Si Hermogenes Ilagan (1873-1943) ay isang kilalang manunulat ng sarsuwela sa Pilipinas na isinilang sa Bigaa, Bulacan. Ang kanyang pinaka-natatanging obra ay ang 'Dalagang Bukid,' na unang itinanghal noong 1919 at naging tanyag sa buong bansa. Sa kabila ng kanyang limitadong edukasyon, nakilala siya bilang isang mahalagang pigura sa 'gintong panahon ng teatrong Filipino' at itinaguyod ang arts sa kanyang mga anak at sa industriya ng pelikula.

1. Jemimah Delfin
Hesan Hurcales
TOPIC: HERMOGENES
ILAGAN

2. Hermogenes Ilagan
(19 Abril 1873–27 Pebrero 1943)
Si Hermogenes Ilagan ay isinilang sa Bigaa,
Bulakan noong Abril 19, 1873. Siya ay hindi
gaanong nakapag-aral tulad ng kanyang mga
nagging kapanahon sa dulaan. Ang kanyang mga
natutuhan sa sining ng dula ay pawing aral sa
sarili niyang karanasan, na ang kanyang nagging
puhunan ay sipag at tiyaga.

3. Ang kanyang Samahang Ilagan ay umani ng papuri at
tagumpay sa mga lalawigan at bayan-bayang
pinagtanghalan ng dula. Ang Dalagang Bukid, ang isa sa
kanyang dulang tinangkilik ng marami sa panahong
iyon.
Ang Dalágang Búkid ang pinakatanyag na sarsuwela at
sinulat ni Hermogenes Ilagan at may musika ni Leon
Ignacio. Unang itinanghal ito noong 1919 at humigit-
kumulang 1000 beses pang itinanghal sa buong
kapuluan, kahit sa isang pangkat ng mga Ita, bago
sumapit ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig.

4. Ang iba pang dulang kanyang sinulat ay
Lucha Electoral, Despuez de Dios, El
Dinero, Dalawang Hangal, Biyaya ng Pag-
ibig, at marami pang iba. Ang mga
natanyag niyang mga anak sa dulaan at
pelikula ay sina Angel Esmeralda, Gerardo
de Leon, at Tito Arevalo.

5. Noong 1902, inorganisa ni Ilagan ang Compania
Lirico-Dramatica Tagala de Gatchalian y Ilagan
(naging Compania Ilagan kinalaunan), ang unang
kompanyang sarsuwela. Kabilang si Ilagan sa mga
dramatistang nagpayabong sa tinatawag na
“Gintong Panahon ng Teatrong Filipino.”

6. Maagang na-exposed sa arts si Hermogenes. Ang
kanyang ama, si Simplicio Ilagan, ay isang band-
leader at choir master sa Bigaa, Bulacan kung
saan naninirahan noon ang mga Ilagan. One time,
nagmisa sa Bigaa ang parish priest ng Sta. Cruz
(Manila) at doon nariig ng pari ang magandang
tinig ni Hermogenes na kumakanta noon sa
simbahan.

7. Hinimok ng Sta. Cruz parish priest si
Hermogenes na pumunta ng Maynila at doon
na sa Sta. Cruz Church pinakanta. Doon siya
sa Sta. Cruz Church na-discover ng isang
Spanish zarzuela group, isang grupong
nagtatanghal ng mga drama sa iba-t ibang
pook sa Pilipinas.

8. Kabilang sa mga sarsuwela na isinulat at ginawa ni Ilagan ay:
• Ang Buhay nga Naman (That's How Life Is)
• Ang Buwan ng Oktubre (The Month of October)
• Bill de Divorcio (Divorce Bill)
• Dahil kay Ina (Because of Mother)
• Dalagang Bukid (Country Maiden)
• Dalawang Hangal (Two Fools)
• Después de Dios, el Dinero (After God, the Money)
• Ilaw ng Katotohanan (Light of Truth)
• Kagalingan ng Bayan (Country's Benefit)
• Venus (Ang Operang Putol) (Venus, The Incomplete Opera)
• Wagas na Pag-ibig (True Love)
• Sangla ni Rita, isang Uno't Cero (Rita's Pawnage, a One and [a] Zero)
• Centro Pericultura (Periculture Center)
• Panarak ni Rosa (alternatively known as Punyal ni Rosa) (Rosa's Dagger)
• Lucha Electoral (Electoral Fight)

9. MARAMING SALAMAT