SlideShare a Scribd company logo
1 of 21
Download to read offline
Franka de Groot en Fatima Haring
logopedisten WFG en MCA
19 mei 2015
f.m.degroot@westfriesgasthuis.nl
f.haring@mca.nl
!  video
Motorische programmeerstoornis
Stoornis in de positionering van de articulatiespieren waarbij
sprake is van verkeerde articulatiebewegingen bij de
doelbewuste articulatie van klanken (Darley, 1968; Ziegler,
2008; Feiken en Jonker, 2012)
Fonetische planning en programmering
Frequent voorkomende stoornis. Vooral in
combinatie met afasie
Verworven neurogene communicatiestoornissen
(Duffy 2005 in Handboek spraakapraxie bij volwassenen, Paemeleire 2012)
! Dysartrie 54%
! Afasie 25%
! Cognitieve taalstoornissen 16%
! Spraakapraxie 4%
! Overige spraakstoornissen 1%
!  afasie
!  buccofaciale apraxie
maar het hóeft niet…
! inconsistente realisatie (distorsies)
! meer fouten bij consonanten dan vocalen
! meer fouten bij verschillende reeksen dan
bij gelijke reeksen
! visueel en hoorbaar zoekend mondgedrag
! initiatieproblemen zoals herstarts
! segmentatie van lettergrepen
! segmentatie van clusters
! effect articulatiecomplexiteit
(DIAS, 2012)
! Kan spraakapraxie een talige oorzaak
hebben?
! Of zijn afasie en spraakapraxie twee
verschillende dingen?
DIAS (2012)
4 onderdelen:
1.  Aansturing van articulatiespieren
2.  Articulatie van klanken
3.  Diadochokinese
4.  Articulatie van woorden
Alle 8 kenmerken worden getest
minimaal 3 van de 8 kenmerken aanwezig
Dhr. K: afasie, ernstige buccofaciale apraxie en
lichte spraakapraxie
! Goed taalbegrip
! Voornamelijk fonologische en grammaticale
stoornissen
! Schrijven beter dan spreken
!  (filmpje DIAS mw. T)
! Ernstige spraakapraxie en afasie na contusie
in 2002
! Revalidatie in Heliomare: afasiebehandeling
! Na ruim 10 jaar hulpvraag: “verstaanbaar
zijn voor de omgeving en vrijwilligerswerk
kunnen doen”
! Rosenbek, 1985
! Rèni Dharmaperwira-Prins, 1996: “Dysartrie
en verbale apraxie en DYVA-onderzoek”
! Frank Paemeleire, 2012: “Handboek
Spraakapraxie bij volwassenen”
!  TIAS, 2015
! Tijdsintensief, repetitief en sterk
gestructureerd
!  1973: Rosenbek e.a.
! De eerste beschreven therapiemethode
! Eight Step Continuum
! Opbouw (deels gebaseerd op Rosenbek)
"  Beginnen met klanken die het makkelijkst
opnieuw aan te leren zijn
"  Hardop lezen en/of naspreken
"  Mondbeeld
"  Fonetische plaatsing
"  Eerst geïsoleerde klank, daarna initiaal-finaal-
mediaal, woorden, clusters en langere woorden
"  Visuele cue
"  Auditieve feedback
! Beschrijving van basisprincipes en
behandelmethoden, o.a.:
"  Principes van motorisch leren
"  Eight Step Continuum (Rosenbek e.a.)
"  Fonetische plaatsing
"  PROMPT
"  MIT
"  SMTA
! Maatwerk!
! Therapeutisch Instrument voor Apraxie van
de Spraak
! Therapiemethode: handvatten voor de
opbouw van de therapie en daarbij behorend
materiaal
"  Werkboek
"  Digitale versie (iPad)
"  Serious game
! In 2015 op de markt
!  Video
! www.neurocom.be
! www.testweb.bsl.nl/tests/dias
! https://www.youtube.com/watch?
v=9tBQhYLIKeM (video over spraakapraxie)
Doing therapy for apraxia of speech is hard
work and takes concentrated effort by both
the clinician and the speaker with apraxia
Yorkston, Beukelman, Strand & Hadel, 2010

More Related Content

Similar to Spraakapraxie versie 5

Lezing_standbydag_niels hulsink
Lezing_standbydag_niels hulsinkLezing_standbydag_niels hulsink
Lezing_standbydag_niels hulsink
BSLcuco
 

Similar to Spraakapraxie versie 5 (10)

Spraakstoornis (dysarthrie)
Spraakstoornis (dysarthrie)Spraakstoornis (dysarthrie)
Spraakstoornis (dysarthrie)
 
Blog Baby's: Sociale Statistici
Blog Baby's: Sociale StatisticiBlog Baby's: Sociale Statistici
Blog Baby's: Sociale Statistici
 
Lezing_standbydag_niels hulsink
Lezing_standbydag_niels hulsinkLezing_standbydag_niels hulsink
Lezing_standbydag_niels hulsink
 
Presentatie afasie logopedistendag Regio Noord-Holland 2013
Presentatie afasie logopedistendag Regio Noord-Holland 2013Presentatie afasie logopedistendag Regio Noord-Holland 2013
Presentatie afasie logopedistendag Regio Noord-Holland 2013
 
Leren lezen en dyslexie in een ntc setting voor webinar 12maart
Leren lezen en dyslexie in een ntc setting voor webinar 12maartLeren lezen en dyslexie in een ntc setting voor webinar 12maart
Leren lezen en dyslexie in een ntc setting voor webinar 12maart
 
test
testtest
test
 
Een therapie voor geluidsovergevoeligheid (Hyperacusis) en Tinnitus
Een therapie voor geluidsovergevoeligheid (Hyperacusis) en TinnitusEen therapie voor geluidsovergevoeligheid (Hyperacusis) en Tinnitus
Een therapie voor geluidsovergevoeligheid (Hyperacusis) en Tinnitus
 
Najaar 2011 verpleegkundig vizier frieda debets
Najaar 2011 verpleegkundig vizier frieda debetsNajaar 2011 verpleegkundig vizier frieda debets
Najaar 2011 verpleegkundig vizier frieda debets
 
Feiten en fabels over meertaligheid en TOS
Feiten en fabels over meertaligheid en TOSFeiten en fabels over meertaligheid en TOS
Feiten en fabels over meertaligheid en TOS
 
Pptom4les2
Pptom4les2Pptom4les2
Pptom4les2
 

More from ROS_ZONH

ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Opening en Het verstandige noorden
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Opening en Het verstandige noordenZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Opening en Het verstandige noorden
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Opening en Het verstandige noorden
ROS_ZONH
 
Workshop regiodag logopedie passend onderwijs
Workshop regiodag logopedie passend onderwijsWorkshop regiodag logopedie passend onderwijs
Workshop regiodag logopedie passend onderwijs
ROS_ZONH
 

More from ROS_ZONH (20)

Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP) / coaching. Hoe kun je mensen in bewegi...
Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP) / coaching. Hoe kun je mensen in bewegi...Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP) / coaching. Hoe kun je mensen in bewegi...
Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP) / coaching. Hoe kun je mensen in bewegi...
 
Logopedie en autisme
Logopedie en autismeLogopedie en autisme
Logopedie en autisme
 
“Wat heeft mijn kind?” Kinderobservatie in het Westfriesgasthuis
“Wat heeft mijn kind?” Kinderobservatie in het Westfriesgasthuis“Wat heeft mijn kind?” Kinderobservatie in het Westfriesgasthuis
“Wat heeft mijn kind?” Kinderobservatie in het Westfriesgasthuis
 
Logopedie en autisme - communicatie met CASS
Logopedie en autisme - communicatie met CASSLogopedie en autisme - communicatie met CASS
Logopedie en autisme - communicatie met CASS
 
Presentatie scholing 6 februari 2015
Presentatie scholing 6 februari 2015Presentatie scholing 6 februari 2015
Presentatie scholing 6 februari 2015
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Beeldbellen in de zorgpra...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Beeldbellen in de zorgpra...ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Beeldbellen in de zorgpra...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Beeldbellen in de zorgpra...
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Samenspel
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop SamenspelZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Samenspel
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Samenspel
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Hoe dichtbij is e-health?
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Hoe dichtbij is e-health?ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Hoe dichtbij is e-health?
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Hoe dichtbij is e-health?
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop E-health: reageren uit an...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop E-health: reageren uit an...ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop E-health: reageren uit an...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop E-health: reageren uit an...
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop E-health in de eerste lij...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop E-health in de eerste lij...ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop E-health in de eerste lij...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop E-health in de eerste lij...
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Met e-health een vitale w...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Met e-health een vitale w...ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Met e-health een vitale w...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Met e-health een vitale w...
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Trendition
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop TrenditionZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Trendition
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Trendition
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Fysiotherapie in combinat...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Fysiotherapie in combinat...ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Fysiotherapie in combinat...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Fysiotherapie in combinat...
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Zelfmanagement omdat jij ...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Zelfmanagement omdat jij ...ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Zelfmanagement omdat jij ...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Zelfmanagement omdat jij ...
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Lezing Anne-Miek Vroom - Digitale ...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Lezing Anne-Miek Vroom - Digitale ...ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Lezing Anne-Miek Vroom - Digitale ...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Lezing Anne-Miek Vroom - Digitale ...
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-Health: Lezing Jeroen Crasborn - "E-health...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-Health: Lezing Jeroen Crasborn - "E-health...ZONH-werkconferentie Kompas voor e-Health: Lezing Jeroen Crasborn - "E-health...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-Health: Lezing Jeroen Crasborn - "E-health...
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Lezing Robert Houtenbos - Impact v...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Lezing Robert Houtenbos - Impact v...ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Lezing Robert Houtenbos - Impact v...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Lezing Robert Houtenbos - Impact v...
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Lezing Johan Krijgsman - Op naar m...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Lezing Johan Krijgsman - Op naar m...ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Lezing Johan Krijgsman - Op naar m...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Lezing Johan Krijgsman - Op naar m...
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Opening en Het verstandige noorden
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Opening en Het verstandige noordenZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Opening en Het verstandige noorden
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Opening en Het verstandige noorden
 
Workshop regiodag logopedie passend onderwijs
Workshop regiodag logopedie passend onderwijsWorkshop regiodag logopedie passend onderwijs
Workshop regiodag logopedie passend onderwijs
 

Spraakapraxie versie 5

  • 1. Franka de Groot en Fatima Haring logopedisten WFG en MCA 19 mei 2015 f.m.degroot@westfriesgasthuis.nl f.haring@mca.nl
  • 3. Motorische programmeerstoornis Stoornis in de positionering van de articulatiespieren waarbij sprake is van verkeerde articulatiebewegingen bij de doelbewuste articulatie van klanken (Darley, 1968; Ziegler, 2008; Feiken en Jonker, 2012)
  • 4. Fonetische planning en programmering
  • 5. Frequent voorkomende stoornis. Vooral in combinatie met afasie Verworven neurogene communicatiestoornissen (Duffy 2005 in Handboek spraakapraxie bij volwassenen, Paemeleire 2012) ! Dysartrie 54% ! Afasie 25% ! Cognitieve taalstoornissen 16% ! Spraakapraxie 4% ! Overige spraakstoornissen 1%
  • 6. !  afasie !  buccofaciale apraxie maar het hóeft niet…
  • 7. ! inconsistente realisatie (distorsies) ! meer fouten bij consonanten dan vocalen ! meer fouten bij verschillende reeksen dan bij gelijke reeksen ! visueel en hoorbaar zoekend mondgedrag ! initiatieproblemen zoals herstarts ! segmentatie van lettergrepen ! segmentatie van clusters ! effect articulatiecomplexiteit (DIAS, 2012)
  • 8. ! Kan spraakapraxie een talige oorzaak hebben? ! Of zijn afasie en spraakapraxie twee verschillende dingen?
  • 9. DIAS (2012) 4 onderdelen: 1.  Aansturing van articulatiespieren 2.  Articulatie van klanken 3.  Diadochokinese 4.  Articulatie van woorden Alle 8 kenmerken worden getest
  • 10. minimaal 3 van de 8 kenmerken aanwezig
  • 11. Dhr. K: afasie, ernstige buccofaciale apraxie en lichte spraakapraxie ! Goed taalbegrip ! Voornamelijk fonologische en grammaticale stoornissen ! Schrijven beter dan spreken
  • 12.
  • 13. !  (filmpje DIAS mw. T) ! Ernstige spraakapraxie en afasie na contusie in 2002 ! Revalidatie in Heliomare: afasiebehandeling ! Na ruim 10 jaar hulpvraag: “verstaanbaar zijn voor de omgeving en vrijwilligerswerk kunnen doen”
  • 14. ! Rosenbek, 1985 ! Rèni Dharmaperwira-Prins, 1996: “Dysartrie en verbale apraxie en DYVA-onderzoek” ! Frank Paemeleire, 2012: “Handboek Spraakapraxie bij volwassenen” !  TIAS, 2015 ! Tijdsintensief, repetitief en sterk gestructureerd
  • 15. !  1973: Rosenbek e.a. ! De eerste beschreven therapiemethode ! Eight Step Continuum
  • 16. ! Opbouw (deels gebaseerd op Rosenbek) "  Beginnen met klanken die het makkelijkst opnieuw aan te leren zijn "  Hardop lezen en/of naspreken "  Mondbeeld "  Fonetische plaatsing "  Eerst geïsoleerde klank, daarna initiaal-finaal- mediaal, woorden, clusters en langere woorden "  Visuele cue "  Auditieve feedback
  • 17. ! Beschrijving van basisprincipes en behandelmethoden, o.a.: "  Principes van motorisch leren "  Eight Step Continuum (Rosenbek e.a.) "  Fonetische plaatsing "  PROMPT "  MIT "  SMTA ! Maatwerk!
  • 18. ! Therapeutisch Instrument voor Apraxie van de Spraak ! Therapiemethode: handvatten voor de opbouw van de therapie en daarbij behorend materiaal "  Werkboek "  Digitale versie (iPad) "  Serious game ! In 2015 op de markt
  • 21. Doing therapy for apraxia of speech is hard work and takes concentrated effort by both the clinician and the speaker with apraxia Yorkston, Beukelman, Strand & Hadel, 2010