PAGSASALING
WIKA
When you touch me like this
And when you told me like that
I just have to admit that it’s all coming
back to me
When I touch you like that
And I hold you like that
It’s so hard to believe that it’s all
coming back to me
It’s all coming back, it’s coming back
to me now
There were moments of gold
And there were flashes of light
There were things I’d never do again
But then they always seemed right
There were nights of endless pleasure
It was more than any lovers in love
Baby, baby…
‘Pag hipo mo ‘kong gan’to
At sabi sa ‘ki’y ganyan
Aaminin ko na lahat bumabalik
sa akin
‘Pag hipo kitang gan’to
‘Pag hawak kitang ganyan
‘Di makapaniwalang
lahat bumabalik sa akin
Bumabalik na, bumabalik na sa ‘kin
ngayon
May panahon ng ginto at may mga
silaw ng ilaw
May gawaing ayoko pero parang laging
tama
May gabing puro ligaya
Sobra sa pinagbabawal ng batas
Sanggol, sanggol…
Katuturan at Kalikasan
Ang pagsasaling-wika ay
tulad ng paglilipat ng
kaluluwa ng isang nilalang sa
katawan ng isang patay
(Wilamowitz, sa Bernales,
2002).
Translation is a process by
which a spoken or written
utterance takes place in one
language which is intended to
convey the same meaning as
previously existing utterance
in another language (Rabin,
1958).
Translation consists in
producing in the target
language the closest natural
equivalent of the message of
the source language, first in
meaning and second in style
(Nida, 1959, 1966).
Ang pagsasaling-wika ay
paglilipat sa pinagsasalinang-
wika ng pinakamalapit na
katumbas sa diwa at estilong
nasa wikang isinasalin
(Bernales, 2002).
Mga Katangiang Dapat
Taglayin ng Isang Tagasalin
• Sapat na kaalaman sa dalawang
wikang kasangkot sa pagsasalin
• Sapat na kaalaman sa paksa ng
tekstong isasalin
• Sapat na kaalaman sa kultura ng
dalawang bansa/lugar na kaugnay sa
pagsasalin
Ilang Simulain sa Pagsasalin
•Bawat wika ay nakaugat sa
kultura ng mga taong likas na
gumagamit nito.
Halimbawa:
- as white as a snow
•Bawat wika ay may kanya-
kanyang natatanging
kakanyahan.
Halimbawa:
- Jose is a good student. (S + P)
- Si Jose ay isang mabuting mag-
aaral. (Paksa + Panaguri)
- Isang mabuting mag-aaral si Jose.
(Panaguri + Paksa)
• Hindi kailangang ilipat sa
pinagsasalinang wika ang
kakanyahan ng wikang
isinasalin.
Halimbawa
- Pedro saw a movie.
- Si Pedro ay nanood ng sine.
Nanood ng sine si Pedro.
Nanood si Pedro ng sine.
Sine ang pinanood in Pedro.
•Nagkakaroon lamang ng tiyak
na kahulugan ang isang salita
kapag ito’y nagiging bahagi
ng parirala o pangungusap.
Halimbawa:
- old (clothes, acquaintances,
woman)
- mga lumang damit, mga dating
kakilala, matandang babae
- Laging isaisip ang pagtitipid ng mga
salita sa pagsasalin.
Halimbawa:
Tell the children to return to their
seats.
Di-matipid: Sabihin mo sa mga bata
na bumalik sila sa kanilang upuan.
Matipid: Paupuin mo ang mga bata.
Mga Lapit sa Pagsasaling
Ingles Filipino
• Gamitin ang kasalukuyang leksikon
ng Filipino bilang panumbas sa mga
salitang Ingles.
Halimbawa:
attitude pag-uugali, saloobin
rule tuntunin
ability kakayahan
wholesale pakyawan
west kanluran
• Kumuha ng mga salita mula sa
iba’t ibang katutubong wika ng
Pilipinas.
Halimbawa:
hegemony gahum (Cebuano)
imagery haraya (Tagalog)
husband bana (Hiligaynon)
holy war jihad (Muslim)
Panghihiram
• Hiramin nang walang pagbabago
ang mga:
1. pangngalang pantangi.
Halimbawa:
John Valenzuela
Coke Qantas Airlines
First Quarter Storm
2. Salitang katutubo na may
natatanging kahulugang kultural.
Halimbawa:
caňao (Ifugao)
hadji (Maranao)
masjid (Maguindanao)
vakul (Ivatan)
ifun (Ibanag)
azan (Tausug)
3. Salitang hindi konsistent ang
ispeling sa bigkas.
Halimbawa:
buoquet champagne
jogging plateau
rendezvous ambiance
4. Mga salitang sayantipik at
teknikal.
Halimbawa:
carbohydrates chlorophyll
cell phone axiom
xylem zoom
vertebrate quartz
x-ray enzyme
joules vertigo
infrared cortex
5. Mga simbulong pang-agham,
akronim at pormula.
Halimbawa:
Fe NaCl cm CHED
6. Salitang may internasyunal na
anyong kinikilala at ginagamit.
Halimbawa:
taxi fax
• Baybayin sa Filipino ang salita
ayon sa pagkakabigkas nito sa
wikang Kastila.
Halimbawa:
cheque cheque tseke
liter litro litro
liquid liquido likido
education educacion edukasyon
per cent por ciento porsyento
• Baybayin sa Filipino ang salita kung
paano binibigkas sa wikang Ingles.
Halimbawa:
centripetal sentripetal
participant partisipant
census sensus
quarter kwarter
taxonomi taksonomi
computer kompyuter
Tumbasang C, Q, Ň at X
Halimbawa:
magnetiC magnetiK
Central Sentral
eQuipment eKWipment
Quota Kota
baŇera baNYera
eXam eKSam
Tumbasang C, F, V at Z
Halimbawa:
Actor AKtor
Facilitator FaSiliteytor
Fraternity Fraterniti
subJect sabJek
Journal Jornal
Volume Volyum
interactiVe interaktiV
magaZine magaZin
Zipper Ziper
• Hiramin nang walang pagbabago
ang mga salitang hiniram din ng
Ingles sa ibang wika.
Halimbawa:
glasnost (Ruso)
blitskrieg (Aleman)
spaghetti (Italyano)
grand prix (Pranses)
de facto (Latin)
tsunami (Hapon)
• Lumikha ng bagong salita.
Halimbawa:
satulawit tapsilog
punlay tatsulok
binhisipan Lagusnilad
hulidap layogenik
bantayog Japayuki
banyuhay condotel
Pagsasaling Paidyomatiko
• May mga idyomang maaaring
isalin nang paliteral.
Halimbawa:
at the tip of the tongue
golden voice
born with a silver spoon
silver screen
•Karamihan sa mga idyoma ay
HINDI maaaring isalin nang
paliteral.
Halimbawa:
bread and butter
dressed to kill
keeping a skeleton in the closet
blowing one’s own horn
burning the midnight oil
hand to mouth existence
word of honor
Eupemismo sa Pagsasalin
Halimbawa:
Sex - pakikipagtalik
Rest room – palikuran
Sperm – punlay
Penis – ari ng lalaki
Vagina – ari ng babae
Menstruation – buwanang bisita ng
mga babae
Mga Konsiderasyon Bago
Magsalin
• Layunin
• Mambabasa
• Anyo
• Paksa
• Pangangailangan
Mga Posibleng Kahinaan ng
Salin
• May dagdag na diwa ang salin.
• Kulang ang diwa ng salin.
• Mali/Iba ang diwa ng salin.
• May bahaging malabo ang kahulugan
kaya’t nagkakaroon ng higit sa isang
kahulugan.
• Hindi nauunawaan ng pinag-
uukulang mambabasa ang salin.
Movie Titles You Don’t Want
to Translate in Tagalog
• Black Hawk Down (Ibong Maitim sa Ibaba)
• Dead Man’s Chest (Dodo ng Patay)
• I Know What You Did Last Summer (Oy…Aminin)
• Million Dollar Baby (Milyong Pisong Sanggol)
• The Blair Witch Project (Ang Proyekto ng Bruhang
si Blair)
• Mary Poppins (Si Mariang Putok)
• Snakes on a Plane (Nag-ahasan sa Ere)
• The Postman Always Rings Twice (Ang Kartero
Kapag Dumutdot Laging Dalawang Beses)
• Sum of All Fears (Takot Mo, Takot Ko, Takot
Nating Lahat)
Movie Titles You Don’t Want
to Translate in Tagalog
• Swordfish (Talakitok)
• Pretty Woman (Ganda ng Lola Mo)
• Robinhood and the Men in Tights (Si Robinhood
at ang mga Felix Bakat)
• Four Weddings and a Funeral (Kahit na Apat na
Beses ka pang Magpakasal, Mamamatay ka rin)
• The Good, The Bad and the Ugly (Ako, Ikaw,
Kayong Lahat)
• Harry Potter and the Sorcerer’s Stone (Adik si
Harry, Tumira ng Shabu)
• Click (Isang Pindot ka Lang)
• Brokeback Mountain (Bumigay sa Bundok)
Movie Titles You Don’t Want
to Translate in Tagalog
• The Day of the Dead (Ayaw Tumayo)
• Water World (Basang-basa)
• There’s Something About Mary (May Kwan sa Ano
ni Maria)
• Employee of the Month (Ang Sipsip)
• Resident Evil (Ang Biyenan)
• Kill Bill (Kilitiin sa Bilbil)
• The Grudge (Lintik lang ang Walang Ganti)
• Nightmare Before Christmas (Binangungot sa
Noche Buena)
• Never Been Kissed (Pangit Kasi)
• Gone in 60 Seconds (One Round, Tulog)
Movie Titles You Don’t Want
to Translate in Tagalog
• The Fast and the Furious (Ang Bitin,
Galit)
• Too Fast, Too Furious (Kapag
Sobrang Bitin, Sobrang Galit)
• Dude, Where’s My Car (Dong, Anong
Level Unit Tayo Nag-park?)
• Beauty and the Beast (Ang Asawa Ko
at ang Nanay Niya)
• The Lord of the Rings (Ang Alahero)
How do I live without you?
I want to know.
How do I breath without you
If you ever go?
How do I ever, ever survive?
How do I? How do I?
Oh I do I live?
Paano pa mabubuhay
Kung wala ka?
Paano pa hi…hinga
‘Pag lumisan ka na?
Paano na ‘ko? Paano kaya?
Paano pa? Paano na, sinta.

PAGSASALIN.ppt

  • 1.
  • 2.
    When you touchme like this And when you told me like that I just have to admit that it’s all coming back to me When I touch you like that And I hold you like that It’s so hard to believe that it’s all coming back to me
  • 3.
    It’s all comingback, it’s coming back to me now There were moments of gold And there were flashes of light There were things I’d never do again But then they always seemed right There were nights of endless pleasure It was more than any lovers in love Baby, baby…
  • 4.
    ‘Pag hipo mo‘kong gan’to At sabi sa ‘ki’y ganyan Aaminin ko na lahat bumabalik sa akin ‘Pag hipo kitang gan’to ‘Pag hawak kitang ganyan ‘Di makapaniwalang lahat bumabalik sa akin
  • 5.
    Bumabalik na, bumabalikna sa ‘kin ngayon May panahon ng ginto at may mga silaw ng ilaw May gawaing ayoko pero parang laging tama May gabing puro ligaya Sobra sa pinagbabawal ng batas Sanggol, sanggol…
  • 6.
    Katuturan at Kalikasan Angpagsasaling-wika ay tulad ng paglilipat ng kaluluwa ng isang nilalang sa katawan ng isang patay (Wilamowitz, sa Bernales, 2002).
  • 7.
    Translation is aprocess by which a spoken or written utterance takes place in one language which is intended to convey the same meaning as previously existing utterance in another language (Rabin, 1958).
  • 8.
    Translation consists in producingin the target language the closest natural equivalent of the message of the source language, first in meaning and second in style (Nida, 1959, 1966).
  • 9.
    Ang pagsasaling-wika ay paglilipatsa pinagsasalinang- wika ng pinakamalapit na katumbas sa diwa at estilong nasa wikang isinasalin (Bernales, 2002).
  • 10.
    Mga Katangiang Dapat Taglayinng Isang Tagasalin • Sapat na kaalaman sa dalawang wikang kasangkot sa pagsasalin • Sapat na kaalaman sa paksa ng tekstong isasalin • Sapat na kaalaman sa kultura ng dalawang bansa/lugar na kaugnay sa pagsasalin
  • 11.
    Ilang Simulain saPagsasalin •Bawat wika ay nakaugat sa kultura ng mga taong likas na gumagamit nito. Halimbawa: - as white as a snow
  • 12.
    •Bawat wika aymay kanya- kanyang natatanging kakanyahan. Halimbawa: - Jose is a good student. (S + P) - Si Jose ay isang mabuting mag- aaral. (Paksa + Panaguri) - Isang mabuting mag-aaral si Jose. (Panaguri + Paksa)
  • 13.
    • Hindi kailangangilipat sa pinagsasalinang wika ang kakanyahan ng wikang isinasalin. Halimbawa - Pedro saw a movie. - Si Pedro ay nanood ng sine. Nanood ng sine si Pedro. Nanood si Pedro ng sine. Sine ang pinanood in Pedro.
  • 14.
    •Nagkakaroon lamang ngtiyak na kahulugan ang isang salita kapag ito’y nagiging bahagi ng parirala o pangungusap. Halimbawa: - old (clothes, acquaintances, woman) - mga lumang damit, mga dating kakilala, matandang babae
  • 15.
    - Laging isaisipang pagtitipid ng mga salita sa pagsasalin. Halimbawa: Tell the children to return to their seats. Di-matipid: Sabihin mo sa mga bata na bumalik sila sa kanilang upuan. Matipid: Paupuin mo ang mga bata.
  • 16.
    Mga Lapit saPagsasaling Ingles Filipino • Gamitin ang kasalukuyang leksikon ng Filipino bilang panumbas sa mga salitang Ingles. Halimbawa: attitude pag-uugali, saloobin rule tuntunin ability kakayahan wholesale pakyawan west kanluran
  • 17.
    • Kumuha ngmga salita mula sa iba’t ibang katutubong wika ng Pilipinas. Halimbawa: hegemony gahum (Cebuano) imagery haraya (Tagalog) husband bana (Hiligaynon) holy war jihad (Muslim)
  • 18.
    Panghihiram • Hiramin nangwalang pagbabago ang mga: 1. pangngalang pantangi. Halimbawa: John Valenzuela Coke Qantas Airlines First Quarter Storm
  • 19.
    2. Salitang katutubona may natatanging kahulugang kultural. Halimbawa: caňao (Ifugao) hadji (Maranao) masjid (Maguindanao) vakul (Ivatan) ifun (Ibanag) azan (Tausug)
  • 20.
    3. Salitang hindikonsistent ang ispeling sa bigkas. Halimbawa: buoquet champagne jogging plateau rendezvous ambiance
  • 21.
    4. Mga salitangsayantipik at teknikal. Halimbawa: carbohydrates chlorophyll cell phone axiom xylem zoom vertebrate quartz x-ray enzyme joules vertigo infrared cortex
  • 22.
    5. Mga simbulongpang-agham, akronim at pormula. Halimbawa: Fe NaCl cm CHED 6. Salitang may internasyunal na anyong kinikilala at ginagamit. Halimbawa: taxi fax
  • 23.
    • Baybayin saFilipino ang salita ayon sa pagkakabigkas nito sa wikang Kastila. Halimbawa: cheque cheque tseke liter litro litro liquid liquido likido education educacion edukasyon per cent por ciento porsyento
  • 24.
    • Baybayin saFilipino ang salita kung paano binibigkas sa wikang Ingles. Halimbawa: centripetal sentripetal participant partisipant census sensus quarter kwarter taxonomi taksonomi computer kompyuter
  • 25.
    Tumbasang C, Q,Ň at X Halimbawa: magnetiC magnetiK Central Sentral eQuipment eKWipment Quota Kota baŇera baNYera eXam eKSam
  • 26.
    Tumbasang C, F,V at Z Halimbawa: Actor AKtor Facilitator FaSiliteytor Fraternity Fraterniti subJect sabJek Journal Jornal Volume Volyum interactiVe interaktiV magaZine magaZin Zipper Ziper
  • 27.
    • Hiramin nangwalang pagbabago ang mga salitang hiniram din ng Ingles sa ibang wika. Halimbawa: glasnost (Ruso) blitskrieg (Aleman) spaghetti (Italyano) grand prix (Pranses) de facto (Latin) tsunami (Hapon)
  • 28.
    • Lumikha ngbagong salita. Halimbawa: satulawit tapsilog punlay tatsulok binhisipan Lagusnilad hulidap layogenik bantayog Japayuki banyuhay condotel
  • 29.
    Pagsasaling Paidyomatiko • Maymga idyomang maaaring isalin nang paliteral. Halimbawa: at the tip of the tongue golden voice born with a silver spoon silver screen
  • 30.
    •Karamihan sa mgaidyoma ay HINDI maaaring isalin nang paliteral. Halimbawa: bread and butter dressed to kill keeping a skeleton in the closet blowing one’s own horn burning the midnight oil hand to mouth existence word of honor
  • 31.
    Eupemismo sa Pagsasalin Halimbawa: Sex- pakikipagtalik Rest room – palikuran Sperm – punlay Penis – ari ng lalaki Vagina – ari ng babae Menstruation – buwanang bisita ng mga babae
  • 32.
    Mga Konsiderasyon Bago Magsalin •Layunin • Mambabasa • Anyo • Paksa • Pangangailangan
  • 33.
    Mga Posibleng Kahinaanng Salin • May dagdag na diwa ang salin. • Kulang ang diwa ng salin. • Mali/Iba ang diwa ng salin. • May bahaging malabo ang kahulugan kaya’t nagkakaroon ng higit sa isang kahulugan. • Hindi nauunawaan ng pinag- uukulang mambabasa ang salin.
  • 34.
    Movie Titles YouDon’t Want to Translate in Tagalog • Black Hawk Down (Ibong Maitim sa Ibaba) • Dead Man’s Chest (Dodo ng Patay) • I Know What You Did Last Summer (Oy…Aminin) • Million Dollar Baby (Milyong Pisong Sanggol) • The Blair Witch Project (Ang Proyekto ng Bruhang si Blair) • Mary Poppins (Si Mariang Putok) • Snakes on a Plane (Nag-ahasan sa Ere) • The Postman Always Rings Twice (Ang Kartero Kapag Dumutdot Laging Dalawang Beses) • Sum of All Fears (Takot Mo, Takot Ko, Takot Nating Lahat)
  • 35.
    Movie Titles YouDon’t Want to Translate in Tagalog • Swordfish (Talakitok) • Pretty Woman (Ganda ng Lola Mo) • Robinhood and the Men in Tights (Si Robinhood at ang mga Felix Bakat) • Four Weddings and a Funeral (Kahit na Apat na Beses ka pang Magpakasal, Mamamatay ka rin) • The Good, The Bad and the Ugly (Ako, Ikaw, Kayong Lahat) • Harry Potter and the Sorcerer’s Stone (Adik si Harry, Tumira ng Shabu) • Click (Isang Pindot ka Lang) • Brokeback Mountain (Bumigay sa Bundok)
  • 36.
    Movie Titles YouDon’t Want to Translate in Tagalog • The Day of the Dead (Ayaw Tumayo) • Water World (Basang-basa) • There’s Something About Mary (May Kwan sa Ano ni Maria) • Employee of the Month (Ang Sipsip) • Resident Evil (Ang Biyenan) • Kill Bill (Kilitiin sa Bilbil) • The Grudge (Lintik lang ang Walang Ganti) • Nightmare Before Christmas (Binangungot sa Noche Buena) • Never Been Kissed (Pangit Kasi) • Gone in 60 Seconds (One Round, Tulog)
  • 37.
    Movie Titles YouDon’t Want to Translate in Tagalog • The Fast and the Furious (Ang Bitin, Galit) • Too Fast, Too Furious (Kapag Sobrang Bitin, Sobrang Galit) • Dude, Where’s My Car (Dong, Anong Level Unit Tayo Nag-park?) • Beauty and the Beast (Ang Asawa Ko at ang Nanay Niya) • The Lord of the Rings (Ang Alahero)
  • 38.
    How do Ilive without you? I want to know. How do I breath without you If you ever go? How do I ever, ever survive? How do I? How do I? Oh I do I live?
  • 39.
    Paano pa mabubuhay Kungwala ka? Paano pa hi…hinga ‘Pag lumisan ka na? Paano na ‘ko? Paano kaya? Paano pa? Paano na, sinta.