‬ ‫نمازشان‬ ‫اینکه‬ ‫یا‬ ‫و‬ ( ‫نباشند‬ ‫نماز‬ ‫در‬ ‫ایستادن‬ ‫به‬ ‫قادر‬ ‫بیماری‬ ‫یا‬ ‫ناتوانی‬
).‫بخوانند‬

11. 7
‫نیست؟‬ ‫الزم‬ ‫ایستادن‬ ‫سنت‬ ‫نماز‬ ‫در‬ ‫یعنی‬ ‫ــ‬
.‫بخوانیم‬ ‫ایستاده‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫سنت‬ ‫نماز‬ ‫است‬ ‫بهتر‬ ‫ولی‬ ‫پسرم‬ ‫نه‬ ‫ــ‬
‫باید‬ ،‫بخواند‬ ‫خالصه‬ ‫ولی‬ ‫درست‬ ‫نمازی‬ ‫بخواهد‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫شده‬ ‫خسته‬ ‫کسی‬ ‫اگر‬ ‫پارسا‬ ‫آقای‬ ‫ــ‬
.‫ خوانند‬‫ی‬‫م‬ ‫طوالنی‬ ‫بسیار‬ ‫را‬ ‫نمازشان‬ ‫بزرگترها‬ ‫از‬ ‫بعضی‬ ‫ ام‬‫ه‬‫دید‬ ‫بارها‬ ‫چون‬ ،‫کند‬ ‫ کار‬‫ه‬‫چ‬
.‫بدهم‬ ‫جواب‬ ‫خوب‬ ‫را‬ ‫سؤالت‬ ‫تا‬ ‫ کنم‬‫ی‬‫م‬ ‫بیان‬ ‫برایتان‬ ‫را‬ ‫صبح‬ ‫نماز‬ ‫مثال‬ ‫برای‬ :‫گفت‬ ‫پارسا‬ ‫آقای‬
‫ جا‬‫ه‬‫ب‬ ‫صبح‬ ‫نماز‬ ‫رکعت‬ ‫دو‬ ‫خداوند‬ ‫خشنودی‬ ‫برای‬ ‫ کند‬‫ی‬‫م‬ ‫نیت‬ ‫ابتدا‬ ،١
‫نماز‬ ‫مقدمات‬ ‫دادن‬ ‫انجام‬ ‫از‬ ‫بعد‬
‫یا‬ ‫کامل‬ ‫سوره‬ ‫یک‬ ‫و‬ ‫حمد‬ ‫سوره‬ ،‫بسته‬ ‫دست‬ ‫و‬ ‫ایستاده‬ ‫حالت‬ ‫با‬ ‫بعد‬ ،‫ گوید‬‫ی‬‫م‬ ‫ اکبر‬‫ه‬ّٰ‫ل‬‫ال‬ ‫سپس‬ ،‫ آورد‬‫ی‬‫م‬
‫آن‬ ‫و‬ ‫برسد‬ ‫زانوهایش‬ ‫به‬ ‫دستش‬ ‫که‬ ‫ ای‬‫ه‬‫انداز‬ ‫به‬ ‫ اکبر‬‫ه‬ّٰ‫ل‬‫ال‬ ‫گفتن‬ ‫با‬ ‫ادامه‬ ‫در‬ ،‫ خواند‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫قرآن‬ ‫از‬ ‫آیه‬ ‫چند‬
:‫ گوید‬‫ی‬‫م‬ ‫بار‬ ‫سه‬ ‫و‬ ‫ شود‬‫ی‬‫م‬ ‫خم‬ ‫بگیرد‬ ‫را‬
»‫ه‬ ِ‫مد‬َ‫ح‬ِ‫ب‬ َ‫و‬ ِ‫ظیم‬َ‫الع‬
َ
‫ی‬ّ ِ‫ب‬َ‫ر‬ َ‫بحان‬ ُ‫«س‬
‫سجده‬ ‫به‬ ‫ گویان‬‫ر‬‫ اکب‬‫ه‬ّٰ‫ل‬‫ ال‬‫و‬ »ُ‫مد‬َ‫الح‬ َ‫ک‬َ‫ل‬ ‫نا‬َّ‫ب‬َ‫ر‬ ‫و‬ ‫ه‬َ‫د‬ ِ‫م‬َ‫ح‬ ‫ن‬َ‫م‬ِ‫ل‬ ُ‫ّٰه‬‫ل‬‫ ال‬َ‫ع‬ ِ‫م‬ َ‫«س‬ :‫ گوید‬‫ی‬‫م‬ ‫و‬ ‫ ایستد‬‫ی‬‫م‬ ‫بعد‬
.‫بگیرد‬ ‫آرام‬ ‫که‬ ‫حالتی‬ ‫به‬ ،‫ نشیند‬‫ی‬‫م‬ ‫و‬ ‫ گوید‬‫ی‬‫م‬ ‫ اکبر‬‫ه‬ّٰ‫ل‬‫وال‬ ‫کرده‬ ‫بلند‬ ‫زمین‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫پیشانیش‬ ‫سپس‬ .‫ رود‬‫ی‬‫م‬
)
ٰ
‫ه‬ ِ‫مد‬َ‫ح‬ِ‫ب‬ َ‫و‬ ٰ‫علی‬َ‫ال‬‫ ا‬
َ
‫ی‬ّ ِ‫ب‬َ‫ر‬ َ‫بحان‬ ُ‫س‬ ‫(یعنی‬ .‫ کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تکرار‬ ‫بار‬ ‫سه‬ ‫را‬ ‫سجده‬ ‫ذکر‬ ‫و‬ ‫رفته‬ ‫سجده‬ ‫به‬ ‫دوباره‬ ‫بعد‬
‫بگوید؟‬ ‫بار‬ ‫یک‬ ‫بار‬ ‫سه‬ ‫جای‬ ‫به‬ ‫ شود‬‫ی‬‫م‬ !‫پارسا‬ ‫آقای‬ ‫ــ‬
‫از‬ ‫پس‬ ‫و‬ ‫ خواند‬‫ی‬‫م‬ ‫اول‬ ‫رکعت‬ ‫مانند‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫دوم‬ ‫رکعت‬ .‫است‬ ‫صحیح‬ ‫هم‬ ‫ بار‬‫ک‬‫ی‬ ،‫پسرم‬ ‫بله‬ ‫ــ‬
:‫ گوید‬‫ی‬‫م‬ ‫و‬ ‫ نشیند‬‫ی‬‫م‬ ‫دوم‬ ‫سجده‬
.ُ‫ه‬ُ‫ت‬‫کا‬َ‫ر‬َ‫ب‬ َ‫و‬ ِ‫ّٰه‬‫ل‬‫ ال‬ُ‫ة‬َ‫حم‬َ‫ر‬ َ‫و‬ ُّ‫ی‬ ِ‫ب‬َّ‫ن‬‫ ال‬‫ا‬َ‫ه‬ُّ‫ی‬َ‫ا‬ َ‫یک‬َ‫ل‬َ‫ع‬ ُ‫الم‬ َّ‫الس‬ ، ِ‫ّٰه‬‫ل‬ِ‫ل‬ ‫ــ‬ ُ‫بات‬ّ ِ‫ی‬َّ‫ط‬‫ال‬ ُ‫وات‬َ‫ل‬ َّ‫الص‬ ُ‫کات‬َ‫بار‬ُ‫الم‬ ‫ــ‬ ُ‫ات‬ّ‫ی‬ ِ‫ح‬َّ‫ت‬‫«ال‬
ِّ‫ل‬ َ‫ص‬ َّ‫م‬ُ‫ّٰه‬‫ل‬‫ال‬، ِ‫ّٰه‬‫ل‬‫ال‬ ُ‫سول‬َ‫ر‬‫ا‬ً‫د‬َّ‫م‬َ‫ح‬ُ‫م‬ َّ‫ن‬َ‫ا‬ ُ‫د‬َ‫شه‬َ‫ا‬ َ‫و‬ ُ‫ الله‬ َّ‫ل‬ ِ‫ا‬ َ‫ه‬ٰ‫ل‬ ِ‫ا‬‫ال‬‫ن‬َ‫ا‬ ُ‫د‬َ‫شه‬َ‫ا‬،َ‫حین‬ِ‫ال‬ ّ‫الص‬ ِ‫ّٰه‬‫ل‬‫ ال‬ِ‫باد‬ ِ‫ع‬‫ی‬ٰ‫لـ‬َ‫ع‬ َ‫و‬‫ینا‬َ‫ل‬َ‫ع‬‫الم‬ َّ‫الس‬
ُ‫وات‬َ‫ل‬ َّ‫الص‬ َ‫و‬ ، ِ‫ّٰه‬‫ل‬ِ‫ل‬ ُ‫ات‬ّ‫ی‬ ِ‫ح‬َّ‫ت‬‫ال‬ :‫است‬ ‫گونه‬ ‫این‬ ‫حنفی‬ ‫مذهب‬ ‫در‬ ‫تشهد‬ ‫(ذکر‬ » ٍ‫د‬َّ‫م‬َ‫ح‬ُ‫م‬ ِ‫آل‬ ‫ی‬ٰ‫ل‬َ‫ع‬ َ‫و‬ ‫ــ‬ ٍ‫د‬َّ‫م‬َ‫ح‬ُ‫م‬ ‫ی‬ٰ‫ل‬َ‫ع‬
ُ‫د‬َ‫شه‬َ‫ا‬ ،َ‫حین‬ِ‫ال‬ ّ‫الص‬ ِ‫ّٰه‬‫ل‬‫ ال‬ِ‫باد‬ ِ‫ع‬ ‫ی‬ٰ‫ل‬َ‫ع‬ َ‫و‬ ‫ا‬ٰ‫ن‬‫ی‬َ‫ل‬َ‫ع‬ ُ‫الم‬ َّ‫الس‬ ُ‫ه‬ُ‫ت‬‫کا‬َ‫ر‬َ‫ب‬ َ‫و‬ ِ‫ّٰه‬‫ل‬‫ ال‬ُ‫ة‬َ‫حم‬َ‫ر‬ َ‫و‬ ُّ‫ی‬ ِ‫ب‬َّ‫ن‬‫ ال‬‫ا‬َ‫ه‬ُّ‫ی‬َ‫ا‬ َ‫یک‬َ‫ل‬َ‫ع‬ ُ‫الم‬ َّ‫الس‬ ، ُ‫بات‬ّ ِ‫ی‬َّ‫ط‬‫ال‬
‫و‬ ‫ گرداند‬‫ی‬‫برم‬ ‫راست‬ ‫طرف‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫سر‬ ‫سپس‬ ) ‫و‬ ‫ه‬ُ‫ل‬‫سو‬َ‫ر‬ َ‫و‬ ‫و‬ ‫ه‬ُ‫بد‬َ‫ع‬ ‫ا‬ً‫د‬َّ‫م‬َ‫ح‬ُ‫م‬ َّ‫ن‬َ‫ا‬ ُ‫د‬َ‫شه‬َ‫ا‬ َ‫و‬ ُ‫ّٰه‬‫ل‬‫ ال‬ َّ‫ل‬ ِ‫ا‬ َ‫ه‬ٰ‫ل‬ ِ‫ا‬ ‫ال‬ ‫ن‬َ‫ا‬
ُ‫الم‬ َّ‫ الس‬« :‫ گوید‬‫ی‬‫م‬ ‫و‬ ‫ گرداند‬‫ی‬‫برم‬ ‫چپ‬ ‫طرف‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫سر‬ ‫بعد‬ ‫و‬ » ِ‫ّٰه‬‫ل‬‫ ال‬ُ‫ة‬َ‫حم‬َ‫ر‬ َ‫و‬ ‫م‬ُ‫ک‬‫ی‬َ‫ل‬َ‫ع‬ ُ‫الم‬ َّ‫ الس‬« :‫ گوید‬‫ی‬‫م‬
‫نماز‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫انجام‬ ‫شد‬ ‫گفته‬ ‫که‬ ‫ترتیبی‬ ‫با‬ ،‫کارها‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫هرکدام‬ ‫باشد‬ ‫یادتان‬ .» ِ‫ّٰه‬‫ل‬‫ ال‬ُ‫ة‬َ‫حم‬َ‫ر‬ َ‫و‬ ‫م‬ُ‫ک‬‫ی‬َ‫ل‬َ‫ع‬
.‫ نامند‬‫ی‬‫م‬ ‫نماز‬ ‫شروط‬ ‫را‬ ‫آنها‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫قبله‬ ‫به‬ ‫ کردن‬‫و‬‫ر‬ ‫و‬ ‫لباس‬ ‫پوشیدن‬ ‫و‬ ‫آن‬ ‫وقت‬ ‫در‬ ‫نماز‬ ‫خواندن‬ ‫و‬ ‫ گرفتن‬‫و‬‫وض‬ ‫منظور‬ ‫1ــ‬

12. 8
‫حمد‬ ‫سوره‬ ‫فقط‬ ‫چهارم‬ ‫و‬ ‫سوم‬ ‫رکعت‬ ‫باشد‬ )‫ظهر‬ ‫نماز‬ ‫(مثل‬ ‫رکعتی‬ ‫چهار‬ ‫یا‬ )‫مغرب‬ ‫نماز‬ ‫(مثل‬ ‫ رکعتی‬‫ه‬‫س‬
‫و‬ ‫ دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫سالم‬ ‫بعد‬ ،‫ خواند‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫تشهد‬ ‫سوم‬ ‫رکعت‬ ‫در‬ ‫دوباره‬ ‫هم‬ ‫ رکعتی‬‫ه‬‫س‬ ‫نماز‬ ‫در‬ً‫ا‬‫ضمن‬ .‫ خواند‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬
.‫است‬ ‫الزم‬ ‫تشهد‬ ‫چهارم‬ ‫رکعت‬ ‫پایان‬ ‫در‬ ‫اما‬ ‫ندارد‬ ‫تشهد‬ ،‫ رکعتی‬‫ر‬‫چها‬ ‫نماز‬ ‫سوم‬ ‫رکعت‬
‫فقط‬ ‫رکعتی‬ ‫دو‬ ‫نماز‬ ‫با‬ ‫ رکعتی‬‫ر‬‫چها‬ ‫و‬ ‫ رکعتی‬‫ه‬‫س‬ ‫نماز‬ ‫فرق‬ ‫یعنی‬ ‫پارسا‬ ‫آقای‬ :‫ پرسد‬‫ی‬‫م‬ ‫شکیب‬
‫است؟‬ ‫حمد‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫سوره‬ ‫نخواندن‬ ‫همین‬
» ُ‫بات‬ّ ِ‫ی‬َّ‫ط‬‫ال‬ ُ‫لوات‬ َّ‫الص‬ َ‫کات‬َ‫بار‬ُ‫«الم‬ ‫قسمت‬ ‫نماز‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫اول‬ ‫تشهد‬ .‫دارد‬ ‫هم‬ ‫دیگری‬ ‫فرق‬ ‫عزیزم‬ ‫نه‬ ‫ــ‬
.‫ندارد‬ ‫را‬ » ٍ‫د‬َّ‫م‬َ‫ح‬ُ‫م‬ ِ‫آل‬ ‫ی‬ٰ‫لـ‬َ‫ع‬ َ‫«و‬ ‫همچنین‬ ‫و‬
‫دعایی‬ ‫و‬ ‫کرده‬ ‫بلند‬ ‫دعا‬ ‫حالت‬ ‫به‬ ‫دوم‬ ‫رکوع‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫را‬ ‫دستش‬ ‫صبح‬ ‫نماز‬ ‫در‬ ‫پدرم‬ ‫ ام‬‫ه‬‫دید‬ ‫من‬ ‫ولی‬ ‫ــ‬
.‫ خواند‬‫ی‬‫م‬
‫ن‬َ‫فیم‬ ‫نی‬ ِ‫عاف‬ َ‫و‬ َ‫یـت‬َ‫د‬َ‫ه‬ ‫ن‬َ‫فیم‬ ‫نی‬ ِ‫اهد‬ َّ‫م‬ُ‫ّٰه‬‫ل‬‫ال‬ :‫است‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫ گویند‬‫ی‬‫م‬ ‫قنوت‬ ‫دعای‬ ‫را‬ ‫دعا‬ ‫آن‬ ‫آفرین‬ ‫ــ‬
ٰ‫ـقضی‬ُ‫ی‬ ‫ال‬ َ‫و‬ ‫قضی‬َ‫ت‬ َ‫ک‬َّ‫ن‬ ِ‫ا‬ ، َ‫یت‬ َ‫ض‬َ‫ق‬ ‫ما‬ َّ‫ر‬ َ‫ش‬ ‫نی‬ ِ‫ق‬ َ‫و‬ َ‫یت‬َ‫ط‬‫ع‬َ‫ا‬ ‫فیما‬ ‫لی‬ ‫ک‬ ِ‫بار‬ َ‫و‬ ،‫یت‬َّ‫ل‬َ‫و‬َ‫ت‬ ‫ن‬َ‫فیم‬ ‫نی‬َّ‫ل‬َ‫و‬َ‫ت‬ َ‫و‬ َ‫یت‬َ‫ف‬‫عا‬
ٰ‫لی‬َ‫ع‬ َ‫و‬ ٍ‫د‬َّ‫م‬َ‫ح‬ُ‫م‬ ٰ‫لی‬َ‫ع‬ ُ‫ّه‬‫ل‬‫ ال‬‫ی‬َّ‫ل‬ َ‫ص‬ ‫و‬ َ‫یت‬َ‫ل‬‫عا‬َ‫ت‬ َ‫و‬ ‫ـنا‬َّ‫ب‬َ‫ر‬ َ‫کت‬َ‫بار‬َ‫ت‬ َ‫یت‬َ‫عاد‬ ‫ن‬َ‫م‬ ُّ‫ز‬ ِ‫ع‬َ‫ی‬ ‫ال‬ ‫و‬ َ‫یت‬َ‫ل‬‫وا‬ ‫ن‬َ‫م‬ ُّ‫ل‬ ِ‫ذ‬َ‫ی‬ ‫ال‬ ‫و‬ ‫ه‬َّ‫ن‬ ِ‫ا‬ َ‫و‬ َ‫یک‬َ‫ل‬َ‫ع‬
).‫ شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫خوانده‬ ‫صبح‬ ‫نماز‬ ‫در‬ ‫قنوت‬ ‫دعای‬ ‫حنفی‬ ‫مذهب‬ ‫(در‬ »١
.َ‫م‬َّ‫ل‬ َ‫س‬ َ‫و‬
ٰ
‫ه‬ ِ‫حب‬ َ‫ص‬ َ‫و‬
ٰ
‫ه‬ِ‫آل‬
‫خواهش‬ ‫آقا‬ :‫گفت‬ ،‫ داد‬‫ی‬‫م‬ ‫گوش‬ ‫را‬ ‫پارسا‬ ‫آقای‬ ‫و‬ ‫متین‬ ،‫شکیب‬ ‫ نفره‬‫ه‬‫س‬ ‫ گوی‬‫و‬ ‫گفت‬ ‫که‬ ‫ماهان‬
‫نماز‬ ‫هم‬ ‫و‬ ٰ‫فرادی‬ ‫نماز‬ ‫هم‬ ‫تا‬ ،‫کنید‬ ‫تمرین‬ ‫و‬ ‫اجرا‬ ‫بار‬ ‫چند‬ ‫برایمان‬ ‫نمایشی‬ ‫ صورت‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫نماز‬ ‫ کنم‬‫ی‬‫م‬
.‫کنیم‬ ‫حفظ‬ ‫را‬ ‫نماز‬ ‫اذکار‬ ‫و‬ ‫دعاها‬ ٔ‫همه‬ ‫ دهیم‬‫ی‬‫م‬ ‫قول‬ ‫هم‬ ‫ما‬ .‫بگیریم‬ ‫یاد‬ ‫خوب‬ ‫را‬ ‫جماعت‬
‫را‬ ‫کار‬ ‫این‬ ‫حاال‬ ‫همین‬ ‫از‬ :‫گفت‬ ،‫است‬ ‫خوب‬ ‫و‬ ‫دلسوز‬ ‫معلمی‬ ‫و‬ ‫ دار‬‫ن‬‫دی‬ ‫انسانی‬ ‫که‬ ‫پارسا‬ ‫آقای‬
.‫کنیم‬ ‫تمرین‬ ‫شما‬ ‫با‬ ‫ ام‬‫ه‬‫گفت‬ ‫را‬ ‫آنچه‬ ‫ خواهم‬‫ی‬‫م‬ ‫جماعت‬ ‫نماز‬ ‫از‬ ‫قبل‬ !‫کنید‬ ‫توجه‬ ‫ ها‬‫ه‬‫بچ‬ ،‫ کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫شروع‬
.‫عنهما‬ ‫ّٰه‬‫ل‬‫ ال‬‫ی‬‫رض‬ ‫ علی‬‫ن‬‫ ب‬‫ن‬‫حس‬ ‫از‬ )1425( ‫داود‬ ‫ابو‬ ‫روایت‬ ‫به‬ ١٤٦ ‫ص‬ ١ ‫جلد‬ ‫المنهجی‬ ‫الفقه‬ ‫1ــ‬

13. 9
‫کالسی‬ ‫ت‬ّ‫فعالی‬
‫ اند‬‫ه‬‫دانست‬ ‫مورد‬ ‫سیزده‬ ‫را‬ ‫نماز‬ ‫ارکان‬ ‫فقهی‬ ‫ های‬‫ب‬‫کتا‬ ‫در‬ ‫اسالمی‬ ‫علمای‬ ‫و‬ ‫فقها‬
:‫از‬ ‫عبارتند‬ ‫که‬
‫نیت‬ .١‫واجب‬ ‫نمازهای‬ ‫در‬ ‫توانایی‬ ‫با‬ ‫قیام‬ .٢‫ االحرام‬‫ة‬‫تکبیر‬ .3
‫حمد‬ ‫سوره‬ ‫خواندن‬ .4‫رکوع‬ .٥‫رکوع‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫اعتدال‬ .٦
‫رکعت‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫سجده‬ ‫دو‬ .٧‫سجده‬ ‫دو‬ ‫بین‬ ‫در‬ ‫نشستن‬ .٨‫آخر‬ ‫رکعت‬ ‫در‬ ‫جلوس‬ .٩
‫ارکان‬ ‫ترتیب‬ .١٠‫آخر‬ ‫رکعت‬ ‫در‬ ‫تشهد‬ .١١‫آخر‬ ‫تشهد‬ ‫در‬ ‫پیامبر‬ ‫بر‬ ‫صلوات‬ .١٢
‫اول‬ ‫سالم‬ .١٣
،‫خود‬ ‫معلم‬ ‫کمک‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫بخوانید‬ ‫دقت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫پارسا‬ ‫آقای‬ ‫ های‬‫ت‬‫صحب‬ ‫دیگر‬ ‫بار‬ ‫یک‬
.‫بنویسید‬ ‫آن‬ ‫زیر‬ ‫را‬ ‫ارکان‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫هریک‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫شماره‬
،‫آنها‬ ‫ کردن‬‫ک‬‫تر‬ ‫(و‬ ‫است‬ ‫واجب‬ ‫نماز‬ ‫در‬ ‫دادنشان‬ ‫انجام‬ ‫که‬ ،‫نماز‬ ‫گفتاری‬ ‫و‬ ‫عملی‬ ‫ های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫به‬
‫است‬ ‫امید‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫هم‬ ‫دیگری‬ ‫ های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫ارکان‬ ‫جز‬ ‫به‬ ‫نماز‬ .‫ گویند‬‫ی‬‫م‬ ‫نماز‬ ‫ارکان‬ )‫ کند‬‫ی‬‫م‬ ‫باطل‬ ‫را‬ ‫نماز‬
.‫بگیرید‬ ‫یاد‬ ‫را‬ ‫آنها‬ ،‫اولیاء‬ ‫و‬ ‫معلم‬ ‫کمک‬ ‫و‬ ‫مطالعه‬ ‫با‬
‫بدانیم‬ ‫بیشتر‬
‫مردی‬ ‫ناگهان‬ ،‫بود‬ ‫نشسته‬ ‫مسجد‬ ‫در‬ )‫آله‬ ‫علی‬ ‫و‬ ‫علیه‬ ‫ّه‬‫ل‬‫ ال‬‫ی‬‫(صل‬ ‫پیامبر‬ ‫روز‬ ‫یک‬
‫قبله‬ ‫روبه‬ ‫مرد‬ ‫آن‬ ،‫داد‬ ‫جواب‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫سالم‬ ‫پیامبر‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫سالم‬ ، ‫ّه‬‫ل‬‫ ال‬‫ل‬‫رسو‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫وارد‬
،‫کرد‬ ‫سالم‬ ‫و‬ ‫برگشت‬ ‫پیامبر‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫تمام‬ ‫را‬ ‫نمازش‬ ‫وقتی‬ .‫خواند‬ ‫نماز‬ ‫و‬ ‫ایستاد‬
‫نماز‬ ‫و‬ ‫«برگرد‬ ‫فرمود‬ ‫و‬ ‫داد‬ ‫جواب‬ ‫را‬ ‫سالمش‬ ،)‫آله‬ ‫علی‬ ‫و‬ ‫علیه‬ ‫ّه‬‫ل‬‫ ال‬‫ی‬‫(صل‬ ‫خدا‬ ‫رسول‬
‫برگشت‬‫پیامبر‬‫نزد‬‫دوباره‬‫و‬‫خواند‬‫نماز‬‫و‬‫برگشت‬‫مرد‬‫آن‬.‫نخواندی‬‫نماز‬‫تو‬‫که‬‫چرا‬‫بخوان‬
‫جواب‬‫در‬‫مرد‬‫آن‬‫کند‬‫تکرار‬‫را‬‫نمازش‬‫که‬‫کرد‬‫امر‬‫او‬‫به‬‫را‬‫جمله‬‫همان‬‫پیامبر‬‫و‬‫کرد‬‫سالم‬‫و‬
‫خدا‬ ‫رسول‬ .‫ دانم‬‫ی‬‫نم‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫بهتر‬ ‫من‬ ،‫کرد‬ ‫پیامبر‬ ‫حق‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫تو‬ ‫که‬ ‫کسی‬ ‫به‬ ‫قسم‬ :‫گفت‬
‫قرآن‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫آنچه‬ ‫سپس‬ ،‫بگو‬ ‫اکبر‬ ‫ّه‬‫ل‬‫ال‬ ،‫ خیزی‬‫ی‬‫برم‬ ‫نماز‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫هنگامی‬ :‫فرمود‬ ‫او‬ ‫به‬
‫با‬ ‫سپس‬ .‫بخوان‬ ‫قرآن‬ )‫شرایط‬ ‫و‬ ‫وقت‬ ‫و‬ ‫حفظ‬ ‫مقدار‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫(یعنی‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫برایت‬

14. 10
.‫ببرید‬‫نام‬‫را‬‫آنها‬‫چندتاست؟‬‫نماز‬‫ارکان‬‫١ــ‬
‫چیست؟‬‫نماز‬‫در‬،‫غیرارکان‬‫و‬‫ارکان‬‫میان‬‫فرق‬‫٢ــ‬
‫نماز‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫هرکدام‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫غیررکن‬ ‫یک‬ ‫کدام‬ ‫و‬ ‫رکن‬ ‫زیر‬ ‫موارد‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫کدام‬ ‫٣ــ‬
،‫اعتدال‬،‫ه‬ ِ‫مد‬َ‫ح‬ِ‫ب‬ َ‫و‬ ِ‫ظیم‬َ‫الع‬
َ
‫ی‬ّ ِ‫ب‬َ‫ر‬ َ‫بحان‬ ُ‫س‬‫ذکر‬،‫رکوع‬،‫نیت‬:‫ شوند‬‫ی‬‫م‬‫تکرار‬‫مرتبه‬‫چند‬‫دورکعتی‬
.‫ه‬َ‫د‬ ِ‫م‬َ‫ح‬‫ن‬َ‫م‬ِ‫ل‬ ُ‫ّٰه‬‫ل‬‫ال‬ َ‫ع‬ ِ‫م‬ َ‫س‬‫ذکر‬
‫کن‬ ‫امتحان‬ ‫را‬ ‫خودت‬
‫پیشنهاد‬
‫آن‬ ‫از‬ ‫بعد‬ .‫کن‬ ‫سجده‬ ‫آرام‬ ‫سپس‬ .‫برگرد‬ ‫اعتدال‬ ‫به‬ ‫سپس‬ ،‫کن‬ ‫رکوع‬ ‫آرامی‬ ‫و‬ ‫فروتنی‬
‫کل‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫روش‬ ‫این‬ ‫و‬ ،‫کن‬ ‫سجده‬ ‫آرامی‬ ‫و‬ ‫خشوع‬ ‫با‬ ‫دیگر‬ ‫بار‬ ‫سپس‬ .‫بنشین‬ ‫متانت‬ ‫با‬
.١
‫گیر‬ ‫پیش‬ ‫در‬ )‫نمازها‬ ‫تمام‬ ‫در‬ ‫(و‬ ‫نمازت‬ ‫ های‬‫ت‬‫قسم‬
‫با‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫سریع‬ ‫ورزشی‬ ‫حرکت‬ ‫یک‬ ‫نماز‬ ‫که‬ ‫ شود‬‫ی‬‫م‬ ‫فهمیده‬ ‫حدیث‬ ‫این‬ ‫از‬
‫حرکاتی‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫بندگی‬ ‫و‬ ‫ادب‬ ‫اظهار‬ ‫نوعی‬ ‫نماز‬ ‫بلکه‬ ،‫ شود‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫کلماتی‬ ‫گفتن‬
.‫ گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ،)‫ دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫بیشتر‬ ‫را‬ ‫بندگی‬ ‫(که‬ ‫آرام‬ ‫و‬ ‫مؤدبانه‬
‫و‬ ‫فروتنی‬ ‫و‬ ‫خداوند‬ ‫محبت‬ ‫و‬ ‫بندگی‬ ‫از‬ ‫سرشار‬ ‫و‬ ‫زیبا‬ ‫عبادتی‬ ‫پیامبر‬ ‫نماز‬
‫پیش‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫روش‬ ‫همین‬ ،‫اعظم‬ ‫رسول‬ ‫از‬ ‫پیروی‬ ‫به‬ ‫او‬ ‫جلیل‬ ‫صحابه‬ ‫و‬ ‫بود‬ ‫تواضع‬
.‫بودند‬ ‫گرفته‬
٦٢٥١ ‫شماره‬ ‫حدیث‬ ،‫بخاری‬ ‫صحیح‬ ‫1ــ‬
‫و‬ ‫معلم‬ ‫برای‬ ‫کالس‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کرده‬ ‫تهیه‬ ‫گزارشی‬ ،‫ کنید‬‫ی‬‫م‬ ‫شرکت‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫جماعتی‬ ‫نماز‬ ‫از‬ ‫١ــ‬
.‫بخوانید‬‫دوستانتان‬
‫بخواهید‬‫آنها‬‫از‬‫و‬‫بخوانید‬‫کامل‬‫نماز‬‫یک‬،‫خود‬‫مادر‬‫و‬‫پدر‬‫یا‬‫جماعت‬‫امام‬،‫معلم‬‫حضور‬‫در‬‫٢ــ‬
.‫نمایند‬‫برطرف‬‫را‬‫شما‬‫نماز‬‫اشکاالت‬

15. 11
‫دریا‬‫در‬‫قطره‬
.‫نفر‬‫سی‬‫ شویم‬‫ی‬‫م‬‫شما‬‫با‬‫ اند‬‫ه‬‫آمد‬‫همه‬!‫اجازه‬‫آقا‬‫ــ‬
‫است‬‫ممکن‬،‫بیفتید‬‫راه‬‫است‬‫بهتر‬:‫ گوید‬‫ی‬‫م‬‫راننده‬‫آقای‬‫به‬‫و‬‫ کند‬‫ی‬‫م‬‫ساعتش‬‫به‬‫نگاهی‬‫آدابی‬‫آقای‬
.‫ کنم‬‫ی‬‫م‬‫شرکت‬‫قدس‬‫روز‬‫راهپیمایی‬‫در‬‫بار‬‫اولین‬‫برای‬‫احمد‬‫مثل‬‫هم‬‫من‬،‫ افتد‬‫ی‬‫م‬‫راه‬‫اتوبوس‬.‫شود‬‫دیر‬
.‫است‬‫ تر‬‫گ‬‫قشن‬‫ هایتان‬‫س‬‫لبا‬‫امروز‬‫ گویم‬‫ی‬‫م‬‫او‬‫به‬.‫پوشیده‬‫مرتبی‬‫و‬‫تمیز‬‫و‬‫سفید‬‫لباس‬‫آدابی‬‫آقای‬
‫مؤمنان‬‫عید‬‫که‬‫امروز‬‫در‬‫همچنین‬.‫شود‬‫پوشیده‬‫ ها‬‫س‬‫لبا‬‫بهترین‬‫جمعه‬‫روز‬‫در‬‫است‬‫سنت‬‫پسرم‬‫بله‬‫ــ‬
)‫ آله‬‫ی‬‫عل‬‫و‬‫علیه‬‫ّه‬‫ل‬‫ ال‬‫ل‬‫(ص‬‫ّه‬‫ل‬‫ ال‬‫ل‬‫رسو‬‫حدیث‬‫به‬‫توجه‬‫با‬‫هم‬‫فرستادن‬‫صلوات‬‫و‬‫زدن‬‫عطر‬‫و‬‫کردن‬‫غسل‬‫است‬
.‫است‬‫ ای‬‫ه‬‫پسندید‬‫کار‬
‫خیر‬ ‫کار‬ ‫برای‬ ‫فرصتی‬ ‫هر‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫او‬ .‫ کند‬‫ی‬‫م‬ ‫زمزمه‬ ‫را‬ ‫چیزی‬ ‫چه‬ ‫آدابی‬ ‫آقای‬ ‫که‬ ‫شدم‬ ‫متوجه‬ ‫حاال‬
‫خواندن‬‫که‬‫گفته‬‫ما‬‫برای‬ً‫ال‬‫قب‬‫وی‬.‫ کند‬‫ی‬‫م‬‫آن‬‫تالوت‬‫به‬‫شروع‬‫و‬‫ آورد‬‫ی‬‫درم‬‫را‬‫کوچکی‬‫قرآن‬‫ کند‬‫ی‬‫م‬‫استفاده‬
‫خواندن‬!‫ ها‬‫ه‬‫بچ‬:‫ گوید‬‫ی‬‫م‬‫و‬‫ بندد‬‫ی‬‫م‬‫را‬‫قرآنش‬‫دقیقه‬‫چند‬‫از‬‫پس‬.‫دارد‬‫بیشتری‬‫ثواب‬‫رمضان‬‫ماه‬‫در‬‫قرآن‬
.‫است‬‫جمعه‬‫روز‬‫ های‬‫ت‬‫سن‬‫از‬‫یکی‬‫هم‬‫کهف‬‫سوره‬
‫روزه‬‫توفیق‬‫که‬‫خوشحالم‬‫و‬‫است‬‫داشتنی‬‫دوست‬‫بسیار‬‫من‬‫برای‬‫رمضان‬‫مبارک‬‫ماه‬‫جمعه‬‫آخرین‬‫این‬
،‫ بینم‬‫ی‬‫م‬‫ دار‬‫ه‬‫روز‬‫همه‬‫این‬‫که‬‫جهت‬‫این‬‫از‬‫و‬‫ ام‬‫ه‬‫گرفت‬‫یاد‬‫آدابی‬‫آقای‬‫از‬‫ ای‬‫ه‬‫تاز‬‫چیزهای‬.‫ ام‬‫ه‬‫کرد‬‫پیدا‬‫را‬‫گرفتن‬
‫بیشتر‬‫جمعیت‬‫ شویم‬‫ی‬‫م‬‫نزدیکتر‬‫جمعه‬‫نماز‬‫محل‬‫به‬‫که‬‫هرقدر‬.‫ شویم‬‫ی‬‫م‬‫پیاده‬‫ماشین‬‫از‬.‫ گنجم‬‫ی‬‫نم‬‫پوستم‬‫در‬
‫مراسم‬‫در‬‫هم‬‫گذشته‬‫سال‬‫او‬‫(هرچند‬‫است‬‫دوخته‬‫چشم‬‫جمعیت‬‫این‬‫به‬‫تعجب‬‫با‬‫من‬‫مثل‬‫هم‬‫احمد‬.‫ شود‬‫ی‬‫م‬
‫به‬ ‫مردم‬ ‫ های‬‫ک‬‫کم‬ ‫ های‬‫ق‬‫صندو‬ ‫مسیر‬ ‫طول‬ ‫در‬ .)‫است‬ ‫خوانده‬ ‫جمعه‬ ‫نماز‬ ‫بارها‬ ‫و‬ ‫کرده‬ ‫شرکت‬ ‫قدس‬ ‫روز‬
.‫ گیرند‬‫ی‬‫م‬‫عکس‬‫و‬‫فیلم‬‫مردم‬‫از‬‫هم‬‫خبرنگار‬‫چند‬.‫ کنند‬‫ی‬‫م‬‫ آوری‬‫ع‬‫جم‬‫را‬‫فلسطینی‬‫خواهران‬‫و‬‫برادران‬
)»‫جمعه‬ ‫«غسل‬ ‫ابتدای‬ ‫تا‬ »‫دریا‬ ‫در‬ ‫«قطره‬ ‫ابتدای‬ ‫(از‬ ‫عمومی‬ ‫کتاب‬ ‫از‬ 93 ‫و‬ 92 ‫صفحات‬ ‫جایگزین‬ ‫1ــ‬
‫دوازدهم‬ ‫درس‬
1
‫جمعه‬‫نماز‬

16. 12
‫کرده‬ ‫مشغول‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫ما‬ ‫چشم‬ ‫و‬ ‫گوش‬ »‫اسرائیل‬ ‫بر‬ ‫«مرگ‬ ‫بزرگ‬ ‫ های‬‫ه‬‫نوشت‬ ‫و‬ ‫مردم‬ ‫شعار‬ ‫صدای‬
‫رکعت‬ ‫دو‬ ‫و‬ ‫ شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫محل‬ ‫وارد‬ ‫هم‬ ‫ما‬ ،‫ شود‬‫ی‬‫م‬ ‫قطع‬ ‫شعارها‬ ‫صدای‬ ‫ کم‬‫م‬‫ک‬ ‫جمعه‬ ‫نماز‬ ‫محل‬ ‫به‬ ‫ورود‬ ‫با‬ .‫است‬
.‫ خوانیم‬‫ی‬‫م‬1
‫ المسجد‬‫ة‬‫تحی‬‫نماز‬
‫موضوع‬ .‫ کند‬‫ی‬‫م‬ ‫شروع‬ ‫را‬ ‫جمعه‬ ‫نماز‬ 2
‫خطبه‬ ‫و‬ ‫ آید‬‫ی‬‫م‬ ‫جایگاه‬ ‫به‬ ‫جمعه‬ ‫امام‬ :‫ گوید‬‫ی‬‫م‬ ‫اذان‬ ‫مؤذن‬
‫وقت‬‫اآلن‬،‫شو‬‫بلند‬‫ گویم‬‫ی‬‫م‬‫احمد‬‫به‬‫و‬‫ ایستم‬‫ی‬‫م‬‫شد‬‫تمام‬‫خطبه‬‫که‬‫وقتی‬.‫است‬»‫اسالمی‬‫امت‬‫«عزت‬‫خطبه‬
‫به‬‫خطبه‬‫دو‬‫این‬.‫دارد‬‫خطبه‬‫دو‬‫جمعه‬‫نماز‬‫که‬‫ ای‬‫ه‬‫کرد‬‫فراموش‬‫گویا‬:‫ گوید‬‫ی‬‫م‬‫آهسته‬‫احمد‬.‫ شود‬‫ی‬‫م‬‫نماز‬
‫بود‬ ‫کرده‬ ‫امر‬ ‫صحابه‬ ‫به‬ ‫پیامبر‬ .‫ گویند‬‫ی‬‫م‬ ‫المسجد‬ ‫تحیة‬ ‫را‬ ‫رکعت‬ ‫دو‬ ‫آن‬ ،‫است‬ ‫سنت‬ ‫نماز‬ ‫رکعت‬ ‫دو‬ ‫خواندن‬ ‫مسجد‬ ‫به‬ ‫ورود‬ ‫هنگام‬ ‫1ــ‬
.‫بخوانند‬ ‫رکعت‬ ‫دو‬ ‫نشستن‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫ شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫مسجد‬ ‫وارد‬ ‫هرگاه‬ ‫که‬
.‫ گویند‬‫ی‬‫م‬ ‫خطبه‬ ،‫نماز‬ ‫اقامه‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫جمعه‬ ‫امام‬ ‫سخنرانی‬ ‫به‬ ‫2ــ‬
‫این‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫جمعه‬ ‫نماز‬ ‫جزء‬ ‫خطبه‬ ‫دو‬ ‫بنابراین‬ .‫ شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ظهر‬ ‫نماز‬ ‫جایگزین‬ ‫جمعه‬ ‫نماز‬ ‫رکعت‬ ‫دو‬ ‫اضافه‬
‫خواندن‬ ‫موقع‬ ‫چون‬ ،‫باشیم‬ ‫ساکت‬ ‫که‬ ‫ کند‬‫ی‬‫م‬ ‫اشاره‬ ،‫ زنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫حرف‬ ‫هم‬ ‫با‬ ‫ما‬ ‫ بیند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫آدابی‬ ‫آقای‬ ‫هنگام‬
.‫کنند‬‫گوش‬‫ ها‬‫ه‬‫خطب‬‫به‬‫و‬‫باشند‬‫ساکت‬‫باید‬‫همه‬‫ ها‬‫ه‬‫خطب‬
‫و‬‫ گوید‬‫ی‬‫م‬‫اقامه‬‫مؤذن‬،‫خطبه‬‫شدن‬‫تمام‬‫از‬‫پس‬‫ کند‬‫ی‬‫م‬‫شروع‬‫را‬‫دوم‬‫خطبه‬‫و‬‫ شود‬‫ی‬‫م‬‫بلند‬‫جمعه‬‫امام‬
‫کنیم‬‫مرتب‬‫و‬‫راست‬‫را‬‫ ها‬‫ف‬‫ص‬‫ کند‬‫ی‬‫م‬‫امر‬‫جمعه‬‫امام‬.‫ ایم‬‫ه‬‫ایستاد‬‫صف‬‫در‬‫همه‬‫حاال‬.‫ شود‬‫ی‬‫م‬‫شروع‬‫نماز‬
.‫ببندیم‬‫را‬‫ ها‬‫ه‬‫فاصل‬‫و‬
…‫اکبر‬‫ّه‬‫ل‬‫ال‬
‫جمعه‬‫نماز‬‫اقامه‬‫شیوه‬
‫است‬‫این‬‫آن‬‫فرق‬‫فقط‬.‫است‬)‫صبح‬‫نماز‬ً‫ال‬‫(مث‬‫جماعت‬‫نماز‬‫رکعت‬‫دو‬‫همانند‬‫جمعه‬‫نماز‬‫رکعت‬‫دو‬
‫ستایش‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫خطبه‬ ‫و‬ ‫ ایستد‬‫ی‬‫م‬ ‫توانایی‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫جمعه‬ ‫امام‬ .‫ شود‬‫ی‬‫م‬ ‫خوانده‬ ‫خطبه‬ ‫دو‬ ،‫نماز‬ ‫از‬ ‫پیش‬ ‫که‬
‫به‬ ‫مردم‬ ‫سفارش‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫کرده‬ ‫شروع‬ ‫او‬ ‫اصحاب‬ ‫و‬ ‫آل‬ ‫و‬ )‫ اله‬‫ی‬‫عل‬ ‫و‬ ‫علیه‬ ‫ّه‬‫ل‬‫ ال‬‫ی‬‫(صل‬ ‫پیامبر‬ ‫بر‬ ‫صلوات‬ ‫و‬ ‫خداوند‬
‫براساس‬،‫شد‬‫ذکر‬‫که‬‫مواردی‬‫خالل‬‫در‬‫او‬.‫ کند‬‫ی‬‫م‬‫تمام‬،‫مؤمنان‬‫برای‬‫دعا‬‫و‬‫قرآن‬‫از‬‫آیاتی‬‫خواندن‬‫و‬‫تقوی‬
.‫ کند‬‫ی‬‫م‬‫صحبت‬،‫اجتماعی‬‫و‬‫اخالقی‬،‫عقیدتی‬‫مسائل‬‫مورد‬‫در‬‫مردم‬‫نیازهای‬