Vetitë e qelqit
Lëng i tejftohur
Ka viskozitet jashtëzakonisht të lartë
Forcat e kohezionit në temp. të zakonshme janë
të mëdha
Tejdukshmëria
Qëndrueshmëria kimike e lartë ndaj veprimit te
ac. të tretësirave të kripërave
Fortësi të lartë
Përcjellshmëria termike e vogël
Qëndrueshmëria termike e vogël
E metë e tij – thyeshmëria e lehtë
4.
Llojet e qelqeve
Rreth90% e qelqit të prodhuar është qelq i
zakonshëm ( qelq natriumi – kalciumi).
Qelq natriumi –kalciumi përmban:
- 65-75 % kuarc ,
-15-18 % oksid natriumi,
-10-20 % oksid kalciumi
- përqindje të vogël e oksid alumini III.
Qelqi kristal
5.
Prodhimi i qelqit
Përgatitja e përzierjes së lëndëve të
para
Shkrirja
Pastrimi dhe homogjenizimi i masës së
shkrirë
Formimi i objekteve
Përpunimi përfundimtar i produktit
6.
Lëndët e paratë prodhimit
të qelqit
Ndahen në:
Kryesore (qelq formuese):
-rëra kuarcore e pastër (kuarcite të bluara imët)
-sodë e kalcinuar ose sulfat natriumi
-potazë
-shkumës (gur gëlqeror)
-magnezit
-alumin ose kaolini
-acid borik ose boraks
-minium
Ndihmëse :
-okside metalesh
-metale ose jometale që mbeten në formë koloidale
7.
Si përgatitet qelqii zakonshëm ?
1. Përgatitet një përzierje rëre silicore ,karbonat
natriumi e karbonat kalciumi duke shtuar edhe
mbeturina qelqesh të thyera (50%)
2. Vendoset në furra të shkrirjes së qelqit
3. Me rritjen e temp. zhvillohen disa procese kimike
fizike.
4. Mënjanohet uji ,prishen rrjetet kristalore ,ndodh
shpërberja e karbonateve në okside .
5. Objektet e qelqit formohen nga masa e shkrirë
,kur masa është ende e lëngët dhe duhet të ftohet
para se qelqi të humbas plasticitetin e vet.
8.
Mënyrat e formimittë objekteve prej qelqit
Me fryrje
Me stampim
Me derdhje
9.
Fryerja
Me dorëose me stampa.
Mënyra e parë:
Punëtori merr pak brum me një pipëz metalike dhe
duke e fryer formohet nje fluskë që me anë të lëvizjeve
merr formën e sendit që duhet prodhuar.
Mënyra e dytë:
Kur fryerja bëhet me stampa fluska vendoset në
stampe ku vazhdon fryerja ashtu që masa e qelqit të
puthitet pas faqeve të brendshme të stampës metalike .
Përdoren sidomos tek makinat automatike Poce
,shishe ,gota etj.
11.
Stampimi
Sasia e nevojshmee qelqit vendoset në stampë
ku ngjeshet ose fryhet që të marrë në saktësi
formën e stampës.Kjo shërben pë të prodhuar
sende të plota me forma të ndryshme .
12.
Derdhja
Është një procesnë të cilin masa e qelqit të shkrirë
derdhet ne stampa të përshtatshme ku merr formën
e dhënë .
Prodhohen objekte artistike ,qelqe për aparate
optike etj.
13.
Mënyra për prodhimine fletëve të qelqit
Në sip. të qelqit vendoset një varkë prej materiali
zjarrdurues.Varka zhytet në masën e qelqit në
mënyrë që niveli i të qarës të jetë më poshtë se
niveli i lëngut .Brumi del nga e qara në trajtë flete e
cila tërhiqet lartë nga qifte cilindrash.Qelqi ftohet
gradualisht dhe prehet në kreun e mekanizmit të
tërheqjes.
19.
Projekt i punuarnga :
Arta Gegaj
Fatjona Hoxhaj
Genta Jusufi
Edona Sallahu
Genta Ukimeri
Klasa 11b