1. Ναυμαχία τθσ Σαλαμίνασ
Η ναυμαχία που κακόριςε το μζλλον
τθσ Ελλάδασ και τθσ Ευρϊπθσ.

2. Ναυμαχία τησ Σαλαμίνασ
• Η Ναυμαχία τησ Σαλαμίνασ (α-ε. Ναυμαχία
τῆσ Σαλαμῖνοσ) διεξιχκθ ςτισ 22
Σεπτεμβρίου[2][3] του 480 π.Χ, ςτα Στενά τθσ
Σαλαμίνασ (ςτον Σαρωνικό Κόλπο, κοντά ςτθν
Ακινα) μεταξφ των αρχαίων ελλθνικϊν
πόλεων-κρατϊν και τθσ Ρερςικισ
Αυτοκρατορίασ. Η ναυμαχία τθσ Σαλαμίνασ
αποτζλεςε ςθμαντικι μάχθ τθσ δεφτερθσ
περςικισ ειςβολισ ςτθν Ελλάδα, θ οποία
άρχιςε το 480 π.Χ.

3. Δυνάμεισ : Ελληνικόσ ςτόλοσ
• Ο Ηρόδοτοσ αναφζρει ότι ο ςυμμαχικόσ ςτόλοσ είχε
378 τριιρεισ, και αναφζρει τον αρικμό των πλοίων
που ζςτειλε κάκε πόλθ-κράτοσ.Από αυτά,τα
περιςςότερα προιλκαν από τθν Ακινα,θ οποία
πρόςφερε 200 νζεσ τριιρεισ και περίπου 60
παλαιότερα πλοία.Οι Κορίνκιοι ζςτειλαν 40 πλοία και
οι Αιγινίτεσ 30.Οι υπόλοιπεσ πόλεισ ζςτειλαν
μικρότερο αρικμό πλοίων θ κακεμία,όμωσ ακόμα και
θ ςτρατιωτικι Σπάρτθ κατόρκωςε να παράςχει 16.Από
εκεί και πζρα υπάρχουν αντιπαρακζςεισ ανάμεςα
ςτουσ ιςτοριογράφουσ για τον αρικμό τθσ δυναμθσ
του ελλθνικοφ ςτόλου.

4. Περςικόσ ςτόλοσ
• Σφμφωνα με τον Ηρόδοτο, ο περςικόσ ςτόλοσ είχε
1.207 τριιρεισ.[56] Ωςτόςο, από τον υπολογιςμό του
χάκθκαν περίπου το 1/3 του ςτόλου τουσ ςε καταιγίδα
ςτισ ακτζσ τθσ Μαγνθςίασ,[57] 200 περιςςότερα ςε
καταιγίδα ςτισ ακτζσ τθσ Εφβοιασ,[58] και τουλάχιςτον
50 πλοία ςτθ ναυμαχία του Αρτεμιςίου.[58][59] Ο
Ηρόδοτοσ ιςχυρίηεται ότι αυτζσ οι απϊλειεσ
αντικαταςτάκθκαν ςτο ςφνολο τουσ,[60] αλλά αναφζρει
μόνο 120 πλοία από τουσ Έλλθνεσ τθσ Θράκθσ (και
κοντινϊν νθςιϊν) ωσ ενιςχφςεισ.[61] Ο Αιςχφλοσ, επίςθσ
κεωρεί ότι αντιμετϊπιςε 1.207 πολεμικά πλοία, από
τα οποία 207 ιταν «γριγορα πλοία».

5. Στρατηγική και τακτική
των Περςών
Η ςτρατθγικι των Ρερςϊν για τθν ειςβολι του
480 π.Χ ιταν να ςυντρίψει τουσ Έλλθνεσ με
μαηικι εκςτρατευτικι δφναμθ, και να
ολοκλθρϊςει τθν κατάλθψθ τθσ Ελλάδασ ςε
μόνο μια εκςτρατευτικι χρονιά.

6. Στρατηγική και τακτική
των Ελλήνων
• [77]
Αντίκετα, οι Έλλθνεσ προςπάκθςαν να
χρθςιμοποιιςουν ςωςτά τουσ αρικμοφσ τουσ
υπεραςπίηοντασ τθν Ελλάδα ςε ςτενοφσ χϊρουσ,
όπου κα κρατοφςαν για αρκετό καιρό τουσ
Ρζρςεσ. Μιλϊντασ τακτικά τότε, μια μάχθ ςε
ανοικτι κάλαςςα, όπου θ ανϊτερθ ναυτικι
τζχνθ και αρικμοί κα είχαν μεγάλθ ςθμαςία κα
ιταν προτιμότερθ για τουσ Ρζρςεσ. Για τουσ
Έλλθνεσ, θ μόνθ ρεαλιςτικι ελπίδα για
αποφαςιςτικι νίκθ ιταν να φζρουν τουσ Ρζρςεσ
ςε ςτενι περιοχι, όπου οι αρικμθτικι τουσ
υπεροχι κα ιταν αςιμαντθ.[

7. Η υπεροχι των Ρερςϊν
• Οι Ρζρςεσ είχαν μεγάλθ τακτικι υπεροχι, αφοφ είχαν
περιςςότερεσ δυνάμεισ από ότι οι Σφμμαχοι, κακϊσ
επίςθσ και «καλφτερα αξιόπλοα» πλοία.[84] Τα
«καλφτερα αξιόπλοα» που αναφζρει ο Ηρόδοτοσ
πικανϊσ οφείλονται ςτθν ανϊτερθ ναυτοςφνθ των
πλθρωμάτων[84] - τα περιςςότερα ακθναϊκά πλοία (και
κατ' επζκταςθ το μεγαλφτερο μζροσ του ςτόλου) είχαν
δθμιουργθκεί πρόςφατα, και είχαν άπειρα
πλθρϊματα.[85] Η πιο κοινι καλάςςια τακτικι ςτθν
περιοχι τθσ Μεςογείου αυτό τον καιρό ιταν θ
επιγόμωςθ (οι τριιρεισ εξοπλιςμζνεσ με ζνα
ζμβολο), ι θ επιβίβαςθ με πεηοναφτεσ (θ οποία
μετατράπθκε ςε ναυμαχία ςτθ γθ).

8. Ο Συμμαχικόσ ςτόλοσ
• Υπιρξε μεγάλθ ςυηιτθςθ ωσ προσ τθ φφςθ του
ςυμμαχικοφ ςτόλου ςε ςφγκριςθ με τον περςικό
ςτόλο. Ρολλά από αυτά τα κζντρα γφρω από τθν
πρόταςθ, από τον Ηρόδοτο, ότι τα ςυμμαχικά πλοία
ιταν πιο βαριά, και κατ' επζκταςθ λιγότερα
ευζλικτα.[87] Η πθγι αυτισ τθσ βαρφτθτασ είναι
αβζβαια - πικανϊσ τα ςυμμαχικά πλοία ιταν ακόμα
υπό καταςκευι, ι ιταν πλθμμυριςμζνα κακϊσ δεν
είχαν ςτεγνϊςει τον χειμϊνα (αν και δεν υπάρχει
πραγματικι απόδειξθ για εκάτερθ πρόταςθ).[86] Άλλθ
πρόταςθ είναι ότι θ βαρφτθτα οφείλεται ςτο βάροσ
των κωρακιςμζνων οπλιτϊν (πεηοναφτεσ) (20 απόλυτα
κωρακιςμζνοι οπλίτεσ είχαν βάροσ 2 τόνουσ).

9. Ρρϊτθ Φάςθ
• Ανεξάρτθτα από τθ ςτιγμι που ειςιλκαν ςτα ςτενά, οι Ρζρςεσ δεν κινικθκαν για
να επιτεκοφν ςτουσ Συμμάχουσ μζχρι τθν ανατολι του ιλιου. Οι Σφμμαχοι,
δεδομζνου ότι δεν ςχεδίαηαν να διαφφγουν, μποροφςαν να προετοιμαςτοφν τθ
νφχτα. Μετά από ζναν λόγο του Θεμιςτοκλι, οι ναφτεσ επιβιβάςτθκαν και τα
πλοία ιταν ζτοιμα να πλεφςουν[100]. Σφμφωνα με τον Ηρόδοτο, τθν αυγι, οι
Σφμμαχοι «έβαλαν τουσ βάρβαρουσ ςτη θάλαςςα και τουσ επιτέθηκαν
αμέςωσ»[100][101]. Αν οι Ρζρςεσ ειςιλκαν ςτα ςτενά τα ξθμερϊματα, τότε οι
Σφμμαχοι κα είχαν τον χρόνο να πάρουν τισ κζςεισ τουσ με πιο τακτικό τρόπο[96].
• Ρροςεγγίηοντασ τον ςυμμαχικό ςτόλο ςτα κατάμεςτα Στενά τθσ Σαλαμίνασ, οι
Ρζρςεσ φαίνεται να αποδιοργανϊκθκαν[92][96]. Επιπλζον, κα είχε γίνει φανερό
πωσ ο ελλθνικόσ ςτόλοσ παρατάχκθκε ζτοιμοσ για να επιτεκεί[93][96]. Ωςτόςο, αντί
να επιτεκοφν αμζςωσ, οι Σφμμαχοι αρχικά φαίνεται πωσ υποχωροφςαν, ςαν από
φόβο[101]. Σφμφωνα με τον Ρλοφταρχο, αυτό ζγινε για να παραταχκοφν ςε
καλφτερθ κζςθ και για να κερδίςουν χρόνο[103]. Ο Ηρόδοτοσ εξιςτορεί τον κρφλο
ότι κακϊσ ο ςτόλοσ υποχωροφςε προσ τα πίςω, είχαν δει μια γυναίκα, θ οποία
τουσ είπε «Τρελοί, πόςο μακριά ςκοπεφετε να πάτε με τα πλοία ςασ;»[104].
• Ο Ευρυβιάδθσ ζδωςε με τθ ςάλπιγγα το ςιμα για τθν επίκεςθ. Ένα πλοίο με ζνα
απλό χτφπθμα προσ τα εμπρόσ διζλυςε το πιο κοντινό περςικό πλοίο.

10. Κφρια Μάχη
• Στο πεδίο τθσ μάχθσ, κακϊσ θ πρϊτθ γραμμι των περςικϊν πλοίων
απωκικθκε από τουσ Έλλθνεσ, μπλόκαρε τθν προϊκθςθ τθσ δεφτερθσ και
τθσ τρίτθσ γραμμισ των περςικϊν πλοίων[107]. Εν τω μεταξφ ο
Θεμιςτοκλισ κατόρκωςε να χωρίςει ςτα δφο το δεξιό και ιςχυρότερο
μζροσ από τθν παράταξθ των Φοινίκων. Ο Ρζρςθσ ναφαρχοσ Αριαβίγνθσ
(αδερφόσ του Ξζρξθ[107]) ςκοτϊκθκε ςτθν αρχι τθσ μάχθσ[96]. Στο
κζντρο, μια ςφινα των ελλθνικϊν πλοίων είχε ωκθκεί ςτισ περςικζσ
γραμμζσ, χωρίηοντασ τον περςικό ςτόλο ςτα δφο[96].
• Επακολοφκθςε θ καταδίωξθ και θ καταςτροφι του περςικοφ ςτόλου, που
ο Ξζρξθσ τθν παρακολουκοφςε εξαγριωμζνοσ και αγανακτιςμζνοσ. Ο
περςικόσ ςτόλοσ άρχιςε να υποχωρεί ςτο Φάλθρο, αλλά ςφμφωνα με τον
Ηρόδοτο, οι Αιγινιτεσ τοφσ ζςτθςαν ενζδρα κακϊσ προςπακοφςαν να
βγοφν από τα Στενά[112]. Τα υπόλοιπα περςικά πλοία κατευκφνκθκαν ςτο
λιμάνι τθσ Φάλθρου, όπου βριςκόταν το καταφφγιο του περςικοφ
ςτρατοφ[113]. Τότε ο Ακθναίοσ ςτρατθγόσ Αριςτείδθσ πιρε ζνα ςϊμα
απζναντι ςτθ Ψυττάλεια για να ςφάξει τθ φρουρά που άφθςε εκεί ο
Ξζρξθσ[114].

11. Απϊλειεσ
• Οι Έλλθνεσ ζχαςαν μόνο 40 τριιρεισ ενϊ υπολογίηεται
ότι καταςτράφθκαν 200 περςικά πλοία. Οι ακριβείσ
περςικζσ απϊλειεσ δεν αναφζρονται από τον
Ηρόδοτο. Ωςτόςο, κεωρεί ότι τον επόμενο χρόνο ο
περςικόσ ςτόλοσ είχε 300 τριιρεισ[115]. Ο αρικμόσ των
απωλειϊν εξαρτάται τότε από τον αρικμό των πλοίων
που είχαν οι Ρζρςεσ ςτθν αρχι τθσ μάχθσ και γι' αυτό
οι απϊλειεσ υπολογίηονται ςε 200-300 πλοία.
Σφμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι Ρζρςεσ είχαν υποςτεί
μεγαλφτερεσ απϊλειεσ από ότι οι Έλλθνεσ επειδι οι
περιςςότεροι Ρζρςεσ δεν ιξεραν να κολυμποφν

12. Αποτελέςματα
• Αμζςωσ μετά τθ ναυμαχία τθσ Σαλαμίνασ, ο Ξζρξθσ προςπάκθςε
να χτίςει μία γζφυρα απζναντι από τα ςτενά ϊςτε ο ςτρατόσ του
να επιτεκεί ςτουσ Ακθναίουσ - ωςτόςο ο ελλθνικόσ ςτόλοσ
φρουροφςε τα ςτενά και απζδειξε μάταια αυτι τθν προςπάκεια
• Φοβοφμενοσ ότι οι Έλλθνεσ μποροφν να επιτεκοφν ςτισ γζφυρεσ
του Ελλθςπόντου και να παγιδεφςουν τον ςτρατό του ςτθν
Ευρϊπθ, ο Ξζρξθσ αποφάςιςε να υποχωριςει με το μεγαλφτερο
μζροσ του ςτρατοφ του[117]. Ο Μαρδόνιοσ επζλεξε τα ςϊματα που
κα ζμεναν μαηί του ςτθν Ελλάδα, διαλζγοντασ τα επίλεκτα ςϊματα
πεηικοφ και ιππικοφ, για να ολοκλθρϊςει τθν κατάλθψθ τθσ
Ελλάδασ[78]. Πλεσ οι περςικζσ δυνάμεισ εγκατζλειψαν τθν Αττικι
και με τον Μαρδόνιο να περνά τον χειμϊνα ςτθ Βοιωτία και ςτθ
Θεςςαλία, οι Ακθναίοι μποροφςαν πλζον να επιςτρζψουν ςτθν
καμμζνθ τουσ πόλθ και να περάςουν τον χειμϊνα[78].

13. Σημαςία
• Η ναυμαχία τθσ Σαλαμίνασ αποτελεί ςθμείο κάμπθσ ςτουσ
Ελλθνο-Ρερςικοφσ Ρόλεμουσ[80]. Μετά τθ Σαλαμίνα, θ
Ρελοπόννθςοσ, και κατ' επζκταςθ θ Ελλάδα ωσ οντότθτα,
ζμεινε αςφαλισ από τθν κατάλθψθ - οι Ρζρςεσ υπζςτθςαν
ζνα μεγάλο πλιγμα για το γόθτρο και το θκικό τουσ (κακϊσ
και ςοβαρζσ υλικζσ ηθμιζσ).[119] Στισ μάχεσ των Ρλαταιϊν
και τθσ Μυκάλθσ, θ απειλι για τθν κατάλθψθ τθσ Ελλάδασ
εξαφανίςτθκε, και οι Σφμμαχοι ιταν ικανοί να αρχίςουν
τθν αντεπίκεςθ.[
• Ππωσ οι μάχεσ ςτον Μαρακϊνα και ςτισ Θερμοπφλεσ, θ
Σαλαμίνα ζλαβε τον τίτλο «κρυλικι μάχθ» (ςε αντίκεςθ,
για παράδειγμα, με τθν πιο αποφαςιςτικι μάχθ των
Ρλαταιϊν), ίςωσ λόγω τθσ απελπιςτικισ κατάςταςθσ των
Ελλινων και των εξαιρετικά δφςκολων ςυνκθκϊν[6]

14. Η κάρε πνπ θαζόξηζε ην ληθεηή ηνπ
Πεινπνλλεζηαθνύ πνιέκνπ

15. Ο πεξζηθόο-΢παξηηαηηθόο ζπλαζπηζκόο ηειηθά κπνξνύζε
λα θαηαθηήζεη ηελ Αζήλα, αιιά ε πόιε δελ είρε εηηεζεί
αθόκα. Η Αζήλα είρε αληηκεησπίζεη κηα παξόκνηα
ζπκκαρία ην 461-448 ηόηε, είρε επηηύρεη αμηνζεκείσηα
απνηειέζκαηα. Ωζηόζν, κεηά ηε ζηθειηθή
θαηαζηξνθή, απηό δελ ήηαλ πιένλ δπλαηό. Όκσο, νη
Αζελαίνη αληαπνθξίζεθαλ ζηελ πξόθιεζε θαη ίδξπζαλ
κηα βάζε ζην λεζί ηεο ΢άκνπ. Άξρηζαλ λα πνιηνξθνύλ
ηε Χίν θαη απνβηβάζηεθαλ ζηε Μίιεην, όπνπ εηηεζεί
ηνπο ερζξνύο ηνπο ζε κηα αλνηρηή κάρε. Δπζηπρώο, ν
άπεηξνο δηνηθεηήο ηνπο Φξύλεηρνο δίζηαζε λα
εθκεηαιιεπηεί ηε λίθε ηνπ, νη ΢παξηηάηεο απάληεζαλ κε
ηε θαηάθηεζε ηεο λήζνπ Ρόδνο.

16.  ΢ηελ πξαγκαηηθόηεηα, ε Αζήλα ήηαλ πιένλ
θαηαδηθαζκέλε. Σν 406, ήηαλ ζε ζέζε λα ληθήζνπλ
ηνπο ΢παξηηάηεο γηα ηειεπηαία θνξά ζε κηα κεγάιε
λαπκαρία ζηηο Αξγηλνύζζεο, αιιά κηα θαηαηγίδα
εκπόδηζε ηνπο ληθεθόξνπο λαπάξρνπο από λα
πάξνπλ ηνπο επηδώληεο θαη ηνπο λεθξνύο από ην
λεξό. Πίζσ ζηελ Αζήλα, θαηαδηθάζηεθαλ ζε
ζάλαην.

17.  Ο Κόλσλαο, αθνύ επηηέζεθε ζηελ απνζηάηξηα Χίν, θαηεπζύλζεθε πξνο
ελίζρπζε ηεο Λακςάθνπ, αιιά θηάλνληαο ζηελ πόιε Ειαηνύληα, ζηελ
είζνδν ηνπ Ειιεζπόληνπ, πιεξνθνξήζεθε ηελ θαηάιεςή ηεο. Έηζη, νη
Αζελαίνη, αθνύ αλεθνδηάζηεθαλ ζηε ΢εζηό ζηξαηνπέδεπζαλ αθξηβώο
απέλαληη από ηελ θαηεηιεκκέλε πόιε, ζηνπο Αηγόο Πνηακνύο ηεο
ζξαθηθήο Χεξξνλήζνπ. Σν αξαμνβόιη ηνπ αζελατθνύ ζηόινπ4 άιινη
εξεπλεηέο ην ηνπνζεηνύλ ζηελ εθβνιή ηνπ ξεύκαηνο Karakova Dere θαη
άιινη κεηαμύ ηνπ ζεκεξηλνύ ρσξηνύ Sütlüce (παιηό ειιεληθό ρσξηό
Γαιαηά) θαη ηεο εθβνιήο ησλ Büyük Dere θαη Kozlu Dere. Η δεύηεξε
απηή άπνςε θαίλεηαη πην νξζή, όρη κόλν γηαηί ε ζέζε βξίζθεηαη αθξηβώο
απέλαληη από ηε Λάκςαθν θαη ζπλεπώο δε ζα ρξεηάδνληαλ νη Αζελαίνη
λα παιέςνπλ κε ην αληίζεην ξεύκα ηνπ Ειιεζπόληνπ, θάηη πνπ ζα
έπξεπε λα πξάμνπλ ζηελ πξώηε πεξίπησζε, αιιά θαη γηαηί ηα ξεύκαηα
Büyük Dere θαη Kozlu Dere ελώλνληαη ιίγν πξηλ από ηελ εθβνιή ηνπο
ζηε ζάιαζζα, κε απνηέιεζκα λα δεκηνπξγείηαη έλα ζρήκα παξόκνην κε
ησλ θεξάησλ ηεο αηγόο (θαηζίθα).5

18.  Επί ηέζζεξηο κέξεο ν Λύζαλδξνο έδηλε εληνιή ζε θπβεξλήηεο θαη λαύηεο λα παίξλνπλ ηηο
ζέζεηο ηνπο ζηηο ηξηήξεηο από ηα ραξάκαηα ζαλ λα επξόθεηην λα λαπκαρήζνπλ, θαη ην πεδηθό
λα παξακέλεη ζπληεηαγκέλν δίπια ζηε ζάιαζζα. Οη Αζελαίνη κόιηο αλέηειιε ν ήιηνο
παξαηάζζνληαλ απέλαληη από ηνπο ΢παξηηάηεο θαη ηνπο πξνθαινύζαλ, αιιά ν Λύζαλδξνο δελ
έδηλε εληνιή ζην ζηόιν ηνπ λα βγεη από ην ιηκάλη θαη λα αξρίζεη ε λαπκαρία, ηαθηηθή πνπ
νινέλα αύμαλε ηνλ εθλεπξηζκό ησλ Αζελαίσλ. Μόιηο μεκέξσζε ε πέκπηε εκέξα, νη
Αζελαίνη, ζύκθσλα κε ηνλ Ξελνθώληα, παξαηάρζεθαλ γηα κηα αθόκε θνξά απέλαληη από ηα
ζπαξηηαηηθά πινία, ηα νπνία γηα κία αθόκε θνξά δελ ελεπιάθεζαλ. Ο
Λύζαλδξνο, σζηόζν, είρε δώζεη εληνιή ζηα πινία πνπ θαηαζθόπεπαλ ηηο θηλήζεηο ησλ
Αζελαίσλ, κόιηο νη ηειεπηαίνη θαηεβάζνπλ παληά, μεκπαξθάξνπλ θαη δηαζθνξπηζηνύλ ζηηο
ζθελέο ηνπο γηα ην δείπλν θαη γηα λα θνηκεζνύλ, λα επηζηξέςνπλ γξήγνξα θαη ζηε κέζε ηεο
απόζηαζεο λα ζεθώζνπλ αζπίδα, ζεκάδη γηα ηνλ ππόινηπν ζηόιν. Μόιηο ν Λύζαλδξνο είδε
ηελ αζπίδα δηέηαμε λα απνπιεύζεη ν ζηόινο θαη κε όιε ηελ ηαρύηεηα λα πέζεη πάλσ ζηνπο
Αζελαίνπο, νη νπνίνη δελ θαηάθεξαλ παξά ηηο θσλέο ηνπ Κόλσλα λα επαλδξώζνπλ πιήξσο ηηο
ηξηήξεηο, κε απνηέιεζκα ζε άιιεο λα βξίζθνληαη δύν ζεηξέο θσπειάηεο θαη ζε άιιεο κία. Οη
΢παξηηάηεο θαηόξζσζαλ λα θαηαιάβνπλ όια ηα πινία εθηόο από κία κνίξα 8 πινίσλ κε
επηθεθαιήο ηνλ Κόλσλα –ν νπνίνο θαηέθπγε ζηνλ Επαγόξα, εγεκόλα ηεο
Κύπξνπ, πξνθεηκέλνπ λα απνθύγεη ηελ ηηκσξία ησλ ζπκπαηξησηώλ ηνπ– θαη ηελ Πάξαιν, ε
νπνία κεηέθεξε ηα άζρεκα λέα ζηελ Αζήλα.9

19.  Η ήηηα απηή νδήγεζε ζηελ άλεπ όξσλ παξάδνζε
ηεο Αζήλαο θαη ιίγνπο κήλεο κεηά ζην ηέινο ηνπ
Πεινπνλλεζηαθνύ πνιέκνπ πνπ ζήκαλε ην ηέινο
ηεο αζελατθήο εγεκνλίαο θαη ηελ αξρή ηεο
εγεκνλίαο ηεο ΢πάξηεο.
Οη ληθεηέο ζα δηαθεξύμνπλ ηελ απηνλνκία ησλ
ειιεληθώλ πόιεσλ ηεο Μηθξάο Αζίαο, ε επηβνπιή
ηεο όκσο από ηνπο Πέξζεο ζαηξάπεο ζα αλαγθάζεη
ηνπο ΢παξηηάηεο λα εγθαηαζηήζνπλ θξνπξέο ζηηο
πόιεηο θαη λα θεξύμνπλ ηνλ πόιεκν ελαληίνλ ηνπο.

20. Ναπκαρία ηεο ΢αιακίλαο-Ναπκαρία ζηνπο
Αηγόο πνηακνύο

21. Καη ζηηο δύν λαπκαρίεο ιακβάλεη κέξνο ε
Αζήλα. ΢ε θάζε πεξίπησζε όκσο ππάξρεη
δηαθνξεηηθή θαηάιεμε. ΢ηε λαπκαρία ηεο
΢αιακίλαο αληίπαινο ησλ Αζελαίσλ ήηαλ νη
Πέξζεο. Χάξε ζηελ επζηξνθία ησλ αξρεγώλ
ηεο Αζήλαο, νη Έιιελεο πέηπραλ ηνλ ζθνπό
ηνπο. ΢ε αληίζεζε κε απηή ηελ επηηπρία ηεο
Αζήλαο, ζηε κάρε ζηνπο Αηγόο πνηακνύο κε
αληίπαιν ηε ΢πάξηε ε θαηαζηξνθή είλαη
νινθάλεξε. Η θαθή ζηξαηεγηθή θαη ν
εγσηζκόο ησλ αξρεγώλ λα κε δερηνύλ
βνήζεηα ήηαλ νη ιόγνη πνπ είραλ σο
απνηέιεζκα ηελ ήηηα ησλ Αζελαίσλ.